Bijlage bij beantwoording Toezeggingen Dialoogvergaderingen begroting Geanonimiseerde RIB JOGG onderzoek - 24082023

Gemeenteraad

Eijsden-Margraten

gemeente

eijsden:margraten

Eijsden-Margraten: Bezoekadres: Amerikaplein 6269 DA

_ 24 augustus 2023

_ Onderwerp:

RIB Preventie Jeugd - cijfers en resultaten JOGG

1

Margraten

Geachte gemeenteraad,

Servicepunt Breusterhof

2

6245 EL Eisden

Postadres: Postbus

6269 ZG

10

Margraten

tel:

of:

+31 (0}43 458

fax:

+31

14043

8488

(0)43 458 8400

infogeijsden-margratennl

Gedurende de behandeling van de begroting 2023 tijdens de raadsvergadering van 8 en

10 november 2022 heeft wethouder (geanonimiseerd) NNN n.2.v. de voorgenomen motie van PRO (Preventie Jeugd) de toezegging gedaan om de cijfers (0-meting en 1-meting) van lopende initiatieven aan de raad ter beschikking te stellen. Bijgaand treft u een reactie op deze toezegging in de vorm van cijfers en resultaten van het programma JOGG (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst). Gemeente Eijsden-Margraten is sinds 2016 een JOGG gemeente. Binnen het programma JOGG investeren wij in het stimuleren van een gezonde leefomgeving voor kinderen in onze gemeente. Middels onderstaande raadsinformatiebrief informeert het college u graag over de effectiviteit en behaalde resultaten van de JOGG gemeente Eijsden-Margraten. Effectieve

aanpak in

interventie JOGG

wwweijsden-margratennl

Gezonde jeugd, gezonde toekomst (hierna: JOGG) is een interventie die werkt aan een IBAN

BNG

NLA6BNGHO285148680 BIC:

BNGHNL2G

gezondere leefomgeving voor ieder kind. Dit is een bewezen effectieve interventie’. Onder de noemer JOGG zorgen we dat onze jeugd opgroeit in een gezonde leefomgeving. We streven naar een gezondere generatie zodat gezondheidsproblemen door een ongezonde

manier van leven geen kans meer maken. Binnen JOGG gaan we preventief te werk?. We focussen op bewustwording van een gezonde leefstijl en het voorkomen van gezondheidsproblemen (zoals overgewicht). De hoofddoelstelling is het bevorderen van een gezonde leefstil in het algemeen met een focus op de volledige leefomgeving van kinderen en jongeren, de volwassenen die hen omringen en daar waar de problematiek het grootst is. Brede aanpak JOGG

N : dittaslew

De JOGG-aanpak bestaat uit initiatieven die dichtbij de burgers in hun dagelijkse omgeving staan. Het is een integrale aanpak. Het is een aanpak tussen verschillende betrokkenen

binnen een gemeentebevolking (ouders, scholen, lokale politiek, gezondheidscentra, sportcentra, verenigingen, GGD, lokale bedrijven). Een beweging waarbij iedereen in een stad, dorp of wijk zich inzet om gezond eten en bewegen voor jongeren gemakkelijk en aantrekkelijk te maken. Het is een lokale en duurzame aanpak die zich richt op voldoende * Jongerenop

gezond

gewicht (JOGG]

- GGD Zuid Limburg

(99d2l.nl} & Loketgezondieven.nl

(Rijksoverheidh

2JOGG-aanpak — JOGG

Behandelstoor

Bijlage(n}

(geanonimise rd()geanonimiseerd) N

Uwbriervan

ER

Onstenmek

Dooumentkenmerkten)

RR

Geen

Uw kenmerk

Pagna

1vans

s ZEeTezssassT

bewegen en gezonder eten. Het gaat om gelijke kansen bieden. JOGG zet in op de volledige doelgroep, ook op die kleine groep die vaak minder goed opvalt. Deze aanpak

gaat verder dan de schoolomgeving van kinderen. De JOGG-aanpak richt zich op de leefomgeving waar kinderen en jongeren veel komen: thuis, buurt, school, sport, vrije tijd, werk en

media.

Preventie

We gaan binnen de JOGG aanpak dus preventief te werk. Echter, dit is een breed begrip. Preventie is vooral ervoor zorgen dat mensen gezond zijn en blijven door hun gezondheid te bevorderen en beschermen. Dit kan op verschillende niveaus. Als iemand gezond is wil je diegene gezond houden. Als iemand kampt met een ziekte wil je voorkomen dat deze verergerd of er complicaties ontstaan. Onderstaand in het kort de verschillende niveaus:

banholt bemelen cadier

d.m.v. JOGG

en keer

eckelrade

Universele preventie

Richt zich op het deel van de bevolking dat geen

Selectieve preventie

Richt zich (ongevraagd) op (hoog)risicogroepen in de

Geïndiceerde preventie

Richt zich op individuen die veelal nog geen

Zorg gerelateerde preventie

Richt zich op individuen met een ziekte en heeft als doel

(collectief)

eijsden gronsveld

verhoogd risico op ziekte heeft.

