23bst01803 Raadsvoorstel Masterplan Mobiliteit 2050

gemeente Eindhoven Inboeknummer

23bst01803

Dossiernummer

23.51.552

B&W beslisdatum 19 december 2023

Raadsvoorstel Masterplan Mobiliteit 2050

Inleiding “Mobiliteit zou minder om techniek of data moeten draaien en meer de mens centraal moeten stellen”. Dit vraagt om een ander perspectief, een perspectief dat verbindt met wonen, werken en een inclusieve samenleving. Een perspectief waarin de mens centraal staat. Mobiliteit faciliteert immers alle (sociale) ontmoetingen van inwoners en reizigers. Centraal staat dan ook de vraag; “Hoe zouden wij ons willen bewegen en ons verplaatsen in 2050 en wat zouden wij daar nu voor moeten doen?” dus ook “Hoe faciliteren wij de beweging naar banen, scholen, ziekenhuizen en sociale ontmoetingen?” Met deze blik is in de zomer van 2022 gestart met het proces om te komen tot een Masterplan Mobiliteit. Uw Raad heeft op 9 mei 2023 middels een startnotitie (23bst00194) de kaders meegegeven over het proces en de inhoudelijke lijnen om het gesprek aan te gaan met de stad. Op basis van een zeer uitgebreid proces met tientallen bijeenkomsten en gesprekken met experts, honderden inwoners, ondernemers en bezoekers van Eindhoven, zijn we gekomen tot zeven dromen die invulling geven aan dat nieuwe en andere perspectief. De mobiliteit in 2050 gaat over verbinding, vrijheid voor iedereen, ruimte maken, schoon, veilig, gezond en ontspannen. Door vanuit deze dromen te kijken naar de rol van mobiliteit, zijn er nieuwe inzichten en conclusies getrokken over de mobiliteitsopgaves die er liggen.

Dat is een basis voor de actie-agenda die is opgesteld. Deze bevat uitvoeringspakketten met richtinggevende uitspraken en concrete projecten voor de komende jaren tot 2030.

 Wettelijke taak

Inboeknummer 23bst01803

 Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Op basis van een gedegen netwerkanalyse, ontwikkelen we een masterplan om de mobiliteitstransitie in de stad vorm te geven en de verkeerscirculatie in de komende jaren in goede banen te leiden. Dit doen we door het perspectief van de inwoner en de reiziger centraal te stellen. Een parkeerstrategie maakt onderdeel uit van dit plan. We gebruiken als input de visie ‘Actualisatie Eindhoven op weg 2022’ en het ‘Ontwikkelplan Centrum’.   Onvermijdelijk Doelstelling Het Masterplan Mobiliteit 2050 (inclusief actie-agenda) heeft als doel om samen met de stad een gezamenlijk beeld op mobiliteit te vormen en te komen tot richtinggevende keuzes en concrete stappen die de toekomstvoorstelling helpen te realiseren. Voorstel 1. De film ‘Mobiliteit 2050 Wij gaan vooruit’ en het document ‘Masterplan Mobiliteit 2050: Dromen’ vast te stellen als uitkomst van het doorlopen proces (o.a. de Dromenlabs, Kennislabs, Straatlabs en digipanels) waarin de zeven mobiliteitsdromen zijn opgenomen en als volgt zijn uitgewerkt: - Mobiliteit is verbinding - Mobiliteit is vrijheid voor iedereen - Mobiliteit is ruimte maken - Mobiliteit is schoon - Mobiliteit is veilig - Mobiliteit is gezond - Mobiliteit is ontspannen 2.

De actieagenda voor de periode tot 2030 vast te stellen: a) De bijbehorende richtinggevende uitspraken en belangrijkste acties per droom zoals beschreven in deel II in de blokken ‘Wij maken de volgende keuzes’ b) Actiepakket I (2024-2026) zowel inhoudelijk en daarvoor financiële dekking beschikbaar te stellen zoals benoemd onder beslispunt 3 en 4 c) Actiepakket II (2027-2030) als inhoudelijke richting vast te stellen en de uitvoerbaarheid en financiële dekking wordt nader uitgewerkt (met mogelijke dekkingsbronnen: meeropbrengsten uitbreiding betaald parkeren, meeropbrengsten hogere parkeertarieven en erfpacht parkeergarages) d) Actiepakket III (2030 en verder) nader uit te werken in de komende periode 3. Het Masterplan Mobiliteit 2050 te bezien als strategische investering, hiervoor een apart verzamelkrediet Masterplan Mobiliteit te creëren en dit krediet vast te stellen op € 27,73 miljoen voor pakket I (2024-2026) aan projecten en maatregelen en de kapitaallasten van € 1.093.000 in 2027 te dekken uit: a) Voor € 965.000 uit de reeds beschikbaar gestelde eigen middelen voor de regionale bereikbaarheidsagenda van (toe te passen voor projecten binnen het Masterplan die onderdeel zijn van de regionale bereikbaarheidsagenda)

2

Inboeknummer 23bst01803

4.

5.

