23bst00500 Raadsvoorstel Onttrekking vd voetgangerstunnel paden kunstwerk Dommelbrug openbaarheid

gemeente Eindhoven Inboeknummer 23bst00500 Dossiernummer 23.16.252 B&W beslisdatum 18 april 2023

Raadsvoorstel

Onttrekking van de voetgangerstunnels en paden kunstwerk Dommelbrug Insulindelaan aan de openbaarheid

Inleiding De gemeente Eindhoven heeft meer dan 300 bruggen, tunnels en viaducten in beheer. Deze worden jaarlijks geschouwd en elke 2 à 3 jaar technisch geïnspecteerd. Uit de inspecties is gebleken dat er maatregelen getroffen moeten worden aan de bruggen over de Dommel in de Insulindelaan/Onze Lieve Vrouwestraat. Het gaat hierbij om het versterken van de landhoofden, het plaatsen van definitieve versmallingen op de beide parallelwegen ter hoogte van de bruggen, het aanleggen van extra een faunapassage in de oostelijke tunnel langs de Dommel, het aanpassen van de markering op de Ring en groot onderhoud aan de (betonnen) bruggen. Dit voorstel heeft betrekking op (de gevolgen van) de versterking van de landhoofden onder de hoofdrijbaan (Ring). De versterkingsmaatregel is nodig omdat uit onderzoek is gebleken dat de landhoofden die de hoofdrijbaan ondersteunen onvoldoende draagkracht hebben voor het verkeer dat er over heen gaat. Door het plaatsen van de stalen constructie zijn de landhoofden te versterken en hoeft de Dommelbrug niet vervangen te worden. Er is na plaatsing van de stalen constructie te weinig plaats voor een veilige doorgang voor personen en omdat de stalen constructie ook afgeschermd moet worden tegen bijvoorbeeld vandalisme, kunnen de tunnels niet meer openbaar toegankelijk zijn.

Het onttrekken van de (oostelijke) voetgangerstunnel biedt kansen voor het maken van een faunapassage. In die situatie dat er geen personenverkeer meer mogelijk is, kan er een goede ecologische verbinding ontstaan die de biodiversiteit in de omgeving verbetert. Met deze onttrekking van de tunnels en het weghalen van de paden wordt 1.200 m2 verharding verwijderd en per saldo toegevoegd aan de groene omgeving. Onderdeel van de faunapassage is het aanbrengen van een geleiding om de fauna naar de tunnels te begeleiden en het oversteken over de Insulindelaan en parallelwegen te voorkomen. Hiermee ontstaat er een minder grote kans op aanrijdingen met de fauna bij het ‘oversteken’. Dit is veiliger voor zowel de dieren als de mensen. In verband met het vervallen van deze tunnels dient een besluit tot onttrekken van deze tunnels en toeleidende paden aan het openbare verkeer genomen te worden. We hebben naar aanleiding van de communicatie over het project en ons voornemen tot afsluiting van de voetgangerstunnels één reactie ontvangen. Wij hebben de respondent hierover een reactie gestuurd. Naar aanleiding hiervan zien wij geen aanleiding om een zienswijze procedure te starten en kan volstaan worden met de behandeling van het

Inboeknummer

23bst00500

raadsvoorstel. De respondent wordt op de hoogte gesteld van het moment van de raadsvergadering.

 Wettelijke taak  Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college  Onvermijdelijk

