22bst01226 Raadsvoorstel Voorbereidingsbudget voor gebiedsontwikkeling Fellenoord
Tekst van het document
gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst01226 Dossiernummer 22.41.351 B&W beslisdatum 11 oktober 2022
Voorbereidingsbudget voor gebiedsontwikkeling Raadsvoorstel Fellenoord
Inleiding Vanaf 2019 wordt gewerkt aan de gebiedsontwikkeling Fellenoord. Op 16 maart 2021 is de Ontwikkelvisie en het ontwikkelkader Fellenoord (hierna: ontwikkelvisie) door uw raad vastgesteld. De ontwikkelvisie geeft een beeld hoe we Eindhoven willen gaan ontwikkelen aan de Noordzijde van het Centraal Station. En laatstelijk, op 21 juli 2022, heeft uw Raad de uitwerking publiek belang vastgesteld. Voor deze en andere uitwerkingen zijn en worden voorbereidingskosten gemaakt, bijvoorbeeld: • Uitwerking samenwerking Provincie Noord-Brabant: Zoals in het raadsvoorstel van de ontwikkelvisie (16 maart 2021) is benoemd, hebben we de afgelopen periode de verkenning voortgezet naar de samenwerking met de Provincie Noord-Brabant. Daarbij wordt onderzocht in welke samenwerkingsvorm de gebiedsontwikkeling kan worden gerealiseerd. • Inhoudelijke doorontwikkeling vastgestelde Ontwikkelvisie: We werken de ontwikkelvisie inhoudelijk verder uit, bijvoorbeeld met een plan-MER en met zogenaamde clusterpaspoorten voor elk van de 11 ontwikkelclusters binnen het plangebied en een raamwerk voor de openbare ruimte. De clusterpaspoorten en het raamwerk beschrijven de randvoorwaarden waaraan zal moeten worden voldaan t.a.v. thema’s als programma, mobiliteit, water, groen, energie, etc.
Bij de uitwerking van de clusterpaspoorten wordt rekening gehouden met de ambitie in de ontwikkelvisie Fellenoord, en het ‘waarom en wat’ Raadsbesluit. • Uitwerking investeringsprojecten: Er is sprake van een aantal investeringsprojecten die randvoorwaardelijk zijn voor de herontwikkeling van het gebied. Het betreft de herinrichting van Fellenoord, de voetgangersbrug over het spoor, maatregelen t.b.v. klimaatadaptatie en natuurontwikkeling in het Dommeldal. Ook de uitwerking van deze investeringsprojecten is onderdeel van de voorbereidingskosten. In mei 2019 is door het college een eerste voorbereidingsbudget beschikbaar gesteld voor deze gebiedsontwikkeling, op basis van een eerste inschatting en met de destijds beschikbare kennis. In de afgelopen jaren is zeer veel gebeurd. Dat betekent dat in dit geval we ook in latere instantie, deels achteraf, het budget moeten aanpassen. Dit komt vaker voor bij complexe, langjarige opgaven die veel onzekerheid kennen in de aanloop. We hebben nu de balans op kunnen maken en geraamd wat de voorbereidingskosten zijn voor de gebiedsontwikkeling tot en met januari 2023. Dit voorstel beoogt om hiermee
Inboeknummer
22bst01226
de dekking te borgen voor het gehele traject vanaf mei 2019 tot en met besluitvorming in uw Raad over het tweede raadsvoorstel (het ‘hoe’) gebiedsontwikkeling Fellenoord (beoogd januari 2023). Omdat dit bedrag aan voorbereidingsbudget hoger is dan 1 mln euro, dient uw Raad hierover een besluit te nemen.
Wettelijke taak Een deel van de kosten wordt gemaakt voor wettelijke taken, zoals bijvoorbeeld het doorlopen van een MER-procedure
Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college De gebiedsontwikkeling Fellenoord is een belangrijk onderdeel van Knoop XL
Onvermijdelijk Vervolg geven aan de ontwikkelvisie Fellenoord en zorgen voor dekking van de voorbereidingskosten Doelstelling Borgen van dekking van de voorbereidingskosten tot en met januari 2023 voor de uitwerking van de ontwikkelvisie Fellenoord en voor het voorbereiden van gebiedsontwikkeling Fellenoord. Voorstel 1. Een aanvullend voorbereidingsbudget van € 2,79 mln. ter beschikking te stellen om de voorbereiding gebiedsontwikkeling Fellenoord tot en met januari 2023 voor te bereiden. 2. Dit bedrag te dekken uit: a. Bijdrage provincie Noord-Brabant € 1,53 mln. b. Reserve Knooppunt XL € 1,08 mln. c. Rijksbijdrage € 0,18 mln. 3. Instemmen met bijgevoegde begrotingswijziging Argumenten 1.1 Het traject van opstellen ontwikkelvisie en het voorbereiden van gebiedsontwikkeling Fellenoord is complex en kent een doorlooptijd van bijna 3,5 jaar en vraagt gedurende die tijd veelvuldig overleg met betrokken partijen en ook uw raad, naast gedegen onderzoeken en veel personele inzet Bedoeling was om eind 2021 de voorbereidende werkzaamheden af te ronden met een Raadsbesluit over de realisatie.
