23bst01687 Raadsvoorstel Gebiedskader spoorzone Fuutlaan

gemeente Eindhoven Inboeknummer 23bst01687 Dossiernummer 23.51.352 B&W beslisdatum 19 december 2023

Raadsvoorstel Gebiedskader spoorzone Fuutlaan

Inleiding In 2013 heeft uw Raad de visie ‘Eindhoven op weg’ vastgesteld en daarmee besloten om de Fuutlaan in te richten als radiaal. Dit betekent dat de weg opgewaardeerd moet worden tot een volwaardige ontsluitingsweg tussen centrum en Ring. Overigens beperkt het gebiedskader spoorzone Fuutlaan zich tot het gebied tussen Meerkollaan en Stationsweg. De aansluitingen op de bestaande wegenstructuur (zoals de Ring) zullen apart verkeerstechnisch onderzocht moeten worden. Daarnaast klagen de bewoners van de Fuutlaan al decennialang over overlast van de weg, vooral over geluid en trilling. De verwachting bij bewoners is dat zonder ingrijpende maatregelen deze overlast nog verder zal toenemen als de bouwprojecten aan de zuidzijde van het station klaar zijn en het verkeer nog verder zal toenemen. Medio 2021 is een studie gestart naar een voorkeurstracé voor een nieuwe Fuutlaan. Uit dat onderzoek kwam geen eenduidig voorkeurstracé naar voren. Er kwam wel de voorkeur uit om de weg te splitsen in een bestemmingsweg en een radiaal. Die radiaal zou dan verder van de woningen over het grondgebied van spoorpartijen NS Stations en ProRail moeten komen te liggen. Dat is besproken met de spoorpartijen. Zij hebben aangegeven dat dit bespreekbaar is, maar dat ze wel willen weten wat dat betekent voor de huidige en nog te realiseren functies in het gebied.

Daarop heeft het college in 2022 (22bst1250/7116894) besloten een gebiedskader te laten opstellen voor het gebied spoorzone Fuutlaan (ook wel ‘Nieuwe Fuutlaan’ genoemd). Het gebiedskader spoorzone Fuutlaan heeft inhoudelijk en programmatisch een sterke relatie met de ontwikkeling van KnoopXL, met name aan de zuidzijde van het spoor. Daarnaast zijn bij dit gebiedskader dezelfde partijen betrokken, namelijk NS Stations en ProRail, die ook aan tafel zitten op andere strategische ontwikkelingen in KnoopXL.

Inboeknummer 

23bst01687

Wettelijke taak

 Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college 

Onvermijdelijk

Doelstelling Dit voorstel beoogt een integraal stedenbouwkundig kader te geven om aan de zuidkant van het spoor een goede verkeersaansluiting te maken tussen Ring en centrum én daarnaast de ontwikkelpotentie van het gebied in beeld te brengen. De aanleiding is primair verkeerskundig met als doel ook om de Tongelresestraat te ontzien. Belangrijk beoogd effect is een betere ontsluiting van en naar het centrum, maar ook om de overlast van de huidige Fuutlaan te verminderen. Voorstel 1 a Het gebiedskader spoorzone Fuutlaan vast te stellen b Het hierin opgenomen tracé voor een nieuwe Fuutlaan, waarbij de Fuutlaan is gesplitst in een bestemmingsweg en een radiaal (zie pagina 18 van het gebiedskader), tot voorkeurstracé te verklaren c Een samenwerkingsovereenkomst op te stellen met NS Stations en ProRail voor de uitvoering van het gebiedskader, met daarin afspraken over onder andere planologische uitwerking, planning en fasering en toerekening van (grond)kosten en opbrengsten 2 Om te komen tot de samenwerkingsovereenkomst €100.000 beschikbaar te stellen uit de Reserve Strategische Investeringen 3 De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen

