Raadspresentatie liquid commons Noordal april 2026

Liquid Commons Noordal waterveilig, minder erosie, meer natuur en gezonde landbouw

16 april 2026

Aanleiding

Samengevat • Bij te grote en lange regenbuien: • Ontstaat overlast bij huizen, • Overspoeld het natuurgebied Noorbeemden, • Stroomt riooloverstort het natuurgebied in, • Gaat waardevolle landbouwgrond verloren. • En dit water is niet schoon (meststoffen, spuitresidu en rioolverontreinigingen).

Wat inmiddels is gebeurd 2020 EO Wijersprijs rond ‘Anders Boeren’; onderdeel Buitengewoon Buitengebied 2023 Intentieovereenkomst – gemeente, lltb, waterschap en Natuurmonumenten 2024 Aanbesteding onderzoek Kragten – analyse, berekeningen 2024 Participatietraject – bewonersavonden en klankbordgroep

2025 Onderzoek en voorkeurskeuze maatregelen

Stroombanen water > probleempunten Bergenhuizen Hoogcruts

Noorbeek

Altembroek

Bergenhuizen

Risicopanden en runoff probleempunten Kaartbeeld met beschermde huizen n2000 gebied, huidige en nieuwe landschapselementen

N2000 Noorbeemden

Noorbeek

Waarom nu • Gemeente opgave Kader Richtlijn Water: - riooloverstort voor 2027 oplossen • Waterschap opgave Kader Richtlijn Water: – eisen richtlijn Noor halen voor 2027

• Natuurmonumenten – herstel Noorbeemden en algemeen natuurbehoud N2000 gebied. • Voor oplossing elkaar nodig en samen met gebied.

Bottom up aanpak • Opgestart door de grotere grondbezitters • Met de grondgebruikers en bewoners samen • Door onderbouwde maatregelen en oplossingen • In een gebiedsaanpak

Wat gebeurt waar op vooral eigen terrein

En voor meer overzicht: Liquid Commons Noordal 1

Wat gebeurt waar op terrein derden Bergenhuizen

N2000 Noorbeemden

Noorbeek

Hoe betalen we dit • Totale kosten ongeveer 6,7 mln inclusief BTW: • SPUK 1 en SPUK 2 4965k€ • WRL 660k€ • Overige inrichtingssubsidies 45k€ • Eigen bijdragen 1050k€ • nu 85% door subsidiebijdragen Provincie en reeds gereserveerde eigen bijdrage gemeente • 15% door bijdrage van Waterveiligheid Ruimte Limburg en particulieren

SPUK

SPUK

WRL

2026

2027

2027-2028

Langen Akker

€

64.894,00

€

1.076.306,00

Waufsberg

€

308.097,00

€

510.526,00

Matsedel

€

81.127,00

ANLB landschapselemente nregeling

Herprofilering Pley Instroomvoorziening Mheerelindje

€

28.386,00

Instroomvoorziening Schimmeligerweg

€

50.720,00

Vernieuwing noordflank Noorbeemden

€

60.716,00

Cascades Schey

€

632.776,00

Boerenbuffer Huls

€

395.991,00

€

Knelpunt Onderschey Extensivering runoff zuidflank Noorbeemden

€

116.520,00

Buffer Vroelen

€

39.262,00

Rioolmaatregelen Wesch-Noorbeemden

€

796.859,00

Buffer Huntjens

€

58.238,00

€

€

486.200,00

114.000,00

€

85.800,00

€

854.000,00

€

30.000,00

307.387,00

351.387,00 € 45.000,00

Landschapselementen buitengebied

ANLB

Kruidenrijk grasland

€

43.175,00

€

170.000,00

€ 43.175

ANLB ANLB

Luzerne akkers

totalen

€

-pm

Buffer Bergenhuizen

Afkoppeling verharding bouwkavel/waterbenutting Pilot graslandverbetering met minder stikstof, meer watervasthoudend vermogen passend bij bedrijfsvoering

eigen bijdrage

€ 2.719.936,00 Totaal alle maatregelen

€ 2.245.606,00

€

656.200,00

€ 6.720.542,00

€

45.000,00

€ 1.053.800,00

Wat is de planning • 18 deelprojecten; samen 1 gebiedsaanpak • 14 maatregelen in 2026 met doorloop naar 2027 • 4 maatregelen in 2027

• Met bewoners- en inloopavonden • Samenwerkingsovereenkomst partners • Eerste bewonersavond op 7 mei 2026

Fasering en vervolgstappen Fasering: - 2e kwartaal voorbereiding en vergunningverlening - 3e kwartaal aanbesteding en start uitvoering - 4e kwartaal afronding eerste deel maatregelen en doorkijk komend jaar Vervolgstappen: • Klankbordgroep uitbreiden

• Benaderen Belgische kansen – samen met Grenzeloos Bocagelandschap

Op naar een waterveiliger Noordal met schoon water