22bst00655 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2021

Afwijking -387 incidenteel

* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.

Investeringen x € 1.000 Investeringsopgave Bijdrage derden Saldo

Begr. prim.

Begroting

Realisatie

Afwijking

2021

2021

2021

2021

2.129

1.806

1.732

74

0

0

0

0

2.129

1.806

1.732

74

* Opgetelde bedragen kunnen afwijken i.v.m. afrondingsverschillen.

5.4 Musea Impact van kunst op mensen door een constructieve en inspirerende plek voor kunst in het leven van mensen te zijn De nieuwe collectiepresentatie en tentoonstellingsprogrammering van het Van Abbemuseum biedt alle mensen, zowel de incidentele als de ervaren museumbezoekers en gebruikers van het museum, - door kunst - diverse en verrassende perspectieven op de stad en de wereld om hen heen.

97

Activeren en verder opbouwen van de collectie Het tonen en activeren van de collectie binnen en buiten het Van Abbemuseum werd in 2021 beperkt door regelmatige sluiting van het museum door corona. In september 2021 is de meerstemmige en multizintuiglijke collectiepresentatie Dwarsverbanden geopend, die goed wordt ontvangen door de pers, professionals en publiek. Deze is tot stand gekomen mede dankzij een ruimhartige extra bijdrage van de VriendenLoterij in 2020. De coronamaatregelen hebben veel flexibiliteit gevraagd van de afdeling beheer & behoud in het zorgvuldig behouden, beheren en in bruikleen geven van de kunstcollectie. Restauraties en conserveringsprojecten zijn uitgesteld en veel bruiklenen verzet. Koeriersreizen konden niet meer veilig fysiek en er werd digitaal met de kunstwerken mee gereisd. De Nederlandse Registrars Groep (NRG) is erg actief geweest in kennisuitwisseling over deze nieuwe vorm van digitaal koerieren. Met ondersteuning van Stichting Promotors Van Abbemuseum werd de collectie uitgebreid met de verwerving van twee formidabele schilderijen van Ilya & Emilia Kabakov en 80 werken van Ilja Kabakov op papier. In de komende jaren zal het museum samenwerken met de Kabakovs in het realiseren van een overzichtscatalogus van dit grafische werk.

In samenwerking met collega instellingen Centraal Museum, Frans Hals Museum, Stedelijk Museum Amsterdam, is met steun van Vereniging Rembrandt en het Mondriaan Fonds, een belangrijk, monumentaal werk van Patricia Kaersenhout aangekocht. In het onderzoek, de selectie en onderbouwing voor financiering van De Edelkoort Design Collection zijn belangrijke stappen gezet. Naar verwachting zal in 2022 een voor Eindhoven en het museum relevant deel van deze collectie worden verworven. Het organiseren van tentoonstellingen, binnen en buiten de muren van het museum lokaal, nationaal en internationaal Het Van Abbemuseum kenmerkt zich door het maken van tentoonstellingen met toonaangevende hedendaagse kunstenaars. Het toevoegen en ontsluiten van nieuwe perspectieven op de bestaande kunsthistorische canon staat hierbij centraal. Het Van Abbemuseum werkt hiervoor samen met een wereldwijd netwerk van kunstenaars, onderzoekers en musea. Door de coronacrisis is er veel onduidelijkheid over de mogelijkheid om, en de terugkeer van de vraag van buitenlandse musea om tentoonstellingen en kunst internationaal te laten touren. Vanaf 5 juni 2021 waren de Nederlandse musea (binnen de mogelijkheden van de protocollen) weer geopend, na een gedwongen sluiting sinds 15 december 2020.

Het programma voor 2021 is vanwege de lange sluiting aangepast door de opgebouwde tentoonstellingen waar mogelijk te verlengen en de geplande tentoonstellingen te verschuiven. Belangrijke tentoonstellingen dit jaar waren, naast de collectiepresentatie Dwarsverbanden, Positions #6: Bodywork, Oog in oog met Gustav Klimt met Bas van Beek (gelukkig veel digitaal bezocht, maar helaas slechts twee weken fysiek te bezoeken geweest), Parallel Lives, Parallel Aesthetics: León Ferrari en Gülsün Karamustafa, een grote installatie in de toren van het museum van de Eindhovense kunstenaar Victor Sonna, en de jaarlijkse tentoonstelling in samenwerking met de Design Academy, dit keer getiteld Geo-Design: Budget Airlines. Het reizen van tentoonstellingen vindt vanwege de pandemie nog nauwelijks plaats, wel is de tentoonstelling The Otolith Group: Xenogenis te zien geweest in Melbourne (Australië) en Sjarjah (VAE).

