23bst01358 Raadsvoorstel Vitale Ouderen in (2)040 - Ouderenbeleid Eindhoven
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer
23bst01358
Dossiernummer
23.43.852
B&W beslisdatum
24 oktober 2023
Raadsvoorstel Vitale Ouderen in (2)040 - Ouderenbeleid
Inleiding We willen allemaal gezond oud worden, maar niemand wil oud zijn. De komende jaren neemt het aantal ouderen toe en tegelijkertijd stijgt de gemiddelde levensverwachting, dit noemen we dubbele vergrijzing. Het aantal en de complexiteit van zorgvragen neemt toe, evenals het aantal (kwetsbare) ouderen dat thuis woont. Tegelijkertijd daalt de beroepsbevolking en het aantal beschikbare mantelzorgers per inwoner. Eindhoven is een snel groeiende stad, waarin het aandeel ouderen procentueel de komende jaren fors toeneemt, met name na 2025. In het Bestuursakkoord ‘Samen Morgen Mooier Maken 2022-2026’ is de volgende ambitie uitgesproken: “We vinden het belangrijk dat ouderen zo lang mogelijk eigen regie houden en zelfstandig kunnen blijven wonen met hulp uit hun eigen netwerk en inzet van technologie waar mogelijk in hun eigen sociale woonomgeving.” Een ambitie die aansluit bij het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan. In maart 2023 is middels een collegebrief (23bst00349) een overzicht gegeven van hetgeen in Eindhoven in bestaand beleid en uitvoeringsprogramma’s voor ouderen wordt gedaan.
In juni 2023 heeft de voorbereidende raadsavond plaatsgevonden waar samen met vertegenwoordigers van de Katholieke Bond voor Ouderen (KBO), Cliëntenraad Sociaal Domein (CRSD) en ouderenorganisaties is gesproken over de impact die we met ouderenbeleid willen maken, náást alle mooie initiatieven die onze stad al rijk is. Met dit beleid beschrijven we op welke wijze we deze impact gaan realiseren.
Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college
Inboeknummer 23bst01358 Doelstelling Met dit dossier bieden wij het ouderenbeleid aan. De gemeente Eindhoven streeft ernaar dat ouderen in 2040 een grote mate van zelfstandigheid ervaren en minder afhankelijk zijn van zorg en ondersteuning. Met dit beleid beogen we de outcome dat het percentage ouderen dat gebruik maakt van Wmo-voorzieningen (huishoudelijke ondersteuning, hulpmiddelen, begeleiding en maatwerkdagbesteding) minder snel stijgt dan het percentage waarmee het aantal ouderen in Eindhoven toeneemt. Voorstel 1.
De nota Vitale Ouderen in (2)040 vast te stellen met daarin de 3 lijnen: -
Bewustwording: Mensen motiveren om actief betrokken te zijn bij het eigen proces van ouder worden, zodat zij zich bewuster kunnen voorbereiden en meer regie hebben over de manier waarop zij ouder worden.
-
‘Leren ouder worden’: Oud worden is niet vanzelfsprekend. We leren samen ouder worden door een aanbod van fysieke en digitale mogelijkheden voor het vinden van informatie, uitwisselen van kennis en ervaringen waarbij we leren van en met elkaar.
-
Ondersteun de ondersteuners: Het aantal zorgvragers neemt toe, tegelijkertijd neemt het aantal mensen dat zorg levert af. We ondersteunen onze ondersteuners door inzet van (digitale) ondersteuning zodat zij met minder zorg en minder zorgen ondersteuning kunnen blijven bieden en ouderen langer zelfstandig in de eigen vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.
