20250701 11e Gemeente Eijsden-Margraten - Accountantsverslag 2024 definitief
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Eijsden-Margraten
Boekjaar 2024
Pagina 1
Gemeente Eijsden-Margraten T.a.v. de gemeenteraad Amerikaplein 1 6269 DA Margraten ‘s-Hertogenbosch, 1 juli 2025 Betreft: Accountantsverslag naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole 2024 Referentie: 2025-WHS-Eijsden-Margraten-ACV-24 Geacht leden van de gemeenteraad, Met genoegen presenteren wij u ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van Gemeente Eijsden-Margraten. Onze controle is uitgevoerd conform onze opdrachtbevestiging van 30 augustus 2024 met kenmerk 2024.1-WHS-Gemeente Eijsden-Margraten. Dit verslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. De conceptversies van dit verslag hebben wij besproken met de ambtelijke organisatie. Bovendien hebben wij dit accountantsverslag toegelicht in de Commissie P&C van 19 juni 2025. Ons accountantsverslag bestaat uit drie onderdelen. Allereerst rapporteren wij over de belangrijkste waarnemingen en overwegingen naar aanleiding van onze controle en uw jaarrekening 2024, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage (de ‘jaarrekening’). In dit accountantsverslag geven wij ook opvolging aan de bevindingen uit onze managementletter. Voorts gaan wij in op de belangrijkste ontwikkelingen.
Wij danken u voor het vertrouwen dat u het afgelopen jaar in ons eerste jaar als uw externe accountant heeft gesteld. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de medewerking die we ervaren hebben tijdens onze werkzaamheden. Mocht u in de tussentijd nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.
Met vriendelijke groet, WHS Registeraccountants
Drs. E.E.T.M. (Erik) Kalnenek RA Externe accountant WHS Registeraccountants
Pagina 2
Inhoudsopgave
Managementsamenvatting 1. Uitkomsten jaarrekeningcontrole 2. Overige bevindingen Bijlage 1: Onze controle Bijlage 2: SiSa bevindingen
4 5 13 19 22
Pagina 3
Managementsamenvatting STREKKING CONTROLEVERKLARING
RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING
RESULTAAT EN FINANCIELE POSITIE 2024
•
De jaarrekening van de gemeente Eijsden-Margraten geeft een getrouwe weergave van de omvang en samenstelling van zowel de baten en de lasten van 2024 als van de activa en passiva op 31 december 2024, evenals de financiële positie aan het einde van het boekjaar. Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief rechtmatigheidsverantwoording.
•
De raad van gemeente Eijsden-Margraten heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves. De verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 2.460.194).
•
•
De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000.
Het resultaat 2024 (€ 1.461.131 negatief) betekent een lager resultaat dan de laatst bijgestelde begroting, waarin een resultaat van € 0 werd begroot. Deze afwijking wordt met name verklaard door de afkoop van het contract met Econocom. De afwijking van het resultaat ten opzichte van de gewijzigde begroting wordt toereikend toegelicht in de programmaverantwoording..
• •
De gehanteerde materialiteit voor fouten bedraagt € 820.000 en voor onzekerheden € 2.460.000. Het jaarverslag, inclusief informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar. Het BBV en de WNT zijn nageleefd.
•
De door de gemeente geconstateerde afwijkingen overschrijden de verantwoordingsgrens. Het college van burgemeesters en wethouders heeft de afwijkingen gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering alsmede de programmaverantwoording.
In de paragraaf weerstandsvermogen heeft u de verplicht gestelde financiële kengetallen van uw gemeente uitgewerkt en toegelicht. Uit deze toelichting blijkt dat de financiële positie van gemeente Eijsden-Margraten, uitgedrukt in de voorgeschreven kengetallen, iets achteruit gegaan is. De toelichting omtrent de kengetallen kan verbeterd worden.
•
Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSabijlage vastgesteld.
