22bst01088 Raadsvoorstel Investeringsvoorstel LED-verlichting sportparken

gemeente Eindhoven Inboeknummer 22bst01088 Dossiernummer 22.40.752 B&W beslisdatum 04 oktober 2022

Raadsvoorstel Investeringsvoorstel ledverlichting Sportparken

Inleiding Om sport betaalbaar en toegankelijk te houden en vanuit duurzaamheidsambities, worden de gemeentelijke lichtmasten op de sportparken omgebouwd naar ledverlichting. In het tarievenbesluit voor het sportseizoen 2021-2022 van 1 juni 2021 (21bst00654), is besloten de budgetruimte ontstaan door de wetswijziging BTW vrijgesteld gebruik, vanaf 2022 in te zetten voor een versnelde ombouw naar ledverlichting. Het vaststellen van het investeringskrediet is een raadsbevoegdheid. In totaal vindt de ombouw plaats van 496 armaturen in 310 lichtmasten op 10 gemeentelijke sportparken.

 Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Het college streeft naar vitale verenigingen, betaalbaarheid van de gemeentelijke sportvoorzieningen en een duurzame sportinfrastructuur. Doelstelling Het college streeft naar vitale verenigingen, betaalbaarheid van de gemeentelijke sportvoorzieningen (taakveld 5.2 sportaccommodaties) en een duurzame sportinfrastructuur. Het investeringsvoorstel is in lijn met de doelen en uitgangspunten van de Sport- en beweegvisie 2021-2025, het vastgestelde programma Stedelijke Verlichting 2022-2032 en de Routekaart Verduurzaming Sport. Voorstel Ten behoeve van het investeren in ledverlichting op de sportparken, in te stemmen; 1. met een aanvullend investeringskrediet van per saldo € 1.048.000,- (gesplitst naar een aanvullend uitgaveninvesteringskrediet (incl. btw) van € 1.285.000,en een aanvullend inkomsteninvesteringskrediet (bijdrage via specifieke uitkering stimulering sport van € 237.000,-) en met een eenmalige extra afschrijving van € 93.000,- in 2023 in verband met de te verwijderen (niet meer benodigde) activa; 2. om de begrote kapitaallasten n.a.v. beslispunt 1, per saldo met structureel € 68.000,- te verhogen en voor uitvoering, beheer en onderhoud structureel € 51.000,- beschikbaar te stellen en de aanpassing (in totaal € 119.000,- per jaar) te dekken uit het beschikbare budget n.a.v. de tarievenbesluiten; 3.

In te stemmen met de bijgevoegde begrotingswijziging.

Inboeknummer 22bst01088

Argumenten 1.1 Investeren in ledverlichting draagt bij aan de ambities uit het bestuursakkoord. In het Bestuursakkoord Eindhoven 2022-2026 ‘’Samen morgen mooier maken’’ is opgenomen dat we een stad willen zijn die stevig bijdraagt aan het tegengaan van klimaatverandering. Ledverlichting is 25% tot 40% zuiniger dan traditionele veldverlichting door de eigenschappen van led en de dim- en schakelbaarheid daarvan. 1.2 Ledverlichting op de sportparken is een wens van raad, ESR en verenigingen. Reeds in 2019 zijn raadvragen gesteld inzake ledverlichting op de sportparken en in de overige accommodaties (PvdA, 19bst00308). Het college heeft toen aangegeven gefaseerd te verduurzamen door middel van ledverlichting, omdat de financiële dekking en de technische inventarisatie nog niet voor alle sportparken beschikbaar was. Inmiddels is de technische inventarisatie voor een veilige en werkbare ombouw volledig afgerond en is ook dekking voorhanden voor de meerkosten. 1.3 Het vaststellen van het nieuwe investeringskrediet is een raadsbevoegdheid. Het college heeft bij het tarievenbesluit in 2021 besloten dat vanaf 2022, € 105.000,structureel beschikbaar is als extra dekking voor de ombouw naar led. Voor de geactualiseerde planning dient het extra benodigde bedrag op de reguliere onderhoudsen vervangingsinvesteringen, omgezet te worden naar een nieuw investeringskrediet.