6. 7.

b) Voor € 128.000 uit beschikbaar gekomen dekking vanwege het positief resultaat van € 3.3 miljoen op het project HOV2 De overige structurele kosten die voortkomen uit het Masterplan van € 1.118.000 (2027) te dekken uit a) Structurele middelen uit de erfpachtcanon parkeergarages ad € 477.000 b) Stelpost bestuursakkoord bereikbaarheid ad € 500.000 c) Middelen voor de regionale bereikbaarheidsagenda ad € 141.000 De incidentele kosten die voortkomen uit het Masterplan van € 5.570.000 dekken uit: a) Middelen mobiliteit in de reserve Samen Morgen Mooier Maken ad € 3.000.000 b) Incidentele middelen voor Masterplan uit begroting 2024 saldireserve specifiek ad € 1.000.000 c) Reserve mobiliteitsfonds ad € 665.000 d) Middelen regionale bereikbaarheidsagenda 2024, 2025 en 2026 ad € 905.000 In de kadernota 2025 wordt de huidige beschikbare dekking in pakket I geoptimaliseerd om daarmee pakket II al deels te financieren De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen

Argumenten 1.1 Het Masterplan Mobiliteit 2050 is tot stand gekomen als uitvloeisel van een intensief participatieproces De voorbereiding van het proces om te komen tot een Masterplan Mobiliteit is gestart in de zomer van 2022 met het uitnodigen van drie wetenschappers vanuit verschillende invalshoeken om een blik te werpen op de Eindhovense mobiliteitsopgaven richting 2050. Aan de hand van deze essays zijn er drie dromenlabs georganiseerd. Daarin hebben we verder in de toekomst gekeken, dan de meeste beleidsdocumenten tot nu toe hebben gedaan. Door verder weg te kijken, hebben we letterlijk de ruimte genomen om breder te kunnen kijken naar de mobiliteitsopgaven. We zijn gaan dromen! Om een breed beeld te krijgen zijn er niet alleen bijeenkomsten georganiseerd, maar is er, verspreid over de stad, met honderden mensen gesproken over dromen, wensen en zorgen op het gebied van mobiliteit. Specifieke thematafels zijn georganiseerd, zoals voor jongeren (via Fontys lab), ouderen en mensen met een fysieke beperking. Daarnaast zijn er ook verdiepende expertsessies georganiseerd in de vorm van Kennislabs. Tijdens deze bijeenkomsten is er dieper ingegaan op specifieke mobiliteitsthema’s, zoals, verkeersveiligheid, schone mobiliteit, toegankelijkheid, fietsen en lopen, hubs/parkeren, gastvrije binnenstad, verkeerscirculatie, verkeersmanagement en deelmobiliteit.

1.2 Met de zeven mobiliteitsdromen wordt zichtbaar dat de stedelijke mobiliteit een essentiële rol speelt in de grote opgaven in de komende jaren De zeven dromen geven weer welke rol mobiliteit speelt in de grote stedelijke opgaven van Eindhoven, zoals de verstedelijking, verduurzaming en de inclusieve stad. Sterker dan in voorgaande beleidsvisies is dan ook de link gelegd met andere beleidsdomeinen. Het is dan ook niet voor niets dat er belangrijke links liggen met andere visies en

3

Inboeknummer 23bst01803

beleidsdocumenten zoals de omgevingsvisie en het ontwikkelperspectief Eindhoven. De zeven dromen zijn als volgt uitgewerkt: Mobiliteit is verbinding Alles is dichtbij. Wij zetten in op een stad waar alles dichtbij is: Eindhoven als een 15-minutenstad, waar alle dagelijkse voorzieningen binnen 15 minuten fietsend of lopend te bereiken zijn. Het versterkt de relatie met lokale voorzieningen en maakt de buurteconomie krachtiger. Een passend netwerk voor elke vervoerswijze. Ons netwerk verbindt ons zowel binnen Eindhoven als met de regio, de rest van Nederland en het buitenland. Om de stad in de toekomst goed verbonden te houden, zullen we de kracht van alle vervoerswijzen moeten benutten. Hubs als verbindende schakels. Multimodale overstappunten vormen de verbindende schakel. Wij hebben aandacht voor de routes naar hubs en het verbeteren en ontwikkelen van hubs op alle schaalniveaus. Mobiliteit is vrijheid voor iedereen Vervoer is beschikbaar en betrouwbaar. We willen dat vervoer overal in onze stad beschikbaar is. We geven inwoners en bezoekers de keuzevrijheid om de manier van verplaatsen te kiezen die het beste past bij dat moment. Dit betekent volwaardige alternatieven voor iedere afstand en locatie en goede informatievoorziening over keuzemogelijkheden. Iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalternatief.

