20251216 13b Tweede Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
2e Bestuursrapportage 2025
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ...................................................................................................................................... 3 Samenvatting 2e bestuursrapportage 2025 ........................................................................................ 5 Leeswijzer.............................................................................................................................................. 11 Programma 1: Kwaliteit van Leven .................................................................................................... 13 1.0 Wat mag het kosten? ................................................................................................................ 13 1.2 Een gezond verenigingsleven .................................................................................................. 13 1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern ............................................................................................ 14 1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud ................................................................................... 15 Programma 2: Landbouw, Landschap en Plattelandseconomie .................................................... 16 2.0 Wat mag het kosten? ................................................................................................................
16 2.2 Transformatie van de landbouw .............................................................................................. 16 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving ............................................ 17 Programma 3: Duurzaamheid en Klimaatverandering .................................................................... 21 3.0 Wat mag het kosten? ................................................................................................................ 21 3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst ........................................................................... 21 3.3 Optimaliseren luchtkwaliteiten ................................................................................................ 23 3.4 Van afval tot grondstof ............................................................................................................. 24 Programma 4: Wonen en Leefomgeving ........................................................................................... 25 4.0 Wat mag het kosten? ................................................................................................................ 25 4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern ................................................................................
25 4.2 Zorgvuldige implementatie Omgevingswet ............................................................................ 29 4.3 Veilige fiets- en wandelverbindingen ...................................................................................... 30 4.6 Openbare ruimte als visitekaartje ............................................................................................ 31 Programma 5: Bestuur en Dienstverlening ...................................................................................... 33 5.0 Wat mag het kosten? ................................................................................................................ 33
3
5.1 De zichtbaarheid en communicatie over dienstverlening, burgerparticipatie en de activiteiten vergroten ...................................................................................................................... 33 5.3 Inspraak is een vanzelfsprekendheid ...................................................................................... 34 5.4 Een gezonde en solide financiële huishouding ..................................................................... 36 5.8 Ondermijning een halt toeroepen ............................................................................................ 36
4
Samenvatting 2e bestuursrapportage 2025 Voor u ligt de 2e Bestuursrapportage (2e Burap) van het jaar 2025. Deze 2e Burap bevat een toelichting op de beleidsmatige voortgang van de begroting, een voorstel en toelichting op de financiële bijstellingen en een voorstel en toelichting op budgetoverhevelingen. Dit betekent dat in deze 2e bestuursrapportage zowel aandacht wordt besteed aan de beleidsmatige afwijkingen .t.o.v. de begroting als aan de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting. Hiervoor hebben wij gebruik gemaakt van de bij u reeds bekende " A3's" (overzicht van de financiële bijstellingen). Deze A3's treft u dan ook als bijlage bij de 2e bestuursrapportage aan. In het de A3 overzicht wordt bij de bij- of aframingen een onderscheid gemaakt tussen autonome ontwikkelingen, besluiten en bijstelling bestaand beleid. Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die op onze gemeente afkomen waarbij wij zelf geen invloed op kunnen uitoefenen. Besluiten zijn reeds door ons college genomen besluiten die nog formeel door de raad bekrachtigd dienen te worden. Bijstelling bestaand beleid heeft betrekking bijgestelde prognoses op basis van gerealiseerde cq. nog te verwachten kosten. In deze rapportage wordt volstaan met een recapitulatie van de grote financiële afwijkingen.
Beleidsmatig Zoals afgesproken bij de vaststelling van de kadernota 2025 in juli bevat deze 2e bestuursrapportage ook een toelichting op de beleidsmatige stand van zaken. Onderstaande tabel biedt een overzicht van de stand van zaken met betrekking tot de beleidsvoornemens 2025. In afwijking van hetgeen is opgenomen in de Financiële Verordening 2024, artikel 6 Bestuursrapportages lid 4 "Bij de eerste bestuursrapportage wordt beleidsmatig alleen over afwijkingen gerapporteerd. Dus als “wat gaan we ervoor doen?” in het voorgenomen jaar wordt gerealiseerd (indicator groen of oranje) wordt deze niet opgenomen in de bestuursrapportage." Wordt in deze rapportage zowel gerapporteerd over de rode als oranje scores. Voor een gedetailleerde toelichting op de oranje en rode scores wordt hier volstaan met een verwijzing naar de betreffende programma's in de bijlage.
5
Wat gaan wij ervoor doen in 2025? 1.1 Inclusieve samenleving Continueren vroegsignalering schuldenproblematiek
G
Investeren in begeleiding statushouders en nieuwkomers.
G
Inwoners via SEM actief begeleiden naar werk of inkomensondersteuning
G
1.2 Een gezond verenigingsleven Een actief faciliterende vergunningenaanpak richting verenigingsleven opzetten.
G
Ondersteunen verenigingen bij verbreden maatschappelijke rol in kernen
G
Subsidiebeleid opnieuw tegen het licht houden
O
1.3 Toekomstbestendig onderwijs De ontwikkeling van aantallen leerlingen in klassen kritisch volgen.
G
Investeren in Voor- en Vroegschoolse Interventie (VVE)
G
1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern In elke kern een gemeenschapshuis of ontmoetingsruimte faciliteren.
G
Stimuleren en ondersteunen Hoeskamers
G
Stimuleren participatie en ontmoeting van jongeren.
O
1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud Het accommodatiebeleid continueren.
O
Het Sportakkoord verder verdiepen en uitvoeren.
G
1.6 Trendbreuk Eijsden-Margraten Inzetten op positieve gezondheid en uitvoering geven aan preventie-akkoord.
G
1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing Continueren en versterken jongerenwerk via Trajekt
G
Investeren in inzet consulent welzijn jeugd
G
Inzetten op preventie vroegsignalering en integrale aanpak
G
Stimuleren mantelzorg en maximeren het budget op € 100.000 per jaar
G
1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze inwoners Het bibliotheekwerk herijken.
G
Inzetten op beschermen, zichtbaar en beleefbaar maken van materieel en immaterieel erfgoed
G
Kunst en Cultuurprojecten verbinden met onze jongere inwoners en organisaties.
G
Uitvoering geven aan een breed educatief programma kunst en cultuur.
G
2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten Ecologisch bermenbeheer toepassen en stimuleren van lokale initiatieven.
G
Een vervolg geven aan de Zuidelijke Maasdalvisie.
G
Nieuwe verdienmodellen ontwikkelen rondom beheer van het landschap.
G
2.2 Transformatie van de landbouw De schooljeugd bewust maken van duurzaam lokaal voedsel en reductie van voedselverspilling.
G
De trekkersrol van het programma Landbouw en Landschap in het Middengebied continueren.
G
Een lokaal actieplan ´transformatie van de landbouw´ uitwerken.
O
Het project Korte Keten Zeker (w)eten continueren en doorontwikkelen.
G
Het stroopgedachtegoed en initiatieven rondom ´koop lokaal´ ondersteunen.
G
2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving
6
Wat gaan wij ervoor doen in 2025? De evenementendruk rondom toertochten doseren en spreiden.
G
Het ambassadeurschap Cittaslow verder uitbouwen.
O
Ondersteuning geven aan wielerevenementen.
O
Samenwerking bevorderen tussen ondernemers onderling en met de gemeente
G
Uitbreiding van Knopen lopen en de wandelinfrastructuur beperken tot realisatie van Ommetjes.
O
Uitvoeringsprogramma Plattelands- en Vrijetijdseconomie
O
3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst De projecten ´zorgeloos zonnepanelen´, ´plus je huis´, en ´dubbel duurzaam´ voortzetten.
G
Een uitvoeringsprogramma Transitievisie Warmte opstellen.