Argumenten 1.1 Het gebiedskader is een samenhangend kader voor diverse ontwikkelingen in het gebied Zowel gemeente als NS Stations en ProRail hebben op dit moment diverse functies in het gebied. Daarnaast hebben alle partijen wensen om zaken te regelen. Het gebiedskader biedt een goed stedenbouwkundig samenhangend geheel waar al deze functies in terugkomen. Er is expliciet met de omgeving rekening gehouden bijvoorbeeld bij de locaties van hoogbouw, maar ook met het toevoegen van groen aan het gebied. 1.2 Het gebiedskader is samen met NS Stations en ProRail opgesteld waardoor het ook gedragen wordt door de spoorpartijen

2

Inboeknummer

23bst01687

Het gebiedskader is opgesteld door stedenbouwkundig bureau BGSV, in opdracht van de gezamenlijke partijen: NS Stations, ProRail en de gemeente, waarbij de kosten zijn gedeeld. Dat maakt de betrokkenheid van die partijen sterk. Verder heeft een actief en goed verlopen participatietraject met bewoners plaatsgevonden. Bewoners hebben over de invulling van het gebied meegedacht. Ondanks sommige zorgen op onderdelen staan de bewoners in grote lijnen achter het voorgelegde gebiedskader. 1.3 Vergroening van het gebied wordt in het gebiedskader geborgd Vergroening van het gebied is een belangrijk uitgangspunt voor de gemeente. Dat wordt op verschillende manieren gerealiseerd: • •

•

•

er wordt een buurtparkje van bijna 1 ha aangelegd ten westen van Fuutlaan 10; de huidige parkeerplaatsen voor medewerkersparkeren van NS worden in een gebouwde voorziening opgenomen, waardoor de huidige parkeerplaats kan verdwijnen. Dit is cruciaal om verbreding van de ecologische zone in het Dommeldal te zijner tijd te kunnen realiseren; de rij platanen langs de Fuutlaan krijgt meer groeiruimte. Uit onderzoek is gebleken dat de bomen nog gezond zijn, maar dat de bomen inmiddels zo groot zijn dat extra ruimte voor stam en wortels nodig is. Die ruimte is gecreëerd in het gebiedskader; ter hoogte van de kruising Stationsweg, Parkweg en Fuutlaan komt een pleinachtige ruimte die de ingang naar Van Gend & Loos is, maar ook een groene verbinding kan zijn tussen Dommeldal en groene zone langs de Fuutlaan.

1.4 De aanleg van de weg kan in de planning als eerste worden opgepakt Door de positionering van de weg in het gebied kan deze weg als eerste worden aangelegd zonder dat andere ontwikkelingen in het gebied eerder of gelijktijdig moeten worden opgepakt. Het enige dat voor de weg moet wijken zijn de door NS Stations verhuurde garageboxen aan de oostkant van het gebied. Die boxen hoeven echter niet terug te komen in het gebied; ze worden niet functioneel gebruikt door NS maar verhuurd aan derden. Voordeel van het in de eerste fase aanleggen van de weg is dat voor de andere ontwikkelingen in het gebied een goede ontsluiting gereed is. Verder zijn er inmiddels zo veel (bouw)ontwikkelingen aan de zuidkant van het spoor (KnoopXL) in ontwikkeling, dat het de voorkeur geniet om die eerst in een ver stadium tot uitvoering te brengen, voordat een nieuw ontwikkelgebied wordt opgepakt. Immers, anders ontstaat het risico dat de invulling van de gebouwen met elkaar gaat concurreren (met name kantoren/ bedrijfsmatig). Niet voor niets is de spoorzone Fuutlaan tot voor kort beschouwd als een strategische reservelocatie. 1.5 In het gebiedskader zijn de wensen van bewoners, gemeente en spoorpartijen opgenomen Voordat BGSV aan de slag ging met het uitwerken van een gebiedskader zijn alle wensen van grondeigenaren in het gebied geïnventariseerd.

