Presentatie Toelichting Meerjarenbegroting 2023-2026 Raad 30 augustus 22.pdf

MEERJARENBEGROTING 2023-2026 Ambities en Keuzen

Raadsthemabijeenkomst 30 augustus 2022 30-8-2022

MEERJARENBEGROTING 2023-2026 Goed leven in elke kern …… met uitvoeringskracht 30-8-2022

AMBITIES BESTUURSAKKOORD VERSUS FINANCIËLE SITUATIE

uitdaging 30-8-2022

• Oorlog in Oekraïne • Energiecrisis • Extreme inflatie • Droogte/klimaatverandering • Corona crisis nog niet voorbij

maatschappelijke onrust

• Stikstofvraagstuk/boerenprotesten • Asielopvangcrisis • Arbeidsmarktkrapte • Vertrouwen in overheid onder druk • Zorgvraag landelijk als lokaal stijgt 30-8-2022

druk op lokale overheid

DOMEIN RUIMTE Begroting 2023 ONTWIKKELINGEN

30-8-2022

Invoering gepland 1/1/2023 Fors minder leges geraamd

ONZEKERHEID OMGEVINGSWET

Werkomvang vermindert niet Compensatie vanuit het rijk onduidelijk Uitbreiding 4 fte om uitvoeringsplan VVTH te kunnen realiseren (voorheen via inhuur)

30-8-2022

Fysiek domein aframing leges obv omgevingswet extra gelden verantwoord op weg

2023

2024

2025

2026

-108.000 -125.967

-108.000 -64.300

-108.000 0

-108.000 0

FINANCIËLE ONTWIKKELING DOMEIN RUIMTE 30-8-2022

DOMEIN SOCIAAL Begroting 2023 ONTWIKKELINGEN

30-8-2022

Vergrijzing zet door

Jeugd geraakt door wat er speelt in de wereld

IMPACT VAN MONDIALE EN LANDELIJKE ONTWIKKELINGEN OP WELZIJN

Instroom van vluchtelingen & statushouders Beroep op lokale overheid stijgt explosief Energiearmoede/toeslagenaffaire/ondernemers na corona

Onrust beleid en financiën 3D, regering zwalkt

30-8-2022

• Structureel: volume • Structureel: prijzen • Structureel: administratie

Verwachte meerkosten vooral bij Jeugdzorg (2,4 mln) maar ook WMO (0,8 mln)

30-8-2022

ONZEKERHEID BUDGETTEN EN VRAAG SOCIAAL DOMEIN

Ontwikkeling aantal cliënten Jeugdzorg 2021-09

2021-10

2021-11

2021-12

2022-01

2022-02

2022-03

2022-04

2022-05

2022-06

4-10-2021

8-11-2021

4-12-2021

6-1-2022

9-2-2022

1-3-2022

5-4-2022

10-5-2022

20-6-2022

5-7-2022

Begeleide Omgangs Regeling (BOR) 4 4 4 5 4 Begeleiding Groep 44 46 47 47 25 Begeleiding Individueel 157 165 176 182 96 Behandeling Groep 28 29 30 33 15 Behandeling Individueel 321 333 355 372 203 Dyslexie 30 33 34 37 17 Gezinshuizen 6 6 6 6 1 Overig verblijf (behalve Pleegzorg, Gezinshuizen26 maar inclusief 29 Leefhuizen 29 en JeugdzorgPlus) 29 11 Pleegzorg 24 26 27 27 7 Regie 1 1 1 1 0 Totaal aantal unieke clienten 485 505 528 550 308

6 27 103 18 213 18 1 10 4 0 324

6 31 119 19 230 19 1 10 4 0 348

DALING DOOR WOONPLAATSBEGINSEL

30-8-2022

6 31 126 20 243 22 1 10 4 0 370

6 32 135 21 257 27 1 11 4 0 392

6 33 145 23 278 29 1 11 5 0 417

2023 Sociaal domein mutatie stelpost Jeugdzorg compensatie autonome groei Jeugdzorg autonome groei WMO overig autonome groei

2024

2025

1.400.000 500.000 400.000 60.000 -2.461.000 -2.461.000 -2.461.000 -2.461.000 -781.000 -781.000 -781.000 -781.000 -216.000 -216.000 -216.000 -216.000

