231114 Presentatie informatieavond gemeenteraad Eijsden Margraten

Presentatie gemeenteraad Eijsden Margraten 14 november 2023

i.verburgh advies en interim

Agenda • Voorstellen • Opdracht / achtergrondinformatie • Veranderende rol bibliotheken • Zorgplicht • Wat is de SPUK-regeling robuuste bibliotheek? • Doorlopen proces met gemeenten en SHB • Uitkomsten enquête herijking bibliotheekwerk (gemeente) • Voorbeeld programma ontwikkeling basisvaardigheden • Hoe nu verder? Procesverloop • Vragen i.verburgh advies en interim

Bibliotheekfunctie bij wet verankerd in WSOB Wettelijke kerntaken van de bibliotheek: • Kennis en informatiecentrum • Lezen en literatuur • Educatie en ontwikkeling • Ontmoeting en debat • Kennismaken met kunst en cultuur (doel en middel)

i.verburgh advies en interim

Veranderende rol van bibliotheken Transitie: Van uitleenbibliotheek naar sociaal maatschappelijke en programmerende bibliotheek: ontmoetingsplekken waar je kunt leren, kennis kunt halen en brengen, elkaar kunt ontmoeten en geïnspireerd kunt raken. Context: Invulling van deze rol in elke gemeente is afhankelijk van historie, infrastructuur en (aantal/soorten) samenwerkende partners Ontschotting beleidsvelden in elke gemeente: Vraagstukken vanuit sociaal domein / onderwijs(achterstanden), zorg, kansengelijkheid / kunst en cultuur etc i.verburgh advies en interim

i.verburgh advies en interim

Wettelijke zorgplicht voor alle gemeenten tav. Bibliotheekfunctie (motie Mohandis) 1. Op gemiddeld 3,2 km afstand realiseren van een volwaardig bibliotheekgebouw, zodat alle functies gerealiseerd kunnen worden (zie hieronder). 2. Transitie realiseren van een uitleenbibliotheek naar een maatschappelijke programmerende bieb 3. Voldoen aan alle wettelijke kerntaken van de bibliotheek: • Kennis en informatiecentrum :uitbreiding IDO / belastingspreekuur etc. • Lezen en literatuur: uitleen / leeskring / schrijversbezoek / campagnes / schrijfwerkplaats etc • Educatie, participatie en ontwikkeling: • 3.Basisvaardigheden: Taalhuis / DigiTaalhuis / pos gezondheid • 4.Structurele leesbevordering onderwijs en kinderopvang / mediawijsheid / burgerschap

• Ontmoeting en debat: activiteitenprogramma’s, bv haak- en brei-café’s / eenzaamheid / discussiebijeenkomsten etc., dialoogtafels, politieke debatavonden etc. • Kennismaken met kunst en cultuur: lezingen en presentaties / tentoonstellingen / concerten / films / workshops etc. / erfgoedbijeenkomsten i.verburgh advies en interim

SPUK-regeling gemeenten • Constatering dat veel bibliotheken in het land nog niet voldoen • Constatering dat gemeenten deze verdere ontwikkeling niet altijd zelf kunnen financieren • Constatering dat aantal gemeenten voor grotere opgaven staan dan andere gemeenten (onderwijsachterstanden / laaggeletterdheid / lage sociaal economische status) • Via puntentelling heeft een aantal gemeenten prioriteit gekregen. Eijsden Margraten heeft bezwaar aangetekend tegen afwijzing en vraagt in november opnieuw de subsidie aan • Rijk biedt financiële ondersteuning bij dit ontwikkeltraject en ontwikkeling van aantal programmalijnen, mits gemeente subsidie aanvraagt en 20% co-financiert • Samen met de andere gemeenten biedt dit de mogelijkheid om dienstverlening uit te breiden in en met de bibliotheek met vele partners (onderwijs / sociaal domein / cultuur) i.verburgh advies en interim