R
Het fietsgebruik binnen de organisatie promoten.
G
Het gemeentelijk vastgoed verduurzamen en sturen op verdere verduurzaming van scholen, gemeenschapsaccommodaties en
R
huurwoningen. Informatie- en kennisoverdracht organiseren
G
Lokale initiatieven actief stimuleren en ondersteunen.
G
3.2 Aan de slag met klimaatadaptatie Het afkoppelen van hemelwater stimuleren: impuls geven aan regentonnenactie, ontstenen/vergroenen tuinen en Water in Balans.
G
3.3 Optimaliseren luchtkwaliteiten Een aanpak stikstof-reductie uitwerken.
O
3.4 Van afval tot grondstof Uitvoering geven aan het Grondstoffenplan.
R
4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern De mogelijkheden tot zelfbewoningsplicht en het instellen van een huisvestingsverordening verkennen.
O
De starterslening continueren / Nieuwbouw van starterswoningen stimuleren en faciliteren middels een starters-arrangement
O
Een TaskForce wonen instellen.
R
Instrumentarium inzetten dat bijdraagt aan versnelling woningbouw
G
Nieuwe flexibele woonvormen verkennen.
O
Opstellen en uitvoering geven aan prestatieafspraken
G
Transformeren leegstaande en/of vrijkomende boerderijen en historische panden.
G
Uitvoering geven aan de gebiedsontwikkelingen Poort van het Heuvelland, de stationsomgeving Eijsden en de kern Cadier & Keer. G 4.2 Zorgvuldige implementatie Omgevingswet Betrekken raad bij implementatie Omgevingswet.
G
Voorbereiden totstandkoming Omgevingsplan.
R
4.3 Veilige fiets- en wandelverbindingen Samen met scholen invulling geven aan veilige school-thuis-routes en veilige schoolomgevingen.
G
Uitvoering geven aan het Convenant Platform Zorgvragers: toegankelijkheid van de openbare ruimte voor minder validen
G
verbeteren Uitvoering geven aan het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan.
O
4.6 Openbare ruimte als visitekaartje Bij nieuwbouwplannen en bij reconstructie van wegen vergroening en ruimtes voor ontspanning/ontmoeting integreren.
G
Onverkort uitvoering geven aan het wegenbeleidsplan en verankeren het MIP en MOP meerjarig in de begroting.
G
Ruimte scheppen voor het adopteren van de inrichting en/of het beheer van de openbare ruimte.
G
7
Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Vergroening door inwoners stimuleren.
O
5.1 De zichtbaarheid en communicatie over dienstverlening, burgerparticipatie en de activiteiten vergroten De visie op dienstverlening updaten en verder tot uitvoering brengen.
O
Inwoners actief betrekken bij verbeterprocessen rondom dienstverlening.
G
Tweejaarlijks een benchmarkonderzoek uitvoeren.
G
5.2 Goed bestuur Integriteitsbewustzijn
G
5.3 Inspraak is een vanzelfsprekendheid De inzet rondom burger- en overheidsparticipatie doorontwikkelen.
O
Een plan ´kinderinspraak´ uitwerken en implementeren.
O
5.4 Een gezonde en solide financiële huishouding Behoud van de ratio van het weerstandsvermogen boven de norm van 1.
G
De OZB maximaal laten stijgen met de inflatiecorrectie.
R
5.5 Doelgericht samenwerken Bestuurlijke samenwerking
G
5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT-omgeving Een ontwikkelagenda ICT/informatiemanagement inclusief een meerjaren investeringsagenda opstellen.
G
Planmatig uitvoering geven aan de W.O.O.
G
5.7 Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid Bewonersplatforms, buurtnetwerken en buurtbemiddeling instellen.
G
Het gebruik van de Fixi-app stimuleren voor het melden van onveilige situaties.
G
Inzet van het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) op bedrijventerreinen continueren.
G
5.8 Ondermijning een halt toeroepen Bewustwordingscampagnes rondom ondermijning opzetten.
O
De integrale ondermijningsbeelden verdiepen en de aanpak ondermijning hierop afstemmen.
G
Flankerend beleid (zoals bibob, damocles, drank- en horecaregels etc.) actief inzetten.
G
Gerichte acties met inzet van Flexteams uitvoeren.
G
5.9 Jeugdproblematiek in de greep Inzetten op een gezamenlijke aanpak van de jeugdproblematiek.
G
Preventievoorlichting, controle & handhaving rondom alcohol en drugs voortzetten.
G
Financieel De financiële 2e Burap sluiten wij af met een positieve bijstelling van € 1.363.155. Hierdoor komt het saldo van de begroting 2025 uit op € 1.030.597 positief. Voorgesteld wordt dit saldo te storten in de algemene reserve. Onderstaand een toelichting op de grote posten (> € 100.000) in de financiële bestuursrapportage 2025:
8
Algemene uitkering In deze 2e burap zijn zowel de uitkomsten van de meicirculaire 2025 als de septembercirculaire 2025 verwerkt voor het begrotingsjaar 2025. Onze algemene uitkering voor 2025 laat een stijging zien van + € 586.325 door:
Aanpassing grondslagen Algemene Uitkering: € 100.000
Afrekening Algemene Uitkering oude jaren van € 486.000
Jeugd
Eenmalige compensatie Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024: + € 754.000
Bijraming budgetten Jeugd als gevolg van verzwaarde zorgvraag - € 729.122
Verwerking aankoop Pelikaanhal Begin 2025 is de Pelikaanhal aangekocht met als doel het realiseren van een tijdelijke Oekraïne opvang locatie, waarbij de afspraak gemaakt is dat de grond na sluiten van de opvang locatie wordt teruggegeven aan de natuur. Daar dit aangekochte bouwgrond betreft die op termijn wordt omgezet naar natuurgrond dient de waarde bij aankoop te worden afgewaardeerd. ( -€ 911.580) Hier staat een eenmalige bijdrage uit de regiodeal tegenover van + € 471.700. Daarnaast ontvangt de gemeente een huuropbrengst van € 325.000 per jaar zolang de locatie geopend is. Voor 2025 betekent dit een aanwending van de algemene reserve van € 114.880 om de afwaardering van het boekverlies op de grond af te dekken. Dit boekverlies verdient zich in de jaren 2026 en 2027 terug door de te ontvangen huuropbrengsten. Aframen kapitaallasten Door dat we minder geïnvesteerd hebben dan gepland (nog niet geïnvesteerd dan wel later in de tijd geïnvesteerd) en de actuele rente lager is dan de verwachte rente in de begroting ramen we de kapitaalslasten af met € 580.539. Bijramen negatief exploitatieresultaat MTB De bijdrage aan het negatief exploitatieresultaat van MTB dient te worden verhoogd met € 118.149. Bijramen Leges De leges uit hoofde van de omgevingswet worden incidenteel met € 175.000 bijgeraamd vanwege het plan Slakweg.