Vervoer is betaalbaar voor iedereen en geldgebrek mag geen reden zijn om niet te verplaatsen. Vervoer is toegankelijk. Wij willen dat vervoer toegankelijk is en halen fysieke barrières weg. Mobiliteit is ruimte maken We winnen ruimte! We zetten in op een minder zichtbare plek voor de auto, door proactief parkeerbeleid en minder parkeerruimte in de straat. We maken ruimte voor kwaliteit in de stad. We zetten in op meer ruimte voor wonen, ondernemen en ontspanning. We voegen pleinen, groen en water toe én gaan verrommeling van het straatbeeld tegen door inpandig fietsparkeren We maken ruimte voor de mobiliteitstransitie. We zetten in op hoogwaardige loop, fiets en OV routes. En daarbij op de ontwikkeling van hubs en deelmobiliteit. Mobiliteit is schoon Mobiliteit zonder uitlaatgassen. Wij voeren het stappenplan van de routekaart uit voor zero emissie gericht op alle motorvoertuigen binnen Eindhoven. We bieden een duidelijk handelingsperspectief, doen het samen met de stad en hebben oog voor draagvlak en draagkracht. Daarnaast richten we ons erop om proactief laadvoorzieningen te organiseren in de stad.

4

Inboeknummer 23bst01803

Circulaire materialen. Wij zetten in op het verminderen, hergebruik en recyclen van materialen. Mobiliteit is veilig Veiliger gedrag en handhaving. In 90% van het ontstaan van ongevallen speelt gedrag een rol. De focus zal daarom meer en meer op veilig gedrag van verkeersdeelnemers liggen. We zetten in op stimulering van gewenst gedrag en een gerichte aanpak van normvervaging. Geen verkeersonveilige plekken meer. Wij pakken de aandachtslocaties in Eindhoven aan. Zowel op basis van data als vanuit de beleving. In situaties waar onveiligheid ontstaat tussen verschillende vervoerwijzen, maken we deze veiliger. We zorgen voor veilige schoolzones. Snelheid is de belangrijkste factor in de ernst van ongelukken (slachtoffers, doden). We zetten daarom in op snelheidsverlaging op zoveel mogelijk wegen. Doorontwikkeling data gedreven werken. Betere registratie en data kan meer inzicht geven in de risico’s. Wij verrijken de data door samenwerking voor een meer preventieve aanpak. Mobiliteit is gezond Meer lopen en fietsen. Meer lopen en fietsen is gezond én essentieel voor het slagen van de mobiliteitstransitie. Daarnaast is het belangrijk daarvoor de bereikbaarheid van parken, bos en sportvoorzieningen op peil te houden. Minder overlast. Wij zetten in op het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verminderen de trillingen en het geluid van het verkeer.

Mobiliteit is ontspannen Prettig verplaatsen, zonder gedoe. Wij zetten in op het gemakkelijk oriënteren, plannen van onze verplaatsingen én een prettig gebruik van alle vervoerwijzen. Gastvrije mobiliteit. Wij zetten in op goed vindbare reis- en vervoersinformatie voor iedereen, ook in tijdelijke situaties en tijdens evenementen. 1.3 We moeten blijven dromen met elkaar, met elkaar in gesprek blijven De gesprekken en input vanuit de stad zoals we in 2023 hebben gevoerd, zijn erg waardevol geweest. Ook na het opstellen van het Masterplan houden we vast aan het gesprek met de stad. Daarom gaan we ook de komende jaren door met gesprekken in de stad, bijvoorbeeld in de vorm van een mobiliteitsfestival, zoals het Dromenlab ‘Van dromen naar doen’ of aanhakend op lopende trajecten. 1.4 De eerder vastgestelde mobiliteitsvisie Eindhoven op Weg uit 2013 en de Actualisatie van Eindhoven op Weg uit 2022 komen te vervallen na vaststelling van het Masterplan Mobiliteit 2050 Met het Masterplan Mobiliteit ligt er nu een nieuwe integrale mobiliteitsvisie met concreet uitgewerkt actieprogramma voor de komende jaren. Inhoudelijk wordt voortgebouwd op de hoofdprincipes uit Eindhoven op weg. Inhoudelijke uitwerkingen uit de jaren daarna maken

5

Inboeknummer 23bst01803

nog steeds impliciet onderdeel uit van dit Masterplan. Dit Masterplan is daarnaast verrijkt met recente actualisaties en aanvullingen. Onder meer op het gebied van lopen, fietsen, deelmobiliteit/hubs, verkeerscirculatie (voor auto’s) en verschoning. Hiermee zorgen we ervoor dat we blijven inzetten op de ingeslagen weg en is de integraliteit geborgd. Belangrijk voor het vaststellen van een nieuwe mobiliteitsvisie is dat deze (weer) voldoet aan de criteria van een Sustainable Urban Mobility Plan (SUMP), om in aanmerking te komen voor subsidies en Europese cofinanciering van de Eindhovense mobiliteitsopgaven. Eén van de voorwaarden is het opstellen van een Sustainable Urban Logistics Plan (SULP) en wordt nog toegevoegd aan het plan. 2.1 De actieagenda zorgt ervoor dat we de dromen van 2050 concreet maken met richtinggevende uitspraken om deze dromen te verwezenlijken De uitdaging van het Masterplan is om de dromen te vertalen naar maatregelen die we de komende jaren gaan nemen. Aan de hand van de zeven dromen zijn richtinggevende uitspraken opgenomen, die (tenzij anders vermeld) gericht zijn om in 2030 de stappen te zetten naar het verwezenlijken van de dromen.

