20260526 08a RV Analyse begrotingen 2027 Verbonden partijen NW

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL Analyse begrotingen 2027 verbonden partijen KORTE SAMENVATTING Dit raadsvoorstel bevat een samenvatting van de analyse van de begrotingen 2027 van onze gemeenschappelijke regelingen. In onderstaande tabel zijn de financiële gevolgen voor onze gemeentelijke begroting weergegeven. Op basis van inhoudelijke beoordeling kan de concerncontroller instemmen met de adviezen over de zienswijzen richting de gemeenschappelijke regelingen. In onderstaande tabel zijn deze weergegeven.

Gemeenschappelijke regeling BSGW Veiligheidsregio Omnibuzz

Advies zienswijze Instemmen Instemmen Instemmen

GGD - Basisgezondheidszorg GGD - Jeugdgezondheidszorg Gegevenshuis Omgevingsdienst Zuid Limburg (ODZL) Reinigingsdienst RD4

Instemmen onder voorwaarde Instemmen Indienen zienswijze Instemmen

Historisch Centrum Limburg (HCL)

Instemmen

TOELICHTING De gemeente Eijsden-Margraten blijft nadrukkelijk sturen op een doelmatig en beheerst financieel beleid in relatie tot de gezamenlijke opgaven binnen de gemeenschappelijke regelingen. In een context van stijgende kosten en toenemende maatschappelijke opgaven is het essentieel om als deelnemende gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen voor een evenwichtige inzet van middelen. Daarbij is het uitgangspunt dat beschikbare financiële kaders leidend zijn, en dat binnen deze kaders continu wordt gezocht naar optimalisatie, prioritering en samenwerking. Dit vraagt om een kritische dialoog met de verbonden partijen over efficiency, realisme in begrotingen en het structureel verwerken van meevallers.

gemeente Eijsden-Margraten Ons kenmerk

*Z0D816F2264*

: Z/26/293743/1013529

1

Het gezamenlijke doel blijft om, ondanks financiële druk, de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening aan onze inwoners te waarborgen en te voorkomen dat deze onder druk komt te staan. Actieve sturing, transparantie en samenwerking zijn hierbij cruciaal. Belangrijkste ontwikkelingen: 1. BsGW: De ontwerpbegroting 2027 van BsGW laat per saldo een lichte daling zien. Voor Eijsden-Margraten betekent dit dat de bijdrage voor 2027 uitkomt op € 514.000, wat € 51.300 lager is dan waarmee in de gemeentelijke begroting rekening is gehouden. De daling komt vooral door lagere proceskostenvergoedingen, lagere huisvestingskosten, het vervallen van tijdelijke extra formatie voor de Woo en de doorwerking van de taakstelling uit het Ondernemings- en Ontwikkelplan. Tegelijk blijkt uit de bestuursinformatiebrief over Q4 2025 dat BsGW opnieuw een fors positief resultaat verwacht, onder meer door lagere personeelskosten en opnieuw dalende proceskosten. Daarmee ontstaat de vraag of deze structurele meevallers al voldoende in de begroting zijn verwerkt. De voorgestelde lijn is om in te stemmen met de begroting 2027, maar daarbij als kanttekening mee te geven dat structurele meevallers ook structureel in de begroting verwerkt moeten worden. 2.