9
Programma SALDO BEGROTING 2025 NA WIJZIGING en meerjarenraming
2025
2026
2027
2028 Voordeel/Nadeel
€ -332.918 € 10.076 € 12.133 € -1.096.348
Nadeel
2026-2028 Programma 1: Kwaliteit van Leven 1.1 Een inclusieve samenleving
€ 43.352 € 305.704 € 60.487
1.3 Toekomstbestendig onderwijs
-€ 39.099
1.6 Trendbreuk Eijsden-Margraten
-€ 41.284 -€ 41.284
€0
-€ 22.231 Voordeel/Nadeel
€0
€0
Nadeel
-
-€ 41.284
Nadeel
€ 41.284 1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing
€ 23.378
€0
€0
€0
Nadeel
1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze inwoners
-€ 61.600
€0
€0
€0
Nadeel
€ 80.000
€0
€0
€0
Voordeel
3.3 Optimaliseren luchtkwaliteiten
€ 20.000
€0
€0
€0
Voordeel
3.4 Van afval tot grondstof
€ 13.000
€0
€0
€0
Voordeel
€ 3.750 € 36.708
€ 36.708
Voordeel
Programma 2: Landbouw, Landschap en Plattelandseconomie 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving
Programma 3: Duurzaamheid en klimaatverandering
Programma 4: Wonen en Leefomgeving 4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern
€ 1.875
4.2 Zorgvuldige implementatie Omgevingswet
€ 185.000
€0
€0
€0
Voordeel
€ 500
€0
€0
€0
Voordeel
€ 96.710
€0
€0
€0
Voordeel
-
-€ 58.500
Nadeel
€0
€0
Nadeel
-€ 4.000 -€ 4.000
-€ 4.000
Voordeel
4.6 Openbare ruimte als visitekaartje 4.7 Vastgoed
Programma 5 : Bestuur en Dienstverlening 5.1 Dienstverlening: ´Dichtbij Mensen´
-€ 33.500 -€ 58.500
€ 58.500 5.2 Een open en transparant Bestuur 5.4 Financiën en middelen
-€ 36.000 € 1.250.783
€0
5.5 Doelgericht samenwerken
-€ 15.000
€0
€0
€0
Nadeel
5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT omgeving
-€ 74.200 -€ 38.700
€ 1.300
€ 1.300
Nadeel
5.7 Veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid
-€ 50.400
€0
€0
€0
Nadeel
Totaal mutaties 2e burap
€ 1.363.515 € 166.970 € -5.289
NIEUW SALDO BEGROTING 2025-2028
€ 1.030.597 € 177.046
€ -88.007 Nadeel/Voordeel
€ 6.844 € -1.184.355 Nadeel/Voordeel
10
Leeswijzer In deze bestuursrapportage wordt hoofdzakelijk aandacht besteed aan (verwachte) afwijkingen zowel financieel als niet-financieel - ten opzichte van de primair vastgestelde programmabegroting 2025. De bestuursrapportage bestaat uit de volgende onderdelen: Samenvatting Hierin worden de belangrijkste ontwikkelingen samengevat en is een overzicht opgenomen van de maatregelen (Wat gaan we ervoor doen?) met de voortgangsindicator. Verantwoording per programma
De verantwoording per programma bestaat uit een financiële- en beleidsmatige verantwoording. Financiële verantwoording Bij de financiële verantwoording is een overzicht gegeven van de bedragen per programma met de wijzigingen van de tweede bestuursrapportage. In de bijlage is een gedetailleerde specificatie opgenomen. De zogenaamde A3 tweede bestuursrapportage.
Beleidsmatige verantwoording Bij de beleidsmatige verantwoording wordt daar waar de indicator rood en oranje is een toelichting gegeven op de afwijking. Als de indicator groen is dan is geen toelichting opgenomen. De toelichting is te lezen door op de "tegel" te klikken.
Er zijn de volgende indicatoren:
Indicator
Betekenis Prestatie is binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd, dan wel wordt de prestatie geborgd binnen de bestaande processen. Prestatie is in uitvoering en wordt naar verwachting binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd. Prestatie wordt of is niet binnen de gestelde kaders van tijd, geld en kwaliteit gerealiseerd.
11
Bijlagen In de bijlagen treft u een overzicht aan van de 'A3' en de budgetneutrale programma overschrijdende begrotingswijziging.
12
Programma 1: Kwaliteit van Leven 1.0 Wat mag het kosten? Primaire
Begr.wijz.
Begr.wijz.
Nieuw saldo
Begroting
2e burap
Begroting
2025
2025
2025
Saldo beleidsveld 1.1 Een inclusieve samenleving
€ -4.173.699
€ 154.237
Saldo beleidsveld 1.2 Een gezond verenigingsleven
€ -97.025
€ 87.025
Saldo beleidsveld 1.3 Toekomstbestendig onderwijs
€ -923.466
€ -62.675
Saldo beleidsveld 1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern
€ -122.744
€ 39.685
€ -83.059
Saldo beleidsveld 1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud
€ -917.475
€ -10.030
€ -927.505
Saldo beleidsveld 1.6 Trendbreuk Eijsden-Margraten
€ -2.065.829
€ -65.841
€ -41.284
€ -2.172.954
Saldo beleidsveld 1.7 Zorg op maat met focus op kostenbeheersing
€ -12.062.906 € -255.486
€ 23.378
€ -12.295.014
€ -993.717 € -227.460
€ -61.600
€ -1.282.777
€ -21.356.861 € -340.545
€ -75.253
€ -21.772.659
Saldo beleidsveld 1.8 Kunst en cultuur in verbinding met onze
€ 43.352
€ -3.976.110 € -10.000
€ -39.099
€ -1.025.240
inwoners
Saldo beleidstaak vóór bestemming Saldo beleidsveld 1.9 Mutatie reserves programma 1 Saldo beleidstaak na bestemming
€ 77.907 € -21.278.954 € -340.545
€ 77.907 € -75.253
€ -21.694.752
Toelichting Voor een gedetailleerd overzicht van de bij- en aframingen wordt verwezen naar de bijgevoegde A3 (tweede bestuursrapportage 2025).
1.2 Een gezond verenigingsleven Een gezond verenigingsleven Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Subsidiebeleid opnieuw tegen het licht houden
13
Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De huidige subsidieperiode is vastgesteld voor de jaren 2025-2026. Voornemen is om voor het einde van deze periode het subsidiebeleid opnieuw te herijken. Hiertoe wordt een plan van aanpak uitgewerkt om voor het einde van de periode tot herijking van het beleid te komen. Wat hebben we ervoor gedaan? We herijken het subsidiekader om te komen tot een toekomstbestendig en transparant subsidiebeleid. Het nieuwe subsidiekader zal bestaan uit een algemene subsidieverordening (ASV) en daaropvolgende subsidieregelingen per beleidsterrein. De nieuwe ASV Eijsden-Margraten biedt een juridisch-technisch kader voor het verstrekken van subsidies. Deze wordt in de raadsvergadering van 16 december 2025 ter vaststelling voorgelegd. Na vaststelling van de ASV stelt het college vóór 1 juli 2026 de afzonderlijke subsidieregelingen vast. Nieuwe subsidies worden vanaf 1 januari 2026 verstrekt op grond van het nieuwe subsidiekader.
1.4 Ontmoetingsruimten in elke kern Ontmoetingsruimten in elke kern Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Stimuleren participatie en ontmoeting van jongeren. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Uitvoering geven aan het programma Jeugd aan Zet. Voor 2025 betekent dit concreet dat er 10 activiteiten georganiseerd worden i.s.m. de jeugd. Jongeren worden uitgenodigd om ideeën te ontplooien gericht op participatie en ontmoeting. Er wordt een ontmoetingsplek gerealiseerd in het Ursulinenpark in Eijsden. Ook komt er een mobiele Jongeren Ontmoetingpslek (JOP) bij in 2025. De jeugd wordt hier d.m.v. participatie betrokken bij het bepalen van het ontwerp, de locatie en uitvoering.
14
Wat hebben we ervoor gedaan? N.a.v. het verloop van de gesprekken met bewoners bij het Ursulinenpark is besloten in 2025 eerst een Mobiele Ontmoetingsplek (MOP) te plaatsen en deze als pilot in te zetten. Deze MOP wordt in Q4 opgeleverd.