Instellen van dit netto investeringsvolume van € 2.053.000,- is een raadsbevoegdheid. 1.4 Investeren in ledverlichting op de sportparken is de 3 e en laatste invulling van de BTW-ruimte binnen het programma sport. In de raadsinformatiebrief (21bst 00701) bij het tarievenbesluit van het college van 1 juni 2021 is invulling gegeven aan de wens van de raad om de budgetruimte in te zetten ten behoeve van de sportparticipatie en vermindering van de lasten van de verenigingen: 1) Bij het tarievenbesluit voor het sportseizoen 2022-2023 van 7 juni 2022, is besloten € 60.000,- in te zetten (RIB 22bst00724) om de kleedzalen op de sportparken versneld te verduurzamen en per 1 augustus 2022, beschikbaar te stellen inclusief gas, water en elektra. 2) Een bedrag van € 24.000,- is met het collegebesluit van 11 januari 2022 vanuit harmonisatieoverwegingen ingezet als bijdrage voor een kunstgrasveld voor Eindhoven AV (RIB 21bst01996), onder voorwaarden aan te leggen in 2023. 3) Als 3e en laatste onderdeel voor de inzet van de beschikbare budgetruimte, het in 2023 versneld ombouwen van de verlichting op sportparken in 2023 naar led. 1.5 De investering in versnelde ombouw loont al snel na ingebruikname. In Eindhoven werd in een regulier gebruiksjaar voor corona, ± 800.000 kWh verbruikt door sportveldverlichting op de sportparken.

Met led wordt ongeveer 25% minder elektriciteit verbruikt; traditionele armaturen verbruiken 2.000 kWh en led-armaturen verbruiken 1.500 kWh. Met de dim- of schakelfunctie waardoor lichtmasten minder vermogen nodig hebben, kan 5-15% extra bespaard worden. Als maximaal gestuurd wordt door de verenigingen, kan de totale besparing 40% bedragen.

2

Inboeknummer 22bst01088

1.6 Investering in één aanbesteding heeft voordelen in onderhoud en beheer. De gemeente neemt de ombouw van alle sportparken in één aanbesteding ter hand met een uniforme- en veilige infrastructuur van de verlichtingsinstallaties. We voorkomen daarmee ook dat er een lappendeken van systemen en installaties ontstaat waarvan het beheer en onderhoud in de toekomst tot financiële of technische complicaties leidt. 1.7 De investering valt onder de erkende maatregelenlijst Sport en Recreatie. In Staatscourant nr. 8650 van 5 maart 2019 is een erkende maatregelenlijst Sport en Recreatie gepubliceerd voor wettelijk verplicht te nemen maatregelen bij vervangingen bij inrichtingen voor sport- en recreatiedoeleinden. In de maatregelenlijst is de vervanging van led buitenverlichting opgenomen (GF5 en GF6). 1.7 Het gebruikstarief per door de gemeente geleverd kWh, blijft voor alle gebruikers uniform berekend worden t.b.v. een gelijk speelveld. De prijs per kWh elektriciteit is mede afhankelijk van de capaciteit van de aansluiting op een sportpark. Om een gelijk speelveld te creëren voor sportverenigingen, wordt een gewogen gemiddelde prijs per kWh berekend en doorbelast. Ook met de nieuwe infrastructuur voor ledverlichting blijft dit gehandhaafd.

In het tarievendossier voor het seizoen 2023-2023 zal een uniforme rekenwijze worden uitgewerkt voor de berekening van de energiedoorbelasting ledverlichting. Kanttekeningen 1.1 De ombouw naar ledverlichting vindt plaats in 2023, maar sommige sportparken zijn eerder omgebouwd dan andere sportparken en hebben eerder voordeel van led. Ombouw naar ledverlichting gaat gepaard met maatregelen voor de infrastructuur en de aansturing. We gaan per sportpark te werk en niet per vereniging, om te overlast te voorkomen omdat een sportpark anders meerdere keren op de schop zou moeten. De gemeentelijke lichtmasten worden verduurzaamd door de gemeente en de prioritering is afhankelijk van de ouderdomssituatie en de technische noodzaak. De planning wordt met de verenigingen afgestemd. We werken zo snel mogelijk maar kunnen niet helemaal voorkomen dat niet alle verenigingen tegelijk het voordeel hebben van ledverlichting. 1.2 Separate afrekeningen gas, water en elektra, blijven noodzakelijk voor kantines en veldverlichting. Gebruikers van de gemeentelijke zwembaden en sporthallen, betalen een toegangsprijs inclusief GWE (Gas/Water/Electra). Gebruikers van de sportparken betalen een tarief exclusief GWE. Deze kosten voor kantines en veldverlichting blijven onveranderd doorbelast want we willen dat er een financiële prikkel blijft om te sturen op verbruik.