Het College had op dat moment reeds een raadsvoorstel voor deze voorbereidingskosten akkoord bevonden, maar actuele ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat het raadsvoorstel niet naar de raad is doorgeleid, namelijk o.a.: de aankondiging van het Rijk op 8 december 2021 tot een eenmalige specifieke uitkering, die ingezet kon worden ten behoeve van de voorbereiding van de gebiedsontwikkeling Fellenoord. Dit had impact op de reeds door het college akkoord bevonden kostenopzet voorbereidingskosten.
2
Inboeknummer
-
22bst01226
de start van het rekenkameronderzoek van januari 2022 en de uitkomsten daarvan in mei 2022 die ertoe hebben geleid dat in opdracht van de Raad het proces is aangepast (doorlopen stappen Leidraad). Dit heeft impact op de voorbereidingstijd.
We doorlopen momenteel de laatste stappen van de Leidraad. Hiermee is ook een actueel inzicht in de hoogte van de voorbereidingskosten verkregen. Naar verwachting kan uw Raad in januari 2023 besluiten over de organisatorische vormgeving (het ‘hoe’ van de gebiedsontwikkeling). 1.2. Met een aanvullend voorbereidingsbudget van € 2,79 mln wordt uitvoering gegeven aan de voorbereidende werkzaamheden die voortkomen uit de Samenwerkingsovereenkomst Knoop XL tussen Rijk, provincie Noord-Brabant en Eindhoven van 16 mei 2019 (hierna: Samenwerkingsovereenkomst) en de Ontwikkelvisie (raadsbesluit 16 maart 2021). Door ons is in mei 2019 met een collegebesluit (gekoppeld aan de Samenwerkingsovereenkomst) een eerste voorbereidingskrediet van € 0,65 mln. beschikbaar gesteld. Dat is een onderdeel van het geheel aan voorbereidingskrediet voor het gehele pakket dat de Samenwerkingsovereenkomst behelst. We ramen de voorbereidingskosten gebiedsontwikkeling Fellenoord tot en met januari 2023 in totaal op € 3,44 mln. Daarmee vragen wij met dit dossier de borging van € 3,44 - € 0,65 = € 2,79 mln. voorbereidingsbudget. Hiermee kunnen de voorbereidende werkzaamheden vanaf de start in 2019 tot en met januari 2023 worden gedekt. 2.1
De voorbereidende werkzaamheden zijn en worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met en met financiële bijdrage van de Provincie Noord-Brabant De uitwerking van gebiedsontwikkeling Fellenoord gebeurt in nauwe samenwerking met de provincie. Hierbij is de provincie inhoudelijk betrokken in de vorm van ambtelijke ondersteuning in de uitwerking van stukken en ter voorbereiding op bestuurlijke besluitvorming. Daarnaast zijn door de provincie subsidies beschikbaar gesteld als bijdrage in de voorbereidingskosten. Dit geldt zowel voor het ontwikkelen van de gebiedsvisie (€ 0,23 mln.) als voor het voorbereiden van de gebiedsontwikkeling (€ 1,30 mln.). Ook het Ministerie van BZK heeft op 8 december 2021 een eenmalige specifieke uitkering gedaan van € 0,18 mln. ten behoeve van capaciteit en expertise voor de versnelling van woningbouw. Zoals vermeld onder argument 1.1 kan deze uitkering worden ingezet als bijdrage in de voorbereidingskosten van de gebiedsontwikkeling Fellenoord. 2.2
Het resterende deel van de dekking kan gevonden worden in de Reserve Knooppunt XL. De reserve Knooppunt XL is bedoeld om de kosten, en dus ook de voorbereidingskosten, van investeringen in het gebied te dekken. De stand van de reserve bedraagt op dit moment € 1,62 mln. We stellen voor om € 1,08 mln. Hieruit te onttrekken voor de voorbereidingskosten gebiedsontwikkelling Fellenoord. Na onttrekking van deze middelen en de reeds besloten toekomstige claims is de reserve nagenoeg uitgeput.
3
Inboeknummer
22bst01226
Er is dan geen ruimte meer om verdere specifieke kosten voor de ontwikkeling van het gebied Knoop XL te dekken. Richting de Kadernota 2024 wordt de strategische investeringsagenda nader uitgewerkt en daarbij zal ook de bekostiging en de positie van de reserves qua inzet en voeding meegenomen worden.