98

Verspreiding via educatieve activiteiten, bemiddeling en communicatie De impact van corona is ook groot op de scholenprogramma’s. Vanwege de lange sluiting en de maatregelen bij openstelling, was het tot eind september niet mogelijk om veilig groepen in het museum te kunnen ontvangen. Dit heeft grote consequenties voor het schooljaar 2020/2021. Het schooljaar 2021/2022 begon echter goed; wegens grote belangstelling liepen alle mogelijke timeslots voor scholen al snel vol. Helaas namen in het najaar de besmettingen op scholen snel toe, waardoor in de winter het fysieke onderwijs (en daarmee een bezoek aan het museum) niet mogelijk was. Als alternatief kunnen en konden scholen deelnemen aan onze digitale workshops en museumlessen. Ook hebben we digitale rondleidingen via de website beschikbaar gemaakt. Dit biedt nieuwe vervangende en aanvullende mogelijkheden tot betekenisvolle ontmoetingen met kunst, los van het fysieke bezoek aan het museum. De drie meest succesvolle hierin zijn: het digitale programma voor eindexamenklassen in het middelbaar onderwijs, waarbij meer dan 1000 leerlingen met behulp van een museumdocent het museum digitaal bezochten ter voorbereiding van hun eindexamen; het jaarlijkse scholierenproject Radically Mine! werd ook helemaal digitaal voorbereid en geopend. Gelukkig was de tentoonstelling ook nog fysiek te bezoeken in de zomer van 2021.

En als laatste de lancering van de rondleidingenapp Smartify, waarbij er via een app vijf verschillende rondleidingen door de collectiepresentatie aangeboden worden. De app is in 2021 door 4.773 bezoekers gebruikt. Dit jaar werden ook diverse social media campagnes ingezet om enerzijds (digitaal) bezoek aan het museum te stimuleren en anderzijds de samenstelling van de bezoekersgroep te verbreden. Het was ook een moeilijk jaar om tot representatief bezoekersonderzoek te komen, maar we zien met name in de verbreding van de bezoekersgroep, en in de tevredenheid van de individuele bezoeker een voorzichtige positieve ontwikkeling. Effect-indicatoren Aantal bezoeken in het Van Abbemuseum

Realisatie 2020

Begroting 2021

Realisatie 2021

45.442

110.000

38.766

4.000

10.000

3.500

305.313

450.000

284.569

82.799

110.000

90.180

Het museum is in totaal bijna een half jaar gesloten geweest voor publiek vanwege de coronamaatregelen. Het museum was vanaf midden december 2020 tot en met begin juni gesloten, en moest in de tweede helft van december helaas weer sluiten. Gedurende de periodes dat het museum wel open was, golden er nog veel restricties waardoor bijvoorbeeld groepsbezoek dit jaar nauwelijks mogelijk was. Aantal bezoeken in Eindhoven Dit betreft een inschatting van bezoek aan de vitrines met kunstwerken uit de collectie van het Van Abbemuseum bij DomusDela, Van der Valk Hotel Eindhoven en Eindhoven Airport. Aantal bezoeken online website De stijging van het aantal bezoekers online (op onze website en social media) is in ons beleidsplan te optimistisch begroot. De realisatie is beïnvloed door de veranderde voorwaarden van de Google Grants en de beleidswijzigingen bij Google, Facebook en Twitter. Ook de invloed van corona hierop is groot omdat er een direct verband is tussen fysiek en online bezoek. De online activiteiten die we gedurende het jaar hebben ondernomen, hebben het aantal online bezoekers wel positief beïnvloed, maar de nadelige effecten niet volledig kunnen compenseren. Aantal bezoeken social media De marketingcommunicatieafdeling gebruikt de digitale media als een van de voornaamste communicatie-instrumenten. Ook hierop heeft de sluiting van het museum nadelig effect gehad.