1.3 Lichtmasten in eigendom van verenigingen dienen onder eigen financiële verantwoordelijkheid vervangen te worden. Verduurzaming van lichtmasten in eigendom van de verenigingen, blijft de verantwoordelijkheid van de verenigingen. De eigendomsverhouding voor lichtmasten tussen verenigingen/gemeente is ± 50%/50%. Bij tennis zijn de verengingen eigenaar. Bij hockey is het eigendom verdeeld tussen gemeente en verenigingen. Bij de overige sporten is de gemeente eigenaar. Verenigingen kunnen voor hun eigen lichtmasten

3

Inboeknummer 22bst01088

meeliften op de aanbesteding van de gemeente en zijn benaderd. Na de keuze van de partij die uit de aanbestedingsprocedure komt, krijgt de betreffende vereniging een aanbieding van die partij onder dezelfde condities. 1.4 Verenigingen die eerder zelf geïnvesteerd hebben in led lichtmasten, worden niet gecompenseerd. De gemeente Eindhoven heeft sinds 2008 pilots gedaan om ledverlichting op sportparken technisch- en financieel haalbaar te maken en heeft hierbij landelijk een voortrekkersrol vervuld. In de beantwoording van de raadsvragen van de PvdA uit 2019 (19bst00308) is aangegeven dat volledige ombouw van traditioneel naar led, forse technische- en financiële consequenties heeft. Met de ombouw van 90% van de gemeentelijke lichtmasten naar led binnen een tijdsbestek van één jaar lopen we landelijk gezien voorop. Enkele verenigingen hebben niet gewacht op de gemeentelijke aanpak en hebben zelf geïnvesteerd in ledverlichting. Het college is voorstander van investeringen in verduurzaming maar heeft die verenigingen en de ESR aangegeven hier geen compensatie achteraf voor beschikbaar te stellen. Financiële consequenties Het nieuwe investeringskrediet heeft een uitgaven -en een inkomstencomponent vanwege de SPUK Sport-regeling van het rijk.

Voor de investering in de ledverlichting op de sportparken worden de volgende nieuwe investeringsbedragen (in de begroting) opgenomen: Een investeringskrediet uitgaven (inclusief btw) van in totaal: € 2.478.000,Een investeringskrediet inkomsten (bijdrage specifieke uitkering sport) van in totaal: € 425.000,Per saldo (investeringskrediet uitgaven -/- investeringskrediet inkomsten) is sprake van nieuwe investeringsbudgetten voor een bedrag van € 2.053.000,Een deel van het investeringskrediet komt uit actualisering van bestaande kredieten. Voor de dekking van het investeringskrediet wordt gebruik gemaakt van een actualisering van bestaande budgetten. Een investeringskrediet uitgaven (inclusief btw) van in totaal € 1.193.000,- komt te vervallen, evenals een investeringskrediet inkomsten (bijdrage specifieke uitkering sport) van in totaal: € 188.000,-. Per saldo komen de investeringsbudgetten te vervallen voor een bedrag van € 1.005.000,-. Een deel van het investeringskrediet met bijbehorend exploitatiebudget komt uit een aanvullend budget uit het programma sport. Het aanvullend benodigde investeringskrediet van (per saldo) € 1.048.000,- leidt tot verhoging van de structureel begrote kapitaallasten met € 68.000,-. Daarnaast wordt het jaarlijkse budget voor uitvoering, beheer en onderhoud ledverlichting op de sportparken structureel met € 51.000,- verhoogd.