1.5 Sporten en bewegen voor jong en oud Sporten en bewegen voor jong en oud Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Het accommodatiebeleid continueren. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2024 zijn we gestart met de opzet van een integraal huisvestingsplan voor sportaccommodaties. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt en opgeleverd. De geschatte doorlooptijd is een half jaar. Wat hebben we ervoor gedaan? Het integraal huisvestingsplan sportaccommodaties ligt op 16 december ter vaststelling voor aan de gemeenteraad.
15
Programma 2: Landbouw, Landschap en Plattelandseconomie 2.0 Wat mag het kosten? Primaire
Begr.wijz.
Nieuw saldo
Begroting
2e burap
Begroting
2025
2025
2025
Saldo beleidsveld 2.1 Behoud en versterken landschapskwaliteiten
€ -152.961
Saldo beledisveld 2.2 Transformatie van de landbouw
€ -75.000
Saldo beleidsveld 2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en
€ 3.550
€ -149.411 € -75.000
€ 1.074.744
€ 80.000
€ 1.254.744
€ 80.000
€ 1.030.333
€ 100.000
leefomgeving
Saldo beleidstaak vóór bestemming
Begr.wijz.
€ 846.783 € 103.550
Saldo beleidsveld 2.4 Mutatie reserves programma 2
€ -230.500
Saldo beleidstaak na bestemming
€ 616.283
€ -230.500 € 80.000
€ 799.833
€ 103.550
Toelichting Voor een gedetailleerd overzicht van de bij- en aframingen wordt verwezen naar de bijgevoegde A3 (tweede bestuursrapportage 2025).
2.2 Transformatie van de landbouw Transformatie van de landbouw Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Een lokaal actieplan ´transformatie van de landbouw´ uitwerken. Voortgangsindicator
16
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In juli 2023 heeft de provincie Limburg het Limburgs Programma Landelijk Gebied in concept aangeboden aan het Rijk. Welke consequenties dit zal hebben op gemeentelijk niveau is tot op heden onbekend. Medio 2024 zou de provincie hierover meer duidelijkheid verschaffen, maar dit is vooralsnog niet gebeurd. •
In 2025 wordt de gebiedsdifferentiatiekaart vastgesteld
•
wordt uitvoering gegeven aan het landschapsfonds
•
wordt een landbouwvisie opgesteld
•
gaan we beleid formuleren ten aanzien van de toeristische verblijfsaccommodaties
Wat hebben we ervoor gedaan? We zijn nog in afwachting van de reactie van de Provincie. In 2026 zal hier verder gevolg aan worden gegeven en wordt uw raad geïnformeerd.
2.3 Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving Vrijetijdseconomie in balans met landschap en leefomgeving Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Uitvoeringsprogramma Plattelands- en Vrijetijdseconomie Voortgangsindicator
17
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Het Uitvoeringsprogramma Plattelands- en Vrijetijdeconomie 2025 richt zich op: 1.
Ontwikkeling en instandhouding toeristisch-recreatieve voorzieningen
2.
Uitvoering geven aan het Convenant Visit Zuid-Limburg
3.
Deelname in het project Landschapspark Grenzeloos Bocagelandschap
4.
Deelname in het project Grenspark Jeker & Maas
5.
Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma visie VTE ZL 2030, waaronder het Dataportaal
Vrijetijdseconomie Limburg 6.
Doorontwikkeling van de toeristisch-recreatieve fiets- en wandelinfrastructuur
7.
Ontwikkelen en vaststellen van gemeentelijk beleid rondom vestiging verblijfsaccommodaties
vrijetijdseconomie 8.
Stimuleren van de lokale voedseleconomie
9.
Versterken van het ondernemersklimaat en het netwerk met lokale
ondernemers(vertegenwoordigers) 10.
Samenwerken met (ondernemers op) bedrijventerreinen om te komen tot het Keurmerk Veilig
Ondernemen (inclusief uitbreiding KVO Buitengebied) 11.
Doorontwikkeling van Cittaslow
Wat hebben we ervoor gedaan? Voor wat betreft gemeentelijk beleid 'vestiging Verblijfsaccommodaties'. Dit is in concept gereed (ontwikkeld). Het al dan niet vaststellen wordt meegenomen bij de integrale afweging van beleid van de programmalijn Landbouw, Landschap en Plattelands/-Vrijetijdseconomie 2026. Het ambassadeurschap Cittaslow verder uitbouwen. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2025 wordt het gedachtegoed Cittaslow verder doorontwikkeld. We bezien op welke wijze bij beleids- en uitvoeringsactiviteiten Cittaslow op integrale wijze verankerd kan worden. Hierbij zullen de aanbevelingen van het rekenkameronderzoek 2024 worden meegenomen. Tevens wordt ingezet op verdere activering van het Cittaslow ambassadeursnetwerk. Samen met de Cittaslow ambassadeurs en de gemeenten Gulpen-Wittem en Vaals wordt onder andere opnieuw een Cittaslowmaand ' Beleef Eijsden-Margraten Cittaslow 2025' georganiseerd. Al naar gelang behoefte en erkenning worden tevens op basis van criteria in 2025 nieuwe ambassadeurs tot het netwerk toegelaten.
18
Wat hebben we ervoor gedaan? Het ambassadeursnetwerk wordt in 2025 opnieuw verder uitgebreid. Daarmee hebben we een aandachtspunt uit de aanbevelingen van het Rekenkamerrapport opgepakt. Een ander punt, de versterking van de samenwerking in Lijn -50 verband, vind plaats door samenwerking op het gebied van de Cittaslow ambassadeurs. De benoeming van deze ambassadeurs vindt gezamenlijk plaats op de Hubertusmarkt te Gulpen. Verder is in het landelijke netwerk Cittaslow afgesproken om elkaar te herauditen om zodoende elkaar te blijven herinneren aan de kernwaarden van Cittaslow. Dit heeft ook een effect op de beoordeling en waardering van het Cittaslow Ambassadeursnetwerk. Ondersteuning geven aan wielerevenementen. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De wielerevents Volta Limburg Classic, Jeugdwielercriterium, Bart Brentjens Challenge en Gravel Series worden ook ondersteund in 2025. Wat hebben we ervoor gedaan? De start/finish en de organisatie Bart Brentjens Challenge (nu Hammerstone) is naar Valkenburg verhuist en ontvangt daarom geen bijdrage meer. De andere events werden wel ondersteund. Uitbreiding van Knopen lopen en de wandelinfrastructuur beperken tot realisatie van Ommetjes. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2024 is gestart met de feitelijke aanleg van de Knopen Lopen infrastructuur, welke in het voorjaar van 2025 volledig gerealiseerd zal zijn. Ter promotie van het nieuwe systeem worden in samenwerking met Visit ZL een aantal (thema)wandelingen - Ommetjes extra uitgelicht. Dit zullen 6 online wandelingen zijn, 3 papieren flyers, 2 kleine brochures en 1 grote brochure. In 2024 is de tweede Vuursteenroute ontwikkeld en wordt zo mogelijk ook de Geologieroute voorbereid om in 2025 te realiseren.
19
Wat hebben we ervoor gedaan? De uiteindelijke aanleg van het Knopen Lopen netwerk is in onze gemeente door externe factoren in september 2025 pas gestart maar zal wel vóór einde 2025 zijn afgerond. Hiermee verband houdende werkzaamheden (opruimen oude palen en inrichting infopanelen) zullen in de loop van 2026 plaatsvinden. De promotionele activiteiten zullen ook vooral in het voorjaar van 2026 worden uitgerold. Nieuwe routes en routes in ontwikkeling zullen langs dit nieuwe systeem worden uitgelegd. Gefaseerd zullen vanaf 2026 bestaande themaroutes geactualiseerd moeten worden.