Argumenten 1.1 De nota Vitale Ouderen in (2)040 geeft inzicht in en prioriteit aan de noodzakelijke inspanningen voor vitaal ouder worden in Eindhoven. Om inzicht te krijgen in hetgeen in Eindhoven gebeurt voor onze ouderen en de richting te bepalen voor de komende jaren is de nota Vitale Ouderen in (2)040 opgesteld. Met deze nota Vitale Ouderen in (2)040 wordt ouderenbeleid vastgesteld, totnutoe hebben we alleen uitvoering gegeven aan de wetgeving waarbinnen voorzieningen voor ouderen worden geregeld. De kijk op ouder worden is veranderd, we gaan naar een transitie van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’, waarbij meer aandacht is voor bewustwording en vitaal ouder worden, in plaats van het oplossen van problemen. Vanuit de verschillende beleidsterreinen vinden ontwikkelingen plaats voor onze ouderen waarbij steeds meer integrale samenwerking wordt opgezocht, met name het Ruimtelijk en Sociaal Domein weten elkaar steeds beter te vinden. 1.2 Met de nota Vitale Ouderen in (2)040, geven we extra kracht aan het eerder vastgestelde Actieplan Langer Thuis. In 2022 werd het Actieplan Langer Thuis door het college vastgesteld. Met dit plan wordt gewerkt aan verschillende doelstellingen die ertoe bijdragen dat inwoners van Eindhoven daadwerkelijk in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen blijven.
Toch zien we dat meer richting nodig is om de toekomstige ouderen bewust te laten worden van het feit dat zij zelf aan de slag moeten met leren ouder worden. De dubbele vergrijzing zorgt voor een toename van het aantal en de complexiteit van zorgvragen, waardoor de urgentie om ons te richten op vitale ouderen in (2)040 nog groter is.
2
Inboeknummer 23bst01358 1.3 Ouderen zelf meer regie kunnen nemen door de 3 lijnen (bewustwording, leren ouder worden en ondersteun de ondersteuner) in de manier waarop en in welke omgeving zij oud worden. Ouderen spelen zelf een belangrijke rol in de manier waarop zij oud worden en in welke omgeving. Door zich bewust te zijn van en zich voor te bereiden op hun toekomst kunnen zij zelf mede bepalen hoe deze eruit komt te zien. De eigen gezondheid (zowel fysiek als mentaal), de fysieke omgeving en de eventuele aanwezigheid van een ondersteunend netwerk zijn hierin belangrijke pijlers. Door bewustwording, te leren van elkaar en je ondersteunend netwerk (zowel het sociale netwerk als onze professionals) te koesteren en/of op te bouwen kun je hier zelf mede richting aan geven. 1.4 Zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar blijft voor onze inwoners wanneer zij dit nodig hebben. Door de dubbele vergrijzing nemen de aantallen en de complexiteit van zorgvragen toe. Onze gezondheidszorg dreigt onbetaalbaar en onuitvoerbaar te worden. Door zelfredzaamheid en samenredzaamheid te stimuleren houden we de zorg en ondersteuning beschikbaar voor onze inwoners die dit het hardst nodig hebben. 1.5 De nota Vitale Ouderen in (2)040 is door samenwerking met partners uit de stad (ouderen, ouderenorganisaties, CRSD) tot stand gekomen.
Eindhoven is een inclusieve stad waar veel voor onze inwoners gebeurt, ook voor ouderen. Om tot deze nota te komen zijn gesprekken gevoerd met ouderen en vertegenwoordigers van ouderen. Daarmee is de nota Vitale Ouderen in (2)040 breed gedragen in onze samenleving. Kanttekeningen 1.1 De nota Vitale Ouderen in (2)040 richt zich specifiek op één doelgroep; ouderen. Eindhoven is een inclusieve stad waar beleid wordt gemaakt voor alle inwoners. In principe kent Eindhoven geen doelgroepenbeleid. We staan echter voor grote uitdagingen door de dubbele vergrijzing, dit vraagt om beleid specifiek gericht op deze doelgroep; ouderen. 1.2 De nota Vitale Ouderen in (2)040 geeft inzicht in wat wordt gedaan voor ouderen, partners kunnen de indruk krijgen dat dit nieuw beleid is. Om de huidige aanpakken te versterken is onderliggend beleid noodzakelijk. In de nota Vitale Ouderen in (2)040 ligt de nadruk op bewustwording en leren ouder worden, we moeten scherpe keuzes maken in de aanpak richting de toekomstige ouderen om de zorg en ondersteuning beschikbaar te houden voor zij die het nodig hebben. Personele consequenties Hetgeen we doen voor onze ouderen is onderdeel van bestaand beleid en past daarmee binnen de capaciteit van de sectoren Sociaal Domein, Ruimtelijke Domein, Sport en Cultuur.
