VVD Algemene beschouwingen

Voorzitter,

Als VVD-fractie willen we bij de start van onze eerste termijn onze waardering uitspreken voor de samenstellers, het voltallige college en in het bijzonder de verantwoordelijke wethouder. Het is bewonderenswaardig om te zien hoeveel inzet er in dit omvangrijke boekwerk (excuses voor de nostalgie, we zijn nog van de papieren generatie) is gestoken, evenals de heldere wijze waarop de digitale stukken gepresenteerd zijn. De komende jaren staan we voor aanzienlijke uitdagingen binnen ons mooie Eijsden-Margraten. De mondiale ontwikkelingen hebben ons niet ongemoeid gelaten; onze gemeente wordt geconfronteerd met oplopende tekorten en grote maatschappelijke opgaven, zoals de invloed van de stikstofproblematiek op de landbouw en woningbouw. Dit onderstreept de noodzaak om een toekomstbestendige begroting op te stellen. De huidige begroting is doordrongen van ambitie. Er zijn duidelijke plannen voor de dienstverlening aan onze burgers, ontwikkelingen op het gebied van woningbouw, en oplossingen voor de huisvestingsproblemen in het onderwijs, om er maar een paar te noemen. In het Sociaal Domein zien we een dynamische beweging, die vraagt om aanpassing van werkwijzen. Het gaat niet alleen om de zorg en ondersteuning die we bieden, maar vooral om het creëren van een inclusieve samenleving waar iedereen kan meedoen.

De toegankelijkheid van zorg moet laagdrempelig blijven, terwijl we tegelijkertijd maatwerk bieden aan hen die dat nodig hebben. Voor ons is samenwerking tussen zorgaanbieders van groot belang. Of het nu gaat om ouderenzorg, jeugdzorg of Wmo-voorzieningen – door samen te werken, voorkomen we dat inwoners van het kastje naar de muur worden gestuurd. De invoering van de integrale verordening sociaal domein is een belangrijke stap in de goede richting. 1

Een aandachtspunt dat onze fractie wil onderstrepen, is de vroegsignalering van schulden. Dit kan een groot verschil maken, want we willen voorkomen dat schuldenproblematiek tot grotere problemen leidt. Daarom vragen we extra aandacht voor dit onderwerp, waarover we een motie zullen indienen. Preventie is een ander belangrijk thema. Vele maatschappelijke problemen kunnen in een vroeg stadium worden aangepakt, wat niet alleen de levenskwaliteit van onze inwoners verbetert, maar ook de druk op zorgsystemen verlicht. Preventieve programma’s op het gebied van jeugd, gezondheid en sociaal isolement moeten blijvend prioriteit krijgen. Wat betreft de jeugd: het is duidelijk dat deze groep in onze gemeente veel aandacht krijgt. In sommige gevallen, naar onze mening, misschien zelfs te veel. De toezegging van de wethouder om geen extra activiteiten te ontwikkelen voor de ondersteuning van hangjongeren, alhoewel dit wel in de begroting is opgenomen, waarderen we. De locatie voor een overkapte jongeren opvangplek in het Ursulinenpark blijft voor de VVD daarentegen onbespreekbaar. Wel willen we de wethouder tegemoet komen door de suggestie te doen om de realisatie hiervan bij het sportpark te overwegen, eventueel in een mobiele uitvoering. Graag vernemen we of onze uitgestoken hand wordt aangenomen.

Over de huisvesting van het onderwijs: de begroting voor 2024 bevatte uitbreidingsplannen voor de basisscholen in Eijsden en Margraten. We horen graag de vorderingen in dit proces en willen ook weten of er in deze plannen rekening is gehouden met een mogelijke verhuizing van de bibliotheek in Margraten. Het is duidelijk dat de agrarische sector een cruciale rol speelt in het behoud van onze natuur en dat deze sector momenteel onder druk staat door verschillende factoren, waaronder stikstofwetgeving, demografische veranderingen en afnemend maatschappelijk draagvlak. Het is positief om te zien dat er steun is voor agrariërs die hun bedrijf willen aanpassen en verduurzamen, en dat er ruimte is voor recreatieve ontwikkeling zoals aan de Keerestraat. Dit kan niet alleen bijdragen aan de leefbaarheid van de regio, maar ook aan de versterking van de samenwerking tussen economie landbouw en natuurbeheer. Wat betreft woningbouw, is het verheugend dat er sinds de start van deze raadsperiode concrete stappen zijn gezet. De uitbreiding van de begroting met 2