2.2 Er zijn veel onderzoeken uitgevoerd die mede de basis vormen voor het Masterplan Mobiliteit In het afgelopen jaar zijn er op diverse mobiliteitsonderwerpen kennislabs georganiseerd, waar ook specifieke rapportages en onderzoeken voor zijn uitgevoerd. Deze zijn opgenomen in het Masterplan en zijn publieke toegankelijk via de gemeentelijke website (link). Voor een aantal onderwerpen behoeft dit nadere toelichting: Netwerkstudie en verkeerscirculatie: autoverkeer van het centrum naar de Ring en van Ring naar Randweg De netwerkstudie en de verkeerscirculatie binnen de Ring zijn in het bestuursakkoord opgenomen om nader uit te werken in het Masterplan Mobiliteit. De streefbeelden voor de netwerken zijn per modaliteit (op kaart) opgenomen in de actie-agenda. In het BO MIRT van 2022 is afgesproken dat de studie naar samenhangende oplossingen voor het Hoofden onderliggend weggennet uit 2020 geactualiseerd wordt. Uit deze actualisatie moet blijken welke investeringen randvoorwaardelijk zijn (op zowel Ring als Randweg) en vindt in het BO MIRT van 2024 (financiële) besluitvorming plaats over uitvoering. Hiermee ligt er een directe link met de ontwikkeling van KnoopXL en stadsboulevard Fellenoord. Voor de verkeerscirculatie is daarmee samenhangend een verkenning uitgevoerd naar de principemogelijkheden.

Uit de modelonderzoeken (Studio Bereikbaar) komt naar voren dat er in 2040 meer verkeer op de Randweg A2 gaat rijden, ook wanneer er sprake is van een succesvolle mobiliteitstransitie. Binnen de stad is er echter (vooral door maatregelen voor de mobiliteitstransitie) sprake van een afname. Het betreft maatregelen door de stedelijke verdichting en nabijheid van voorzieningen, parkeerbeleid, lagere snelheden op het autonetwerk (Motie 30, tenzij...) en investeringen in fiets en OV-voorzieningen. Hiermee ontstaat er ruimte op de Ring om autoverkeer uit het centrum op te vangen. Aangezien er in het gebied binnen de Ring veel ruimte nodig is voor wonen, groen, water, HOV en

6

Inboeknummer 23bst01803

verblijfsplekken, vervolgen we het gesprek met de stad voor nadere uitwerking van een verkeerscirculatieplan met als startpunt de twee kansrijke scenario’s uit de verkennende studie (Doorwaadbare stad en Levende pleinen), hierbij geldt: • Doorgaand autoverkeer wordt via de Ring en/of Randweg geleid. • Doorgaand autoverkeer tussen sectoren is onmogelijk • Alle (parkeer)bestemmingen per auto blijven bereikbaar • Op specifieke locaties maken we ruimte voor kwaliteit in de stad (bijv. stadsboulevard Fellenoord conform ontwikkelvisie, HOV4 en nieuwe pleinen in de binnenstad) Parallel aan het proces om te komen tot een definitieve verkeerscirculatie, wordt bepaald op welke plekken op de Ring er geïnvesteerd wordt in ongelijkvloerse kruisingen (bijv. fietstunnels, fly-overs of verdiepte liggingen). Na een verkenning van potentiële locaties voor verbetering op de Ring en prioritering daarvan, starten we met de studie naar uitwerking van de eerste drie extra oplossingen. Vooruitlopend realiseren we al eerder afgesproken korte termijn maatregelen op de Piuslaan/Leenderweg en Hugo van der Goeslaan/Geldropseweg. Op basis van het gesprek met de stad, ruimtelijke ontwikkelingen en verschillende modelstudies brengen we in beeld wat de wenselijke fasering is van het realiseren van de nieuwe verkeerscirculatie.

Een verbeterplan voor de Ring als belangrijkste verdeelroute binnen de stad is hiervoor randvoorwaardelijk, de eerder genoemde afgesproken korte termijn maatregelen op de Ring maken deel uit van pakket I. De ongelijkvloerse kruising voor fietser en voetgangers op de Beemdstraat/Ring maakt onderdeel uit van pakket I (2024-2026). De planning is grofweg als volgt: het realiseren van de volgende drie ongelijkvloerse kruisingen op de Ring maakt onderdeel uit van pakket II (2027-2030). De daaropvolgende ongelijkvloerse kruisingen in 2030 en later). Schone mobiliteit Met dit Masterplan Mobiliteit is Eindhoven één van de koplopers in Nederland als het gaat om stedelijke mobiliteit. Dat blijkt ook uit het voorstel om de klimaatdoelstellingen voor stedelijke mobiliteit gericht op 2050 tien jaar naar voren te halen. In 2040 willen we al een volledig zero-emissiezone in de gehele stad realiseren. Tegelijkertijd zien we (op basis van de rapportage ‘op weg naar emissievrije mobiliteit in Eindhoven’ van CE Delft én de Visie Elektrische mobiliteit (APPM)) dat de klimaatdoelen (Klimaatverdrag van Parijs en Klimaatmissie) voor 2030 niet haalbaar zijn, omdat we rekening houden met draagvlak en draagkracht. We blijven ons inspannen voor het toewerken naar een volledige schone mobiliteit in 2040 langs een daarvoor ontwikkelde routekaart.