Doelstelling Door het onttrekken van de betreffende voetgangerstunnels en toeleidende paden aan het openbare verkeer kan het plan voor het versterken van de brug waarop de Ring ligt worden gerealiseerd. Voorstel De voetgangerstunnels van het civieltechnische kunstwerk Dommelbrug Insulindelaan (KW44) en de toeleidende paden aan de oostzijde van de Dommel, zoals aangegeven op tekening d.d. 03-04-2023 nummer IP-20210064 aan het openbare verkeer te onttrekken. Argumenten 1.1. Onttrekking aan het openbare verkeer door middel van een raadsbesluit vloeit voort uit artikel 7 lid 2 e.v. Wegenwet De voetgangerstunnels van het civieltechnische kunstwerk Dommelbrug Insulindelaan en de toeleidende paden aan de oostzijde van de Dommel zijn openbare wegen in de zin van de Wegenwet. Om de openbaarheid van de tunnels en paden te beëindigen is ingevolge artikel 7 van deze wet een besluit tot onttrekken van deze wegen aan de openbaarheid vereist. De gemeenteraad is daartoe het bevoegde orgaan. Met het besluit tot onttrekken aan de openbaarheid kunnen deze tunnels permanent afgesloten worden voor openbaar verkeer en kunnen de paden feitelijk vervallen. 1.2 De onttrekking aan het openbare verkeer is in het belang van de realisering van de beoogde versterking van de landhoofden waarop de rijbaan van de Ring ligt.

Het civieltechnische kunstwerk voorziet in een passage over de Dommel, en daarnaast ook in twee voetgangerstunnels (kokers) onder de Insulindelaan (Ring) en de Onze Lieve Vrouwestraat voor personenverkeer. De twee kokers hebben primair de functie als landhoofd van de drie bruggen. Het gedeelte van de twee kokers onder de Ring moeten versterkt worden om de huidige en toekomstige verkeersdruk op de Ring te kunnen dragen. Met het besluit tot onttrekken aan het openbare verkeer kunnen deze tunnels permanent afgesloten worden en de paden feitelijk vervallen zodat de beoogde versterking van de brug van de Ring kan worden gerealiseerd.

Inboeknummer

23bst00500

1.3 De onttrekking aan het openbare verkeer is in het belang van de constructieve veiligheid van de Dommelbrug. Het raadsbesluit willen we zo snel mogelijk nemen zodat we de werkzaamheden zo snel mogelijk kunnen afstemmen en uitvoeren, wat in het belang is van een constructief veilige situatie op de Ring. De stempels moeten na plaatsing in een afgeschermde omgeving staan, om te voorkomen dat er schade ontstaat door derden (onbevoegden) en vandalisme. De doorgangen worden regelmatig daarnaast gebruikt door dak- en thuislozen als verblijf- en/of schuilplaats. Op sommige momenten is er sprake geweest van het openbaar stoken van vuur, waardoor er beschadigingen kunnen optreden aan de betonconstructie. 1.4 De onttrekking aan het openbare verkeer is in het belang van de mobiliteit in de stad. De versterking is gezien de verwachte toenemende verkeersdruk noodzakelijk als urgente maatregel. Hoe sneller de brug onder Ring wordt versterkt, hoe kleiner het constructieve risico. Door het versterken van het kunstwerk wordt voorkomen dat er andere maatregelen getroffen moeten worden, zoals het afzetten van rijstroken, wat negatieve invloed kan hebben op de mobiliteitsketen op de Ring en in de stad binnen de Ring. 1.5 De onttrekking aan het openbare verkeer is in het belang van de veiligheid voor personen en leefomgeving.

De voetgangerstunnels zijn op dit moment niet als geschikte doorgang te noemen. De voetgangerstunnels zijn zo laag en de bodem zo onregelmatig, dat er geen garantie kan worden gegeven op een (verkeers)veilige doorgang. De huidige kokers worden als sociaal en subjectief onveilig ervaren. De situatie is verder niet op dit vlak te verbeteren. Verder biedt de faunapassage een betere oversteekmogelijk voor de dieren om via de tunnel naar de andere zijde van de Dommelbrug te gaan. Hiermee wordt de kans op aanrijdingen met dieren verkleind wat (verkeers)veiliger is voor zowel de fauna als de mensen. 1.6 De onttrekking aan het openbare verkeer is in het belang van het behoud van het civieltechnische kunstwerk Dommelbrug Insulindelaan. De Dommelbrug is gebouwd is in het jaar 1940. Het is een mooie brug die nu geen officiële status als monument heeft. Het heeft wel bescherming vanuit de status ‘Historische wegenstructuur cultureel erfgoed’. Na plaatsing van de stalen stempels er onvoldoende veilige loopruimte is om openbaar personenverkeer toe te staan. Alleen door het vervanging van de Dommelbrug kan een goede doorgang voor voetgangers en fietsers gecreëerd worden onder de Ring door. Echter is er geen aanleiding voor het vervangen van de Dommelbrug. De betonkwaliteit is uitzonderlijk goed, de vervanging is erg kostbaar, leidt tot negatieve effecten op de mobiliteit (zie ook punt 1.4).