FINANCIËLE AUTONOME ONTWIKKELING DOMEIN SOCIAAL 30-8-2022

2026

Sociaal domein lokaal jeugd beleid investeren voorliggend veld doelgroeparrangementen gemeente specifieke projecten subiside meer bewegen voor ouderen integraal huisvestingsplan inspectiekosten GGD werkbudgetten coaches subsidieregeling prof instel en verenigingen

2023

2024

2025

2026

-50.000 -95.000 -131.367 -40.000 -40.000 -21.000 -15.000 -9.000 -48.000

-50.000 -95.000 -131.367 -40.000 -40.000 0 -15.000 -9.000 -48.000

-50.000 -95.000 -131.367 -40.000 -40.000 0 -15.000 -9.000 -48.000

-50.000 -95.000 -131.367 -40.000 -40.000 0 -15.000 -9.000 -48.000

FINANCIËLE ONTWIKKELING WENSEN DOMEIN SOCIAAL 30-8-2022

DOMEIN BEDRIJFVOERING & DIENSTVERLENING Begroting 2023 ONTWIKKELINGEN

30-8-2022

• Stijging personele kosten autonoom:

330.000

Uitvoeringskracht: van reageren naar regeren

• Personele uitbreidingen: 1.400.000 • Afbouw inhuur, invullen vacatures • Voortzetting TOEM • Investeren in mensen: boeien en binden • Structuur vereenvoudigen 3 domeinen • Versterken samenspel bestuur-organisatie

30-8-2022

FORMATIE Jaartal

Fte

Euro

2022

182,05

13.084.114

2023

189,93

14.795.986

• • • • • • . 30-8-2022

Formatie inclusief griffie Bezuinigingen uit 2019 verwerkt, geresulteerd in formatievermindering SEM uitbreidingen zijn in 2021 verwerkt Wensen ter uitvoering van bestuursakkoord en ambtelijke wensen zijn verwerkt Uitbreiding 14 fte, inverdiend 6 fte Gemiddelde loonsom stijg a.g.v. toename complexiteit werkzaamheden

Uitbreidingen personeel Uitbreiding personeel Fysiek

Fte

Toelichting

Beleidsmedewerker duurzaamheid/milieu

1,00 Om bestuursakkoord ambities uit te voeren

Beleidsadviseur Landbouw

1,00 Om bestuursakkoord ambities uit te voeren

Klantadviseur VVTH

4,00 Om bestaande werkaanbod te kunnen verwerken

Sociaal Consulent Sociaal Team

2,00 Om bestaande werkaanbod te kunnen verwerken

Medewerker Administratie Sociaal Team

0,63 Om bestaande werkaanbod te kunnen verwerken

Consulent Sciaal Team/ welzijn

1,00 Investeren in preventie

Medewerker SBPI/projectmedewerker kunst en cultuur

1,00 Om bestuursakkoord ambities uit te voeren

Medewerker mens en samenleving

1,50 Om bestaande werkaanbod te kunnen verwerken

Medewerker SBP III/jeugd

0,50 Om bestaande werkaanbod te kunnen verwerken

Beleidsmedewerker subsidie/vrijwilligers (lokaal beleid)

0,50 Om bestuursakkoord ambities uit te voeren

Klantmanager inburgering

1,00 Om bestaande werkaanbod te kunnen verwerken

30-8-2022

2023 Bedrijfsvoering autonome groei personeel uitbreiding personeel (incl benodigd voor bestuursakkoord)

2024

2026

-330.000 -336.353 -349.524 -380.556 -1.381.872 -1.381.162 -1.303.123 -1.303.123

FINANCIËLE ONTWIKKELING PERSONELE KOSTEN 30-8-2022

2025

• Het rijk dient nog duidelijkheid te

verschaffen over de financiering van het gemeentefonds vanaf 2026 • op korte termijn € 20 mln

herfinancieren (impact € 440.000) • Ozb stijging uitgegaan van 3,1% cf

Onzekerheden gemeentefonds Inflatie

inflatie%

Rentelasten 30-8-2022

Bedrijfsvoering ict middelen herfinanciering langlopende lening externe rentebaten OZB stijging inkomen 3,1% inflatie mutatie kapitaallasten agv nieuwe investeringen mutaties reserves en voorzieningen