We geven ruimte aan experimenten met en in de stad die recht doen aan draagvlak en draagkracht. We sluiten aan op de afspraken uit het Schone Lucht Akkoord en voldoen aan de landelijke luchtkwaliteit regelgeving. En uiteraard spannen we ons in voor meer lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit, en als inwoners en bezoekers een auto rijden, dat deze dan schoon is. We monitoren met Climate View de voortgang op de klimaatdoelstellingen en evalueren in 2026. Parkeren

7

Inboeknummer 23bst01803

Een geparkeerde auto neemt ca. 20 m2 kostbare ruimte in. De druk op de openbare ruimte maakt dat het op plaatsen waar ruimte schaars is, zoals in het centrum, het niet meer vanzelfsprekend is om een auto op straat te parkeren. Daarom stimuleren we het parkeren aan de randen van de stad inclusief comfortabele overstappunten. In de Binnenstad en delen van KnoopXL willen we de bezoekersparkeerplaatsen niet meer op maaiveld toestaan (zoals het Fensterrein, Wilhelminaplein en toekomstige nieuwe ontwikkellocaties), tarieven van parkeren en parkeervergunningen worden in redelijke stappen gelijk aan vergelijkbare grote steden. We zetten betaald parkeren in voor de mobiliteitstransitie door binnen de Ring. Bij grote verdichtingslocaties (buiten de Ring) wordt de parkeerbehoefte zoveel mogelijk in gebouwde parkeervoorzieningen opgelost. Invoering betaald parkeren is afhankelijk van een integrale afweging en aparte besluitvorming. WoensXL blijft betaald parkeren. De meeropbrengsten van het betaald parkeren zetten we in voor de realisatie van het pakket II (2026-2030) van de actieagenda. Motie 30 Al in 2020 is de motie aangenomen waarmee 30 km/u de nieuwe maximumsnelheid binnen de bebouwde kom wordt. Een extern bureau (Arcadis) heeft een uitwerking voor het Eindhovense netwerk gemaakt. Het advies is uitgewerkt in het kaartbeeld maximumsnelheden en opgenomen in de actieagenda.

Voor het opwaarderen van de Ring van 70km/u naar 50 km/u onderzoeken we nog de impact en mogelijkheden, dit maakt onderdeel uit van de verbeteraanpak Ring. De verwachting is dat dit positieve effecten heeft voor de verkeersveiligheid, doorstroming tijdens drukke momenten, mobiliteitstransitie (autoverkeer van centrum naar Ring, van Ring naar Randweg), overlast (geluid, trillingen) en ruimtebeslag (met 50 km/u is een minder brede rijbaan nodig, en kunnen kruispunten compacter worden). Radialen binnen de Ring zijn in principe 50 km/u. Hier kan beargumenteerd van worden afgeweken. 3.1 We geven concreet uitvoering aan projecten die leiden tot de dromen dichterbij te brengen Het is van belang om de projecten en maatregelen in samenhang met elkaar te zien. Vanuit de inhoudelijke samenhang, vanuit de fasering in tijd en (financiële) uitvoerbaarheid is pakket I voor de periode tot en met 2026 vastgesteld, met een doorkijk naar pakket II. Zo liggen er onder meer sterke verbanden tussen het sturende parkeerbeleid, de financiering van ongelijkvloerse kruisingen op de Ring en maatregelen die noodzakelijk zijn voor de mobiliteitstransitie. Het is daarom van belang om de inhoudelijke koppelingen binnen de pakketten en tussen de pakketten te blijven verbeteren.

3.2 De breedte van de dromen dwingt om ook in de uitvoering de breedte van de opgave te blijven zien, waardoor we niet in individuele projecten of maatregelen denken, maar in en tussen de uitvoering van verschillende pakketten Naast de financiële samenhang is er ook een sterk verband in de inhoudelijke uitwerking van pakket I. De dromen zijn in dit stadium zo concreet mogelijk uitgewerkt. Er is sprake

8

Inboeknummer 23bst01803

van een duidelijke en noodzakelijke samenhang, bv als het gaat om parkeerbeleid en de realisatie van P+R's/hubs aan de rand van de stad. Er is sprake van volgordelijkheid. Aanpassing van de verkeerscirculatie geeft ruimte voor de stedelijke verdichting en mobiliteitstransitie, waarbij investeringen op de Ring randvoorwaardelijk zijn. Er is ook sprake van een gebiedsgerichte benadering. Hoewel het duidelijk is dat sommige dromen grotere investeringen vragen dan andere, is in het pakket een balans gezocht tussen maatregelen op verschillende schaalniveaus (centrum, wijken buiten het centrum, stedelijk/regionaal). Ook is er gekeken naar de fasering. Om investeringen op de Ring te doen (minder aansluitingen, meer ongelijkvloerse kruisingen, geen deelconflicten in de verkeerslichten, verkeerscirculatie binnen de Ring), kiezen we er voor om dat gebiedsgericht in één traject op te starten. Om tot realisatie te komen is het dus van belang om vast te houden aan het geheel aan richtinggevende uitspraken, maar ook aan nog nader te specificeren investeringen op de Ring in Pakket II (2026-2030). 5.1 In de kadernota 2025 optimaliseren we de huidige beschikbare dekking in pakket I om daarmee pakket II al deels te financieren.