JAARREKENINGPROCES
BEVINDINGEN RECHTMATIGHEID
OVERIGE BEVINDINGEN
•
De bevindingen zoals door uw college gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording hebben betrekking op: • Afwijkingen tussen de realisatie en gewijzigde begroting (begrotingsonrechtmatigheden) van in totaal € 2.755.795. Deze afwijkingen worden overigens grotendeels acceptabel geacht (passend binnen het vooraf vastgestelde beleid zoals opgenomen in uw Financiële verordening). • Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd op het gebied van naleving van de EU-aanbestedingsrichtlijnen. • De Kadernota Rechtmatigheid 2024 beveelt aan om een overkoepeld M&O-beleid op te stellen. Wanneer het college concludeert dat het M&O-beleid (op onderdelen) niet actueel is en/of dat er geen M&O-beleid bestaat of het M&Obeleid feitelijk niet wordt nageleefd dan vermeldt het college dit in de paragraaf bedrijfsvoering. Een dergelijke uiteenzetting is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. In 2025 zal het college het beleid met betrekking tot Misbruik en Oneigenlijk Gebruik vaststellen.
•
Schattingen in de jaarrekening zijn evenwichtig gevormd. Wij kunnen ons vinden in de gehanteerde uitgangspunten.
•
De paragrafen controleaanpak frauderisico’s en veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn opgenomen in de controleverklaring.
•
Wij hebben de betrouwbaarheid en continuïteit van de IT beoordeeld voor zover relevant voor de controle van de jaarrekening. Er zijn geen bevindingen die we in dit kader aan u dienen te rapporteren.
•
Het jaarrekeningproces is soepel verlopen. De kwaliteit van de jaarrekening zelf alsmede het onderliggend jaarrekeningdossier is van een kwalitatief goed niveau. Bij aanvang van onze werkzaamheden was de jaarrekening inclusief programmaverantwoording en paragrafen nagenoeg geheel gereed. Enkel het proces rondom de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording dient nog verbeterd te worden. Ten opzichte van de eerste conceptversie van de jaarcijfers hebben slechts beperkte aanpassingen plaatsgevonden. Deze aanpassingen hadden met name betrekking op een herrubricering, de WNT-verantwoording, de SiSa-bijlage en de rechtmatigheidsverantwoording. De verwerkte aanpassingen hadden geen impact op het resultaat.
Pagina 4
1. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
Pagina 5
1.1. Uitkomsten jaarrekeningcontrole – getrouwheid en proces We hebben een goedkeurende controleverklaring te verstrekt Wij hebben onze accountantscontrole van de jaarrekening 2024 van gemeente Eijsden-Margraten afgerond. Wij hebben een goedkeurende controleverklaring ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief rechtmatigheidsverantwoording) verstrekt. Er is namelijk geen sprake van materiële ongecorrigeerde controleverschillen of onzekerheden geconstateerd.
Ook hebben wij een goedkeurend oordeel over de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen verstrekt. Wij hebben onze controleverklaring gedateerd op de dag dat de raad de jaarrekening goedkeurt, 1 juli 2025. Materialiteit Onze materialiteit met betrekking tot onze controle van de getrouwheid van de jaarrekening (inclusief rechtmatigheidsverantwoording), bepaald op basis van de concept jaarrekening 2024, bedraagt afgerond € 820.000 voor fouten en € 2.460.000 voor onzekerheden. Dit komt overeen met 1% c.q. 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves, de grens die geldt volgens het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en zoals vastgesteld in het controleprotocol dat is vastgesteld door de raad. De rapporteringstolerantie is middels het controleprotocol vastgesteld op € 100.000. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording heeft uw raad ook een ‘materialiteit’ vastgesteld, de zogenaamde verantwoordingsgrens. De raad van gemeente Eijsden-Margraten heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 3% van de totale lasten inclusief dotaties aan de reserves. De verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 2.460.194. De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000.
Getrouwheid Oordeel:
goedkeurend
3.000,0
2.460
2.000,0 820
1.000,0
0,0
98 0
Fouten Tolerantie
Onzekerheden Bevindingen
x € 1.000
Ongecorrigeerde controleverschillen Voor een overzicht van de gehanteerde materialiteit en de geconstateerde fouten en onzekerheden tijdens onze controle, verwijzen wij naar de tabel hierboven.
Hieruit blijkt dat er naar aanleiding van onze controle sprake is van een onzekerheid binnen het Sociaal Domein (€ 98.000), aangezien we ten aanzien van de lasten Wmo voor het genoemde bedrag niet hebben kunnen vaststellen of de beschikte zorg ook feitelijk geleverd is. De omvang van dit bedrag is aanzienlijk lager dan de gerapporteerde onzekerheid in het accountantsverslag over 2023 (€ 837.000).