99

Prestatie-indicatoren Aantal tentoonstellingen etc. binnen de muren van het museum

Realisatie 2020

Begroting 2021

Realisatie 2021

21

30

21

5

3

3

3

4

2

Het aantal tentoonstellingen betreft de tentoonstellingen die gestart zijn in 2020 en doorliepen in 2021, en een aantal tentoonstellingen die in 2021 openden. Naast de wisselende tentoonstellingen is er ook een zeer grote collectiepresentatie waarin jaarlijks stukken uit de eigen collectie gewisseld worden en nieuwe aankopen voor de collectie van het museum gepresenteerd worden. Het programma is deels opgeschoven door corona, maar gezien de complexiteit rondom bruikleen is dit niet altijd mogelijk. Middels virtuele tours hebben we het publiek, ook tijdens de gedwongen sluiting, van een paar tentoonstellingen kunnen laten genieten. Aantal tentoonstellingen etc. regionaal We streven ernaar om met onze activiteiten in de stad zo veel mogelijk mensen te bereiken. We hebben 3 vitrines in Eindhoven waarin collectiestukken van het museum te bewonderen zijn. Aantal tentoonstellingen etc. buitenland De tentoonstelling Xenogenesis van de Otolith Group heeft getourd in het buitenland. In Melbourne trok deze 2.528 bezoekers en in Sharjah 2.816 bezoekers.

In 2021 hebben we ons vooral gericht op: • Dwarsverbanden: De nieuwe meerstemmige en multizintuiglijke collectiepresentatie Dwarsverbanden is te zien in de nieuwbouw van het Van Abbemuseum. De collectie is verder te zien in tentoonstellingen in diverse nationale en internationale musea. Er vinden in Eindhoven kleinere wisselende collectiepresentaties plaats bij Eindhoven Airport, Van der Valk Hotel Eindhoven en bij Domus Dela. • Tentoonstellingen: Wisseltentoonstellingen: Oog in oog met Klimt in samenwerking met Bas van Beek (met name digitaal bezocht), duotentoonstelling Parallel Lives, Parallel Aesthetics van Léon Ferarri / Gülsün Karamustafa (fysiek en digitaal te bezoeken), Positions #6 (fysiek en digitaal bezocht), de solotentoonstelling Victor Sonna, en Geo-Design: Budget Airlines in samenwerking met de DAE. • Diversiteit en inclusie: Het diversiteits- en inclusiviteitsbeleid van het Van Abbemuseum, dat in Nederland toonaangevend is, is in 2021 doorontwikkeld. Met de multizintuiglijke en meerstemmige collectiepresentatie Dwarsverbanden heeft het Van Abbemuseum een grote stap voorwaarts gemaakt. De ontwikkelingen op dit gebied gaan inmiddels razendsnel in Nederland. De samenwerking met het Stedelijk Museum op dit terrein gaat vanaf 2022 een nieuwe vorm krijgen waarbij kennisdeling en uitwisseling tussen musea centraal staat.

• Bereik: Educatie, bemiddeling en communicatie staan centraal in het programma van het Van Abbemuseum, zowel fysiek als digitaal, en richten zich op het bereiken van diverse doelgroepen: op lagere scholen, middelbare scholen, in het kunstonderwijs, wetenschappelijk onderwijs, volwassenenonderwijs, zorginstellingen, en in andere musea en natuurlijk de bezoekers van het museum. • Cultureel ondernemerschap: Het cultureel ondernemerschap laat zich zien in collectiemobiliteit, touring van tentoonstellingen, fondsenwerving, sponsoring, verhuur van locaties en kennis, en de museum(web)winkel, uiteraard voor zover mogelijk binnen de coronabeperkingen. Deels heeft dit goed door kunnen lopen, bijvoorbeeld op het gebied van fondsenwerving is er veel steun geweest van onder andere het Mondriaan Fonds en Stichting Ammodo, om tentoonstellingen en aankopen mogelijk te maken. Ook zijn we heel blij met het besluit van de VriendenLoterij (voorheen de BankGiro Loterij) om het museum nog minimaal 5 jaar lang te ondersteunen met een bijdrage van 200.000 euro per jaar. Het inzetten van het museum als locatie voor allerlei festiviteiten, congressen, etcetera verloopt door de beperkingen moeizaam, er is zeker vraag, maar de restricties maken dat het moeilijk is om grotere groepen in het museum te faciliteren.

100