Veiligheidsregio: De begroting 2027 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg is beleidsarm en gericht op voortzetting van bestaand beleid uit het meerjarenbeleidsplan. Tegelijkertijd wordt ingespeeld op nieuwe maatschappelijke en operationele ontwikkelingen. Nieuwe thema’s zoals maatschappelijke weerbaarheid, operationele continuïteit en noodcommunicatie hebben de afgelopen jaren aan belang gewonnen en vragen ook in 2027 verdere uitwerking. In samenwerking met gemeenten wordt gewerkt aan de inrichting van coördinatiepunten en noodsteunpunten. Daarnaast wordt ingezet op verdere professionalisering van crisisbeheersing, mede afhankelijk van verwachte aanvullende rijksmiddelen. De VRZL anticipeert op een veranderende taakstelling en een dynamische omgeving. De totale gemeentelijke bijdrage bedraagt € 60,2 mln, waarvan € 2,42 mln voor Eijsden-Margraten. Dit is een stijging van circa 4% ten opzichte van 2026, voornamelijk veroorzaakt door het ingroeimodel voor brandweerkazernes. 3. Omnibuzz: Omnibuzz sluit 2025 af met een positief resultaat van € 1,6 miljoen. Voor Eijsden-Margraten is vooral relevant dat in 2025 voor het eerst sinds 2022 een duidelijke daling van het vervoersvolume zichtbaar is (-11,27%). Deze afname is het gevolg van gerichte maatregelen, zoals het begrenzen van onbeperkt reizen en het verlagen van het maximaal aantal zones per jaar.

Daardoor ontvangt de gemeente over 2025 € 102.446 terug. Ook voor 2026 en verder werkt dit positief door: de bijdrage aan Omnibuzz kan in de eerste bestuursrapportage naar beneden worden bijgesteld, ondanks lagere geraamde opbrengsten uit eigen bijdragen. Voor 2027-2030 blijft dit gunstige effect doorwerken in lagere lasten. De kern van de ontwikkeling is dus dat de beheersmaatregelen effect hebben, waardoor de financiële positie voor de gemeente verbetert. 4. GGD basisgezondheidszorg en jeugdgezondheid: De GGD Zuid-Limburg laat over 2025 een positief resultaat van circa € 2,1 miljoen zien. Een deel daarvan wordt toegevoegd aan bestemmingsreserves; voor Eijsden-Margraten resteert naar verwachting een teruggaaf van circa € 20.930. De belangrijkste ontwikkeling is de noodsituatie bij Veilig Thuis, waar door oplopende meldingen en wachtlijsten structurele versterking nodig is. Daarom wordt in de begrotingswijziging 2026 al rekening gehouden met 7 extra fte, en in de begroting 2027 met nog eens 7 extra fte, zodat vanaf 2027 sprake is van een structurele uitbreiding van 14 fte. Daarnaast spelen inhoudelijk de voortzetting van de Trendbreukaanpak, de uitwerking van het regionaal gezondheidsbeleid, aanpassingen in het Rijksvaccinatieprogramma en ontwikkelingen binnen de forensische geneeskunde.

Voor Eijsden-Margraten leidt dit tot een kostenstijging van € 24.825 in 2026 en € 94.895 in 2027. We kunnen instemmen met de begrotingswijziging 2026 en de begroting 2027 onder voorwaarde dat de GGD Zuid-Limburg het AB dit jaar ter vaststelling de volgende zaken aanbiedt: gemeente Eijsden-Margraten

2

• •

Concrete en beknopte plannen voor de genoemde bestemmingsreserve waarin staat wanneer de middelen worden ingezet en welke doelen worden bereikt. Een beknopt plan van aanpak Veilig Thuis 2026-2027, waarin staat hoe de extra middelen worden ingezet om de problematiek aan te pakken, preventiever te werken en toekomstige formatieuitbreiding te voorkomen.

