EML Beschouwingen

Algemene Beschouwing Kadernota 1-7-2025 Voorzitter, Voor ons ligt de kadernota 2025: een nota die de opmaat vormt naar zware financiële jaren, de zogeheten ravijnjaren. De fractie Eijsden-Margraten Lokaal heeft, net als elke partij in deze raad, met zorgvuldigheid gekeken naar mogelijke bezuinigingen. Zorgvuldigheid vooral vanwege de keuzes die we samen moeten maken om onze gemeente toekomstbestendig en sociaal te houden. Als lokale partij kijkt juist EML naar deze kadernota met de blik van onze gemeenschap. Onze standpunten zijn niet ingegeven door een landelijke partij, maar worden per thema bepaald op basis van wat lokaal nodig, wenselijk en haalbaar is. Wij staan voor het behoud van alles wat goed is in onze gemeente, maar kijken ook nadrukkelijk vooruit. De toekomst brengt kansen maar zeker ook uitdagingen, en juist daarom willen we keuzes maken die Eijsden-Margraten sterker en veerkrachtiger maken. Voor de inwoners van nu en die van morgen. Wij beseffen dat bezuinigingen onvermijdelijk zijn. Daarom hebben wij actief meegedacht over waar en hoe deze kunnen worden gerealiseerd. Vanuit onze lokale verantwoordelijkheid hebben wij voorstellen en opmerkingen ingebracht binnen vier hoofdlijnen: administratieve maatregelen, efficiëntieverbeteringen, maatschappelijke opgaven en de mogelijke lastenverzwaring voor onze inwoners.

Wij waarderen het dat de raad in de gelegenheid is gesteld om over de voorstellen een oordeel te vormen, en om zelf alternatieven aan te dragen. Dat getuigt van een open proces, waarin wij als EML-fractie met overtuiging onze bijdrage hebben geleverd. Wel plaatsen we kanttekeningen bij de manier waarop deze kadernota tot stand is gekomen. Zoals gezegd zijn alle fracties gevraagd om input te leveren op de voorgestelde maatregelen. Maar helaas, met veel van die input is nauwelijks iets gedaan. Wat wel positief is: de kadernota heeft ervoor gezorgd dat alle fracties kleur hebben bekend. Wat echter ontbrak, was de inhoudelijke dialoog. Een goed gesprek over elkaars motieven had ons als raad de mogelijkheid kunnen geven om alternatieven te verkennen. Zo was er wellicht een breed gedragen oplossing gevonden voor het voorgenomen besluit van het sluiten van het servicecentrum in Eijsden, zoals voorgesteld door het college.

Pagina 1 van 4

Voor onze fractie is het duidelijk: de sluiting van het servicepunt in Eijsden is onacceptabel. Immers maken vele duizenden inwoners gebruik van dit servicepunt. Een behoorlijk aantal als je dit afzet tegen de beperkte openingstijden. Voor onze huidige inwoners in en rondom de kern Eijsden maar juist ook in een periode van groei, met onder andere Poelveld III en mogelijk Poelveld IV in het vooruitzicht, is een toegankelijke dienstverlening van groot belang. Daarom dienen wij, samen met alle fracties in deze raad, een amendement in om deze bezuinigingsmaatregel te schrappen. Ook vragen wij ons af waarom efficiëntie en effectiviteit niet continu uitgangspunt zijn binnen de organisatie. Moeten we echt eerst in financieel zwaar weer verkeren, voordat we kritisch naar onze uitgaven kijken? Wat ons betreft niet. Wat niet nodig is, moet je ook niet doen. Punt. In dat licht zijn we blij dat het voorziene tekort bijna volledig wordt opgevangen door administratieve en efficiencymaatregelen en dus geen directe impact voor onze inwoners. Tegelijkertijd fronsen we onze wenkbrauwen: waarom nu pas? Een treffend voorbeeld is het voorstel om te stoppen met het beheer van het gemeentelijk wifi-netwerk voor recreatief verkeer op het water. De besparing van 4.000 euro per jaar is misschien beperkt, maar het signaal is veelzeggend.

Sinds de komst van 4G en 5G en de Europese regulering van dataroaming zijn deze kosten simpelweg niet meer te verantwoorden. Waarom heeft niemand daar eerder de stekker uit getrokken of überhaupt deze kosten ter discussie gesteld? Dit soort voorbeelden illustreren wat ons betreft dat we als organisatie structureel kritischer moeten zijn op de uitgaven van gemeenschapsgeld. Voor nieuwe investeringen is extra financiële ruimte nodig. Vanuit de fracties zijn hiervoor aanvullende ombuigingsvoorstellen gedaan. Stop deze niet in de ijskast, maar benut ze waar mogelijk en ga samen met ons als raad in discussie. Zodat het volgende college over voldoende financiële armslag beschikt om de noodzakelijke investeringen ook daadwerkelijk te realiseren. Voorzitter, er is een grote woningbehoefte in onze gemeente. Daarom steunen wij de voorfinanciering van woningbouwprojecten. Juist nu is daadkracht nodig. We moeten bouwen voor onze eigen inwoners en zeker ook voor woonurgenten. Maar laten we onze blik ook verbreden en oog hebben voor de ontwikkelingen in de regio. Denk aan Brightlands, het MUMC+, de Universiteit Maastricht en de mogelijke komst van de Einstein Telescoop. Deze ontwikkelingen bieden kansen waarop wij als gemeente nú moeten inspelen, om ook in de toekomst een gezonde en zelfstandige gemeente te blijven.

