20261001 05c Advies ASD Eijsden-Margraten inzake beleidsplan Schuldhulpverlening 2026-2028
Tekst van het document
1 Aan het College van B&W van de gemeente Eijsden-Margraten. Te Mheer , 24 juni 2026. Betreft: advies beleidsplan Schuldhulpverlening Eijsden-Margraten. Geacht college, Op 12 mei 2026 jl. heeft u De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) van de gemeente Eijsden- Margraten advies verzocht over het beleidsplan Schuldhulpverlening Eijsden-Margraten. Met dat beleidsplan beoogt u richting te geven aan integrale schuldhulpverlening voor de inwoners van Eijsden-Margraten. Daarbij is de gemeentelijke visie op schuldhulpverlening gericht op het vergroten van financieel bewustzijn en financie le slagkracht voor de inwoners. De gemeente zal blijven inzetten op vroegsignalering en maatwerk in het schuldhulpverleningstraject. Ook zal de gemeente zich inzetten op nazorg na afloop van het schuldhulpverleningstraject. Met deze aanpak beoogt de gemeente belemmeringen te kunnen wegenemen, opdat inwoners naar vermogen maatschappelijk kunnen participeren, bij voorkeur op de arbeidsmarkt. 1. Algemeen oordeel De ASD oordeelt positief over het voorliggende beleidsplan. Het stuk is helder geschreven in begrijpelijk taalgebruik, kent een logische opbouw en geeft een duidelijk stappenplan voor de komende twee jaar. De integrale benadering – van preventie en vroegsignalering tot maatwerk en nazorg – sluit aan bij de landelijke best practices op het gebied van schuldhulpverlening.
Het plan fungeert bewust als overgangsplan richting een integraal beleidsplan Armoede en Schuldhulpverlening 2029-2032. De ASD begrijpt de keuze voor een tussentijds plan, maar adviseert de gemeente in de inleiding expliciet te vermelden waarom armoede en schuldhulpverlening op dit moment nog niet in e e n plan kunnen worden verankerd. Dit vergroot de transparantie richting de gemeenteraad en de inwoners. 2. Aandachtspunten en aanbevelingen 2.1 KPI’s: ambitieus maar onvolledig De ASD waardeert dat er meetbare doelstellingen (KPI’s – Key Performance Indicators) zijn geformuleerd, specifiek voor preventie en vroegsignalering. Dit is een positieve stap naar meer resultaatgericht werken. Tegelijkertijd constateert de ASD dat KPI’s ontbreken voor twee andere hoofdpijlers van het plan: • Maatwerk in schuldhulpverlening (bijv. verhoging van het aantal succesvol afgeronde trajecten met 10%); • Nazorg (bijv. vermindering van het recidivepercentage met 20% in 2028 ten opzichte van 2026). De ASD adviseert alsnog concrete en meetbare KPI’s toe te voegen voor maatwerk en nazorg. Daarbij is een zogenoemde nulmeting onontbeerlijk: zonder een helder startpunt zijn toekomstige resultaten niet objectief te beoordelen. De ASD erkent dat het formuleren van harde KPI’s in een economisch instabiele periode uitdagend is, maar juist dan is een goede nulmeting van grote waarde als referentie.
2.2 Doorlooptijden en definitie van ‘spoed’ In paragraaf 2.4.1 wordt beschreven dat bij een spoedmelding de inwoner binnen drie dagen wordt geholpen. De ASD mist echter een definitie van wat onder ‘spoed’ wordt verstaan. 2 Dit begrip is noch in het beleidsplan noch in de begripsbepalingen van de Integrale Verordening Sociaal Domein nader omschreven. Duidelijkheid hierover is van belang voor zowel uitvoerders als inwoners. Meer in het algemeen vraagt de ASD aandacht voor de termijn van vier weken voor een eerste gesprek bij schuldhulpverlening. In de schuldhulpverlening kan een periode van vier weken betekenen dat er alweer een betalingstermijn is verlopen en de schuld verder is opgelopen. De ASD adviseert te onderzoeken of een kortere standaardtermijn haalbaar is, en dit te verankeren in het uitvoeringsplan. 2.3 Vroegsignalering: rol van het BKR In paragraaf 3.3.4 wordt de uitbreiding van vroegsignalering beschreven, onder meer richting banken, deurwaarders en hypotheekverstrekkers. De ASD vraagt aandacht voor de mogelijke rol van het Bureau Krediet Registratie (BKR). Via BKR-registraties zijn inwoners met actieve afbetalingsregelingen en betalingsachterstanden in kaart te brengen. De ASD verzoekt de gemeente toe te lichten of het BKR reeds wordt geraadpleegd of betrokken bij de uitbreiding van vroegsignalering, en dit zo mogelijk op te nemen in het uitvoeringsplan.