5. Gegevenshuis: Het Gegevenshuis laat zien dat de organisatie stabiel functioneert en de afgesproken taken uitvoert. De jaarrekening 2025 sluit met een negatief saldo van € 228.361, maar dat tekort wordt gedekt uit de bestemmingsreserve ICT en hangt samen met hoger uitgevallen kosten voor de ICT-migratie. De begroting 2026 wordt bijgesteld vanwege uitbreiding van taken, toetreding van de gemeente Beek, extra personeelskosten en afronding van de ICT-implementatie. Deze bijstelling is financieel gedekt door extra bijdragen en inzet van de reserve. Voor 2027-2030 stijgt de bijdrage van Eijsden-Margraten licht door indexering en de doorwerking van de vernieuwde ICT-omgeving. Voor 2027 ontstaat een beperkt nadeel van € 2.622 ten opzichte van de gemeentelijke raming. De voorgestelde lijn is om kennis te nemen van jaarrekening 2025, in te stemmen met de begrotingswijziging 2026 en positief te adviseren over de begroting 2027-2030. 6. Omgevingsdienst Zuid Limburg (ODZL): De ODZL voert voor Eijsden-Margraten de wettelijk verplichte milieutaken uit. Over 2025 is sprake van een positief resultaat, waarvan € 33.834 aan Eijsden-Margraten wordt uitgekeerd. De begrotingswijziging 2026 pakt voor de gemeente gunstig uit: de bijdrage daalt van € 514.301 naar € 502.441, mede door een lagere cao-indexatie.

Tegelijk blijft er aandacht voor de te hoog geraamde bodemkosten; afgesproken is dat hiervoor in 2026 met nacalculatie wordt gewerkt op basis van de werkelijke kosten. De ontwerpbegroting 2027 laat echter een aanzienlijke stijging zien door loon- en prijsindexatie, uitbreiding van taken en invoering van een nieuwe financieringssystematiek. Vooral het voorgestelde driejarige ingroeimodel pakt nadelig uit voor Eijsden-Margraten, dat hierdoor in 2027 circa € 115.000 extra betaalt. Daarom is de voorgestelde lijn om wel in te stemmen met de begrotingswijziging 2026, maar niet met de begroting 2027 en de financieringssystematiek voor zover het ingroeimodel wordt toegepast. 7. RD4: Rd4 sluit de jaarrekening 2025 af met een positief resultaat van € 1.090.455, waarvan € 98.350 toekomt aan Eijsden-Margraten. De ontwerpbegroting 2027 is sluitend, maar laat wel een forse stijging zien ten opzichte van 2026. Die stijging wordt vooral veroorzaakt door hogere verwerkingskosten, loonstijgingen, rijksheffingen op afvalverbranding en CO₂ en ongunstige marktontwikkelingen bij recycling. Beleidsmatig staat Rd4 in het teken van de overgang naar een meer circulaire afvalketen, met blijvende nadruk op bronscheiding, afvalreductie en kwaliteitsverbetering van grondstoffen.

Belangrijke ontwikkelingen zijn de opening van het vernieuwde grondstoffenpark en kringloopvoorziening in Margraten in 2026, de start van het circulair ambachtscentrum ROND, verdere digitalisering, verbetering van datakwaliteit en cybersecurity, en initiatieven zoals de Rd4-app en de Plasklas. Voor de gemeente is de lijn dat kan worden ingestemd met de ontwerpbegroting 2027. 8. HCL Het HCL is per 1 januari 2026 uitgebreid met twaalf nieuwe deelnemers, waaronder Eijsden-Margraten. In de jaarrekening 2025 is een duidelijke financiële scheiding aangebracht tussen bestaande en nieuwe deelnemers, zodat nieuwe deelnemers niet meebetalen aan historische lasten. De begrotingswijziging 2026 staat vooral in het teken van deze uitbreiding, de voorbereiding op de uittreding van het Rijk per 1 januari 2027, en investeringen in professionalisering, digitale systemen, e-depot, ICT en huisvesting. De begroting blijft sluitend en heeft geen financieel effect voor Eijsden-Margraten in 2026. De ontwerpbegroting 2027 geeft uitvoering aan het nieuwe meerjarenbeleid, met focus op digitale dienstverlening, toezicht en advies, open toegankelijkheid en samenwerking.