20
Programma 3: Duurzaamheid en Klimaatverandering 3.0 Wat mag het kosten? Primaire
Saldo beleidsveld 3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst
Begr.wijz.
Begr.wijz.
Nieuw saldo
Begroting 2025
2e burap 2025 Begroting 2025
€ -141.775
€ -141.775
Saldo beleidsveld 3.2 Aan de slag met klimaatadaptatie Saldo beleidsveld 3.3 Optimaliseren luchtkwaliteiten
€ -30.000
Saldo beleidsveld 3.4 Van afval tot grondstof
€ 318.318
Saldo beleidstaak voor bestemming
€ 146.543
€ 20.000
€ -10.000
€ -17.000
€ 13.000
€ 314.318
€ -17.000
€ 33.000
€ 162.543 €-
Saldo beleidsveld 3.5 Mutaties reserves Saldo beleidstaak na bestemming
€ 146.543
€ -17.000
€ 33.000
€ 162.543
Toelichting Voor een gedetailleerd overzicht van de bij- en aframingen wordt verwezen naar de bijgevoegde A3 (tweede bestuursrapportage 2025).
3.1 Op weg naar een energieneutrale toekomst Meerjaren uitvoeringsprogramma klimaat- en energieopgaven Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Een uitvoeringsprogramma Transitievisie Warmte opstellen. Voortgangsindicator
21
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Het uitvoeringsprogramma TVW wordt gezamenlijk met de Heuvellandgemeenten opgepakt. Dit programma reikt over de gemeentegrenzen heen waarbij aansluiting wordt gezocht met de andere gemeenten. Hiervoor is er een warmte coördinator ingehuurd (vanaf 1 januari 2024 tot 1 januari 2027) die hiermee aan de slag gaat. Deze coördinator wordt bekostigd uit Rijksmiddelen via een gehonoreerde subsidie voor de Heuvelland gemeenten. In dit uitvoeringsprogramma worden de doelen en grofmazige aanpak vanuit de TVW geconcretiseerd op wijkniveau in 2025. Ze vormt daarmee het overkoepelende programma waaronder verschillende projecten belegd zijn die ten doel hebben de warmtevoorziening te verduurzamen en bij te dragen aan een aardgasvrij EijsdenMargraten in 2050. Wat hebben we ervoor gedaan? Het uitvoeringsprogramma Warmte wordt in 2026 opgeleverd. Voordat dit kan worden opgeleverd dienen er nog onderzoeken plaats te vinden. Deze zijn opgestart en worden verwerkt in het uitvoeringsprogramma Warmte. In het kader van de Warmtewet dient er voor 1 januari 2027 een uitvoeringsprogramma Warmte voor Eijsden-Margraten te worden vastgesteld. Hiermee liggen op koers. Het gemeentelijk vastgoed verduurzamen en sturen op verdere verduurzaming van scholen, gemeenschapsaccommodaties en huurwoningen. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Naar aanleiding van de energielabels en verduurzamingsmaatregelen die zijn opgesteld door Facilicom in 2024, wordt er een uitvoeringsprogramma voor ons gemeentelijke vastgoed opgesteld. Hiermee kan uitvoering gegeven worden in 2025 aan het verduurzamen van ons eigen gemeentelijk vastgoed. De afgelopen jaren zijn gemeentelijke panden verduurzaamd, bv het gemeentehuis en sport accommodaties (LED verlichting). Daar waar zaken aan vervanging toe zijn, vindt dit op een duurzame manier plaats. Wat hebben we ervoor gedaan? Tot nu toe zijn in totaal 21 panden verduurzaamd van de 40 gemeentelijke panden die de gemeente in eigendom heeft. De resterende panden zullen we planmatig gaan aanpakken om ons vastgoed te verder te verduurzamen.
22
3.3 Optimaliseren luchtkwaliteiten Optimaliseren luchtkwaliteiten Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Een aanpak stikstof-reductie uitwerken. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De aanpak van stikstof reductie is een bevoegdheid van het rijk waarbij de opdracht is gegeven aan de provincie om een gebiedsgerichte aanpak te formuleren, het rijk heeft een deadline hiertoe opgeschort. Wij hebben als gemeente vooralsnog hierin geen besluitvormende of beleidsmatige rol. We zullen wel gevraagd en ongevraagd deel gaan uitmaken van de beleidstafels bij de provincie inzake het stikstofdossier. We zijn ons bewust van de mogelijke gevolgen van de aanpak van de centrale overheden voor onze gemeente. De maatregelen kunnen namelijk gevolgen hebben voor landschap, activiteiten in het buitengebied, vastgoed in het buitengebied en de transitie van de landbouw.
opstellen van een landbouwvisie;
In 2025 wordt verder uitvoering gegeven aan het landschapsfonds, waarbij geld beschikbaar is voor de aanleg van het landschap via de verordening aanleg landschapselementen en het uitvoeren van gemeentelijke projecten gerelateerd aan natuur en landschap;
uitwerken visie ten aanzien van toeristisch recreatieve accommodatie.
Schone lucht akkoord De gemeente Eijsden-Margraten heeft zich aangesloten bij de landelijke akkoord in het kader van Schone Lucht. In het Schone Lucht Akkoord is het gezamenlijk doel de luchtkwaliteit in Nederland permanent te verbeteren. Deelnemende partijen nemen maatregelen om de luchtverontreiniging van binnenlandse bronnen te beperken. In samenspraak met Milieufront Eijsden, de universiteit en de GGD, zullen we samen een plan van de interventies opstellen, die we in toekomst kunnen uitzetten om de luchtkwaliteit in onze gemeente te verbeteren.
23
Wat hebben we ervoor gedaan? Eijsden-Margraten is in 2024 aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord, dit proces loopt. Ook de besteding van het Landschapsfonds loopt op schema. Voor de toeristische visie nemen wij deel in de regionale samenwerking op grond van de regionale visie Vrijetijdseconomie 'Bestemming ZuidLimburg 2030’. Deze staat nog op oranje om één reden:
Aan de landbouwvisie wordt gewerkt, onder andere het participatietraject loopt nog. Naar verwachting wordt dit in Q1 2026 opgeleverd.
3.4 Van afval tot grondstof Van afval tot grondstof Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Uitvoering geven aan het Grondstoffenplan. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De doelen in het vastgestelde grondstoffenplan 2022-2026 zijn gericht op het bereiken van meer afvalscheiding en minder restafval per jaar per burger. In samenwerking met Rd4 wordt ook ingezet op goede informatieoverdracht richting burgers over ophaalfrequenties, bewustzijnscampagnes en educatie. In 2025 wordt gestart de herinrichting van het grondstoffenpark Margraten. Wat hebben we ervoor gedaan? We zijn inmiddels gestart met het proces van de herinrichting (zoals bijv. ontwerp, bodemonderzoek etc.) maar de start van de herinrichting/fysieke bouwproces is gepland voor 2026.
24
Programma 4: Wonen en Leefomgeving 4.0 Wat mag het kosten? Primaire
Begr.wijz.
Begroting 2025
Begr.wijz.