In de dekking van pakket I staan 1.1 mln structurele lasten die ingezet worden die van structurele aard zijn (zoals beheer en onderhoud, personele inzet), die echter niet geactiveerd worden. Het gemeentelijke tekort aan structurele middelen en de langjarige afschrijvingstermijnen van investeringen in mobiliteit (40 - 80 jaar), bieden kansen voor een financiële optimalisatie. Daarom onderzoeken we, binnen de integrale afweging van de kadernota, een meerjarige serieel incidentele dekking van deze niet-geactiveerde structurele lasten. Hierbij moet zorgvuldig afgewogen worden, welke structurele lasten serieel incidenteel opgevangen kunnen worden. De vrijgespeelde middelen worden ingezet voor het dekken van ongelijkvloerse kruisingen op de Ring (fietstunnel, fly-over of tunnelbak).

Kanttekeningen 1.1 Er is met veel mensen gesproken, maar dat betekent dat niet elke droom of mening verwerkt is in het Masterplan Mobiliteit 2050 Van alle Dromenlabs, Kennislabs, Straatlabs en andere bijeenkomsten is een verslag gemaakt. Deze zijn in te zien op de webpagina. Daarmee is het voor betrokkenen herleidbaar op welke manier bijeenkomsten zijn verwerkt in het Masterplan Mobiliteit. Het is echter niet zo dat elk gesprek of visie 1 op 1 is overgenomen. 2.1 De pakketten zijn startpunt voor concrete realisatie, maar niet in beton gegoten De voorgestelde maatregelpakketten zijn opgesteld op basis van de kennis en inbreng anno nu. Als er aanleiding is tot aanpassing op basis van monitoring op effectiviteit, nieuwe ontwikkelingen en/of regelgeving kan dat plaatsvinden binnen de gestelde kaders. 2.2 Investeringen door het Rijk op het hoofdwegennet zijn van belang om autoverkeer van het centrum naar de Ring en van de Ring naar de Randweg te verleiden

9

Inboeknummer 23bst01803

In eerdere besluitvorming over de ontwikkelvisie Fellenoord is geconstateerd dat het realiseren van een stadsboulevard Fellenoord niet mogelijk is zonder investeringen in hoofd- en onderliggend wegennet. Hierover dienen nog afspraken gemaakt te worden met het Rijk. 2.3 De klimaatdoelstellingen voor 2030 raken uit het zicht Ondanks de uitgesproken ambities en concrete maatregelen op het gebied van schone mobiliteit (meer lopen, fietsen, OV en deelmobiliteit) en uitstootvrije mobiliteit (elektrische voertuigen), blijkt uit de doorrekening van CE Delft en de uitwerking van APPM dat de klimaatdoelen 2030 (Klimaatverordening en -missie) op dit moment niet haalbaar zijn. Daarentegen is het wel mogelijk om sneller naar een volledig emissievrije stedelijke mobiliteit te gaan dan 2050, namelijk in 2040. Personele consequenties Doordat we een andere en bredere koers varen op mobiliteit, is het ook zo dat er andere competenties nodig zijn. We doen nieuwe dingen (Ring en verkeerscirculatiestudie; voetgangersbeleid in uitvoering; sturen op een ontspannen reis), we doen het anders (gebiedsgericht) en we intensiveren op een aantal onderwerpen (fiets en hubs). Dit vraagt van de organisatie meer en soms andere competenties. Binnen het pakket I (2024-2026) is er budget gereserveerd voor uitvoering.

Financiële consequenties Om de mobiliteitsdromen ook te kunnen verwezenlijken is de actieagenda voor de periode tot 2030 opgesteld. Daarin is onderscheid gemaakt in verschillende maatregelenpakketten die zowel inhoudelijk als financieel met elkaar verbonden zijn. Per pakket zijn structurele en incidentele dekkingsbronnen benoemd. Het is niet zo dat elk pakket volledig gedekt is uit eigen middelen, omdat financiële stromen van derden (zoals subsidies) nog niet volledig in beeld en ingecalculeerd zijn. Pakket I (2024-2026): Voor pakket I is een krediet beschikbaar van € 27,73 miljoen voor diverse investeringen. In onderstaande tabel is een overzicht te zien van de investeringen per droom en per subcategorie. De kapitaallasten van deze investeringen worden gedekt uit de regionale middelen voor de bereikbaarheidsagenda en uit het voordelig resultaat op de HOV2. Dit project is afgesloten met een positief resultaat van € 3,28 miljoen waardoor er structurele middelen beschikbaar komen. Daarnaast zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld ter hoogte van € 5.570.000. Deze middelen worden ingezet voor opstellen visies, monitoring en evaluatie, stimuleringsmaatregelen, campagnes, diverse onderzoeken, verkenningen en (door)ontwikkeling van beleid.