gemeente Eijsden-Margraten

3

Voor Eijsden-Margraten ontstaat in 2027 een incidenteel voordeel van € 35.000 doordat invoering van het e-depot is uitgesteld tot 2028. Vanaf 2028 wordt juist een structureel nadeel van circa € 23.000 verwacht voor e-depotkosten, met mogelijk nog extra kosten bij afname van Scanning on Demand. De voorgestelde lijn is positief: instemmen met begroting en meerjarenraming. RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT De diverse verbonden partijen zijn opgenomen in onze meerjarenbegroting 2026-2029. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE Niet van toepassing. FINANCIËLE ASPECTEN Samengevat zien de reeds opgenomen bijdrages per verbonden partij voor 2027 versus de financiële ontwerpbegroting voor 2026 er als volgt uit: Begroot bedrag

Werkelijke Harde Begrotings- Gevraagd geboekte verplichting ruimte bedrag uitgaven / bestelbon voorstel

Extra vraag (-/-) / ruimte (+)

A

B

F=(D-E)

C

D=(A-B-C) E

BsGW

€ 565.300

€ 565.300

€ 514.000

€ 51.300

VRZL

€ 2.312.156

€ 2.312.156

€ 2.421.673

€ -109.517

Omnibuzz

€ 738.382

€ 738.382

€ 681.441

€ 56.941

GGD Basis

€ 909.421

€ 909.421

€ 977.549

€ -68.128

Jeugdgezond heidszorg

€ 1.259.996

€ 1.259.996

€ 1.286.761

€ -26.765

Gegevenshuis

€ 338.40

€ 352.192

€ 349.570

€ -2.622

ODZL

€ 382.104

€ 382.104

€ 519.023

€ -136.919

HCL

€ 92.000

€ 92.000

€ 92.000

€0

Totaal:

€ -220.742

€ 2.765.888

€ -27.228

RD4

€ 2.738.660

€ 2.738.660

De dekking van de jaarlijkse bijdrage aan Rd4 vindt plaats met de afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten en is derhalve voor de begroting budgettair neutraal.

€ 27.228

Totaal:

€0

UITVOERING EN EVALUATIE Na de behandeling in de besluitvormende Raadsvergadering van 26 mei 2026, zullen de individuele verbonden partijen worden geïnformeerd over de behandeling in uw Raad door de verantwoordelijk beleidsmedewerker.

gemeente Eijsden-Margraten

4

GEVOLGEN VOOR DE NATUUR Niet van toepassing.

Het college van Eijsden-Margraten

De secretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Eijsden-Margraten Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; Gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT 1. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GR Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen kenbaar te maken dat de raad ermee kan instemmen. 2. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de Veiligheidsregio Zuid Limburg kenbaar te maken dat de raad ermee kan instemmen. 3. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GR Omnibuzz kenbaar te maken dat de raad ermee kan instemmen. 4. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GGD kenbaar te maken dat de raad kan instemmen met de begrotingswijziging 2026 en de begroting 2027 onder voorwaarde dat de GGD Zuid-Limburg het AB dit jaar ter vaststelling de volgende zaken aanbiedt: • Concrete en beknopte plannen voor de genoemde bestemmingsreserve waarin staat wanneer de middelen worden ingezet en welke doelen worden bereikt. • Een beknopt plan van aanpak Veilig Thuis 2026-2027, waarin staat hoe de extra middelen worden ingezet om de problematiek aan te pakken, preventiever te werken en toekomstige formatieuitbreiding te voorkomen. 5. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GR Gegevenshuis kenbaar te maken dat de raad ermee kan instemmen. 6.

Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de Omgevingsdienst Zuid Limburg (ODZL) kenbaar te maken dat de raad er niet mee kan instemmen met als reden dat door de extra kosten als het gevolg van het 3-jarig ingroeimodel de gemeente Eijsden - Margraten wederom wordt benadeeld. 7. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GR Reinigingsdiensten RD4 kenbaar te maken dat de raad ermee kan instemmen. 8. Als zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de GR Historisch Centrum Limburg kenbaar te maken dat de raad ermee kan instemmen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 26 mei 2026. De griffier

De voorzitter

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

6