(collectief)

margraten

mariadorp

bevolking en heeft tot doel de gezondheid van specifieke risicogroepen te bevorderen.

mesch

(individueel)

mneer noorbeek ‘oost-maarland

(individueel)

rijckholt

gediagnosticeerde ziekte hebben.

hen ondersteunen in zelfredzaamheid en reduceren van ziektelast.

scheulder

st geertruid

Een BLOESEM

VAN

HET

ZUIDEN

voorbeeld:

Het

plaatsen

van

watertappunten

op

scholen

is een

voorbeeld

van

universele preventie: Deze is gericht op alle kinderen op de basisschool. De Peuterbeweegbox is een voorbeeld van selectieve preventie voor de doelgroep ca. 2 tot 4 jaar. Kosten besparen d.m.v. JOGG In 2021 nam de internationale Organisation for Economie Co-operation and Development (hierna: OECD) de JOGG-aanpak onder de loep. Zij concludeerde dat JOGG zorgt voor meer (en gezondere) levensjaren, een vergrote arbeidsmarktdeelname en een besparing van €2,72 aan ziektekosten per persoon per jaar in Nederland*. In het rapport stelt OECD dat, omdat de JOGG-aanpak onder andere overgewicht bij kinderen voorkomt, de aanpak op langere termijn ook aan een aantal gerelateerde ziekten voorkomt. Denk hierbij aan hart- en vaatziekten, spier- en gewrichtsklachten en diabetes. In het onderzoek wordt de JOGG-aanpak vergeleken met interventies als de gecombineerde leefstijinterventie (GLI). Daaruit bliijkt dat JOGG-aanpak een stuk efficiënter is dan een GLI omdat de JOGG-aanpak zich richt op álle kinderen en een GLI

slechts op één specifieke doelgroep.

3 Volksgezondheidenzorg info van RIVM

+ Acronyms and abbreviations | Healthy Eating and Active Lifestyles : Best Practices inPublic

Healtn | OECD iLibrary

iibrery.org) Pagina Onskenmerk

2van6 _ : 2/23/187626/640567

(oecd-

JOGG

gemeente Eijsden-Margraten

Gemeente

Eijsden-Margraten

is

sinds

2016

een

JOGG-gemeente.

Om

gezondheidsproblemen tegen te gaan én een gezonde leefstij te stimuleren hebben we in Eijsden-Margraten de afgelopen 6 jaar (van 2016 t/m 2022) ingezet op de volgende activiteiten: jviteit

Groentehapjes in 10 stapjes banhott

Toelichtin

Tijdens het JGZ consult van 4 maanden ontvangen ouders Groentehapjes in 10 stapjes voor inspiratie en bewustwording van gezonde voeding bij

bemelen

kinderen.

cadier en keer

Slabber

Tijdens het JGZ consult van 6 maanden ontvangen ouders een Slabber voor

eckelrade

bewustwording van gezonde voeding bij

eijsden

kinderen.

gronsveld

Boekje Pim en Poes

margraten

Tijdens het JGZ consult van 11

maanden ontvangen ouders het boekje

mariadorp

Pim en Poes voor inspiratie en

mesch

bewustwording van gezonde voeding bij kinderen.

mneer

Zigzag beweegmaatje

noorbeek

Tijdens het JGZ consult van 2 jaar ontvangt het kind en de ouders het

oost-maarland

Zigzag beweegmaatje om bewustwording van voldoende beweging en een goede motoriek bij

rijckholt scheulder

kinderen te stimuleren.

st geertruid

Tijdens het JGZ consult van 5 jaar

Placemat

ontvangt het kind een Placemat voor BLOESEM

VAN

HET

ZUIDEN

inspiratie en bewustwording van

flezonde voed\nfl. viteit

Vignet Gezonde School

2 scholen hebben een Vignet Gezonde School op een eigen gekozen thema

dat het beste bij hen past. In het verleden waren dit 4 scholen, te weten:

(geanonimiseerd) De laatste twee zijn “. nog steeds een Gezonde School

(geanonimiseerd) (geanonimise rd) (geanonimiseerd)

Vakdocent lichamelijke

Alle scholen

opvoeding

lichamelijke opvoeding om kinderen voldoende te laten bewegen en hun

hebben

een

Vakdocent

motoriek te verbeteren.

Watertappunten

Alle scholen hebben een Watertappunt om

Waterdoppers

water drinken te stimuleren.