Behalve wensen als vergroening, een goede ontsluiting, gebiedsontwikkeling etc. is de harde ruimtebehoefte bepaald. Denk

3

Inboeknummer

23bst01687

hierbij aan P&R parkeerplaats, een Enexis verdeelstation, werkterrein ProRail, Railinzetplaats ProRail, een calamiteitentoegang tot het spoor voor brandweer, een verkeersleidingpost en regiokantoor voor ProRail, inpassing Fuutlaan 10 (maatschappelijke opvang) en behoud monumentale delen van de loodsen. Daarnaast is in het gebiedskader rekening gehouden met de eventuele komst van de Dommelpassage naar het station (3e stationsentree), door naast de Dommel ruimte vrij te spelen. Het voorliggende gebiedskader is het resultaat van de inpassing van al deze functies en wensen. 2.1 Dekking uit de Reserve Strategische Investeringen is aangewezen voor integrale gebiedsonderzoeken Denk hierbij aan de kosten voor inzet van expertise op het gebied van grond, stedenbouw, mobiliteit en planeconomie om in het traject om te komen tot een samenwerkingsovereenkomst met NS en ProRail e.e.a. verder uit te werken. De Reserve Strategische Investeringen is hiervoor de bedoelde dekkingsbron.

Kanttekeningen 1.1 Ontwikkeling van dit plangebied was op korte termijn niet voorzien Het plangebied van het gebiedskader is eerder gekwalificeerd als een strategische ‘reserve locatie’. Gebiedsontwikkeling zou pas later aan bod komen. Doordat het de voorkeur heeft om een nieuwe Fuutlaan over het terrein van de spoorpartijen te leggen, heeft het maken van afspraken over de ontwikkeling van het gebied hogere prioriteit gekregen. Dat is immers een voorwaarde van de spoorpartijen om aan de aanleg van de weg over hun terrein mee te werken. Maar ook voor de gemeente is het belangrijk om te weten wat de visie op het gebied is, om voor een tracé van de weg te kiezen. Met andere woorden, het is belangrijk om het voorkeurstracé van de weg integraal (stedenbouwkundig, groen, water, wonen etc.) en niet alleen verkeerskundig af te wegen. Daarbij is van belang om de totale ontwikkeling in dit gebiedskader te bezien in relatie tot de ontwikkeling van KnoopXL. Niet alleen inhoudelijk en programmatisch maar ook met betrekking tot bouwfasering en bouwlogistiek en de mogelijke impact daarvan. Anderzijds kan juist het (eerst) aanleggen van de nieuwe Fuutlaan daarin mogelijk behulpzaam zijn.

1.2 Haalbaarheid en uitvoerbaarheid van het gebiedskader heeft nadere uitwerking nodig Het gebiedskader heeft een langere termijn perspectief en brengt de ontwikkelmogelijkheden in kaart, maar vraagt op onderdelen nog verdere uitwerking. Dat geldt voor onderdelen binnen het plangebied van het gebiedskader, maar ook de aansluiting van de nieuwe Fuutlaan aan bestaande wegen buiten het plangebied. Het gebiedskader biedt wel een gezamenlijk vastgesteld kader met houvast en referentie om er de diverse onderdelen aan te kunnen toetsen. Het publiekrechtelijke traject moet nog doorlopen worden, als ook de financiële uitwerking.

4

Inboeknummer

23bst01687

Personele consequenties De bemensing voor de totstandkoming van het gebiedskader is geregeld binnen het project. Uiteraard vergt het te zijner tijd realiseren van het gebiedskader personele inzet. Dat zal per fase worden beoordeeld en uitgewerkt. Financiële consequenties De vaststelling van het gebiedskader heeft geen financiële consequenties. Er vloeien immers geen financiële verplichtingen uit voort. Voor de verdere uitwerking van het voorkeurstracé en het sluiten van een samenwerkingsovereenkomst dienen voorbereidingskosten te worden gemaakt. Deze kosten worden geraamd op €100.000. Deze kosten kunnen gedekt worden uit de reserve strategische investeringen. Hieronder is het verloop van de reserve te zien. In geval van positief besluit resteert er ultimo 2023 een bedrag van €22.892.659 in deze reserve.

