VVD Beschouwingen VVD

1e termijn Burap en Kadernota Voorzitter Allereerst zal ik ingaan op de Burap omdat deze volgtijdelijk de input levert voor de start van de Kadernota. De Burap is dit keer alleen gepresenteerd in de vorm van twee tabellen waarbij financiële afwijkingen en noodzakelijke nieuwe bedragen zijn opgenomen. Wat het proces betreft heeft dit ons verbaasd. U heeft naar aanleiding van een advies van de P&C commissie ervoor gekozen de Burap en de Kadernota te integreren. Dit zien we in het voorliggende niet terug. Daar gelaten dat in de P&C commissie niet alle fracties met raadsleden zijn vertegenwoordigd, is dit naar onze mening een afwijking waartoe alleen de raad de goedkeuring aan kan geven. Behoudens dat de bijstelling en voortgang van beleidstaken en uitvoerende taken welke in de begroting 2025 waren opgenomen, nu niet in kaart worden gebracht. Deze Burap was de laatste kans om de raad hierover nader te informeren voor de aanstaande verkiezingen. Immers de jaarrekening 2025 wordt straks vastgesteld door de nieuwe raad en dat geldt ook voor de 1e Burap 2026.De vraag reist nu of deze Burap zoals ze er nu ligt wel juridisch vastgesteld kan worden. Graag vernemen wij van het college hoe dit alsnog rechtgetrokken kan worden. Dan het onderdeel tijdelijke woningen.

Uit de beantwoording van de schriftelijke vragen blijkt dat de oorspronkelijk aangewezen 19 locaties waarvan er 6 waren aangewezen om tijdelijke woningen te ontwikkelen teruggebracht zijn naar 1 locatie. In de toelichting door de wethouder wordt medegedeeld dat de 3 in onze gemeente werkzame woningbedrijven geen tijdelijke woningen wensen te bouwen. Wij als VVD vinden dit ongehoord en zouden graag van de andere fracties vernemen hoe zij hier tegenover staan. Zeker in een tijd dat de verantwoordelijke minister (thans demissionair) er steeds op hamert dat gemeenten en woningbedrijven deze mogelijkheid laten liggen. Het is toch gelukt Wonen Limburg hiertoe bereid te vinden echter onder de strikte voorwaarde dat er 24 op het 3 e veld te Margraten worden geconcentreerd. Wij zullen alleen en ook nog met pijn in ons hart hier mee instemmen omdat er anders niets gerealiseerd dreigt te worden. Echter onze instemming gebeurt alleen onder de strikte voorwaarde dat toewijzing aan urgente gevallen conform een strak verdeelsysteem van de bedoelde doelgroepen zal plaatsvinden. Wij zien graag een verklaring van Wonen Limburg hierover tegemoet. Wij gaan er ook vanuit dat dit niet de opmaat is om de kern Margraten onevenredig extra te belasten met sociale en goedkope woningbouw. Graag de toezegging van de wethouder dat hierop wordt gemonitord.

Bij woningbouwplannen en andere ruimtelijke ontwikkelingen zoals hiervoor als voorbeeld, komt het vaker voor dat omwonenden en belanghebbenden eerder en beter op de hoogte zijn dan de leden van de Raad. 1

De VVD ziet dat graag beter en verzoekt u om daar waar mogelijk verandering in aan te brengen. In overleg met de Griffie komen tot een soort register op IBABS, wat continue ververst wordt, zal ongetwijfeld zorgen voor verbeterde en vroegtijdiger informatie. Hoe denkt uw college hierover? Dan het fenomeen tijdelijk pop up experience center (Liberation). Onlangs heeft de voorzitter het presidium gevraagd per fractie 1 persoon af te vaardigen om zitting te nemen in een werkgroep welke gaat sparren over de mogelijkheden meer cachet te geven aan het internationale belang van thema’s als vrede en veiligheid. Deze werkgroep is nog niet bij elkaar geweest. Het verbaast ons dan ten zeerste dat uw college reeds gedachten heeft uitgezet en daar thans middelen voor vraagt. Wij vinden dit niet de juiste weg. Dan nu de kadernota, voorzitter. Eind vorig jaar zijn we als raad meegenomen in het koersdocument Dichtbij het Leven, dat uiteindelijk is uitgemond in het inspiratiedocument Eijsden-Margraten 2050. Een document dat op hoofdlijnen een mooi toekomstbeeld schetst voor onze gemeente, met kernwaarden als authenticiteit, gemeenschapszin en fijnschaligheid. Tegelijk roept dat inspiratiedocument ook verwachtingen op. Want als dit ons gezamenlijke toekomstbeeld is, dan mag je ook verwachten dat de uitgangspunten daarin zichtbaar zijn in de Kadernota. En daar wringt het wat ons betreft.