Proces om te komen tot aanvraag SPUKsubsidie en ontwikkelopdracht 1. Beschrijven gezamenlijke maatschappelijke opgaven in de drie gemeenten als leidraad voor ontwikkeling programma’s bibliotheek 2. Analyse maken van huidige invulling programmalijnen en noodzakelijke ontwikkeling richting zorgplicht 3. Komen tot keuzen voor programma-ontwikkeling 4. Verwerken bovenstaande in SPUK-aanvraag

i.verburgh advies en interim

Maatschappelijke opgaven in de gemeente

i.verburgh advies en interim

Prioriteiten in wettelijke kerntaken

i.verburgh advies en interim

Doelgroepen Jeugd Hieronder vallen kinderen in de leeftijd van 0 – 12 jaar (tot eventueel 18 jaar). Daarbij scharen zij ook jonge kinderen en hun ouders, de kinderopvang, peuteropvang en basisscholen en de schoolgaande jeugd. Kwetsbare burgers Hoe verschillend de behoeften ook zijn, men geeft aan dat men extra aandacht wil besteden aan een grote groep kwetsbare burgers. Het betreft inwoners die niet taal- of digitaal vaardig zijn, of een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, kwetsbare vrouwen en jonge moeders, ouderen, statushouders, werkzoekenden en mensen met een beperking die ondersteuning nodig hebben. Een toegesneden programma op maat voor elke doelgroep door de bibliotheek en haar samenwerkingspartners vindt men van belang om ervoor te zorgen dat ook deze inwoners van de gemeente kunnen (blijven) meedoen in de samenleving. Maatschappelijke en cultureel geïnteresseerde burgers Onder deze doelgroep vallen de vaak hoger opgeleide burgers voor wie het van belang is om in de eigen kern ook samen te komen, te spreken over maatschappelijke onderwerpen, geïnspireerd te raken en informatie te ontvangen over vele thema’s. Het betreft maatschappelijk en cultureel geïnteresseerden, verenigingen, liefhebbers van boeken en literatuur, dagelijkse passanten voor krant en tijdschriften, geëngageerde jong volwassenen.

Men vindt het van belang om ook deze doelgroepen aan zich te blijven binden en met interessante en passende programmering (eventueel in samenwerking met het culturele veld) de leefbaarheid in de kernen overeind te houden. i.verburgh advies en interim

Beeld enquête herijkingsonderzoek

i.verburgh advies en interim

i.verburgh advies en interim

Programma ontwikkeling bibliotheekvestigingen 1. KINDEREN: Doorgaande lees- en medialijn thuis, in onderwijs en opvang 2. VOLWASSENEN: Taalontwikkeling bij zowel autochtone als allochtone inwoners 3. JONGEREN/VOLWASSENEN: Ontwikkelen van digitale vaardigheden 4. JONGEREN/VOLWASSENEN: Ondersteunen van burgers bij digitale diensten en informatie van de overheid 5. JONGEREN/VOLWASSENEN: Inspirerend cultureel en maatschappelijke programma i.verburgh advies en interim

Voorbeeld programma ontw. basisvaardigheden Kennis en informatie opdoen - Zelf vaardigheden leren

Belastingdienst soc. raadslieden

Sportverenigingen Sportscholen Diëtisten

Jurist

ops h s k Wor iteiten ’s iv Soc Acrtogramma P

iaa

l ju GGD Huisartsen rid isc Alzheimervereniging Gezon dheid h Zorgcentra Workshops Consultatiebureau Activiteiten Gezondheidscentra Programma’s Yoga-scholen Empowerment

Bibliotheek/ Digitaalhuis/ IDO / IOP Seniorweb

Work sh Activ ops ite Progr iten amm a’s

l a a it g i D Taal

1 tegen eenzaamheid

G

eld

Werk

spreekuren Spreekuren

Wo ne

n

Workshops Activiteiten Programma’s

Bibliotheek/ Taalhuis Vista college

Work ops h s shops k or W A iten c e t t iviteit Voedselbank i ctiv mma’s en Works A Progr ho ps ra amm a’s Activiteiten Prog Gemeente Schuldhulpmaatjes Programma’s Woningbouwcoöperatie Stichting Leergeld i.verburgh advies en interim

Hoe nu verder? 1. Gemeenten verlenen opdracht aan SHB met helder gedefinieerde resultaten 2. Gemeenten zoeken externe partner, die regie voert op proces, programma- ontwikkeling en resultaten 3. SHB voert opdracht uit binnen gestelde subsidievoorwaarden en draagt zorg voor aanlevering verantwoordingscijfers 4. Gemeente legt verantwoording af bij het rijk voor verkregen subsidie 5. Raad wordt tussentijds geïnformeerd over ontwikkeling van programmalijnen richting de zorgplicht

i.verburgh advies en interim

Vragen?

i.verburgh advies en interim