Bij vervanging zou er sprake zijn van kapitaalvernietiging.

Inboeknummer

23bst00500

1.7 De onttrekking aan het openbare verkeer heeft geen of nauwelijks gevolgen voor de bereikbaarheid in de omgeving. De voetgangerstunnel aan de oostzijde voorziet weliswaar in een verbinding tussen de beide parallelwegen (Onze Lieve Vrouwestraat). De paden onder de Ring maken echter geen onderdeel uit van een netwerk van looproutes. Ook zijn er geen aansluitingen op de voetgangerstunnel vanuit het TU/e-terrein of de noordelijke buurten. In de visie voor het Dommelpark staat deze wens beschreven. Echter zijn er geen concrete plannen in de nabije toekomst. In de directe omgeving, op ca. 400 meter, zijn er alternatieve oversteken over de Insulindelaan, zoals op de Dominee Th. Fliednerstraat en De Zaale. 1.8 De onttrekking aan het openbare verkeer biedt kansen voor de flora en fauna. De westelijke voetgangerstunnel is ingericht als faunapassage. Aan de oostzijde is deze voorziening er niet. Door het permanent afsluiten van de koker kan er een faunapassage gecreëerd worden. Door ook gaten in het hekwerk met het TU/e-terrein te maken en de beide toeleidende paden te verwijderen (inclusief de muurtjes langs de paden), ontstaat er een groter aaneengesloten (stilte) gebied.

Deze onttrekking aan het openbare verkeer realiseert een ecologische verbinding van de beide zijden van de Dommelbrug, verbetert hierdoor de biodiversiteit in het gebied en zorgt voor een (verkeers)veilig alternatief voor de fauna die nu hiervoor de beide parallelwegen en de Ring moeten oversteken. Kanttekeningen 1.1 De onttrekking aan het openbare verkeer doorsnijdt een verbinding voor personenverkeer. De permanente afsluiting kan voor sommigen als lastig ervaren worden als het gaat om het doorkruisen van een loopverbinding, zoals voor personen die gratis willen parkeren op de parallelwegen in plaats van betaald op bijvoorbeeld het TU/e-terrein. De onderdoorgang is een potentiële loop- en fietsverbinding die past binnen de gedachte om langs de hele Dommel te kunnen voortbewegen Helaas is dit niet mogelijk vanwege de kleine en nauwe doorgang. Ook zijn er geen aansluitingen op de voetgangerstunnel vanuit het TU/e-terrein of de noordelijke buurten. In de visie voor het Dommelpark staat deze wens beschreven. Echter zijn er geen concrete plannen in de nabije toekomst. Ook is de tunnel zelf niet aanpasbaar omdat het een betonnenbak betreft. In de directe omgeving zijn er alternatieve oversteken over de Insulindelaan, zoals op de Dominee Th. Fliednerstraat en De Zaale (op ca 400 meter) en is er een verbinding onder de Ring via de Dutmalatunnel.

1.2 De onttrekking aan het openbare verkeer benadeelt de huidige gebruikers van de oostelijke voetgangerstunnel. De oostelijke voetgangerstunnel wordt gebruikt door personenverkeer, zij het in beperkte mate. Het belang van de constructieve veiligheid van de brug, het belang van het beschermen van de constructie en het belang van het voorkomen van verkeersonveilige situaties wegen zwaarder dan het dan het algemene verkeersbelang (beschikbaar houden van de betreffende wegen voor het openbaar verkeer).

