PRO Beschouwingen Kadernota 2026-2029

Spreektekst PRO – Kadernota | Gemeenteraad Eijsden-Margraten Voorzitter, Vandaag spreken we over de kadernota en indirect over wat het ravijnjaar gaat worden in 2028. We bevinden ons in financieel zwaar weer. Dat vraagt om scherpe keuzes. Maar bovenal vraagt het om een koers die sociaal, duurzaam en toekomstgericht blijft. Juist nu. Laat ik met het Servicepunt Eijsden beginnen. Dit is voor PRO geen efficiency-post, zoals het college het noemt. Dit is een maatschappelijke voorziening van groot belang. Het Servicepunt is een anker voor inwoners die niet uit de voeten kunnen met digitale loketten. Een veilige plek, dichtbij huis, waar je met een mens kunt spreken. En wat horen we? Het zou efficiënter kunnen. Voorzitter, als we iets niet willen efficiënter maken, dan is het wel menselijke dienstverlening. PRO wil zelfs dat er meer capaciteit komt. Wij dienen daarom samen met EML en de andere fracties een amendement in om het Servicepunt structureel in stand te houden. En ook een motie om uitbreiding van de openingstijden te onderzoeken . Voorzitter, dan een ander onderwerp waar PRO zich al jaren hard voor maakt: rechten voor de natuur. We zijn een pionierende gemeente – daar mogen we trots op zijn. Maar pionieren betekent ook dat je handelt. In 2025 vindt er onderzoek plaats. Dan mogen we in 2026 niet treuzelen.

We vragen het college om nu al de mogelijke implementatie goed te borgen in de begroting, kan het college dit toezeggen? Over visie gesproken: het visiedocument wordt door het college als uitgangspunt genomen voor de begroting, en voor de raad als inspiratiedocument. Dat schuurt. Een visiedocument hoort samen gedragen te worden. Wees daarom voorzichtig met een niet gedragen inspiratiedocument als basisbron te gebruiken. Bij grote projecten die geld opleveren – en dat doen ze, als we de beantwoording in de Dialoogvergadering goed hebben begrepen – vragen wij expliciet aandacht voor sociale woningbouw. Zorg dat je dan ook investeert in betaalbaar wonen. Dat is onze opdracht. Borg dit goed in de begroting voor 2026, kan het college dat toezeggen? Over investeringen gesproken: hoe zit het met de gereserveerde budgetten voor wegenonderhoud? We vragen nadrukkelijk aandacht voor het beperken van de asfaltering van veldwegen. Dit is niet alleen een bezuiniging, maar ook een kans om onze landschappelijke kwaliteit te behouden. Daarom dienen we een motie in voor een structurele aanpassing van het budget voor het wegenbeleidsplan. Niet alles hoeft strak in het asfalt. Soms is minder echt meer. Nog even een ander puntje tussendoor, voorzitter, we gaan er in goeder trouw vanuit dat het college dit niet zo heeft bedoeld.

Maar de manier waarop het raadsvoorstel is geformuleerd, is de raad de mogelijkheid ontnomen om wijzigingsvoorstellen te doen over alle

ombuigingsvoorstellen. Graag hier aandacht voor dat de raad ook in positie gesteld wordt op het hele stuk wijzigingen te kunnen voorstellen. Voorzitter, PRO dient 3 moties en 1 amendement in naast het raadsbrede amendement. 1. Motie, Boompje erbij – om 370.000 euro aan voorgenomen bezuiniging op het aanplanten van bomen terug te draaien. Groen is geen luxe. 2. Motie, structurele aanpassing budget wegenonderhoud - om het onderhoudsniveau van wegen in het buitengebied te hanteren op niveau C en op die manier €600.000,- uit te sparen, zodat echte maatschappelijke bezuinigingen ons bespaard blijven. 3. Motie, Uitbreiding openingstijden Servicepunt Eijsden – naar vijf dagen in de week. Want inwoners verdienen bereikbaarheid. Niet 1,5 dag per week, maar gewoon elke werkdag. 4. En tot slot: Amendement, PROactief landschapsbeheer – om 50.000 euro niet af te toppen van het landschapsfonds, maar juist in te zetten voor de bescherming van kleine landschapselementen. Denk aan houtwallen, heggen en poelen. Die zijn onmisbaar voor biodiversiteit en identiteit. Voorzitter, een ravijnjaar vraagt keuzes. PRO kiest voor mensen, voor natuur, voor zorg en nabijheid. Dat is voor ons geen luxe, dat is de basis van goed bestuur. Dank u wel.