22bst01280 Nadere toelichting bij raadsvoorstel over Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst01280 Dossiernummer 22.41.103 B&W beslisdatum 11 oktober 2022

Nadere toelichting bij raadsvoorstel ‘Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026’ Onderwerp: Nadere toelichting Regionaal Veiligheidsplan Oost-Brabant 2023-2026

Inleiding Hierbij sturen wij u aanvullende informatie bij het raadsvoorstel Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026 dat u op 30 augustus 2022 van ons heeft ontvangen en waarover u op 26 september 2022 meningsvormend heeft gesproken. Tijdens de meningsvormende vergadering zijn vragen gesteld over de formatie van de politie in Oost-Brabant en in het bijzonder de Eindhovense basisteams. Met deze brief worden die vragen beantwoord. Nadere toelichting Graag informeren wij u nader over de formatie en bezetting, met daarbij inzicht in welke taken er in de eenheid gezamenlijk (eenheid, districten en basisteams) zijn georganiseerd. Ook gaan we in op wat dat betekent voor de basisteams. Formatie en bezetting Het is een gegeven dat de politiecapaciteit onder druk staat. Deze druk is op meerdere fronten voelbaar binnen de politieorganisatie, zoals binnen de basisteams, de Gebiedsgebonden Politiezorg en de opsporing. Voordat ingegaan wordt op de formatie en bezetting, schetsen we eerst met welke maatschappelijke en organisatorische ontwikkelingen de politieorganisatie wordt geconfronteerd. Deze hebben hun weerslag op de politiecapaciteit. De politieorganisatie is de afgelopen periode geconfronteerd met een verhoogde uitstroom als gevolg van de vergrijzing binnen de organisatie en de doorstroom binnen de organisatie. Op deze ontwikkeling is overigens al jaren geprepareerd.

Onder andere door het wijzigen en inkorten van de basisopleiding van drie naar twee jaar. De uitstroom naar andere organisaties is het afgelopen jaar groter gebleken dan vooraf werd verwacht. De krapte binnen de bezetting van de basisteams die mede hierdoor is ontstaan leidt er toe dat scherper moet worden geprioriteerd en wijkagenten ook worden ingezet voor de noodhulp en het afhandelen van incidenten.

Inboeknummer 22bst01280

Tot slot is de afgelopen periode ook in Eindhoven gebleken dat een verandering van het werkaanbod leidt tot een verhoogde werkdruk en daarmee tot keuzes in de bezetting van de basisteams. Een voorbeeld hiervan is een toenemend aantal manifestaties wat een verhoogde inzet vraagt vanuit de basisteams. Capaciteit Eindhovense basisteams Als we specifiek inzoomen op de Eindhovense politieformatie, ontkomen we er niet aan om daar een aantal landelijke en regionale ontwikkelingen in te benoemen. De formatieve afname ‘op papier’ werkt namelijk twee kanten op. Dit is het beste uit te leggen door een aantal belangrijke ontwikkelingen puntsgewijs te benoemen. •

•

•

•

•

•

Aspirantenfuncties vormen onderdeel van de formatie van Oost-Brabant en zijn vanuit het verleden ondergebracht in de formatie van de basisteams. Besloten is om de formatie van aspiranten geleidelijk over te hevelen naar het landelijke Politie Dienstencentrum (PDC) omdat aspiranten niet als volledige fte inzetbaar zijn in de basisteams. De eerste stap is gezet met de uitbreiding van landelijk 1.111 fte, die in de periode 2019-2022 in 4 tranches zijn overgeheveld naar het PDC. In onze eenheid, OostBrabant, zijn er 114,5 fte aspirantenfuncties overgeheveld naar het PDC. De formatie van de basisteams is daarmee (‘op papier’) afgenomen, maar in ruil daarvoor hebben we binnen de eenheid 114,5 volwaardige functies in kunnen richten. Uiteindelijk zijn er meer volwaardige functies gecreëerd doordat werd gekozen voor lager ingeschaalde functies. Formatief vallen de aspiranten inmiddels onder het PDC. De praktijk is dat een belangrijk deel van het opleidingstraject nog steeds en onveranderd binnen de basisteams plaatsvindt. Het aantal aspiranten dat binnen de eenheid en basisteams te werk wordt gesteld is in fysieke zin als gevolg van deze formatiewisseling dan ook niet afgenomen. Het budget voor de extra formatie (1.111 fte) is in 4 tranches verdeeld over de jaren 2019-2022 beschikbaar gekomen.