Verloop reserve strategische investeringen (2333) stand reserve 31-12-2022:

€ 24.190.659

claims en stortingen 2023 voorstel samenwerkingsovereenkomst gebiedskader Spoorzone Fuutlaan

- € 1.198.000 - € 100.000

verwachte stand reserve ultimo 2023:

€ 22.892.659

De daadwerkelijke haalbaarheid van het gebiedskader hangt voor de drie partijen af van de te maken afspraken in de samenwerkingsovereenkomst. Bijvoorbeeld dienen afspraken te worden gemaakt over toerekening van kosten en opbrengsten, hoogte van grondkosten etc. Dat speelt vervolgens ook weer een rol bij het inschatten van de kosten van de aanleg van de weg en het groen. Duidelijk is wel dat in principe het voorkeurstracé een hogere investering zal vergen dan gebruik te maken van het bestaande tracé. In het traject om te komen tot een samenwerkingsovereenkomst en de doorrekening van het voorkeurstracé van de nieuwe Fuutlaan zal de financiële haalbaarheid van het gebiedskader verder in beeld gebracht worden. Dit alles zal bij de besluitvorming over de samenwerkingsovereenkomst worden betrokken. Communicatie Bewoners van de Fuutlaan en omwonenden zijn nauw bij het tot stand komen van dit gebiedskader betrokken. Van alle bewonersavonden zijn verslagen gemaakt. In het gebiedskader is een samenvatting van het proces opgenomen. Afspraak met de bewoners is dat zij van de voortgang qua besluitvorming op de hoogte worden gehouden. Planning en uitvoering

5

Inboeknummer

23bst01687

Bij vaststelling van het gebiedskader door de drie partijen, zijn voor het vervolg de volgende stappen voorzien: 1. Het eerste wat moet gebeuren is een samenwerking met spoorpartijen voor de realisatie van het gebiedskader in een (samenwerkings)overeenkomst vastleggen (incl. besluitvorming daarover). Dat zal in 2024 plaatsvinden. 2. De wens van de gemeente is om in de eerste fase van de realisatie van het gebiedskader de nieuwe radiaal aan te leggen en het inrichten van de huidige Fuutlaan als bestemmingsweg. Planning is dat dit vóór 2030 gereed is. 3. In de periode 2024-2026 worden dan alle voorwaarden voor de aanleg opgepakt, zoals het maken van het ontwerp van de wegen en het groen, het omgevingsplan herzien, grondtransacties, benodigde kredieten aanvragen, etc. 4. Daarna (naar verwachting vanaf 2030) kunnen de overige onderdelen projectmatig opgepakt worden. Evaluatie Bewaking van de voortgang vindt plaats door per stap een besluit te (laten) nemen. Na vaststelling van het gebiedskader zal met de spoorpartijen het gesprek gestart worden over een samenwerkingsovereenkomst. Een dergelijke overeenkomst zal aan het college worden voorgelegd. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Concept gebiedskader spoorzone Fuutlaan d.d. 30 november 2023 Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

6

Inboeknummer

23bst01687

Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;

besluit: 1 a Het gebiedskader spoorzone Fuutlaan vast te stellen b Het hierin opgenomen tracé voor een nieuwe Fuutlaan, waarbij de Fuutlaan is gesplitst in een bestemmingsweg en een radiaal (zie pagina 18 van het gebiedskader), tot voorkeurstracé te verklaren c Een samenwerkingsovereenkomst op te stellen met NS Stations en ProRail voor de uitvoering van het gebiedskader, met daarin afspraken over onder andere planologische uitwerking, planning en fasering en toerekening van (grond)kosten en opbrengsten 2 Om te komen tot de samenwerkingsovereenkomst €100.000 beschikbaar te stellen uit de Reserve Strategische Investeringen 3 De begrotingswijziging dienovereenkomstig vast te stellen Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

7