Beantwoording technische vragen (Ritmeester) over Spoor Tongelre

gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum: 14 januari 2025 Dossiernummer

Raadsvragen van PvdA (T. Ritmeester) spoor Tongelre Gisteren heeft er een overleg tussen de provincie, ProRail, NS het ministerie en de gemeente plaatsgevonden om de capaciteit op het spoor te vergroten (oa de situatie bij Tongelre). Ik heb de volgende urgente vragen: 1) Wat was het resultaat van dit overleg? 2) Welke scenario's voor het vergroten van spoorcapaciteit (mbt situatie Tongelre) zijn afgevallen? Welke zijn nog over? Wat zijn de redenen achter deze keuzes? 3) Wat was het standpunt van de gemeente tijdens dit overleg? 4) Heeft de gemeente op enig moment tijdens het overleg aan de partners duidelijk gemaakt dat het scenario met de fly-over aan de Hofstraat niet conform eerdere raadsbesluiten en de visie voor het gebied is? 5) Heeft de gemeente op enig ander moment (in het langere proces hiervoor) dit duidelijk gemaakt of gecommuniceerd aan de partners? 6) Is het standpunt van de gemeente dat de fly-over conform eerdere besluiten daar niet mag komen? Wat zijn de redenen hiervoor? 7) Hoe ziet de rest van het proces eruit en wanneer wordt een definitief besluit genomen? 8) Mocht er een scenario uitkomen dat de gemeente niet wil, welke instrumenten heeft de gemeente om dit besluit tegen te houden? Eindhoven, 7 januari 2025.

Antwoord van burgemeester en wethouders 1) Wat was het resultaat van dit overleg? In deze Raadsinformatiebrief treft u de stand van zaken over de tijdens het overleg besproken kansrijke oplossingen voor de MultiModale Knoop (MMK) en de SpoorKnoop Eindhoven (SKE). Voor de MMK (het busstation) resteren nog 3 kansrijke oplossingsrichtingen die vertaald zijn naar 2 alternatieven. De SKE kent drie deelprojecten. De herinrichting van het westelijk emplacement, het toevoegen van twee

Inboeknummer extra perrons op station Eindhoven en de ontwikkeling van een ongelijkvloerse kruising nabij Tongelre en een keervoorziening elders. Deze raadsvragen lijken te gaan over de ongelijkvloerse kruising nabij Tongelre. In de Raadsinformatiebrief is dit het bovenste tekstdeel op pagina 5. De achterliggende stukken en studies zijn tevens te raadplegen op www.ovknoopeindhoven.nl (“Notitie Kansrijke Oplossingsrichtingen”).

2) Welke scenario's voor het vergroten van spoorcapaciteit (mbt situatie Tongelre) zijn afgevallen? Welke zijn nog over? Wat zijn de redenen achter deze keuzes? Bij stap 2 op pagina 5 van de Raadsinformatiebrief kunt u lezen dat er nog drie scenario’s resteren. Eén zogenaamde fly-over (in de richting Helmond) en twee zogenaamde diveunders (in de richting Helmond of op oostelijk emplacement). De fly-over (in de richting van Weert) is afgevallen. In bijlage 3 bij de Raadsinformatiebrief wordt deze keuze toegelicht: in een samenvatting op pagina 11 en meer uitgebreid op pagina 75. Hier staat dat de fly-over richting Weert - Sittard weinig voordelen kent en wel veel nadelen. De conclusie luidt: “Niet kansrijk, indien voor een fly-over wordt gekozen is een fly-over naar Helmond op vrijwel alle punten een betere keuze.” Met nadruk stellen we dat ook de twee andere oplossingsrichtingen (met een dive-under) nog in beeld zijn bij het vervolgtraject.

3) Wat was het standpunt van de gemeente tijdens dit overleg? Gemeente begrijpt de opgave om meer capaciteit voor elkaar te krijgen op het spoor, voortkomend uit de snelle groei van de regio. De capaciteit, flexibiliteit en robuustheid van de Spoorknoop Eindhoven zijn onvoldoende voor de op termijn gewenste extra treinen van en naar Limburg, België, Duitsland en de Randstad. Ook voor de realisatie van de Eindhovense ambitie om meer wijk-treinstations te krijgen is uitbreiding van een robuuste capaciteit van de spoorknoop van belang. We zetten ons ervoor in om dit op een zorgvuldige en adequate manier georganiseerd te krijgen, op een wijze die recht doet aan alle belangen. Spoorse ontwikkelingen en de hiermee samenhangende onderzoeken betreffen een Rijksverantwoordelijkheid die uitgevoerd wordt door ProRail. Wij kunnen de analyse waarom de variant van een ongelijkvloerse kruising in de richting van Weert is afgevallen volgen en delen de conclusie. Vanuit het groot maatschappelijk belang dat wij hechten aan een robuust spoornet en vergroting van de capaciteit hebben we tijdens het overleg aangedrongen het onderzoek naar de resterende 3 oplossingsrichtingen voort te zetten; ook al is er op dit moment geen zicht op financiering.