In verband met de beperkt beschikbare opleidingscapaciteit van de Politie Academie, was het niet mogelijk om extra mensen op te leiden bovenop de bestaande opleidingsbehoefte als gevolg van uitstroom en doorstroom van zittend personeel. Vandaar dat het bevoegd gezag in Oost-Brabant (de Bestuurlijke Regiegroep bestaande uit de burgemeesters die voorzitter zijn van de basisteamdriehoeken, de hoofdofficier van justitie en de politiechef) eind 2018 de keuze heeft gemaakt de formatie uit te breiden van de afdelingen waaraan door de basisteams capaciteit werd geleverd, zoals het Regionaal Service Centrum (RSC) en het Operationeel Centrum (OC). Zodoende kon de bijstand van de basisteams aan deze afdelingen worden beëindigd met als directe consequentie meer inzetbare capaciteit voor de basisteams. Hoewel er in de praktijk geen volwaardige functies zijn verdwenen bij de (Eindhovense) basisteams, en er op meerdere vlakken is geïnvesteerd om ook de basisteams te ontlasten, blijft de politie geconfronteerd met een hoge uitstroom. Deze uitstroom is hoger dan verwacht en komt bovenop het opvangen van de uitstroom als gevolg van vergrijzing binnen de politieorganisatie. Dit leidt op dit

2

Inboeknummer 22bst01280

•

•

moment tot een onderbezetting die ook merkbaar is in de basisteams. Specifiek voor de Eindhovense basisteams is sprake van een onderbezetting van 34,7 fte op een totaal van 392 fte (september 2022). In vergelijking met de formatie van 2018 is de formatie van de eenheid Oost-Brabant medio 2022 gestegen van 3173,8 fte naar 3270,9 fte. Deze stijging kan worden verklaard door een aantal autonome toewijzingen, bijvoorbeeld als gevolg van moties van de Tweede Kamer. Een groot deel van deze formatie is bedoeld voor inzet op eenheid brede taken zoals, bewaken en beveiligen, de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) i.v.m. het AZC in Budel , de privacy desk en de Zedenpolitie.1 In 2021 heeft het kabinet middelen vrijgemaakt voor 700 extra agenten (motie Hermans). 51 daarvan zullen binnen onze eenheid Oost-Brabant aan de slag gaan. Over de exacte invulling moet nog gesproken worden maar de nadruk zal liggen op ‘meer blauwe functies’. De eerste mensen van deze 51 extra agenten zullen naar verwachting in 2026 instromen.

Tot slot De politieorganisatie is volop in beweging om de hedendaagse en toekomstige uitdagingen waar zij voor staat het hoofd te bieden. Met steun van het kabinet zijn zowel voor de korte, middellange als lange termijn diverse capaciteit bevorderende maatregelen genomen. Zo is de basispolitieopleiding van de politieacademie vernieuwd en teruggebracht van drie naar twee jaar. Hierdoor kan personeel versneld instromen in de Gebiedsgebonden Politiezorg waar de wijkagenten onderdeel van uitmaken (GGP). Ook zijn in de politieopleiding specifieke uitstroomrichtingen toegevoegd. Hiermee wordt beoogd te voorkomen dat personeel uit de basisteams versneld doorstroomt naar een ander domein (waaronder opsporing of intelligence). Ook worden mogelijkheden verkend om middels zijinstroom de GGP te ontlasten. Het ministerie van Justitie en Veiligheid verwacht dat vanaf 2024-2025 in de hele politieorganisatie de formatie en bezetting in balans zullen zijn. Nu en in de toekomst is en blijft het wijkgericht werken de basis van de politiezorg. Daarbij stelt de toenemende digitalisering en polarisatie de politie voor de uitdaging om de komende jaren de verankering in de wijk te behouden en de positie op het web te versterken. Het is essentieel dat de politie nabij is, zowel in de fysieke als de digitale wereld. Wijkagenten vormen de ‘oren en ogen’ van de wijk.

Zij zijn verankerd in de wijk en hebben kennis van de fijnmazige verhoudingen binnen elke wijk. Ook zorgt nabijheid en zichtbaarheid voor vertrouwen van burgers en ondernemers in de politie In zijn rol als regioburgemeester blijft de burgemeester zich inspannen om op landelijk niveau het belang van voldoende politiecapaciteit voor de eenheid Oost-Brabant kenbaar te maken. Daarbij vraagt hij aandacht voor de juiste balans tussen de inzet van meer 1

Het proces om nieuw in Nederland aangekomen asielzoekers te identificeren en registreren (I&R) is belegd bij de Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM). In 2019 werd, n.a.v. de ervaringen van 2015 en 2016 (verhoogde instroom), landelijk besloten om structureel en toekomstbestendig te investeren in de inrichting en bemensing van twee I&R-locaties, namelijk Ter Apel en Budel.

3

Inboeknummer 22bst01280

agenten in de wijk en specialistisch werk zoals intelligence, opsporing en de aanpak van georganiseerde criminaliteit en ondermijning. Ook vraagt hij aandacht om de formatie van de politie op een aantal kerntaken blijvend te versterken zoals op het gebied van bewaken en beveiligen gebeurt. Daarnaast voert de burgemeester binnen de lokale Gezagsdriehoek voortdurend overleg met politie en OM over de juiste toedeling en inzet van schaarse politiecapaciteit. Daartoe bieden het Regionaal Veiligheidsplan en het Eindhovense Beleidskader Veiligheid 2023-2026 (in ontwikkeling) handvatten om de juiste keuzes te maken.

Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

secretaris

4