een duidelijke paragraaf over woningbouw en de positieve toelichting van de wethouder geven hoop voor de toekomst. Het is bemoedigend te horen dat de verkoop van woningen in de Bloesemgaard 2e fase in Margraten goed verloopt, wat wijst op een actieve woningmarkt. De focus op sociale huur en betaalbare woningen in alle kernen is een belangrijke stap in het aanpakken van de woningnood en het bieden van een oplossing voor diverse doelgroepen. Al met al lijkt de koers die is ingezet een goede richting te hebben, en het is positief dat de gemeente de verantwoordelijkheid neemt in zowel agrarisch als woningbouwbeleid. Verdere actie en samenwerkingen zullen ongetwijfeld bijdragen aan een duurzame en leefbare toekomst voor alle inwoners. Wat verkeer en veiligheid betreft, dienen wij twee moties in met aandacht voor aanpassing infra en onderhoud, De gemeentelijke uitdagingen in Eijsden-Margraten, zoals beschreven in uw begroting, zijn zeer herkenbaar en relevant in de huidige tijd. Het is duidelijk dat de gemeente zich moet aanpassen aan de verwachtingen van de inwoners met betrekking tot toegankelijkheid en dienstverlening, en dat er ook aandacht moet zijn voor de digitale veiligheid en de financiële gezondheid van de gemeente. De focus op digitale middelen is van essentieel belang, maar het waarborgen van de toegankelijkheid voor alle inwoners is minstens zo belangrijk.

Fysieke servicepunten kunnen in de ogen van de VVD dan ook een goede aanvulling zijn op de online dienstverlening en zorgen ervoor dat ook minder digitaal vaardige inwoners gemakkelijk toegang hebben tot gemeentelijke diensten. Het biedt een kans voor directe interactie en ondersteuning in complexe situaties, zoals zorg en welzijn. De zorgen rondom cybercriminaliteit zijn uiterst relevant. Het is essentieel dat de gemeente investeert in veilige digitale infrastructuur en de training van personeel rondom dit thema. Informatie over hoe de gemeente deze kwesties aanpakt, inclusief maatregelen voor cybersecurity en de bescherming van persoonsgegevens, zou transparant gedeeld moeten worden met de raad en de inwoners. De financiële situatie is zorgwekkend en vraagt om urgente aandacht. Het is terecht dat er kritiek is op de effecten van rijksbeleid, vooral met de aangekondigde kortingen op de algemene uitkering. Het idee om een debat te voeren over de kerntaken is cruciaal. Dit biedt de gelegenheid om kritisch naar 3

subsidies, uitgaven en investeringen te kijken, en om te bepalen waar besparingen mogelijk zijn zonder de kwaliteit van de dienstverlening in gevaar te brengen. In dit kader zijn wij verbaasd over een aanzienlijke verhoging van het budget voor het onderhoud van het openbaar groen, vooral als dat gepaard gaat met zorgen over de gevolgen voor de Onroerende Zaak Belasting (OZB) voor de inwoners. Hoewel de VVD ziet dat een verhoging van het budget ook kansen kan bieden voor het verbeteren van de leefomgeving en biodiversiteit en daarmee op lange termijn voordelen kan opleveren voor de gemeenschap willen we wel graag de volgende kanttekening maken. Dergelijke aanvragen en budgetverhogingen zouden moeten liggen in een door de raad vastgesteld bomen beleidsplan. Dit beleidsplan zou duidelijke richtlijnen moeten geven over hoe en waar het geld aan wordt besteed. Bij de discussie rond het verhogen van het budget is het belangrijk om een evenwicht te vinden tussen de noodzaak van goed onderhoud van het groen en de financiële impact op de inwoners. In algemene zin kan de verhoging van de OZB en toeristenbelasting een makkelijke uitweg lijken, maar het is in de ogen van de VVD van belang om oplossingen te onderzoeken die de belastingdruk op inwoners niet onredelijk verhogen.

Het concept amendement van de VVD welk wij gezamenlijk met het CDA en Lijst Mourmans overwegen in te dienen, om niet alleen de rekening bij de inwoner te leggen, getuigt van een evenwichtige benadering van de financiële uitdagingen. Resumerend. Het is duidelijk dat Eijsden-Margraten een balans moet vinden tussen efficiënte, effectieve en toegankelijke dienstverlening, zorgen voor digitale veiligheid en het waarborgen van de financiële gezondheid zonder onterecht de druk op de inwoners te verhogen. Het gesprek binnen de raad over kerntaken, gecombineerd met een integrale aanpak van zowel digitale als persoonlijke dienstverlening, is voor de VVD cruciaal voor de toekomst van de gemeente. Het is een uitdaging, maar met een goede samenwerking en heldere prioriteiten kunnen er stappen gezet worden naar een sterke en toekomstbestendige gemeentelijke organisatie.

Tot zover in de 1e termijnvoorzitter.

4