Nieuw saldo
2e burap 2025 Begroting 2025
Saldo beleidsveld 4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern
€ -105.159 € -160.000
Saldo beleidsveld 4.2 Zorgvuldige implementatie Omgevingswet
€ -27.373
€ -10.000
€-
€-
€-
Saldo beleidsveld 4.4 Aanpak parkeren in Eijsden en Margraten
€ -61.686
€-
€ -61.686
Saldo beleidsveld 4.5 Optimalisatie bereikbaarheid kernen
€ -12.300
€ 2.300
€ -10.000
Saldo beleidsveld 4.3 Veilige fiets- en wandelverbindingen
Saldo beleidsveld 4.6 Openbare ruimte als visitekaartje
€ -4.434.700 € -290.961
Saldo beleidsveld 4.7 Vastgoed
€ -3.015.593
Saldo beleidstaak voor bestemming Saldo beleidsveld 4.8 Mutaties reserves Saldo beleidstaak na bestemming
€ 1.875
€ -263.284
€ 185.000
€ 147.627
€ 500
€ -4.725.161
€ 2.000
€ 96.710
€ -2.916.883
€ -7.656.811 € -456.661
€ 284.085
€ -7.829.387
€ -66.649
€ 192.500
€ -7.723.460 € -264.161
€ 125.851 € 284.085
€ -7.703.536
Toelichting Voor een gedetailleerd overzicht van de bij- en aframingen wordt verwezen naar de bijgevoegde A3 (tweede bestuursrapportage 2025).
4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern Woningbouw naar behoefte in elke kern Wat gaan wij ervoor doen in 2025? De mogelijkheden tot zelfbewoningsplicht en het instellen van een huisvestingsverordening verkennen. Voortgangsindicator
25
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De zelfbewoningsplicht kan wettelijk alleen (beperkt) worden toegepast op nieuwbouw. Eind juli 2022 bent u via een raadsinformatiebrief (thema Wonen) hierover geïnformeerd. De zelfbewoningsplicht kan wettelijk alleen (beperkt) worden toegepast op nieuwbouw. Eind juli 2022 bent u via een raadsinformatiebrief (thema Wonen) hierover geïnformeerd. Met de inwerkingtreding van de 'Wet versterking regie op de volkshuisvesting' worden de sturingsmogelijkheden voor de zelfbewoningsplicht (vooralsnog) niet verruimd. Als de 'Wet versterking regie op de volkshuisvesting' in werking treedt, dan dient een urgentieplicht wel verankerd te worden in een huisvestingsverordening, maar deze urgentie mag uitsluitend betrekking hebben op sociale huurwoningen van woningcorporaties. Voor overige zaken die een gemeente in een huisvestingsverordening wil regelen, blijft het aantonen van schaarste een wettelijk vereiste om deze verordening in te kunnen stellen. Echter het instellen van deze verordening lost het huisvestingsprobleem niet op, omdat hiermee niet meer woningen voor (lokale) inwoners vrijkomen. Meer woningen en meer doorstroming binnen de woningmarkt is alleen mogelijk door de woningvoorraad op de behoefte aan te passen en uit te breiden.
De inwerkingtreding van deze wet regelt wel een urgentieplicht die verankerd is in een huisvestingsverordening, maar deze urgentie mag uitsluitend betrekking hebben op sociale huurwoningen eigendom zijnde van een woningcorporatie. Voor overige zaken die een gemeente in een huisvestingsverordening wil regelen, blijft het aantonen van schaarste een wettelijk vereiste om deze verordening in te kunnen stellen. Echter het instellen van deze verordening lost het huisvestingsprobleem niet op, omdat hiermee niet meer woningen voor (lokale) inwoners vrijkomen. Meer woningen en meer doorstroming binnen de woningmarkt is alleen mogelijk door de woningvoorraad op de behoefte aan te passen en uit te breiden. Wat hebben we ervoor gedaan? De Wet regie versterking regie op de volkshuisvesting is nog niet van kracht, zodat wij geen wettelijke grondslag hebben een verordening in te stellen. Met ontwikkelaars van woningbouwprojecten verankeren wij wel de zelfbewoningsplicht voor starterswoningen in een anterieure overeenkomst. Hiermee wordt deze zelfbewoningsplicht, op straffe van een boete, opgenomen in de koopovereenkomsten van kopers die een starterswoning kopen.
26
De starterslening continueren / Nieuwbouw van starterswoningen stimuleren en faciliteren middels een starters-arrangement Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De verordening voor de startersleningen, vastgesteld in september 2022, zal voor de periode 2025-2028 worden voortgezet (gecontinueerd) en waar nodig en mogelijk worden geactualiseerd, met als doel koopwoningen voor starters binnen onze gemeente zo bereikbaar mogelijk te maken. De raad heeft voor continuering van de regeling gezorgd, door bij besluit van 24 september 2024 € 1.000.000 beschikbaar te stellen voor het verlenen van nieuwe leningen. Met dit bedrag kunnen leningen die in 2025 op grond van deze regeling worden aangevraagd én voldoen aan de geldende criteria worden verstrekt. Eventuele haalbare mogelijkheden voor een starters-arrangement worden nader onderzocht. Wat hebben we ervoor gedaan? SVN is de mogelijkheden voor een starters -arrangement nog aan het onderzoeken. Een TaskForce wonen instellen. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Bij brief d.d. 15 september 2022 hebben wij uw raad reeds geïnformeerd over de instelling van de Taskforce Wonen. Op basis van de besluitvorming in uw raad op 20 februari 2024 over de kaders voor de invulling van de woningbouwopgave voor de periode 2023-2024, zal de Tasforce invulling geven aan de noodzakelijke acties voor de feitelijke realisering van de benodigde woningbouwplannen en de voortgang hiervan monitoren. In de Taskforce zijn alle relevante interne disciplines vertegenwoordigd, waardoor het mogelijk is om snel te schakelen en af te stemmen op het moment dat vertraging bij bepaalde plannen of op bepaalde onderdelen blijkt te ontstaan.
27
In 2025 zullen de lopende woningbouwprojecten verder uitgewerkt worden ten behoeve van nadere besluitvorming. Ook zullen nieuwe projecten opgestart worden. Naar verwachting zullen in 2025 184 woningen opgeleverd worden, een en ander zoals blijkt uit de tabel met de woningbouwlocaties voor alle kernen die opgenomen is in deze begroting. Voorts hebben wij uw raad in de RIB van 16 juli 2024 met de periodieke update van de stand van zaken van de woningbouwopgave ten opzichte van de woningbouwplannen, geïnformeerd over het voornemen van ons college om een zogenaamde woontafel in te richten. Door middel van dit periodieke overleg willen wij uw raad nog beter informeren over de ontwikkelingen op het gebied van onze woningbouwopgave in het algemeen en de voortgang van de concrete bouwplannen in het bijzonder. Inmiddels hebben alle fracties de namen doorgegeven van de raadsleden die zullen deelnemen aan de Woontafel. Een eerste bijeenkomst van dit overleg wordt ingepland in december 2024. Tenslotte zullen wij in 2025 bezien hoe wij de organisatie zo kunnen inrichten dat (b.v. door middel van een projectorganisatie) het behalen van de gestelde doelen ten aanzien van onze woningbouwopgave, zo goed mogelijk gewaarborgd wordt. Wat hebben we ervoor gedaan? In de jaren 2022 t/m 2024 zijn inmiddels 243 woningen gerealiseerd.
Dit zijn dus 29 woningen minder dan in we in de begroting voor 2025 voorzien hadden. Nieuwe flexibele woonvormen verkennen. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Als gemeente staan wij in beginsel open voor alle woonvormen waarmee op een ruimtelijk verantwoorde wijze invulling gegeven kan worden aan onze woningbouwopgave. Dit kunnen dus ook flexibele woonvormen zijn, die voor meerdere doelgroepen geschikt zijn. De inzet van tijdelijke flexibele woningbouw zullen wij in de periode 2025-2028 moeten inzetten om onze wettelijke huisvestingstaakstelling voor statushouders in te kunnen vullen en de druk van de sociale huurmarkt af te halen. Hier trekken wij met onze corporaties gezamenlijk in op.
