20251216 15a RV Algemene subsidie verordening

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL Vaststelling algemene subsidieverordening gemeente Eijsden-Margraten 2026.

KORTE SAMENVATTING Voor u ligt de Algemene Subsidieverordening (ASV) 2026 van de gemeente Eijsden-Margraten ter vaststelling. Met deze verordening wordt het bestaande subsidiekader juridisch-technisch herijkt en de basis gelegd voor de nieuwe subsidieregelingen per beleidsterrein die het herijkingsproces afronden. Een belangrijk kenmerk van deze verordening is dat zij gemeente breed geldt voor vrijwel alle subsidies, met uitzondering van subsidies met een eigen verordening of waarvoor geen wettelijke grondslag vereist is. De oude verordening, de Algemene Subsidieverordening Welzijn 2017, was daarentegen beperkt tot het domein Welzijn, oftewel het Sociaal Domein. Daarmee wordt het subsidieproces transparanter, eenduidiger en juridisch actueel. De raad behoudt zijn kaderstellende en controlerende rol en stelt de beleidskaders vast via visiedocumenten en beleidsplannen, evenals de financiële randvoorwaarden in de begroting. Het college vertaalt deze kaders vervolgens in concrete subsidieregelingen per beleidsterrein, waarin de activiteiten en subsidiebedragen worden uitgewerkt. Het recht op subsidie en de beoordeling van aanvragen ontstaan pas na vaststelling van de specifieke subsidieregelingen door het college. De ASV 2026 treedt in werking op 1 januari 2026, bij vaststelling door de raad op 16 december 2025.

Voor subsidies die zijn aangevraagd vóór de vaststelling van de nieuwe subsidieregelingen blijven de bepalingen van de oude verordening en de daarop gebaseerde regelgeving van toepassing. De vaststelling van de ASV heeft geen directe financiële gevolgen. Eventuele budgettaire keuzes worden gemaakt bij de vaststelling van de subsidieregelingen en dienen te passen binnen de vastgestelde begrotingskaders. Tot slot: de concept-ASV 2026 is voor brede inspraak voorgelegd. De ontvangen reacties leidden niet tot wijzigingen in de concept-verordening zelf, maar leverden waardevolle input voor het vervolgproces bij het opstellen van de specifieke subsidieregelingen. Bij dat proces worden belanghebbenden actief betrokken.

TOELICHTING AANLEIDING In lijn met de Programmabegroting 2025 e.v., Programma 1 “Kwaliteit van Leven”, paragraaf 1.2 “Een gezond verenigingsleven”, wordt het subsidiebeleid – bestaande uit de Algemene Subsidieverordening Welzijn 2017 en de Beleidsregels activiteitensubsidies 2018 – herijkt. gemeente Eijsden-Margraten Ons kenmerk

*Z0CEAC210B4*

: Z/25/261998/978607

1

Voor uw raad ligt de Algemene Subsidieverordening (ASV) 2026 van de gemeente Eijsden-Margraten ter vaststelling. Het betreft een juridische-technische herijking van de Algemene Subsidieverordening Welzijn 2017. Op basis hiervan volgt vervolgens een inhoudelijke herijking in de vorm van nieuwe subsidieregelingen per beleidsterrein. MOTIVERING De gemeente verstrekt jaarlijks subsidies aan lokale instellingen, verenigingen en vrijwilligersorganisaties op het gebied van sport, jongerenwerk, kunst en cultuur, ouderenwerk en overige activiteiten binnen het Sociaal Domein. Dit gebeurt op basis van de Algemene Subsidieverordening Welzijn 2017 en de Beleidsregels activiteitensubsidies 2018. Voor andere beleidsterreinen, zoals duurzaamheid, economie, natuur en landbouw, ontbreekt momenteel een gemeentebreed juridisch kader. Het huidige subsidiekader uit 2017-2018 is daarnaast juridisch verouderd, bevat inhoudelijke en redactionele onvolkomenheden en is onvoldoende toereikend om gemeentebreed subsidies op een transparante en rechtmatige manier te verstrekken. Om dit te verbeteren, is in 2025 het herijkingsproces van het gemeentelijke subsidiebeleid gestart. Hierbij wordt gewerkt aan een nieuwe Algemene Subsidieverordening (ASV) voor de hele gemeente, die de juridische basis vormt voor de subsidieregelingen die daarna door het college worden vastgesteld.