Deze middelen worden gedekt uit hiervoor beschikbaar gestelde middelen bij het bestuursakkoord (€ 3.000.000) en kadernota 2024 (€ 1.000.000), reserve mobiliteitsfonds (€ 665.000) en middelen voor de regionale bereikbaarheidsagenda uit de jaarschijven 2024, 2025 en 2026 (€ 905.000) De middelen

10

Inboeknummer 23bst01803

uit het bestuursakkoord staan in de reserve Samen Morgen Mooier Maken en de middelen uit de kadernota staan in de saldireserve specifiek gealloceerd. Ook zijn er (naast de dekking voor kapitaallasten) structurele middelen beschikbaar gesteld. Dit gaat om een bedrag van maximaal € 1.240.000 per jaar in 2026 en 2027. Hiervan is € 500.000 gereserveerd voor personele inzet. Zodra er inzicht is in welke capaciteit precies benodigd is zal dit budget worden omgezet naar vaste formatie of inhuurbudget. Het overige budget wordt ingezet voor dataverzameling, analyse, monitoring, exploitatie en beheer van parkeerhubs en fietsenstallingen, handhaving en verkeersveiligheid. Deze middelen worden gedekt uit de middelen voor bereikbaarheid uit het bestuursakkoord, restantmiddelen binnen het programma verkeer, middelen voor de regionale bereikbaarheidsagenda en verhoging van de inkomsten door indexering van de erfpachtcanon. Uitgaven

incidenteel totaal

structureel 2026

Investeringen

2025

2026

2027

totaal

2024

2025

2026

1.500 150 975 375 250 250 25 25 25 25 25 25 200 200 325 50 275 -

525 250 275 580 80 250 250 25 25 275 175 100 25 25 125 100 25 690 690 -

250 250 300 250 50 125 125 300 50 250 -

250 150 100 50 50 300 250 50 40 40 350 100 250 -

250 150 100 50 50 300 250 50 40 40 727 100 500 127

250 150 100 50 50 300 250 50 40 40 1.098 100 500 498

250 150 100 50 50 178 128 50 40 40 1.693 100 500 1.093

16.130 3.000 13.130 7.100 4.600 2.500 300 300 3.000 3.000 1.200 500 700 -

2.136 200 1.936 750 500 250 300 300 20

6.244 1.000 5.244 1.500 1.000 500 300 300 600 600 540

20 -

540 -

6.950 1.000 5.950 4.610 2.860 1.750 2.100 2.100 640 500 140 -

800 800 240 240 -

Totaal

2.350

2.245

975

990

1.367

1.738

2.211

27.730

3.206

9.184

14.300

1.040

5.570

2025

2024

2.275 In Eindhoven is alles dichtbij 2.275 Een passend netwerk voor elke vervoerswijze 1.475 Hubs zijn de verbindende schakels 650 Droom 'Ruimte maken' 1.130 We winnen ruimte 80 We maken ruimte voor de mobiliteitstransitie 750 We maken ruimte voor kwaliteit in de stad 300 Droom 'Schoon' 50 Mobiliteit zonder uitlaatgassen 50 Circulariteit Droom 'Gezond' 425 Meer lopen en fietsen 325 Minder overlast 100 Droom 'Veilig' 50 Veiliger gedrag en handhaving 25 Geen verkeersonveilige plekken meer 25 Doorontwikkeilng risico gestuurd werken Droom 'Vrijheid' 325 Iedereen een betaalbaar duurzaam vervoersalt. 300 Vervoer is toegankelijk 25 Vervoer is beschikbaar en betrouwbaar Droom 'Ontspannen' 1.315 Prettig verplaatsen, zonder stress 100 Gastvrij 1.215 Overig Dataverzameling, analyse, monitoring en eval. Middelen participatie, personele inzet kapitaallasten investeringen -

Droom verbinding

2024

2027

bedragen x €1.000

Dekking Middelen tbv Reg. bereikbaarheidsagenda Struct. mid. bereikbaarheid bestuursakkoord Erfpachtcanon parkeergarages Restantmiddelen HOV2 Restantmiddelen programma verkeer Inc. mid. voor bereikbaarheid bestuursakkoord Middelen Masterplan uit kadernota 2024 Reserve Mobiliteitsfonds

Totaal

incidenteel

structureel

totaal 905

2024

442

321

142

3.000 1.000 665 5.570

463 780 665 2.350

1.704 220

833

2.245

975

2025

2026

2024

2025

2026

2027

192 500 288 4 6

383 500 348 130 6

692 500 411 129 6

1.100 500 477 128 6

990

1.367

1.738

2.211

bedragen x €1.000

Pakket II (2026-2030):