Pagina 2 van 4

Maar wat bedoelen we eigenlijk met daadkracht? Daadkracht is het vermogen om doortastend, dus effectief én efficiënt, plannen uit te voeren. En dat is precies wat wij als Eijsden-Margraten Lokaal verwachten van dit college. Of het nu gaat om woningbouw, parkeren, mobiliteit, natuur, milieu of op het sociaal domein: laat zien dat u handelt. Niet alleen plannen maken, maar uitvoeren. Hoe lang wacht de raad bijvoorbeeld al op een nieuwe subsidieverordening? Een mooi voorbeeld van hoe het wel kan, is de Stationsgebiedsvisie. Samen met inwoners hebben we hier, via echte burgerparticipatie, een toekomstgerichte visie vastgesteld. Niet alleen gericht op de vraagstukken van vandaag, maar juist met het oog op de verre toekomst. Daarin liggen kansen, zoals het verplaatsen van de sportaccommodaties en mogelijk zelfs het zwembad. En als het aan EML ligt: moet je kansen altijd grijpen. Natuurlijk brengt dat ook uitdagingen met zich mee, maar met de visie die er ligt en de benodigde daadkracht kunnen we iets moois realiseren. Wat hier geldt, geldt ook voor de hele gemeente: het is tijd om samen werk te maken van een toekomstbestendig voorzieningennetwerk. Als Eijsden-Margraten Lokaal staan wij voor vitale dorpen. Dorpen waar ontmoeten, sporten, bewegen en zorgen voor elkaar centraal staan. Onze maatschappelijke accommodaties zijn daarin het kloppend hart.

Ze brengen mensen samen, versterken de leefbaarheid en dragen bij aan de gemeenschapszin die zo kenmerkend is voor onze gemeente. Tegelijkertijd staan we voor grote keuzes. Demografische ontwikkelingen, een toename van individuele sportbeoefening, veranderende wensen van inwoners en de blijvende financiële druk vanuit het Rijk dwingen ons tot een realistische en toekomstgerichte aanpak van ons maatschappelijk vastgoed. Daarom steunen wij van harte het besluit om een nieuw Integraal Huisvestingsplan accommodaties op te stellen. Het moet een strategisch kompas worden. Een plan dat inzicht geeft in de maatschappelijke waarde van onze voorzieningen, wensen van gebruikers en scenario’s voor verduurzaming en efficiëntie. Wij spreken de hoop uit dat dit plan richting zal geven, keuzes onderbouwt en ons helpt koers te houden. In het versterken van leefbare, verbonden en duurzame dorpen. Een plan dat recht doet aan de kracht van onze verenigingen, de inzet van vrijwilligers en de betrokkenheid van onze inwoners. Ook voor dit plan roept EML op tot een transparant en inclusief proces. Alleen samen met inwoners, gebruikers en partners kunnen we bouwen aan een breed gedragen, realistisch toekomstbeeld. Want daar gaat het ons om: een gemeente waarin iedereen mee kan doen. In elke kern, op elke plek, op elk moment!

Pagina 3 van 4

Voorzitter, De opgave waar we voor staan is groot. De keuzes die we maken, reiken verder dan alleen deze raadsperiode. Ze raken het dagelijks leven van onze inwoners, het hart van onze dorpen, en het toekomstbeeld van onze gemeente. Juist daarom is het van belang dat we als raad koers houden. Met visie, met lef, maar bovenal met oog voor de mensen voor wie we het doen. Eijsden-Margraten Lokaal staat voor een gemeente die sociaal, krachtig en toekomstgericht is. Waar gemeenschap geen loze term is, maar de basis vormt van alles wat we doen. Waar we oog hebben voor elkaar, en waar beleid geen doel op zich is, maar een middel om mensen verder te helpen. Wij zijn bereid om moeilijke keuzes te maken. Maar alleen als die keuzes eerlijk zijn, doordacht, en bijdragen aan een sterker Eijsden-Margraten. Een gemeente die niet alleen bestuurt, maar ook verbindt. Niet alleen kijkt naar cijfers, maar ook naar mensen. En niet alleen denkt aan vandaag, maar vooral bouwt aan morgen. EML wenst het college en onze collega-raadsleden wijsheid toe in het nemen van besluiten welke belangrijk zijn voor de toekomst van Eijsden-Margraten en haar inwoners. Dank u.

Pagina 4 van 4