2023

2024

2025

2026

-3.500 -440.000 86.199 198.825 0 -164.000

-52.500 -440.000 83.199 301.068 -120.000 -172.000

-212.500 -440.000 80.199 400.881 -326.000 -125.000

-212.500 -440.000 77.199 591.236 -523.000 -126.000

FINANCIËLE ONTWIKKELING OVERIGE BEDRIJFSVOERINGSPOSTEN 30-8-2022

BESTUURSAKKOORD Begroting 2023 ONTWIKKELINGEN

30-8-2022

Ambities Bestuursakkoord gezonde kernen en gemeenschappen

extra woningen

landschap natuur duurzaamheid 30-8-2022

preventie in sociaal domein

dienstverlening

Bestuursakkoordwensen programma 1 Een stimuleringssubsidie voor verenigingen Budget vrijmaken voor ondersteuning vrijwilligers bij (sport)verenigingen Het Programma Jeugd aan zet continueren Uitvoering geven aan ZL preventie-akkoord en de preventie-agenda E-M Het bibliotheekwerk herijken programma 2 Kleine landschapselementen in beeld brengen en handhaven op behoud hiervan. Een lokaal actieplan ´transformatie van de landbouw´ uitwerken.

30-8-2022

2023

2024

2025

2026

50.000 50.000 10.000 50.000 10.000

50.000 50.000 10.000 50.000 0

50.000 50.000 10.000 50.000 0

50.000 50.000 10.000 50.000 0

10.000 0

0 50.000

0 50.000

0 50.000

Bestuursakkoordwensen programma 4 Voor 1 juli 2023 een integraal woningbouwplan aan de raad voorleggen. Parkeeronderzoeken uitvoeren in de kern Margraten en Eijsden. Onderzoek betere en veiligere verkeersdoorstroming in en rondom de kern Margraten. Uitvoering geven aan wegenbeleidsplan en verankeren het MIP en MOP meerjarig. programma 5 Budget beschikbaar stellen voor het verbeteren van dienstverlening. Uitbreiding Bestuur Een plan ´kinderinspraak´ uitwerken en implementeren. Een plan van aanpak uitwerken om te komen tot een inwonersbegroting Totaal

30-8-2022

2023

2024

100.000 25.000

100.000

150.000 80.000 10.000 50.000 595.000

2025

2026

40.000 16.600

40.000 33.200

49.800

150.000 80.000 10.000 50.000 656.600

150.000 80.000 10.000

150.000 80.000 10.000

523.200

499.800

Bestuursakkoord bestuursakkoord wensen doorvertaling bestuursakkoord extra middelen Fysiek doorvertaling bestuursakkoord extra middelen Sociaal

2023

2024

2025

2026

-595.000 -356.180 -50.000

-656.600 -266.180 -50.000

-523.200 -216.180 -50.000

-499.800 -216.180 -50.000

FINANCIËLE ONTWIKKELING BESTUURSAKKOORD WENSEN 30-8-2022

RECAPITULATIE TOTALE BEGROTINGSSALDO Begroting 2023 ONTWIKKELINGEN

30-8-2022

Vertrekpunt: Startsaldo begroting 2023 startsaldo voor aanvang begroting

2023 2024 2025 2026 1.604.013 3.778.761 5.453.293 3.366.544

beschikbaar voor prijscompensatie begrotingen verbonden partijen 2023 e.v.

1.143.520 -338.529

30-8-2022

0 -266.423

0 -369.775

0 -462.811

Gehanteerde uitgangspunten begroting 2023 • Autonome ontwikkelingen in kaart gebracht • Doorvertaling bestuursakkoord, inclusief doorvertaling organisatie • Ambtelijke wensen opgenomen • Personeel inclusief benodige fte’s voor kerntaken en uitvoering bestuursakkoord

opgenomen • Ambities wonen niet in begroting opgenomen maar in Grondexploitatie opgenomen • Stelpost Jeugdzorg 2024-2026 opgenomen cf. aanwijzing Provincie

30-8-2022

30-8-2022

startsaldo voor aanvang begroting

2023 2024 2025 2026 1.604.013 3.778.761 5.453.293 3.366.544

beschikbaar voor prijscompensatie begrotingen verbonden partijen 2023 e.v.