Alle scholen hebben Waterdoppers

ontvangen om water drinken te stimuleren

7 dagen waterchallenge

Alle scholen doen jaarlijks mee aan de 7 dagen Waterchallenge om water drinken te stimuleren.

Pagina

3van6

(Ons kenmerk

223/187626/640567

Daily Mile

Eén school doet structureel mee aan de

Daily Mile om bewegen bij kinderen te stimuleren.

Tussendoortjesbord

_

bij kinderen te stimuleren

Drankenbord Broodtrommelboekje

banhott bemelen cadier

en

Alle scholen hebben een Tussendoortjesbord om bewustwording en de gezonde keuze

Alle scholen hebben een Drankenbord om bewustwording en de gezonde _

keuze bij kinderen te stimuleren. Bij de start van de schoolcarrière ontvangen kinderen het Broodtrommelboekje om bewustwording en een gezonde keuze

keer

eckelrade

te stimuleren.

Nationaal Schoolontbijt

eijsden

gronsveld margraten mariadorp

Rookvrij scholen

mesch

Beweegvriendelijk schoolplein Beweegstickers

mneer noorbeek oost-maarland

rijekholt

_ Jaarlijks organiseren we het Nationaal Schoolontbijt om bewustwording te creëren over het belang van een goed en gezond ontbijt. Alle schoollocaties zijn zichtbaar

Rookvrij.

Alle schoolpleinen hebben een Beweegvriendelijk schoolplein. Alle scholen hebben Beweegstickers ontvangen om bewegen in de school te stimuleren.

scheulder

Leefomgevin: Kinderopvang

st. geertruid

BLOESEM

VAN

HET

Product/activiteit

_ Peuterbeweegbox

ZUIDEN

Toelichting

Alle peuteropvanglocaties hebben een Peuterbeweegbox. Vijf van de negen kinderopvanglocaties heeft een Peuterbeweegbox.

Kleuter- en

peuter4daagse Rookvrij opvang

Jaarlijks organiseren we de Kleuter- en

peuter4daagse om bewegen bij kinderen

te stimuleren.

Alle opvanglocaties zijn zichtbaar Rookvrij.

Leefomgevin Buurt

Product/activiteit Nationale Buitenspeeldagen Nationale sportweek Buurtcoach

Toelichtin We organiseren de Nationale Buitenspeeldagen. __ We organiseren de Nationale Sportweek.

Onze Buurtcoach is actief in onze

gemeente en organiseert diverse activiteiten om beweging, meedoen en gezonde voeding bij kinderen te stimuleren.

Leefomgeving

Product/activiteit

Toelichting

Sport

Nationaal Sportakkoord

We werken samen met de gemeenten Gulpen-Wittem en Valkenburg aan de Pagina Onskenmerk

4van6 _ : 2/23/187626/640567

Geul

aan

ons

Nationaal

Sportakkoord.

Teamfit

Middels TeamFit promoten we een

gezonde keuze in sportkantines naast de reguliere keuze. In EijsdenMargraten is doet momenteel één sportkantine mee aan TeamFít.

Tot heden zetten wij deze initiateven voort. Aanvullend gaan in 2023 alle gemeenten in Zuid-Limburg bij enkele activiteiten en producten als collectief verder met de JOGG aanpak. Dit om het bereik en slagingskans van de JOGG aanpak te vergroten. Dit heeft als effect dat bijvoorbeeld het boekje Pim en Poes komt te vervallen maar producten zoals Groentehapjes in 10 stapjes door heel Zuid-Limburg worden verspreid.

banholt bemelen cadier

en keer

eckelrade

Kortom, er gebeurt een hoop in onze gemeente om een gezonde leefstijl en gezond gewicht bij kinderen te stimuleren. Om deze activiteiten te realiseren werkt onze Buurtcoach nauw samen met onze JOGG regisseur. Deze JOGG regisseur heeft ca. 0,2 fte beschikbaar om lokale en sub regionale JOGG-activiteiten uit te voeren. Dit wordt

eijsden gronsveld margraten

mariadorp

gefinancierd vanuit onze bijdrage aan de GGD Zuid-Limburg t.b.v. de adviseur gezondheidsbevordering. Een deel van deze inzet gebeurt op JOGG Heuvelland niveau lees: in samenwerking met gemeente Gulpen-Wittem, Valkenburg a/d Geul, Vaals en

mesch mneer noorbeek

Meerssen). Denk hierbij aan de samenwerking met JGZ waarin we diversen producten Heuvelland breed verspreiden tijdens het 4 maanden, 6 maanden, 11 maanden en 2 jarig consult. Maar ook in het kader van Publieke en Private samenwerking, zoals de Rabobank, Ikea en Stichting Maatschappelijk Projecten Maastricht (SMPM). Deze samenwerking breidt zich de komende jaren uit.