4) Heeft de gemeente op enig moment tijdens het overleg aan de partners duidelijk gemaakt dat het scenario met de fly-over aan de Hofstraat niet conform eerdere raadsbesluiten en de visie voor het gebied is?

2

Inboeknummer De betrokken partners zijn al geruime tijd betrokken bij de stedelijke ontwikkelingsopgave in onze regio en kennen de gevoeligheden en standpunten vanuit de Raad. Wij hebben dit standpunt tijdens het overleg opnieuw onder de aandacht gebracht, evenals de uitslag van de bewonersenquête in de Hofstraat. De betrokken partners hebben ook een eigen verantwoordelijkheid en zeggenschap, waarbinnen ze deze (MIRT) onderzoeken en verkenningen uitvoeren. In de verkenningsfase wordt aan de hand van een analytische benadering de probleemstelling (spoorse capaciteit op orde krijgen) onderzocht. Onderdeel daarvan zijn uitgebreide variantenstudies. Deze worden steeds stap voor stap en transparant gewogen. De studies en de daarbij horende stukken zijn terug te vinden op www.ovknoopeindhoven.nl en zijn bijgevoegd bij de eerder aangehaalde Raadsinformatiebrief. 5) Heeft de gemeente op enig ander moment (in het langere proces hiervoor) dit duidelijk gemaakt of gecommuniceerd aan de partners? De gemeente heeft steeds op het standpunt gestaan dat de spoorse opgave relevant is voor de verdere doorontwikkeling van deze regio en dat de hieruit voortkomende opgave op een zorgvuldige wijze, met oog voor de omgeving, opgepakt dient te worden. Ons inziens wordt daar op dit moment door ProRail goed invulling aan gegeven.

6) Is het standpunt van de gemeente dat de fly-over conform eerdere besluiten daar niet mag komen? Wat zijn de redenen hiervoor? De gemeente volgt het MIRT proces t.a.v. van de Spoorknoop Eindhoven, kruising Tongelre, met veel interesse en constateert dat deze uitwerking nog niet zover is dat er vergaande keuzes voorgesteld worden en er dus standpunten dienen te worden ingenomen. De studie zit nog in de variantenstudie (studie naar oplossingsrichtingen), die varianten dienen nog breed gewogen te worden. Dat proces zullen we kritisch en met veel interesse volgen. In het bepalen van de uitkomst van de studie zullen in de breedte criteria gewogen worden, dat zijn naast functionele en financiële criteria ook de directe omgevingseffecten. De uitkomst is nu echter nog onbekend. 7) Hoe ziet de rest van het proces eruit en wanneer wordt een definitief besluit genomen? Op dit moment is er nog geen zicht op de financiering van een ongelijkvloerse kruising. De indicatieve inschatting van de investering ligt afhankelijk van de gekozen variant tussen de € 300 en € 800 miljoen (pagina 11 van bijlage 3). In de RIB gaven we al aan dat ook door de bestuurders van Landsdeel Zuid is opgeroepen om versneld naar middelen te zoeken, ook om snel duidelijkheid te kunnen bieden aan de omgeving.

Zicht op financiering is nu echter wel een belangrijke stap alvorens we verder kunnen gaan in het MIRT proces.

3

Inboeknummer

8) Mocht er een scenario uitkomen dat de gemeente niet wil, welke instrumenten heeft de gemeente om dit besluit tegen te houden? Het uiteindelijke scenario wordt bepaald door de Staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Spoor en wordt vastgelegd in een tracébesluit. Tegen een tracébesluit kunnen betrokkenen beroep instellen bij de Raad van State. De gemeente geldt hierin eveneens als belanghebbende die beroep kan instellen, mits ze dat wenselijk acht. Echter gezien de nauwe samenwerkingsrelatie en het belang dat wij hechten aan een robuuste spoorknoop bij Eindhoven met de mogelijkheid voor frequentieverhoging en ruimere capaciteit, ligt het voor de hand dat we een dergelijke rechtsgang willen voorkomen, o.a. door onze invloed in het verloop van het MIRT proces (van de verkenning) aan te wenden.

Eindhoven, 5 januari 2025

4