Pagina 6
1.1. Uitkomsten jaarrekeningcontrole – getrouwheid en proces De jaarrekening voldoet aan het BBV Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2024 aanvaardbaar zijn en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria (als onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording) geschikt zijn. Het resultaat 2024 wijkt af van de gewijzigde begroting Het resultaat 2024 (€ 1.461.131 negatief) betekent een lager resultaat dan de laatst bijgestelde begroting, waarin een resultaat van € 0 werd begroot.
Het jaarrekeningproces is soepel verlopen Het jaarrekeningproces is soepel verlopen. De kwaliteit van de jaarrekening zelf alsmede het onderliggend jaarrekeningdossier is van een kwalitatief goed niveau. Bij aanvang van onze werkzaamheden was de jaarrekening inclusief programmaverantwoording en paragrafen nagenoeg geheel gereed. De responstijd op onze vragen is echter altijd erg kort, waardoor we tijdig over de relevante controle-informatie konden beschikken. Enkel het proces rondom de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording dient nog verbeterd te worden. Ten opzichte van de eerste conceptversie van de jaarcijfers hebben slechts beperkte aanpassingen plaatsgevonden. Deze aanpassingen hadden met name betrekking op een herrubricering, de WNT-verantwoording, de SiSa-bijlage en de rechtmatigheidsverantwoording. De verwerkte aanpassingen hadden geen impact op het resultaat.
Deze afwijking wordt met name verklaard door de afkoop van het contract met Econocom. De afwijking van het resultaat ten opzichte van de gewijzigde begroting wordt toereikend toegelicht in de programmaverantwoording. In dit kader verwijzen we ook naar de analyse begrotingsrechtmatigheid.
Pagina 7
1.2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole - Sociaal domein Gemeente Eijsden-Margraten houdt grip op de getrouwheid en rechtmatigheid van de bestedingen in het Sociaal Domein De gemeente Eijsden-Margraten voert diverse regelingen uit in het Sociaal Domein waarbij een belangrijkste deel van deze taken is ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling stromen boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet) Wet sociale werkvoorziening
Sociale Zaken EijsdenMargraten Stichting Podium24 MTB Regio Maastricht N.V.
Aansluiting uitkeringenadministratie Aansluiting verantwoording Podium24 inzake loonkostensubsidies Ontvangst en doorbetaling van ontvangen rijksbudgetten t.b.v. realisatie wsw-plaatsen
Jeugdwet
Gemeente Maastricht
WMO
Zorgaanbieders
PGB
SVB
Werkelijke lasten, gebaseerd op de gecontroleerde verantwoording Jeugd ZuidLimburg Werkelijke lasten op basis van gecontroleerde productieverantwoordingen per aanbieder Declaraties conform het SVB-portaal
Participatiewet De uitvoering van de Participatiewet wordt uitgevoerd door de gemeente zelf. Ten aanzien van de financiering van de te verstrekken uitkeringen ontvangt de gemeente Eijsden-Margraten een rijksbudget. Wij hebben vastgesteld dat het definitieve rijksbudget 2024 overeenkomt met de definitieve beschikking van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. We hebben tevens vastgesteld dat de uitkeringenadministratie aansluit met de financiële administratie. Uit de uitgevoerde dossiercontroles blijkt dat de sociale uitkeringen rechtmatig zijn verantwoord in de jaarrekening 2024.
Wet sociale werkvoorziening De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening is door de gemeente EijsdenMargraten uitbesteed aan de verbonden partij MTB Regio Maastricht N.V.. Ten aanzien van de financiering van de deze taken ontvangt de gemeente EijsdenMargraten een rijksbudget. De gemeente betaalt na ontvangst van de Rijksbijdrage (voorschot) deze onverkort door aan MTB. Aan de hand van de jaarverantwoording van MTB hebben we vastgesteld dat er voldoende zekerheid bestaat over de gerealiseerde sw-plaatsen. WMO De controlemix ten aanzien van de WMO-bestedingen bestond uit procesgerichte en gegevensgerichte werkzaamheden, te weten: • Interne controlewerkzaamheden op clientdossiers ter bepaling van het recht op zorg, de juistheid van de kosten alsmede het aspect feitelijke levering van zorg; • Aansluiting verantwoorde WMO-bestedingen in financiële administratie met de subadministratie; • Aansluiting tussen de financiële administratie en de productieverantwoordingen / controleverklaringen van individuele WMO zorgaanbieders Begeleiding en Hulp bij het Huishouden. Deze werkzaamheden leveren een maximale onzekerheid op van afgerond € 98.000. Dit betreffen bestedingen bij zorgaanbieders waar geen controleverklaring bij de productieverantwoording was bijgevoegd. Deze onzekerheid nemen wij mee in onze foutenevaluatie.