De uitvoering van de 3 ontwikkellijnen van de nota Vitale Ouderen in (2)040 is onderdeel van de werkzaamheden binnen het Sociaal Domein. Financiële consequenties Veel van de voorzieningen en activiteiten voor ouderen worden bekostigd uit bestaande middelen en binnen bestaande regelingen (Wmo, Sociale Basis). Voor de uitvoering van nieuwe activiteiten in het kader van dit beleid is dekking voorzien binnen de taakvelden61 (Samenkracht en burgerparticipatie), 671A Hulp bij het Huishouden, 671B Begeleiding, 671C
3
Inboeknummer 23bst01358 dagbesteding, 671D Overige maatwerkarrangementen, 671 Volksgezondheid. De ruimte binnen deze taakvelden wordt ingezet om de beweging van 2 naar 1 naar 0 te maken. We verschuiven middelen t.b.v. een lagere instroom in de 2e lijn. Vanuit het GALA zijn SPUK middelen beschikbaar in het thema Vitaal Ouder Worden die ook deels ingezet kunnen worden om uitvoering te geven aan de 3 lijnen. In het eerste jaar verwachten wij ongeveer € 500.000,in te zetten uit deze genoemde budgetten. Na het eerste jaar maken we de balans op. Als structureel extra middelen nodig zijn voor uitvoering van activiteiten wordt dit meegenomen in de begrotingscyclus 2025. Communicatie Communicatie naar inwoners voeren wij via DE STAP naar gezonder. Tevens werken we een campagne uit zodat toekomstige ouderen vroegtijdig worden bereikt. Communicatie met betrekking tot activiteiten die reeds worden uitgevoerd gebeurt vanuit deze initiatieven zelf. De nota Vitale Ouderen in (2)040 wordt gepubliceerd op de website van de gemeente Eindhoven. De subsidieplafonds worden gepubliceerd in het gemeenteblad en op de website van de gemeente Eindhoven. Planning en uitvoering In de Nota Vitale Ouderen in (2)040 is een overzicht gegeven van hetgeen al gebeurt in Eindhoven voor ouderen. Daarnaast worden momenteel campagnes en activiteiten ontwikkeld die bijdragen aan de bewustwording van inwoners.
Wij informeren hierover in het laatste kwartaal van 2024. Evaluatie Samen met partners in de stad wordt de uitvoering van de nota Vitale Ouderen in (2)040 geëvalueerd. De activiteiten worden voor en deels ook met ouderen uitgevoerd. Evaluatie wordt voor de verschillende activiteiten afzonderlijk uitgevoerd middels onder ander enquêtes en data-analyses of is reeds geborgd in bestaand beleid en uitvoeringsprogramma’s. Na 2 jaar evalueren we het ouderenbeleid, indien extra middelen nodig zijn om uitvoering te geven aan het ouderenbeleid die niet gevonden worden binnen de bestaande budgetten keren wij terug naar de Raad.
Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: •
Bijlage 1 Nota Vitale Ouderen in (2)040
Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
4
Inboeknummer 23bst01358
Ontwerp Raadsbesluit De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ;
besluit: 1.
De nota Vitale Ouderen in (2)040 vast te stellen met daarin de 3 lijnen: - Bewustwording: Mensen motiveren om actief betrokken te zijn bij het eigen proces van ouder worden, zodat zij zich bewuster kunnen voorbereiden en meer regie hebben over de manier waarop zij ouder worden. - ‘Leren ouder worden’: Oud worden is niet vanzelfsprekend. We leren samen ouder worden door een aanbod van fysieke en digitale mogelijkheden voor het vinden van informatie, uitwisselen van kennis en ervaringen waarbij we leren van en met elkaar. - Ondersteun de ondersteuners: Het aantal zorgvragers neemt toe, tegelijkertijd neemt het aantal mensen dat zorg levert af. We ondersteunen onze ondersteuners door inzet van (digitale) ondersteuning zodat zij met minder zorg en minder zorgen ondersteuning kunnen blijven bieden en ouderen langer zelfstandig in de eigen vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van
, griffier.
5