Gedurende dit proces is de raad regelmatig geïnformeerd via raadsinformatiebrieven over het te doorlopen herijkingsproces en de voortgang. Het herijkingsproces bestaat uit twee fasen: Fase 1: Juridisch-technische herijking – vaststelling van de ASV 2026 (besluitvorming: raadsvergadering 16 december 2026) De ASV 2026 is een kaderstellende verordening die de hoofdlijnen van het gemeentebrede subsidieproces vastlegt, inclusief aanvraagprocedure, toetsing, verantwoording en de verdeling van bevoegdheden tussen raad en college. Met de nieuwe ASV 2026 ontstaat een uniform proces met gelijke regels, termijnen en algemene voorwaarden voor alle subsidies binnen de gemeente. De verordening is breed toepasbaar en sluit aan bij actuele wetgeving, jurisprudentie en EU-staatssteunregels. Voor de raad betekent dit meer grip en voorspelbaarheid op het subsidiebeleid, zonder dat de bevoegdheden van de raad worden gewijzigd. De raad stelt de kaders vast via de algemene voorschriften in de ASV 2026 en op beleidsniveau via visiedocumenten en beleidsplannen. Daarnaast stelt de raad de programmaregels en de begroting vast en autoriseert het college om de baten en lasten per programma uit te voeren (artikel 5, tweede lid, Financiële Verordening Eijsden-Margraten 2024). Het college vertaalt deze door de raad vastgestelde kaders naar specifieke subsidieregelingen die onder de ASV 2026 vallen.

Binnen het beschikbare programmabudget is het college bevoegd om subsidieplafonds vast te stellen en de verdeling van subsidies te bepalen. Op deze manier ontstaat transparantie, voorspelbaarheid en een efficiënte uitvoering van het gemeentebrede subsidiebeleid. Fase 2: Beleidsmatige herijking –vaststelling subsidieregelingen (besluitvorming: college juni 2026) De ASV vormt de juridische basis voor de verdere uitwerking in subsidieregelingen per beleidsterrein. Het recht op subsidie ontstaat pas bij de vaststelling van afzonderlijke subsidieregelingen door het college. Deze regelingen vertalen de hoofdlijnen van de ASV en de reeds vastgestelde beleidskaders naar concrete activiteiten, criteria en budgetten. Bij het opstellen van de ASV 2026 is gebruikgemaakt van juridische expertise, begeleiding en advisering door Sira Consulting, waardoor de verordening voldoet aan de vereisten van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), de gemeentelijke regelgeving en de meest recente jurisprudentie. gemeente Eijsden-Margraten

2

Kernbepalingen ASV Artikel 1-3: Begrippen, reikwijdte en subsidieregelingen ➢

Artikel 2 Reikwijdte: De ASV geldt voor vrijwel alle subsidies, behalve subsidies met een uitputtende regeling in een aparte verordening en subsidies waarvoor volgens art. 4:23, lid 3 Awb geen wettelijke grondslag nodig is, zoals:

a) spoedeisende subsidies (tijdelijk, vooruitlopend op regelgeving). Voorbeeld: tegemoetkoming vaste lasten (TVL) voor ondernemers tijdens coronapandemie. b) subsidies op basis van een begrotingspost (ontvanger en bedrag moeten in de begroting staan); Voorbeeld: subsidie stichting Trajekt. c)

incidentele subsidies (eenmalige, uitzonderlijke gevallen); Voorbeeld: subsidie 80-jaar bevrijding.

d)

Europese subsidies (voor gemeenten nauwelijks relevant). ➢

Artikel 3 Subsidieregelingen geeft het college de bevoegdheid om in subsidieregelingen te bepalen:

-

welke activiteiten en doelgroepen in aanmerking komen;

-

hoe de subsidie berekend en uitbetaald wordt.