Pagina 8
1.2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole - Sociaal domein Eigen bijdragen CAK Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de WMO geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Eijsden-Margraten heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2024 toegelicht.
Jeugdwet Onze werkzaamheden met betrekking tot de verantwoorde Jeugd-bestedingen bestonden louter uit gegevensgerichte werkzaamheden, te weten: • Aansluiting verantwoorde Jeugd-bestedingen in financiële administratie met subadministratie; • Review van de werkzaamheden van Deloitte m.b.t. de Jeugdverantwoording Zuid-Limburg. Deze werkzaamheden zijn gebaseerd op het Controleprotocol centrumregeling Jeugdzorg Zuid-Limburg 2024 en onze controle-instructies die wij in dit kader aan Deloitte hebben verstuurd; • Aansluiting maken tussen de financiële administratie en productieverantwoordingen, voorzien van controleverklaringen van individuele Jeugdzorgaanbieders. Deze werkzaamheden leveren geen onzekerheden op.
Pagina 9
1.3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole - rechtmatigheid De rechtmatigheidsverantwoording is getrouw weergegeven in de jaarrekening Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat: • de bewoording van de rechtmatigheidsverantwoording aansluit op het model volgens de Kadernota rechtmatigheid 2024; • Gemeente Eijsden-Margraten een verantwoordingsgrens van 3% (€ 2.460.194) en een rapportagegrens van € 100.000 heeft vastgesteld in de door de raad vastgestelde Financiële verordening; • de geconstateerde begrotingsafwijkingen zijn onderbouwd, waarbij de geconstateerde begrotingsoverschrijdingen van lasten gezien de omvang ten opzichte van de verantwoordingsgrens terecht zijn opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Aangezien u tevens heeft aangetoond dat deze overschrijdingen grotendeels als ‘acceptabel’ kunnen worden aangemerkt, behoeven wij geen benadrukking in onze controleverklaring op te nemen ten aanzien van deze onrechtmatigheden (voor nadere toelichting zie volgende pagina); • Er geen sprake is van onrechtmatigheden ten aanzien van het voorwaardencriterium. Rekening houdende met bovenstaande rechtmatigheidsverantwoording, na enkele weergegeven.
concluderen we dat de aanpassingen, getrouw is
Enkele begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Op basis van de Financiële verordening informeert het college de raad als ze verwacht dat de lasten van een programma de geautoriseerde lasten dreigen te overschrijden, de investeringsuitgaven van een investeringskrediet het geautoriseerde investeringskrediet dreigen te overschrijden, of de baten van een programma de geautoriseerde baten dreigen te over- of onderschrijden.
Overschrijdingen van lasten zijn per definitie onrechtmatig. Indien deze de verantwoordingsgrens overschrijden dan dienen deze te worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Het is aan het college om aan te tonen dat deze overschrijdingen ‘acceptabel’ zijn. Lastenoverschrijdingen zijn acceptabel, indien deze worden gecompenseerd door hogere baten, het een open einde regeling betreft of wanneer deze passen binnen het door de raad vastgestelde beleidskader. Overschrijdingen van baten en onderschrijdingen van baten en lasten zijn alleen onrechtmatig wanneer ze niet passen binnen het bestaand beleidskader van de raad of wanneer deze niet tijdig zijn gemeld. Ondanks onze aanbeveling in het accountantsverslag 2023 is bovenstaande aspect ‘tijdigheid’ in 2024 niet nader gedefinieerd in de Financiële verordening. Wij bevelen aan om dit alsnog te doen in 2025.