Inboeknummer

23bst00500

Kosten De kosten voor de permanente afsluiting worden gedekt uit het beschikbare projectbudget. Communicatie Via de projectpagina Groot onderhoud brug over de Dommel (Insulindelaan) | Gemeente Eindhoven zijn de maatregelen die genomen worden in het belang van het behoud van het kunstwerk gecommuniceerd. Hierbij zijn de stakeholders die hierbij belang hebben geïnformeerd. Zij worden opnieuw over het op handen zijnde raadsvoorstel geïnformeerd, inclusief de respondent – tevens stakeholder – die al een reactie heeft gegeven. Het besluit tot onttrekking van de tunnels en toeleidende paden aan het openbare verkeer zal worden bekendgemaakt in het Gemeenteblad (www.officielebekendmakingen.nl). In de bekendmaking staat dat er een bezwaarmogelijkheid is. Van het raadsbesluit wordt mededeling gedaan aan gedeputeerde staten van Noord-Brabant. Planning en uitvoering Het besluit tot het onttrekken van de wegen aan de openbaarheid treedt in werking met ingang van de achtste dag na de datum van bekendmaking. Tegen dit besluit kan bezwaar worden gemaakt bij de gemeenteraad en is het mogelijk om een voorlopige voorziening te vragen bij de voorzieningenrechter van de Rechtbank Oost-Brabant. Evaluatie Niet van toepassing. Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: tekening d.d.

03-04-2023 nummer IP-20210064 met daarop aangegeduid de tunnels en paden die aan het openbare verkeer onttrokken dienen te worden.

 

De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer

Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

Inboeknummer

23bst00500

Ontwerp Raadsbesluit

De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van ; overwegende, dat: • er groot onderhoud noodzakelijk is aan het civieltechnische kunstwerk Dommelbrug Insulindelaan; • er een versterkingsmaatregel nodig is in beide voetgangerstunnels om brug van de hoofdrijbaan (Ring) te ondersteunen door het plaatsen van de stalen constructie in de tunnels onder de hoofdrijbaan (pijlers); • er dan te weinig plaats voor een veilige doorgang voor personenverkeer; • de paden onder de Ring geen onderdeel uit maken van een netwerk van looproutes; • de stalen constructie afgeschermd moet worden ter voorkoming van beschadigingen en vandalisme; • er een faunapassage gemaakt kan worden in de oostelijke koker, soortgelijk aan de reeds aanwezige fauanpassage in de westelijke koker; • de voormalige voetgangerstunnel (koker) die aan de westelijke oever van de Dommel ligt reeds is afgesloten voor personenverkeer door middel van hekwerken aan beide zijden van de koker, echter nog niet is onttrokken aan het openbare verkeer; • de voetgangerstunnel (koker) aan de oostelijke oever van de Dommel die onderdeel is van een bestaand (voet)pad tussen Onze Lieve Vrouwestraat en Sumatralaan nog niet is onttrokken aan het openbare verkeer; • de paden aan de oostzijde geen functie meer hebben als de oostelijke koker komt te vervallen als voetgangerspassage; • het belang van de

constructieve veiligheid van de brug, het belang van het beschermen van de constructie en het belang van het voorkomen van verkeersonveilige situaties zwaarder wegen dan het dan het algemene verkeersbelang bij het voor het openbaar verkeer beschikbaar houden van de betreffende wegen; • in verband met de opheffing van deze tunnels en paden formeel dient te worden besloten tot onttrekken van deze tunnels en paden aan het openbare verkeer; gelet op de Wegenwet; besluit: de tunnels en paden kunstwerk Dommelbrug Insulindelaan, zoals aangegeven op tekening d.d. 03-04-2023 nummer IP-20210064 aan het openbare verkeer te onttrekken.

Inboeknummer

Afbeelding: Definitief ontwerp faunapassage d.d. 03-04-2023 nummer IP-20210064

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, voorzitter.

, griffier.

23bst00500