In de Kadernota zien we zeker belangrijke thema’s terugkomen: woningbouw, mobiliteit, zorg en onderwijs. Maar de bredere visie die in het inspiratiedocument wordt geschetst, komt toch onvoldoende terug. Wat gebeurt er met de aandacht voor lokaal ondernemerschap? Voor recreatie, toerisme en de agrarische innovatiekracht die onze gemeente al decennialang kenmerkt? De VVD heeft in haar terugkoppeling op het koersdocument al duidelijk gemaakt dat lokaal ondernemerschap in onze ogen onderbelicht blijft. Voor ons is het belangrijk dat Eijsden-Margraten niet alleen een aantrekkelijke woongemeente is, maar ook een plek met voldoende werkgelegenheid en ruimte voor ondernemers. Daarnaast valt ons op dat het inspiratiedocument bewust kiest voor een brede blik op samenwerking, ook over de grens met België en Duitsland. In de Kadernota lijkt die blik zich toch vooral te richten op Maastricht met nadruk op de verdere ontwikkeling van de al sinds 2013 bestaande Maastricht Health Campus en de nog altijd onzekere komst van de Einstein telescoop. Wij vinden dat jammer. Want wie goed kijkt naar onze ligging, ziet dat er juist ook volop kansen liggen richting Voeren, Visé, Luik en Aken. Dat past bij ons profiel en sluit aan bij de bredere ambities in de regio. De Drielandentrein heet natuurlijk niet voor niets de Drielandentrein.

2

Dan de ombuigingen. In de Kadernota zijn die onderverdeeld in vier categorieën: administratief, efficiency, maatschappelijk en lastenverzwaring voor burgers. Wij begrijpen de keuze om nu vooral in te zetten op administratieve en efficiencymaatregelen. Tegelijk plaatsen we wel een kanttekening bij het voornemen om het servicepunt in Eijsden te sluiten. Het is een voorstel waar meerdere fracties niet achter staan. De keuze voor toekomstige sluiting vinden wij niet overtuigend onderbouwd, zeker niet als je ziet dat het aantal bezoekers per openingsuur in Eijsden zelfs hoger ligt dan in Margraten. Dat signaal mag wat ons betreft niet genegeerd worden. We zijn daarentegen wel positief over het uitgangspunt om de lasten voor inwoners niet verder te verhogen. Dat sluit aan bij onze lijn en bevestigt voor ons ook het belang van het amendement dat we vorig jaar bij de begroting indienden tegen een verhoging van de OZB. Het oorspronkelijke voorstel in de begroting voor 2025 om de OZB met maar liefst 13% te laten stijgen, is achteraf dus terecht onnodig gebleken. Tot slot willen wij nog kort iets zeggen over het proces. De VVD-factie heeft het overzicht met ombuigingsopties zorgvuldig bekeken. Onze inzet was helder.

Namelijk ontzie waar mogelijk onze inwoners; zowel als het gaat om lastenstijgingen als om gemeentelijke voorzieningen zoals bijvoorbeeld subsidieregelingen voor sport en cultuur. Daarnaast hebben we als VVD ook aanvullende voorstellen ingebracht. Maar we hebben het idee dat er in de raad te weinig ruimte is geweest om deze alternatieven goed met elkaar te bespreken. Misschien zijn er voorstellen van onze kant, of van andere fracties, die breder gedragen zijn dan bijvoorbeeld het sluiten van het servicepunt Eijsden. Voor de VVD is de discussie over de ombuigingsvoorstellen dan ook nog niet afgerond. En voorzitter, tot slot het ravijnjaar. Dat is voor 2026 voorlopig afgewend, maar we weten inmiddels dat het probleem in werkelijkheid is doorgeschoven naar 2028 en de jaren daarna. Dat maakt deze hele oefening belangrijker dan ooit. Niet alleen om de begroting op orde te krijgen, maar ook om voldoende ruimte te houden voor de uitvoering; vooral ook met het oog op de grote opgaven waar onze gemeente voor staat op het gebied van wonen, zorg, mobiliteit, onderwijs en economie, zoals geschetst in de Kadernota. Voor toekomstgericht beleid en voor de werkbudgetten die daarvoor nodig zijn. Wij zijn dan ook positief over het uitgangspunt van dit proces om periodiek met de stofkam door de bestaande budgetten te gaan. Wat ons betreft is dit dan ook geen eenmalige exercitie.

Dank u voorzitter voor de mij gegunde tijd.

3