Wij hebben geconstateerd dat er in de paragraaf bedrijfsvoering onder het kopje rechtmatigheid een overzicht is opgenomen van de begrotingsafwijkingen per programma. In dit hoofdstuk is ook geconcludeerd welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel dienen te worden aangemerkt. Wij bevelen aan om de aansluiting met het overzicht van baten en lasten hierin voortaan explicieter vast te leggen. Kijkend naar de lastenoverschrijdingen per programma, dan is bij de programma’s “A. Kwaliteit van Leven” (€ 222.179), “B. Landbouw, landschap en plattelandseconomie” (€ 259.082), “C. Duurzaamheid en Klimaatverandering” (€ 71.192) en “E. Bestuur en Dienstverlening” (€ 2.203.342) sprake van overschrijding van lasten boven de rapportagegrens. Tezamen overschrijden deze de verantwoordingsgrens, waardoor deze opgenomen dienen te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.
Pagina 10
1.3. Uitkomsten jaarrekeningcontrole - rechtmatigheid Geen onrechtmatigheden geconstateerd naar aanleiding van de controle van de Europese aanbestedingen Uw VIC-functie heeft in samenspraak met ons als controlerend accountant geen onrechtmatigheden geconstateerd naar aanleiding van de verrichte interne controlewerkzaamheden ten aanzien van de Europese aanbestedingsregels. Wij bevelen aan om de door u geïdentificeerde risicodossiers in beeld te houden en passende acties te ondernemen, mochten zich mogelijke onrechtmatigheden voordoen. Een overkoepelend M&O-beleid is in opzet gereed De Kadernota Rechtmatigheid 2024 beveelt aan om een overkoepeld M&O-beleid op te stellen. Het college dient een uitspraak te doen in hoeverre het M&O beleid ook feitelijk wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen werken. De basis daarvoor ligt in belangrijke mate bij de uitkomsten van de intern uitgevoerde controles en evaluaties. Wanneer het college concludeert dat het M&O-beleid (op onderdelen) niet actueel is en/of dat er geen M&O-beleid bestaat of het M&Obeleid feitelijk niet wordt nageleefd dan vermeldt het college dit in de paragraaf bedrijfsvoering. Een dergelijke uiteenzetting is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. In 2025 zal het college het beleid met betrekking tot Misbruik en Oneigenlijk Gebruik vaststellen.
Pagina 11
1.4. Uitkomsten jaarrekeningcontrole – ontwikkelingen Aanpassingen BADO en BBV Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast. In de aanpassing van het BADO is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves.
De lat komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen. Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025 maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag bedragen, waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves mocht zijn. Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te kijken of een aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening en het controleprotocol aan de orde is.
Pagina 12
2. Overige bevindingen
Pagina 13
2.1. WNT en SiSa De WNT-verantwoording is juist en volledig verantwoord in de jaarrekening De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is WHS als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 van de gemeente EijsdenMargraten niet strijdig zijn met de WNT.
Dit geldt voor de verantwoorde bezoldiging van de griffier, gemeentesecretaris en voormalig gemeentesecretaris, maar ook voor de verantwoorde beëindigingsvergoeding met betrekking de voormalig gemeentesecretaris. Bovendien voldoet Gemeente Eijsden-Margraten aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2024 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2024. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B voor onze controlebevindingen. De accountant neemt in 2024 net als in 2023 een rechtmatigheidsoordeel op in zijn controleverklaring en wel in de sectie 'Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten’. Zoals af te leiden uit bovenstaande alinea zal het rechtmatigheidsoordeel omtrent de specifieke uitkeringen in de jaarrekening 2024 goedkeurend luiden. Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen is daardoor in de afgelopen jaren exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Eijsden-Margraten, andere gemeenten en decentrale overheden alsmede accountantskantoren. Voor uw gemeente is sprake van 30 SiSa-regelingen in 2024.
Met ingang van 2018 geldt een nieuwe WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2024 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht. Pagina 14
2. Ons oordeel bij uw jaarrekening Schattingen binnen uw grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In onderstaande tabel zijn onze bevindingen weergegeven. Naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden concluderen we dat de grondexploitaties juist zijn gewaardeerd in de jaarrekening.
Schattingspost
Oordeel
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
Het college rekent binnen de grondexploitaties met een toekomstige rekenrente, die is gebaseerd op de werkelijke gemiddelde rekenrente gebaseerd op de huidige leningenportefeuille.
