Aangenomen Amendement A1A Geef de collectie Kempenland weer een duidelijke plek in onze stad (CDA VVD)

Amendement ‘Geef de collectie Kempenland weer een duidelijke plek in onze stad’ A1A

De indiener van dit amendement stelt de gemeenteraad voor om in de vergadering van 28 april 2021 te besluiten om duidelijke kaders mee te geven omtrent het tentoonstellen van de collectie Kempenland in het toekomstige Vonk. Ondanks de ambities die het voorliggend raadsvoorstel met Vonk beoogd worden, hebben de huidige plannen geen duidelijkheid geschapen over de rol van de collectie Kempenland binnen het nieuwe museum. Het is van belang is dat deze collectie, die over meer dan 100 jaar verzameld door en voor Eindhovenaren, is niet in de dure depots blijft liggen. De collectie Kempenland is allereerst een uiteenlopende verzameling van archeologische, volkskundige, religieuze en historische objecten uit Eindhoven. Daarnaast bevat de collectie ook regionale schilderkunst en beeldhouwkunst, waaronder van een reeks bekende Noord-Brabantse kunstenaars. Hiertoe behoren schilderijen van (het verdwenen) Eindhoven en portretten van (bekende) Eindhovenaren. Werken van architect Pierre Cuypers, schilders Jan Sluijters en Anton Kerssemakers (een Eindhovense vriend van Van Gogh), behoren onder andere tot de collectie van 23.000 stuks. Al vanaf 1920 bij de annexatie van de vijf omliggende dorpen tot Groot-Eindhoven bestonden er plannen om een historisch museum in Eindhoven op te richten om de historische verzamelingen van objecten uit de verschillende gemeenten samen te brengen.

Pas in 1932 kan Museum Kempenland werkelijk gesticht worden, wanneer het voormalig stadhuis aan de Rechtestraat daarvoor beschikbaar komt. Het museum heeft daarna verschillende locaties gekend, maar werd in 1983 gevestigd in de Steentjeskerk. In 2012 sloot het museum gedwongen de deuren. De collectie werd hierna ondergebracht in verschillende depots, in afwachting tot een toekomstige presentatie. De raadsleden hebben gehoord en geconstateerd dat: • Het voor iedere stad belangrijk is dat inwoners en bezoekers een goed besef hebben van de geschiedenis van Eindhoven en dat deze geschiedenis bij uitstek door de collectie Kempenland wordt verteld. • Deze collectie in bezit is van Eindhoven Museum. • De collectie is momenteel op meerdere plekken in Eindhoven opgeslagen, zoals sectie C, RHCE en erfgoedhuis.i • De gemeente de opslag bekostigt, buiten de subsidies van SCE. • Eindhoven zuinig moet zijn op deze collectie, welke natuurlijk niet de waarde evenaart als de collectie van een Rijksmuseum, maar wel van grote waarde is voor de stad. • In het laatste plan van Vonk de presentatie beperkt blijft tot een overzicht van de de geschiedenis van de regio, o.a. door een introshow en tijdlijn met stukken uit de collectie. Er wordt voor de rest niet gesproken over de rol van de collectie binnen het concept.

• De stichting Henri van Abbe zich ook zorgen maakt over de bijrol die het collectie gaat spelen binnen Vonk. • De cultuurbrief 2021-2024 concludeert dat er is momenteel geen vaste plek waar de collectie getoond kan worden. • De nationale erfgoedmonitor vermeldt dat in 2019 gemiddeld 61% van de museale collectie in Nederland zich in een depot bevond. Dit getal varieert per type museum. ii

De raadsleden vinden dat: • Duidelijk gebleken is dat de vele Eindhovenaren zich betrokken voelen bij het verleden van Eindhoven. • Het belangrijk is dat de geschiedenis van Eindhoven ook zichtbaar wordt door het benutten van de collectie van het voormalige museum Kempenland. Deze diverse collectie vertelt over het verleden van Eindhoven en vormt een brug naar de toekomst. • In de plannen van Vonk de collectie een duidelijke ondergeschikte functie heeft ten opzichte van het activiteiten/doe-aspect van het museum. • Het onzinnig is als gemeente dure depots te betalen in sectie C en RHCE terwijl een deel van de collectie goed en afwisselend tentoongesteld kan worden in een nieuw museumgebouw. • In een stedelijk cultuurhistorisch museum, zoals de functie van Vonk omschreven wordt in de cultuurbrief 2021-2024, deze historische collectie niet kan ontbreken. • De collectie is opgebouwd door gemeenschapsgeld en door schenkingen. • Enkel tijdlijn geen recht doet aan de omvang, diversiteit en kwaliteit van de collectie. • Er genoeg musea zijn welke hun vaste collectie goed kunnen tentoonstellen op een spannende en innovatieve wijzen. • Het goed is om de resultaten van de erfgoedmonitor als benchmark te nemen.

Stelt de raad voor aan het ontwerp raadsbesluit een beslispunt toe te voegen luidende: In bijlage 1 - Kaders en randvoorwaarden VONK - maart 2021 wordt een kopje collectie toegevoegd, waaronder het volgende staat: Collectie De Eindhovense geschiedenis dient in Vonk mede te worden geïllustreerd door de collectie van het voormalige Eindhovense museum Kempenland. Het streefdoel moet zijn dat een deel van de opgeslagen Kempenland-collectie binnen Vonk effectief wordt tentoongesteld in een vaste als mogelijk wisselende tentoonstelling(en). Hiervoor dienen de cijfers en achterliggende data van de erfgoedmonitor qua collectie-ontsluiting te worden meegenomen als inspiratie om de collectie zo goed mogelijk te ontsluiten voor een breed publiek. Eindhoven, 28 april 2021 De leden van de raad. Niels Groot (CDA), voorsteller Ceciel van Bergeijk (VVD), voorsteller -------------------------------------------------------------------------------------------------------Dit amendement is aangenomen in de vergadering van 28 april 2021.

J. Verbruggen, griffier. Stemming: Aanwezig: 42 leden Voor: VVD (7), GL (7), PvdA (6), CDA (6), D66 (5), SP (3), OAE (1), LPF (2), 50PLUS (2), DENK (1), H.A.G. de Leeuw (1) = 41 Tegen: CU (1) = 1

i ii

http://vanabbestichting.nl/portfolio-item/collectie-museum-kempenland/ https://erfgoedmonitor.nl/indicatoren/museale-collecties-locatie-van-de-objecten