1.143.520 -338.529

0 -266.423

0 -369.775

0 -462.811

Fysiek domein aframing leges obv omgevingswet extra gelden verantwoord op weg

-108.000 -125.967

-108.000 -64.300

-108.000 0

-108.000 0

Sociaal domein mutatie stelpost Jeugdzorg compensatie autonome groei Jeugdzorg autonome groei WMO overig autonome groei lokaal jeugd beleid investeren voorliggend veld doelgroeparrangementen gemeente specifieke projecten subiside meer bewegen voor ouderen integraal huisvestingsplan inspectiekosten GGD werkbudgetten coaches subsidieregeling prof instel en verenigingen

1.400.000 500.000 400.000 60.000 -2.461.000 -2.461.000 -2.461.000 -2.461.000 -781.000 -781.000 -781.000 -781.000 -216.000 -216.000 -216.000 -216.000 -50.000 -50.000 -50.000 -50.000 -95.000 -95.000 -95.000 -95.000 -131.367 -131.367 -131.367 -131.367 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 -40.000 -21.000 0 0 0 -15.000 -15.000 -15.000 -15.000 -9.000 -9.000 -9.000 -9.000 -48.000 -48.000 -48.000 -48.000

2023 Bedrijfsvoering autonome groei personeel uitbreiding personeel (incl benodigd voor bestuursakkoord) ict middelen herfinanciering langlopende lening externe rentebaten OZB stijging inkomen 3,1% inflatie mutatie kapitaallasten agv nieuwe investeringen mutaties reserves en voorzieningen

2024

2025

2026

-330.000 -336.353 -349.524 -380.556 -1.381.872 -1.381.162 -1.303.123 -1.303.123 -3.500 -52.500 -212.500 -212.500 -440.000 -440.000 -440.000 -440.000 86.199 83.199 80.199 77.199 198.825 301.068 400.881 591.236 0 -120.000 -326.000 -523.000 -164.000 -172.000 -125.000 -126.000

Bestuursakkoord bestuursakkoord wensen doorvertaling bestuursakkoord extra middelen Fysiek doorvertaling bestuursakkoord extra middelen Sociaal

-595.000 -356.180 -50.000

-656.600 -266.180 -50.000

-523.200 -216.180 -50.000

-499.800 -216.180 -50.000

overige mutaties

-149.700

-28.654

273.441

282.159

Huidig saldo d.d. 30-8-2023 30-8-2022

-3.517.558 -3.165.511 -1.301.855 -3.831.200

HOE TE KOMEN TOT EEN SLUITENDE BEGROTING Begroting 2023 KEUZEN – OPTIES

30-8-2022

Opties voor een sluitende begroting 2023

30-8-2022

lasten verminderen

inkomsten verhogen

efficiënte bedrijfsvoering

financiële spelregels

Opties voor een sluitende begroting 2023 Categorie: lastenverlaging 1

Bestuursakkoord temporiseren

515.000 Welke van de 5 lijnen heeft prioriteit?

2

Afzien intensiveren verantwoord op weg

126.000 Inzet beperken tot basisbedrag 72k danwel stopzetten

3

Afzien van doorvertalingen BA domein ruimte

353.000 Zie slide 34

4

Afzien van wensen domein sociaal

432.000 Zie slide 35

5

Taakstelling jeugdzorg

6

Taakstelling Wmo

200.000 Tijd nemen voor inzicht en sturing

7

Pauzeren dotatie landschapsfonds

200.000 Per begrotingsjaar te beslissen

30-8-2022

1.000.000 Tijd nemen voor inzicht en sturing

wat?

bedrag

opmerkingen

T

Agrarisch scan/ bedrijfskavels

25.000 eenmalig

S

Verbeteren dienstverlening naar 5 dagen uitgangspunt

58.400 Structureel, inzet op diverse onderdelen

T

MIRT Zuidelijk Maasdal, bijdrage E-M

50.000 Bedrag voor 2023 en 2024

T

Groenstructuurplan

50.000 eenmalig

S

Inhuur diverse RO-taken om ambities bestuursakkoord (o.a. wonen) uit te voeren Inhuur voor vergunningverlening door extra volume uit bestuursakkoord Niet activeerbare kosten woningbouwplannen

73.280

S

S

30-8-2022

57.000

20.000

KEUZEN ACTIVITEITEN DOMEIN RUIMTE

wat?