‘oost-maarland

rijckholt scheulder

st geertruid

BLOESEM

VAN

HET

Resultaten

van JOGG

Resultaten

zijn

ZUIDEN

op

verschillende

manieren

uit te

drukken.

We

kennen

cijfermatige

resultaten en procesmatige resultaten.

-

Cijfermatige

resultaten:

Tonen

de

kwantitatieve

uitkomsten

van

een

project,

initiatief of onderzoek.

-

Procesmatige resultaten: Tonen

de weg die je hebt afgelegd om te komen tot je

einddoel.

Cijfermatige

resultaten

zijn geschikt

voor

projecten

met

een

concreet

einddoel.

Denk

bijvoorbeeld aan het concreet plaatsen van watertappunten. Een 0 en 1 meting in 2017 en 2018 liet zien dat in de periode dat deze watertappunten zijn geplaatst, kinderen meer water zijn gaan drinken. Procesmatige resultaten zijn meer geschikt voor programma's waarin men toe werkt naar een doel en daarvan afgeleide baten. JOGG is een voorbeeld van een programma. Het is dan ook vanzelfsprekend om de resultaten van JOGG uit te drukken in procesmatige resultaten. Daarnaast focust de JOGG aanpak op het stimuleren van bewustwording van een gezonde leefstijl. Bewustwording vraagt gedragsverandering en dus een lange adem. Dit maakt het lastig om een valide en betrouwbaar onderzoek uit te voeren. Bovendien vertellen gezondheidscijfers uit onze gemeente ons weinig. Gegevens fluctueren de afgelopen jaren en door de geringe aantallen kan men niks concluderen uit cijfermatige resultaten. Hiervoor zijn de gegeven niet betrouwbaar genoeg. Al met al meten wij met cijfermatige resultaten geen beleidseffect omdat JOGG geen

einddoel kent, maar een doorlopend programma is. Pagina Onskenmerk

Svan6 _ : 2/23/187626/640567

Om de komende jaren onze trends vast te Ieggen worden de volgende meetinstrumenten door GGD Zuid-Limburg ingezet: -

JGZ gegevens (0-4 jaar, JGZ gegevens die structureel worden gemonitord bij de JGZ). In de toekomst gaat de JGZ minder werken volgens leeftijden, maar meer op basis van behoefte van momenten en frequentie.

-

Kind monitor (4-12 jaar, ingevuld door ouders, om de 4 jaar) — vanaf 2024. Gemeente Eijsden-Margaten gaat meedoen aan de pilot in 2024. - _ Jeugd monitor (13-16 jaar, ingevuld door jongeren, om de 4 jaar) - _ Inventarisatie scholen (vragenlijst aan basisscholen, deze frequentie kunnen wij zelf bepalen).

banholt bemelen

De procesmatige resultaten leest u terug onder het kopje JOGG Eijsden-Margraten. In de toelichting staat het bereik van producten en activiteiten de afgelopen jaren.

cadier en keer eckelrade

eijsden

Conclusie

gronsveld

Kortom, de omgeving van een kind is groter dan een norm op school. Het is daarom niet

margraten

raadzaam om de focus te leggen op enkel de aanpak Gezonde Basisschool van de Toekomst. Middels JOGG realiseert onze gemeente een duurzame en effectieve aanpak in het belang van de jeugd van Eijsden-Margraten. Deze reduceert op lange termijn zorgkosten en focust op de volledige leefomgeving van een kind.

mariadorp mesch mheer noorbeek

Men moet JOGG

‘oost-maarland

valt de Gezonde School onder, maar hier zou in de toekomst ook de Gezonde Basisschool

rijckholt

van de Toekomst onder kunnen vallen. Een behoeftepeiling en verkennende gesprekken met de basisscholen toont aan dat het niet wenselijk is om vanuit de gemeente de Gezonde Basisschool van de toekomst 'op te leggen’ bij scholen. Een eerste stap naar een Gezonde Basisschool van de Toekomst is de Gezonde School. Op dit moment zijn veel scholen in

scheulder

st geertruid

BLOESEM

VAN

HET

ZUIDEN

gemeente Als

zien als een paraplu waar verschillende initiatieven onder hangen. Hier

Eijsden-Margraten hier nog niet klaar voor.

u vragen

heeft

naar

aanleiding

van

deze

brief,

neem

dan

gerust

contact

op via

(geanonimiseerd)

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Eijsden-Margraten, De gemeentesecretaris, _ De burgemeester,

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Pagina Onskenmerk

(geanonimise rd) (geanonimiseerd)

6van6 _ : 2/23/187626/640567