Kanttekeningen 1.1 Dit raadsvoorstel biedt geen inzicht in voorbereidingskosten vanaf februari 2023. De hoogte van de voorbereidingskosten vanaf februari 2023 is afhankelijk van uw raadsbesluit over de organisatievorm (het ‘hoe’) van Gebiedsontwikkeling Fellenoord. Zoals vermeld, verwachten wij u dit vervolgvoorstel aan te reiken ter besluitvorming op 23 januari 2023. Hieraan gekoppeld worden ook de voorbereidende kosten vanaf februari 2023 behandeld. Daarmee beogen we de op dat moment bekende voorbereidende kosten te prognosticeren. 2.1 Bijdrage Provincie Noord-Brabant aan voorbereidingskosten vanaf februari 2023 Met de provincie voeren we gesprekken over de dekking van de voorbereidingskosten vanaf 1 februari 2023. Hierin wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met mogelijke uitkomsten uit de besluitvorming van uw Raad en het besluitvormingsproces van de provincie. De uitkomsten van deze gezamenlijke uitwerking met de provincie krijgen een plek het vervolgvoorstel over de organisatievorm, waarvan het voorbereidingskrediet vanaf februari 2023 onderdeel zal zijn. Kosten
Van deze kosten is ongeveer 36% voor dekking van personele inzet (€ 1,2 mln.) en 64% voor extern onderzoek en advies (€ 2,2 mln). Inmiddels is het grootste deel van deze kosten gemaakt. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de gemaakte kosten (t/m 2021) en de geprognostieerde kosten (2022 & januari 2023) per jaar: 2019
2020
2021
2022
(vanaf sep)
bedrag * € 1 mln. Ontwikkelen gebiedsvisie Voorbereiden gebiedsontwikkeling Totaal
(raming)
0,04 0,62 0,66
2023
TOTAAL
(t/m jan)
0,21 0,31 0,51
0,12 0,64 0,76
0,08 1,31 1,39
4
(raming)
0,00 0,12 0,12
0,45 2,99 3,44
Inboeknummer
22bst01226
Bij het onderdeel voorbereiden gebiedsontwikkeling gaat het om zaken zoals: een milieueffectrapportage, taxaties, juridische en financiële uitwerking, de inhoudelijke uitwerking in clusterpaspoorten, het onderzoek naar de programmatische invulling in het gebied en de uitwerking van een business plan en vormen van uitvoeringsorganisatie. Daar is in latere instantie ook bijvoorbeeld de uitwerking van de leidraad bijgekomen. Hiervoor zijn verschillende expertises ingehuurd en hieraan is ook door eigen personeel gewerkt. Binnen het Ruimtelijk Domein geldt dat deze eigen personele inzet met een uurtarief moet worden doorbelast op het project. Hiermee dient een deel van deze voorbereidingskosten weer als dekking voor personele lasten binnen onze gemeentelijke begroting. Overigens heeft deze inzet naast ‘kosten’ ook geleid tot ‘baten’: naast de bijdragen van provincie en rijk aan de voorbereidingskosten, hebben we met de uitwerkingen (en door de samenwerking met Rijk en Provincie) ook succesvolle aanvragen voor investeringsbijdragen bij het Rijk kunnen indienen. Dat betreft woningbouwimpuls (23 mln euro) alsook recentelijk de versnellingsopgave wonen (75 mln euro incl BTW). Communicatie Nvt Planning en uitvoering Het verloop van mogelijk nog resterende voorbereidingskosten vanaf februari 2023 wordt mede bepaald door uitkomst van de Raadsvergadering van januari 2023.
Dat is ook de reden dat we met dit dossier daar niet op kunnen vooruitlopen. De bedoeling is om die kosten bij het Raadsvoorstel van januari 2023 aan u voor te leggen. Evaluatie Nvt Bijlage(n) Als bijlage(n) bij dit voorstel behoren: • Begrotingswijziging • Overzicht Reserve Strategische investeringen • Overzicht Reserve Knooppunt XL
De bijlagen worden meegestuurd De bijlagen liggen ter inzage in de leeskamer
Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,
, secretaris.
5
Inboeknummer
22bst01226
Ontwerp Raadsbesluit
De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 oktober 2022; <Klik hier voor tekst vóór besluit> besluit: Een aanvullend voorbereidingsbudget van € 2,79 mln. ter beschikking te stellen om de voorbereiding gebiedsontwikkeling Fellenoord tot en met januari 2023 voor te bereiden. 2. Dit bedrag te dekken uit: a. Bijdrage provincie Noord-Brabant € 1,53 mln. b. Reserve Knooppunt XL € 1,08 mln. c. Rijksbijdrage € 0,18 mln. 3. Instemmen met bijgevoegde begrotingswijziging 1.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van
, griffier.
6