28
Inmiddels hebben wij een uitvraag aan de corporaties voorgelegd voor het uitbrengen van een gezamenlijk bod op de realisatie van tijdelijke woningen op een aantal locaties. Met de corporaties is afgesproken dat zij uiterlijk 1 november 2024 een gezamenlijk bod hierop uitbrengen. Afhankelijk van dit bod, zal de raad in het 1e kwartaal van 2025 worden voorgesteld budget beschikbaar te stellen voor het bouw- en woonrijp maken van de gronden waarop de corporaties deze huisvesting gaan realiseren, zodat met de bouw van deze woningen in de 2e helft van 2025 kan worden begonnen. Wat hebben we ervoor gedaan? Wij staan open voor flexibele woonvormen die ruimtelijk verantwoord zijn en waarmee invulling wordt gegeven aan de onze woningbouwopgave. Zo hebben wij ingestemd met het verzoek van de woningcorporaties om permanente prefab-woningen uit de Bouwstroom Limburg in te zetten om snellere realisatie van woningen mogelijk te maken. Zoals u bekend is, hebben de corporaties een bod uitgebracht om tijdelijke woningen te realiseren op het 3e veld te Margraten. Om het veld hiervoor bouw- en woonrijp te maken, hebben wij uw raad op 1 juli jl. bij het vaststellen van de 2e Burap 2025 voorgesteld € 500.000,-krediet hiervoor te reserveren. Uw raad heeft met dit voorstel ingestemd.
De inzet van het 3e veld heeft vanwege gebruikersvragen en ontwikkelingen rondom een doorstroomlocatie in Groot Welsden ertoe geleid, dat onlangs is besloten het 3e veld hiervoor niet in te zetten. Mede gelet op de voorwaarden die corporaties stellen om de realisatie én het beheer van tijdelijke woningen (financieel) haalbaar te maken, hebben wij geen locaties voor handen om het minimum aantal tijdelijke eenheden die de corporaties eisen hierop gerealiseerd te krijgen.
4.2 Zorgvuldige implementatie Omgevingswet Zorgvuldige implementatie Omgevingswet Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Voorbereiden totstandkoming Omgevingsplan. Voortgangsindicator
29
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2025 wordt verder de ambitie bepaald voor het Omgevingsplan. Dit zal gebeuren op grond van praktijk ervaringen, het werken met de nieuwe wet en de ambities van onze gemeente. In de tweede helft van 2025 wordt gestart met de inventarisatie voor het Plan van Aanpak van het nieuwe Omgevingsplan. Wat hebben we ervoor gedaan? Eerst wordt gestuurd op het vaststellen van de omgevingsvisie, waarna de voorbereidingen starten rondom het op te stellen omgevingsplan.
4.3 Veilige fiets- en wandelverbindingen Veilige fiets- en wandelverbindingen Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Uitvoering geven aan het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In het meerjarenuitvoeringsprogramma behorende bij het vastgestelde gemeentelijke verkeers- en vervoersplan zijn diverse thema's opgenomen waaraan in 2025 uitvoering wordt gegeven, namelijk:
verkeersveiligheid: zoals kleine maatregelen, aanpassen van belijning, wensbeeld wegencategorisering etc;
doorstroming: zoals verkeersveiligheidsmaatregelen in diverse civieltechnische projecten bijvoorbeeld Withuis, Catharinastraat; maatregelen aan landbouwverkeerroutes in overleg met VVN en LLTB; overleg met de provincie Limburg en de gemeente Valkenburg ten aanzien van een andere inrichting van de Prinses Amalialaan.
onderzoek naar de randweg rondom Margraten.
duurzaamheid: zoals autolaadpaalsystemen, alternatieve wandel- en fietsroutes etc;
educatie en voorlichting, bij scholen, voor motorrijders en ouderen in het verkeer.
in coproductie met de stichting Verkeersleefbaarheuvelland werken aan de toeristisch recreatieve verkeersoverlast in onze gemeente.
30
Wat hebben we ervoor gedaan? In 2025 zijn reeds verschillende maatregelen uitgevoerd die passen binnen het verkeers- en vervoersplan.
Verkeersveiligheid: De belijning op verschillende wegen werd aangepast zodat deze overeenkomt met het vastgestelde wensbeeld op basis van de wegencategorisering. Daarnaast werden er enkele andere verkeersveiligheidsmaatregelen genomen, zoals de aanleg van een drempel in de Joseph Partounsstraat (Eijsden), het verduidelijken van de voorrangssituatie onderaan Moerslag en het instellen van enkele parkeerverboden. Ook werd de verkeerscirculatie in de Pater Kustersweg in Cadier en Keer aangepast om rond de Oekraïneopvang een veilige situatie te creëren.
Doorstroming: bij de voorbereiding van civieltechnische projecten zoals Withuis en Catharinastraat is aandacht uitgegaan naar een veilige doorstroming van het verkeer door de dorpen.
Er heeft een onderzoek plaatsgevonden naar de verkeersstructuur van de kern Margraten.
Duurzaamheid: op verschillende plaatsen in de gemeente werden nieuwe autolaadpalen geplaatst. Regionaal wordt samengewerkt aan een campagne voor fietsstimulering.
Educatie en voorlichting: Scholen worden ondersteund bij het geven van verkeerseducatie. Regionaal wordt samengewerkt aan gedragscampagnes op verschillende thema's rond verkeersveiligheid.
In coproductie met de stichting Verkeersleefbaarheuvelland wordt gewerkt aan de toeristischrecreatieve verkeersoverlast in onze gemeente.
4.6 Openbare ruimte als visitekaartje Openbare ruimte als visitekaartje Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Vergroening door inwoners stimuleren. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) De raad heeft in 2021 de vergroeningsregeling tuinen vastgesteld. In 2021 hebben bewoners een half jaar gebruik gemaakt van deze regeling met als doel stenen eruit en groen erin, een alternatief op de initiatieven van de stichting Steenbreek. In 2025 wordt de regeling eveneens gecontinueerd.
31
Daarnaast wordt reeds jaren de aanplantregeling van hagen en bomen gepropageerd wat in onze gemeente een groot succes is. Deze regeling wordt eveneens gecontinueerd en wordt gefinancierd uit het Landschapsfonds. Middels deze regelingen worden bewoners gestimuleerd en bewust gemaakt van de bijdrage aan hun welzijn, door een steeds groenere omgeving. In 2025 zal een groenstructuurplan worden opgesteld. Wat hebben we ervoor gedaan? In 2025 is de stimuleringsregeling vergroenen tuinen alsmede de aanplant regeling voor het buitengebied weer van toepassing geweest. Bij de rekening 2025 zullen we u in kennis stellen van de gedane aanvragen over 2025. In 2025 is gewerkt aan het Groenstructuurplan binnen de bebouwde kom. Naar verwachting zal het groenstructuurplan in q1-2026 aan de raad ter vaststelling worden aangeboden.
32
Programma 5: Bestuur en Dienstverlening 5.0 Wat mag het kosten? Primaire
Begr.wijz.
Begr.wijz.