11

Inboeknummer 23bst01803

Inhoudelijke richting is opgenomen in de actieagenda. De uitvoerbaarheid en financiële dekking wordt nader uitgewerkt, met mogelijke dekkingsbronnen: - Meeropbrengsten uitbreiding betaald parkeren - Meeropbrengsten hogere parkeertarieven - Erfpacht parkeergarages Pakket III (2030 en verder): Nog geen dekking Communicatie Het Masterplan Mobiliteit 2050 Dromen en actieagenda is via de gemeentelijke website beschikbaar, inclusief alle verslagen en achtergrondrapportages van Dromenlabs, Kennislabs, Straatlabs en andere bijeenkomsten. Planning en uitvoering Bij de uitvoering van Pakket I (2024-2026) is een indeling gemaakt welke acties eerder en later dienen te worden opgepakt. Het is echter geen blauwdrukplanning, maar heeft juist als doel om binnen het pakket te zoeken naar de samenhang in maatregelen om zo invulling te geven aan het verwezenlijken van alle dromen. Het pakket heeft dus een adaptief karakter (zie ook evaluatie), waarbij we gebruik maken van experimenten. Evaluatie De actieagenda van het Masterplan Mobiliteit wordt herijkt op gezette momenten. Jaarlijks worden onderdelen uit het Masterplan opgenomen in de begrotingscyclus. Elke vier jaar wordt een nieuw pakket opgesteld met projecten en maatregelen. Bij de vaststelling van deze nieuwe pakketten wordt terug- en vooruitgekeken naar de onderliggende keuzes. Dat gebeurt op basis van monitoring, evaluatie en reflectie.

Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Masterplan Mobiliteit 2050 Dromen en actie-agenda Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

12

Inboeknummer 23bst01803

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1. De film ‘Mobiliteit 2050 Wij gaan vooruit’ en het document ‘Masterplan Mobiliteit 2050: Dromen’ vast te stellen als uitkomst van het doorlopen proces (o.a. de Dromenlabs, Kennislabs, Straatlabs en digipanels) waarin de zeven mobiliteitsdromen zijn opgenomen en als volgt zijn uitgewerkt: - Mobiliteit is verbinding - Mobiliteit is vrijheid voor iedereen - Mobiliteit is ruimte maken - Mobiliteit is schoon - Mobiliteit is veilig - Mobiliteit is gezond - Mobiliteit is ontspannen 2. De actieagenda voor de periode tot 2030 vast te stellen: a) De bijbehorende richtinggevende uitspraken en belangrijkste acties per droom zoals beschreven in deel II in de blokken ‘Wij maken de volgende keuzes’ b) Actiepakket I (2024-2026) zowel inhoudelijk en daarvoor financiële dekking beschikbaar te stellen zoals benoemd onder beslispunt 3 en 4 c) Actiepakket II (2027-2030) als inhoudelijke richting vast te stellen en de uitvoerbaarheid en financiële dekking wordt nader uitgewerkt (met mogelijke dekkingsbronnen: meeropbrengsten uitbreiding betaald parkeren, meeropbrengsten hogere parkeertarieven en erfpacht parkeergarages) d) Actiepakket III (2030 en verder) nader uit te werken in de komende periode 3.

Het Masterplan Mobiliteit 2050 te bezien als strategische investering, hiervoor een apart verzamelkrediet Masterplan Mobiliteit te creëren en dit krediet vast te stellen op € 27,73 miljoen voor pakket I (2024-2026) aan projecten en maatregelen en de kapitaallasten van € 1.093.000 in 2027 te dekken uit: a) Voor € 965.000 uit de reeds beschikbaar gestelde eigen middelen voor de regionale bereikbaarheidsagenda van (toe te passen voor projecten binnen het Masterplan die onderdeel zijn van de regionale bereikbaarheidsagenda) b) Voor € 128.000 uit beschikbaar gekomen dekking vanwege het positief resultaat van € 3.3 miljoen op het project HOV2 4. De overige structurele kosten die voortkomen uit het Masterplan van € 1.118.000 (2027) te dekken uit a) Structurele middelen uit de erfpachtcanon parkeergarages ad € 477.000 b) Stelpost bestuursakkoord bereikbaarheid ad € 500.000 c) Middelen voor de regionale bereikbaarheidsagenda ad € 141.000 5. De incidentele kosten die voortkomen uit het Masterplan van € 5.570.000 dekken uit: a) Middelen mobiliteit in de reserve Samen Morgen Mooier Maken ad € 3.000.000

13

Inboeknummer 23bst01803

b) Incidentele middelen voor Masterplan uit begroting 2024 saldireserve specifiek ad € 1.000.000 c) Reserve mobiliteitsfonds ad € 665.000 d) Middelen regionale bereikbaarheidsagenda 2024, 2025 en 2026 ad € 905.000 6. In de kadernota 2025 wordt de huidige beschikbare dekking in pakket I geoptimaliseerd om daarmee pakket II al deels te financieren 7. De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

14