Daarnaast bevat dit artikel een opsomming van andere onderwerpen die via subsidieregelingen verder kunnen worden geregeld, zoals afwijking van aanvraag- en beslistermijnen, verplichtingen, indexering en verdelingsregels bij subsidieplafonds. ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Artikel 4: Staatssteun - Biedt ruimte om bij Europese steunkaders af te wijken of aan te vullen Artikel 5: Subsidieplafond en begrotingsvoorbehoud - College kan subsidieplafonds instellen of aanpassen afhankelijk van de begrotingsruimte. Artikelen 6-8: Aanvraag en besluitvorming - Regels over aanvraagprocedure, indieningstermijnen en beslistermijnen. Artikel 9: Weigeringsgronden- Bevat verplichte en facultatieve weigeringsgronden, inclusief Europese staatssteunregels. Artikelen 10-17: Verantwoording en verplichtingen Artikel 10 – Verantwoording

Dit artikel regelt hoe de verantwoording van de besteding van de subsidie wordt vastgelegd. In principe wordt dit opgenomen in de subsidieregeling. Wanneer de subsidieregeling hierover geen bepalingen bevat, wordt de wijze van verantwoording vastgelegd in de subsidieverleningsbeschikking. In het voorliggende ASV stellen wij voor om, ter vermindering van administratieve lasten, in beginsel geen verantwoording te vragen van subsidieontvangers tot en met € 5.000 per jaar (artikel 14). Dit sluit aan bij de huidige praktijk en geldt voor het merendeel van de subsidieontvangers. Een gevolg van deze keuze is dat het inzicht in de resultaten en effecten van deze subsidies beperkt blijft. Daar staat tegenover dat deze subsidies in belangrijke mate bijdragen aan het voortbestaan en de versterking van het verenigingsleven, dat op zijn beurt een wezenlijke bijdrage levert aan de samenleving. ➢

Artikel 11 – Algemene verplichtingen subsidieontvanger

Meldplicht bij afwijkingen in uitvoering of naleving; informatieplicht bij belangrijke wijzigingen (zoals beëindiging activiteiten, statutenwijziging). ➢

Artikel 12 – Bijzondere verplichtingen

Het college kan aanvullende verplichtingen opleggen, zoals: tussentijdse verantwoording bij subsidies > € 5.000 per jaar, verplichtingen om subsidiedoel te realiseren en overige verplichtingen m.b.t. uitvoering van activiteiten. ➢

Artikel 13 – Egalisatiereserve

Bij subsidies > € 5.000 per jaar kan het college verplichten tot vorming van egalisatiereserve; een subsidieontvanger kan dit ook verzoeken. gemeente Eijsden-Margraten

3

➢

Artikel 14 – Subsidies tot en met € 5.000

Directe vaststelling bij verlening; geen aparte eindverantwoording. ➢

Artikel 15 – Subsidies € 5.000 - € 50.000

Eindverantwoording verplicht binnen 13 weken na uitvoering: inhoudelijk verslag, eventueel andere bewijsmiddelen. ➢

Artikel 16 – Subsidies boven € 50.000

Uitgebreide verantwoording: inhoudelijk verslag, financieel verslag, balans en accountantsverklaring; termijn: 16 weken na periode. ➢

Artikel 17 – Vaststelling subsidies > € 5.000

Het college beslist binnen 12 weken na ontvangst van een volledige aanvraag, met de mogelijkheid tot eenmalige verlenging van deze termijn. Voor specifieke categorieën kan een directe vaststelling plaatsvinden. ➢