Nieuw saldo
Begroting
2e burap
Begroting
2025
2025
2025
Saldo beleidsveld 5.1 Dienstverlening: ´Dichtbij Mensen´
€ -1.588.225
€ 18.038
€ -33.500
€ -1.603.687
Saldo beleidsveld 5.2 Een open en transparant Bestuur
€ -1.560.974
€ -30.000
€ -36.000
€ -1.626.974
€ -47.300
€ -50.000
€ 54.720.250
€ 423.267
€ 1.250.783
€ 56.394.300
€ -118.500
€-
€ -15.000
€ -133.500
€ -2.129.723
€ 118.900
€ -74.200
€ -2.085.023
€ -2.571.177
€ 50.077
€ -50.400
€ -2.571.500
Saldo beleidsveld 5.3 Inspraak is een vanzelfsprekendheid Saldo beleidsveld 5.4 Een gezonde en solide financiële huishouding Saldo beleidsveld 5.5 Doelgericht samenwerken Saldo beleidsveld 5.6 Een goed toegankelijke en veilige ICT-
€ -97.300
omgeving Saldo beleidsveld 5.7 Veiligheid; een gezamenlijke verantwoordelijkheid Saldo beleidsveld 5.8 Ondermijning een halt toeroepen
€-
Saldo beleidsveld 5.9 Jeugdproblematiek in de greep
€-
Saldo beleidsveld 5.10 Personeel
€ -18.687.263
€ -18.829.469 € -142.206
Saldo beleidstaak voor bestemming Saldo beleidsveld 5.11 Mutatie reserves programma 5 Saldo beleidstaak na bestemming
€ 28.017.088
€ 388.076
€ 222.500
€ 130.080
€ 28.239.588
€ 518.156
€ 1.041.683
€ 29.446.847 € 352.580
€ 1.041.683
€ 29.799.427
Toelichting Voor een gedetailleerd overzicht van de bij- en aframingen wordt verwezen naar de bijgevoegde A3 (tweede bestuursrapportage 2025).
5.1 De zichtbaarheid en communicatie over dienstverlening, burgerparticipatie en de activiteiten vergroten De zichtbaarheid van en communicatie over dienstverlening, burgerparticipatie en de activiteiten vergroten
33
Wat gaan wij ervoor doen in 2025? De visie op dienstverlening updaten en verder tot uitvoering brengen. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Op basis van de staande dienstverleningsvisie wordt via de lijn van de organisatieontwikkeling ingezet op het verbeteren van de dienstverlening. Gekozen is voor een teamgerichte ontwikkeling waarbij eigenaarschap bevorderd wordt. De bestaansreden van een team is gebaseerd op de gewenste of vereiste dienstverlening aan onze inwoners en het bestuur (college en raad). Dit klantperspectief dient altijd centraal te staan bij al het handelen: teams zijn verantwoordelijk voor hun processen, de bijbehorende dienstverlenende kanalen en bijpassend gedrag. In dat licht geven we vanuit de vastgestelde visie op dienstverlening uitvoering aan de opdracht dienstverlening, gebaseerd op het model van de servicemodules en volgens de handelingsprincipes van de organisatiekoers. In 2025 komt de focus te liggen op: * verbetering van de bereikbaarheid van teams * verbeteren dienstverlening naar inwoners, college en raad Wat hebben we ervoor gedaan? Er zijn door de teams in de organisatie stappen gezet in de verbetering van de dienstverlening aan inwoners, college en raad. De resultaten in de dashboards laten een voorzichtig positieve trend zien.
5.3 Inspraak is een vanzelfsprekendheid Inspraak is een vanzelfsprekendheid Wat gaan wij ervoor doen in 2025? De inzet rondom burger- en overheidsparticipatie doorontwikkelen. Voortgangsindicator
34
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Vanuit de lopende processen rondom het optimaliseren van de dienstverlening alsmede het opgavegericht werken worden ook in 2025 door de adviseur participatie - mede op basis van signalen, klachten en verkregen inzichten - verbetervoorstellen gedaan rondom het (door)ontwikkelen van werkwijzen gericht op het versterken van burger- en overheidsparticipatie. Als onderdeel hiervan wordt in 2025 het opgestarte project van de Burgerbegroting gecontinueerd en doorontwikkeld. Daarnaast worden ook in 2025 gesprekken gevoerd met inwoners om stapsgewijs per kern de leefbaarheid in beeld te brengen en waar mogelijk samen met hen de leefbaarheid te versterken. Wat hebben we ervoor gedaan? Het aandragen van verbetervoorstellen gericht op meer en betere participatie is een continu proces. In juni 2025 werd uw raad middels een informatiebrief geïnformeerd over de start van de pilot burgerbegroting. Verwacht wordt dat de uitvoering van de initiatieven die zijn ingediend in december van dit jaar start. Ten aanzien van het stapsgewijs per kern in beeld brengen van de leefbaarheid, zijn het afgelopen jaar gesprekken gevoerd met de inwoners van de kern Rijckholt. Dit proces loopt nog. Een plan ´kinderinspraak´ uitwerken en implementeren. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) In 2025 krijgt inspraak van kinderen tot 12 jaar en jongeren tussen 12 en 18 jaar een duidelijke plek bij het ophalen en uitwerken van initiatieven en beleidsvoornemens. Hiertoe worden samen met de verschillende basisscholen verkiezingen georganiseerd voor een Kinderraad voor de gehele gemeente. Daarnaast wordt een plan uitgerold van een jongerenpanel, dit is specifiek voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Wat hebben we ervoor gedaan? Met de recente installatie van een Kinderraad is uitvoering gegeven aan dit beleidsvoornemen. De Kinderraad zal gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen over thema's die hen raken. Voor jongeren tussen 12 en 18 jaar is eerder een oproep geplaatst via sociale media en huis aan huisblad. Hierop volgde geen enkele reactie. Ook is contact opgenomen met de ons omringende scholen voor voortgezet onderwijs. We onderzoeken thans de mogelijkheid tot het inzetten van het instrument Gemeentepeiler specifiek gericht op de doelgroep jonge inwoners. Op deze wijze willen we meer betrokkenheid van jongeren bij de gemeente bewerkstelligen en uiteindelijk komen tot een (digitaal) jongerenpanel.
35
5.4 Een gezonde en solide financiële huishouding Een gezonde en solide financiële huishouding Wat gaan wij ervoor doen in 2025? De OZB maximaal laten stijgen met de inflatiecorrectie. Voortgangsindicator
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Per begrotingsjaar wordt het inflatiepercentage geactualiseerd op basis van de informatie uit de meicirculaire. In de begroting wordt dan ook rekening gehouden met een maximale OZB stijging conform het inflatiepercentage. Uit berichten van het CBS is gebleken dat de afgelopen jaren de door het CBS geprognosticeerde inflatie correctie is achtergebleven bij de werkelijke inflatie. Concreet hebben wij hierbij bij de ozb-verhoging 9,5% verhoging misgelopen. Wij stellen dan ook voor om voor 2025 eenmalig deze 9,5 verhoging in te lopen om daarna - indien nodig - weer maximaal met het inflatiecorrectie te stijgen. Voor 2025 is rekening gehouden met 2,7%. Wat hebben we ervoor gedaan? Bij de begrotingsbehandeling over 2025 is besloten de ozb-opbrengst voor 2025 t/m 2027 te verhogen met 6,5% en daarna conform het bestuursakkoord met maximaal het inflatiepercentage.
5.8 Ondermijning een halt toeroepen Ondermijning een halt toeroepen Wat gaan wij ervoor doen in 2025? Bewustwordingscampagnes rondom ondermijning opzetten. Voortgangsindicator
36
Wat gaan we ervoor doen? (Volgens begroting) Met bewustwordingscampagnes wordt ook in 2025 verder ingezet op herkenning en bewustwording van risico's die inwoners en ondernemers rondom ondermijning lopen. Daarbij bevorderen wij het vergroten van de meldingsbereidheid. Hierin werken wij samen met de Heuvellandgemeenten. Wat hebben we ervoor gedaan? Periodiek is in de gebruikelijke media aandacht gegeven aan de vergroting van de bewustwording en meldingsbereidheidbaarheid.
37