Dit betreft noodzakelijke kosten voor het nieuwe systeembeheer van de verlichting waarmee instellingen geregeld kunnen worden en inzicht en/of afrekening verbruik mogelijk is. De aanvullend begrote kosten van totaal € 119.000,- per jaar worden gedekt uit het beschikbare budget n.a.v. de tarievenbesluiten 2021/2022 en 2022/2023.

4

Inboeknummer 22bst01088

De gemeente doet de investering in verduurzaming uit beschikbaar budget binnen het programma sport en de verenigingen hebben het voordeel op lager energieverbruik. Door gebruik van ledverlichting zal het energieverbruik lager zijn dan bij traditionele verlichting. Hierdoor zal de gemeente Eindhoven een lager aantal kWh per jaar aan de sportverenigingen doorbelasten. Het voordeel komt ten goede aan de betaalbaarheid van de sport en komt bij de sportverenigingen op de sportparken terecht. Een deel van de prijsstijgingen energie kan daarmee door hen worden opgevangen. Nb: De gemeente vervangt alleen de verlichting die binnen 10 jaar is afgeschreven, om kapitaalvernietiging te voorkomen. Communicatie Ombouw van traditionele veldverlichting naar ledverlichting is een langgekoesterde wens van raad, verenigingen en ESR. We hebben de raad, de verenigingen en de ESR periodiek geïnformeerd over de gemeentelijke aanpak. De ESR heeft een informatiebrief ontvangen en deze is toegelicht in het reguliere overleg op 21 september 2022. Daar zijn geen vragen of opmerkingen uit voortgekomen. Inmiddels is de planning van de ombouw beschikbaar en wordt door middel van een brief en in de reguliere contactmomenten, kortgesloten met betrokken verenigingen. We starten in het voorjaar van 2023 met de ombouw en willen de ombouw in 2023 ook afronden.

Planning en uitvoering Direct na het raadsbesluit zal de openbare aanbesteding worden uitgezet. Implementatie is voorzien in 2023 conform volgorde van de sportparken: ’t Bokt, Aalsterweg (Genneper Parken), Hondsheuvels, Heihoef, Sportpark Eindhoven Noord, Dommeldal Zuid (Gestel), Acht, Strijp, Tongelre. Vanwege urgente veiligheidsoverwegingen, is sportpark Meerhoven reeds in uitvoering genomen. De ESR vraagt er voor te zorgen dat de lichtopbrengst blijft voldoen aan de richtlijnen van de betreffende sportbonden. Hieraan wordt tegemoet gekomen. Evaluatie Inkoop van kWh elektriciteit en doorbelasting daarvan aan de sportverenigingen voor hun kantines en veldverlichting, loopt via de gemeente Eindhoven. Het verloop wordt nauwlettend gemonitord via een op afstand raadpleegbaar systeem, uitleesbaar voor verenigingen en gemeente. Ook worden verenigingen door de accountmanagers van Eindhoven Sport geïnformeerd over hun verbruik en voorzien van adviezen, tips en indien gewenst schakelvoorkeuren om efficiënter te sturen. Bijlage(n) geen Een ontwerpraadsbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan. Burgemeester en wethouders van Eindhoven,

, secretaris.

5

Inboeknummer 22bst01088

Ontwerp Raadsbesluit

De raad van de gemeente Eindhoven; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 oktober 2022; besluit: Ten behoeve van het investeren in ledverlichting op de sportparken, in te stemmen; 1. met een aanvullend investeringskrediet van per saldo € 1.048.000,- (gesplitst naar een aanvullend uitgaveninvesteringskrediet (incl. btw) van € 1.285.000,en een aanvullend inkomsteninvesteringskrediet (bijdrage via specifieke uitkering stimulering sport) van € 237.000,-) en met een eenmalige extra afschrijving van € 93.000,- in 2023 in verband met de te verwijderen (niet meer benodigde) activa; 2. om de begrote kapitaallasten (n.a.v. beslispunt 1) per saldo met structureel € 68.000,- te verhogen en voor uitvoering, beheer en onderhoud structureel € 51.000,- beschikbaar te stellen en de aanpassing (in totaal € 119.000,- per jaar) te dekken uit het beschikbare budget n.a.v. de tarievenbesluiten; 3. In te stemmen met de bijgevoegde begrotingswijziging.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van

, griffier.

6