Artikel 18-21: Overige bepalingen

Hardheidsclausule, overgangsbepalingen en inwerktreding.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT Programmabegroting 2025 e.v. Programma 1. Kwaliteit van Leven. 1.2 Een gezond verenigingsleven. Na afloop van de lopende subsidieperiode 2021 t/m 2024 wordt het beleid (subsidiebeleid) tegen het licht gehouden. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE De raad is in een vroeg stadium via raadsinformatiebrieven geïnformeerd over de start, het verloop en het vervolg van het herijkingsproces. De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) en de Sportraad zijn tevens in een vroeg stadium bij het proces betrokken. De ASD adviseert het college over beleid en uitvoering binnen het Sociaal Domein. Omdat de Algemene Subsidieverordening (ASV) een kaderstellende regeling is met gemeentebrede reikwijdte en geen specifieke uitvoeringstaak binnen een afzonderlijk domein betreft, is aan de ASD geen formele adviesaanvraag gedaan over de concept-ASV. De concept-ASV is in de periode 20 augustus tot en met 4 oktober 2026 opengesteld voor inspraak. In die periode zijn informatiebijeenkomsten georganiseerd voor alle verenigingen en de gemeenteraad. Tijdens deze bijeenkomsten en via de inspraakprocedure konden betrokkenen en belanghebbenden hun vragen stellen en reacties indienen. Er zijn enkele (technische) vragen gesteld en reacties ontvangen (zie bijlage). De vragen zijn beantwoord.

De reacties hadden geen betrekking op de ASV, maar worden meegenomen in het vervolgproces bij het opstellen van specifieke subsidieregelingen. Verenigingen en andere belanghebbenden zullen te zijner tijd actief worden betrokken bij dit vervolgproces. FINANCIËLE ASPECTEN De vaststelling van de ASV heeft geen directe financiële gevolgen. Eventuele beleidskeuzes die later bij afzonderlijke subsidieregelingen worden gemaakt en financiële impact kunnen hebben, moeten passen binnen de door de raad vastgestelde financiële kaders in de begroting. Op grond van artikel 5, tweede lid, van de Financiële Verordening Eijsden-Margraten 2024 stelt de gemeenteraad de begroting vast en autoriseert het college om de baten en lasten per programma uit te voeren. De bevoegdheid om binnen dit programmabudget de subsidieplafonds vast te stellen en de verdeling van subsidies te bepalen, ligt bij het college. gemeente Eijsden-Margraten

4

Om de financiële transparantie richting de raad te vergroten, wordt bij de jaarrekening 2025 een bijlage toegevoegd met een overzicht van de in dat jaar verstrekte subsidies die onder de bestaande ASV vallen. Ook in de begroting 2026 wordt een overzicht opgenomen van de subsidies voor dat jaar.

UITVOERING EN EVALUATIE Uitvoering: De ASV 2026 treedt in werking op 1 januari 2026 (bij vaststelling door de raad op 16 december 2025). Het college is verantwoordelijk voor het vaststellen van de specifieke subsidieregelingen en het bepalen van de subsidieplafonds. Het recht op subsidie en de beoordeling van subsidieaanvragen ontstaan pas na de vaststelling van de subsidieregelingen door het college. Deze subsidieregelingen worden uiterlijk voor 1 juni 2026 vastgesteld. Voor subsidies die zijn aangevraagd vóór de vaststelling van de nieuwe subsidieregelingen blijven de bepalingen van de oude verordening en de daarop gebaseerde nadere regelgeving van toepassing. Evaluatie: De Algemene Subsidieverordening (ASV) wordt periodiek geëvalueerd. Wettelijk is er geen vaste termijn voor de evaluatie van gemeentelijke verordeningen. Het is gebruikelijk om een kaderstellende verordening zoals de ASV eens in de 4 tot 6 jaar te evalueren, maar dit kan naar bestuurlijke afweging vaker of minder vaak plaatsvinden, bijvoorbeeld bij veranderingen in wet- en regelgeving, maatschappelijke ontwikkelingen of signalen over de effectiviteit van uitvoering. De ASV is zo opgesteld dat het subsidiebeleid flexibel kan inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen via de subsidieregelingen, zodat niet bij elke aanpassing de verordening zelf gewijzigd hoeft te worden.

Wijzigingen in de ASV zijn voorbehouden aan de raad. GEVOLGEN VOOR DE NATUUR De ASD biedt ruimte om via specifieke subsidieregelingen natuurbehoud en -ontwikkeling te (blijven) ondersteunen.

Het college van Eijsden-Margraten

De secretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

5

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders;

gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT De Algemene Subsidieverordening gemeente Eijsden-Margraten 2026 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16 december 2025.

De griffier

De voorzitter

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

6