bedrag

S Lokaal jeugdbeleid

50.000

S versterken voorliggend professioneel veld

95.000

S Doelgroeparrangementen uit aanbod Maastricht jeugdzorg

131.000

S Gemeentespecifieke projecten jeugdzorg

40.000

S Meer bewegen voor Ouderen

40.000

T Integraal onderwijs huisvestingsplan

21.000

S Budget consulent bewegen en consulent welzijn

8.500

S Verhoging subsidies (professionele instellingen en verenigingen)

44.000

30-8-2022

opmerkingen

KEUZEN ACTIVITEITEN DOMEIN SOCIAAL

Opties voor een sluitende begroting 2023 Categorie: inkomsten verhogen 1

Minder aframen leges omgevingswet

108.000 Ivm onduidelijkheid Rijk

2

Tarief toeristenbelasting verder verhogen van 2,00 naar 2,50

165.000

3

OZB verhogen bovenop 3,1% , meeropbrengst per 1%

75.000

4

Leges kostendekkend maken

5

30-8-2022

pm inflatie en kostendekkendheid nog niet doorberekend

Opties voor een sluitende begroting 2023 Categorie: bedrijfsvoering 1

Afzien van personeel uitbreiding

2

Stofkam door niet bestede budgetten

30-8-2022

Max Personeel uitbreiden in lijn met 1.400.000 prioriteiten pm Bijv. incidentele subsidies erfgoed

Opties voor een sluitende begroting 2023 Categorie: financiële regels 1

Raadsbesluit terugdraaien: storting in AR uittreding SZMH

109.000 Weerstandsvermogen is op orde

2

Raadsbesluit terugdraaien: storting in AR oude 60+ regeling

230.000 Weerstandsvermogen is op orde

3

30-8-2022

Opties voor een sluitende begroting 2023 andere opties uit begrotingsronde 2021 1

Kwaliteit onderhoud groen bijstellen

pm Budget: 919.000

2

Subsidieverordening verenigingen bijstellen

pm Budget: 579.000

3

Accommodatiebeleid bijstellen

pm Budget: 286.000

4

Onderhoud sportvelden bijstellen

pm Budget: 680.000

5

Klein onderhoud wegen bijstellen

pm Budget: 900.000

6

Zwembad

pm Budget: 101.000-224.000

30-8-2022

VERVOLGPROCES Begroting 2023 ONTWIKKELINGEN – KEUZEN – OPTIES

30-8-2022

• Septembercirculaire meenemen in

begrotingsproces • Meer duidelijkheid omgevingswet en

evt. stijging AU • Duidelijkheid over financiering vanaf

2026

vervolgproces

• Dashboard Jeugd betrekken in

begroting 2023 nog onzekerheid in effect WPB

• Begroting wordt een week later

aangeboden aan Raad

30-8-2022

Datum

wat

dinsdag 30-8-2022 raadsdialoog 1-9-2022/7-9-2022 Financieel specialisten (1 per fractie) overleg maandag 19-9-2022 19:00 dialoog raad woensdag 21-9-2022 publicatie september circulaire 21-9-2022/23-9-2022 doorrekening septembercirculaire dinsdag 27-9-2022 college keuzes invulling begroting vrijdag 30-9-2022 financiele concept begroting opgesteld 29-9-2022/4-10-2022 begroting in pepperflow woensdag 5-10-2022 aanbieden concept begroting ? raadsthemabijeenkomst dinsdag 11-10-2022 P&C commissie donderdag 13-10-2022 vragen raad ingediend donderdag 20-10-2022 antwoorden naar raad maandag 31-10-2022 raadsdialoog dinsdag 1-11-2022 vervolg raadsdialoog dinsdag 8-11-2022 Besluitvormende vergadering Raad donderdag 10-11-2022 Besluitvormende vergadering Raad dinsdag 15-11-2022 indiening provincie 30-8-2022

toelichting doel: stand van zaken, keuzen, planning nadere duideling inhoudelijke keuzes. dialoog mbt richting keuzes impact sept. Circulaire op begroting doorgerekend overleg raad (specialisten?) verwerken begroting in pepperflow, incl. teksten raadsvergadering met ambtelijke toelichting. Pers? behandeling begroting in P&C commissie

avond? middag/avond?