2.4 Kwaliteitsmeting schuldhulpverlening In paragraaf 3.4 (3e KPI) wordt aandacht besteed aan de zeer waardevolle nazorg na het schuldhulpverleningstraject: het wordt benoemd als een hoofdpijler van integrale schuldhulpverlening. De ASD onderschrijft het uitgangspunt dat in dat kader 75% van hen die het schuldhulpverleningstraject hebben afgerond, binnen zes weken worden uitgenodigd voor een gesprek. Doel van die werkwijze is ervoor te zorgen dat de inwoner ondersteund wordt in de eerste fase na het schuldhulpverleningstraject, met als einddoel dat de inwoner daarna een gezonde financie le huishouding kan voeren en niet meer terugvalt in schuldhulpverlening. Tevens wordt in paragraaf 3.4 (4e KPI) het plan aangekondigd de kwaliteit van de schuldhulpverlening jaarlijks bij inwoners te meten. De ASD onderschrijft dit voornemen, maar vraagt om nadere uitwerking: op welke wijze wordt de kwaliteit gemeten, welke instrumenten worden ingezet en hoe wordt de uitkomst teruggekoppeld aan de gemeenteraad en de ASD? De ASD adviseert dit concreet uit te werken in het uitvoeringsplan Armoede en Schuldhulpverlening 2026-2028. 2.5 Beslagvrije voet (Bijlage 1) In Bijlage 1 wordt vermeld dat de beslagvrije voet wordt verlaagd van 10% naar 5% van de bijstandsnorm.
De ASD vraagt de gemeente dit nader toe te lichten: is deze verlaging het gevolg van landelijke regelgeving (Wet vereenvoudiging belastingvrije voet [Wvbv]) of van gemeentelijk beleid? En wat zijn de consequenties voor de positie van de schuldenaar in de praktijk? De ASD wil benadrukken dat de bescherming van het bestaansminimum van inwoners een zwaarwegend belang is, en verzoekt de gemeente de werking van deze maatregel expliciet te monitoren. 2.6 Aansluiting bij de 10 best practices De ASD heeft kennisgenomen van de ‘10 best practices schuldhulpverlening’ die als input hebben gediend voor het beleidsplan. Een aantal elementen uit die lijst verdient naar het oordeel van de ASD expliciete aandacht in het plan of het uitvoeringsplan: • Schuldenrust vo o r de start van een traject: het principe van stabilisatie (tijdelijke stop op incasso’s, voorkomen van huisuitzettingen) vo o rdat een traject start, is een effectief middel dat in het plan nog weinig aandacht krijgt. • Stress-sensitief werken: het beleidsplan rept van maatwerk en laagdrempeligheid, maar expliciete aandacht voor de mentale belasting van schuldenaren (schaamte, beperkte mentale ruimte) ontbreekt. De ASD adviseert dit op te nemen als uitvoeringsprincipe.
3 • E e n regisseur per huishouden: het plan noemt de integrale aanpak, maar de ASD adviseert expliciet te borgen dat iedere inwoner e e n vast aanspreekpunt heeft dat alle lijnen (schulden, inkomen, zorg, wonen) coo rdineert. • Outreachend werken: voor mensen die zelf geen hulp vragen (zorgmijders, multiproblematiek) is actief outreachend werken in de wijk van groot belang. De ASD verzoekt dit concreet uit te werken in het uitvoeringsplan. Ter ondersteuning van het te formuleren uitvoeringplan kan het onderstaande schema helpen: 3. Samenvatting van het advies De ASD adviseert uw College het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2026-2028 vast te stellen, onder de aanbeveling dat de gemeente de volgende punten verwerkt dan wel toezegt te verwerken in het uitvoeringsplan: 1. Voeg in de inleiding een heldere motivering toe voor de keuze van een tweejarig overgangsplan. 2. Voeg KPI’s toe voor maatwerk en nazorg, inclusief een nulmeting als referentiepunt. 3. Definieer het begrip ‘spoed’ in de context van doorlooptijden, en onderzoek of de standaard wachttijd van vier weken kan worden verkort. 4. Verduidelijk de rol van het BKR bij vroegsignalering. 5. Werk de kwaliteitsmeting van schuldhulpverlening concreet uit in het uitvoeringsplan. 6. Onderzoek in het uitvoeringsplan de mogelijkheden van informele hulp via sociaal netwerk (vgl.
‘Eigen Kracht-conferenties’) Hiermee kan ook in het schuldhulpdossier een
4 slag "naar voren" worden gemaakt. Meer actie en verantwoordelijkheid bij de burger en zijn sociale steunstructuur. 7. Licht de gevolgen van de verlaging van de beslagvrije voet nader toe en monitor de effecten. 8. Neem stress-sensitief werken, e e n-regisseur-principe en outreachend werken op als expliciete uitvoeringsprincipes. De ASD ziet uit naar het uitvoeringsplan Armoede en Schuldhulpverlening 2026-2028 en wil graag betrokken worden bij de verdere uitwerking hiervan. Met vriendelijke groet, Koos Steeneveld, Voorzitter ASD Eijsden-Margraten