Behandel ondersteuningsvragen vanuit vertrouwen (Motie KM03)

Motie - Behandel ondersteuningsvragen vanuit vertrouwen

KM03

De indieners van deze motie stellen de gemeenteraad voor om in de vergadering van 20 mei 2025 een besluit te nemen over de motie Behandel ondersteuningsvragen vanuit vertrouwen. Zij hebben het Raadsvoorstel Kadernota 2026, 7911909_02, van het college gelezen. Na het gesprek hierover in de vergadering van 13 mei 2025 vragen zij extra aandacht om inwoners met een ondersteuningsvraag te begeleiden vanuit de basishouding wederzijds vertrouwen en wederzijds respect. De indieners hoorden dat: • Eindhoven volgens de site waarstaatjegemeente.nl in 2024 een aandeel huishoudens met bijstand van 5,3% van het totaal had, terwijl dit landelijk slechts 4,7% bedraagt; • Eindhoven landelijk behoort tot de gemeentes met een kliklijn. Bron: Eindhoven handhaaft meldpunt voor uitkeringsfraude ondanks kritiek: ‘Zorgt ervoor dat mensen hun eigen buurman niet meer vertrouwen’, ED.nl 13-03-2025; • kliklijnen leiden tot onderlinge angst en wantrouwen; • uitkeringen aan personen in een instelling of dak- en thuislozen hierbij niet zijn inbegrepen; • de gemeente Eindhoven geen toelichting heeft gegeven op de Gemeentelijke monitor sociaal domein (2024).

Bron: De Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein (GMSD); • het vertrouwen in de overheid zich op een historisch dieptepunt bevindt (Ipsos, 2025), en dat dit wantrouwen in het bijzonder speelt onder mensen in armoede en bijstandsgerechtigden (Bal en Stok, 2024); • een sterk controlerende houding vanuit gemeentelijke instanties – zoals het instellen van een kliklijn – gevoelens van schaamte, angst en wantrouwen bij inwoners kan oproepen of versterken (Franssen et al., 2022); • dit kan bijdragen aan de ervaren kloof tussen burger en gemeente, het wantrouwen jegens de overheid kan versterken en zo ook kan leiden tot extra stress en gezondheidsklachten bij inwoners;

•

•

•

deze vervreemding ertoe kan leiden dat inwoners in een kwetsbare leefsituatie uit angst en wantrouwen juist minder gebruikmaken van inkomensondersteunende regelingen waarvoor zij in aanmerking komen, waardoor een kliklijn contraproductief werkt (Echelt et al., 2024; Slagman et al., 2023; Sociale minima in de knel, 2022); een kliklijn diep doordringt in de leefsituatie en privacy van de bewoner door gedetailleerde persoonlijke informatie te vragen, en dat de toeslagenaffaire ons heeft geleerd hoe kwetsbaar dit is; een kliklijn daarmee contraproductief is in de opdracht van de gemeente om goed en zorgvuldig voor haar inwoners te zorgen;

De indieners vinden dat: • de gemeente Eindhoven elke ondersteuningsaanvraag van haar inwoners dient te benaderen vanuit de basishouding wederzijds vertrouwen en wederzijds respect; • het in de politiek gaat om het bonum commune, om dat wat goed is voor iedereen; • de beroepen fraudeur en prostitué zo oud zijn als de mensheid en niet door wet en regelgeving te stoppen zijn; • een gemeente, die werkt vanuit wederzijds vertrouwen en respect, haar inwoners bij een ondersteuningsvraag wijst op de rechten waar de aanvrager een beroep op kan doen; • het aan de overheid is om actief de handreiking te doen richting inwoners om het wederzijds wantrouwen tussen burger en overheid te verkleinen (Bal en Stok, 2024), en dat de gemeente Eindhoven als een van de grootste gemeenten hierin een voortrekkersrol behoort te nemen; • punt 2 van de ambtseed van Eindhovense ambtenaren: ‘Ik zal onpartijdig handelen en me inzetten voor het algemeen belang van de stad Eindhoven en haar burgers’, voldoende ruimte biedt om vanuit wederzijds respect en vertrouwen om te gaan met ondersteuningsvragen van onze inwoners. De raad roept het college van burgemeester en wethouders op om: 1. Zo snel als mogelijk is te stoppen met de kliklijn, die voor angst en wantrouwen zorgt; 2.

De ambtelijke organisatie te scholen in het gebruik van geweldloze communicatie als basis voor het werken vanuit wederzijds respect en vertrouwen; 3. Alle daarvoor bestemde formulieren en digitale informatiedragers te screenen op ongewenste communicatie, die wederzijds vertrouwen en respect in de weg staan; 4. De raad in Q1 van 2026 op de hoogte te stellen van de gemaakte vorderingen om wederzijds respect en vertrouwen uitgangspunt te laten zijn binnen de ambtelijke organisatie.

Eindhoven, 20 mei 2025 De leden van de raad, Niek Rennenberg (OAHvE), voorsteller Dre Rennenberg (OAHvE), voorsteller Volkan Memiş (D66), voorsteller Rosa van den Nieuwenhof (PvdA), voorsteller Lotte Meerhoff (GL), voorsteller ------------------------------------------------------------------------------------------------------------Deze motie is ingetrokken (toezegging wethouder) in de vergadering van 20 mei 2025. J. Jongbloed, griffier.