Kostenstijging
Opbrengststijging
De verwachte kosten binnen de grondexploitatie zijn gebaseerd op gedetailleerde ramingen. Hierbij wordt rekening gehouden met de verwachte kostenstijgingen, mede in relatie tot de recentelijke kostenstijgingen in de markt. Wij zijn van mening dat bij Gemeente Eijsden-Margraten sprake is van een evenwichtige inschatting.
Het college rekent waar van toepassing met een opbrengstenstijging in de projecten. De verwachte opbrengsten zijn gebaseerd op contracten enerzijds en door het college vastgestelde grondprijzen anderzijds.
Gehanteerde programmering
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele marktomstandigheden, interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Verkoopprijzen
De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn veelal gebaseerd op marktinformatie of taxaties. Wij achten voor 2024 de gehanteerde prijsstelling, zoals opgenomen in de door ons gecontroleerde projecten, voldoende onderbouwd. controleverschil
optimistisch
evenwichtig
voorzichtig
controleverschil
Pagina 15
2.2. Significante schattingsposten Overige schattingen in uw jaarrekening Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering. Schattingspost Waardering financiële vaste activa
Oordeel
Toelichting
We hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van de kapitaalverstrekking en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen. Er zijn geen indicaties voor bijzondere waardeverminderingen.
Waardering (im)materiële vaste activa
Waardering debiteuren
We hebben vastgesteld dat Gemeente Eijsden-Margraten de nota activabeleid heeft nageleefd. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn afgestemd op de economische levensduur van de (im)materiële vaste activa en daarmee aanvaardbaar. Er zijn daarnaast geen indicaties op bijzondere waardeverminderingen van materiële vaste activa. Wij hebben vastgesteld dat de gehanteerde uitgangspunten evenwichtig zijn. Debiteuren zijn juist gewaardeerd in de jaarrekening. De omvang van de voorzieningen voor oninbaar geachte debiteuren is op consistente wijze bepaald.
Voorzieningen zijn juist en volledig gevormd in de jaarrekening. Aan alle voorzieningen liggen actuele beheer/onderhoudsplannen ten grondslag. De in 2022 gevormde Appa-voorziening is in 2024 opnieuw geëvalueerd. De hoogte van de voorziening is actuarieel bepaald.
Voorzieningen
controleverschil
optimistisch
evenwichtig
voorzichtig
controleverschil
Pagina 16
2.3. Financiële kengetallen Financiële kengetallen In onderstaande grafiek is een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van gemeente Eijsden-Margraten moeten worden opgenomen. De ratio’s hebben wij afgezet tegen 2023 maar ook tegen de cijfers van gemeenten met een vergelijkbaar aantal inwoners. Uit het overzicht blijkt dat de financiële positie van gemeente Eijsden-Margraten, uitgedrukt in de voorgeschreven kengetallen, iets achteruit is gegaan. Ten aanzien van de toelichting omtrent de kengetallen in de paragraaf Weerstandsvermogen bevelen we aan in toekomstige jaarstukken een betere analyse op te nemen van de onderlinge samenhang tussen de kengetallen en deze toelichting ook specifiek te maken voor Eijsden-Margraten. Hiermee stijgt de informatiewaarde van de gepresenteerde kengetallen. 140,0%
Financiële kengetallen
120,0%
100,0%
80,0%
60,0%
40,0%
20,0%
0,0% Netto schuldquote
Netto schuldquote gecorrigeerd
Solvabiliteit
Grondexploitatie
Belastingcapaciteit
Structurele exploitatieruimte
Eijsden-Margraten 2024
113,0%
102,0%
16,0%
0,0%
115,0%
0,0%
Eijsden-Margraten 2023
109,0%
98,0%
18,0%
0,0%
111,0%
4,0%
Gemeenten 25.000-35.000 inwoners 2023
26,0%
22,0%
43,0%
4,0%
102,0%
4,0%
Pagina 17
2.4. Fraude en voldoen aan wet en regelgeving Geen aanwijzingen voor materiële fraude of non-compliance Fraude en noncompliance Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de gemeente. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en –situaties aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse besproken.
Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s en de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2024. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s).
Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het college. Daarom hebben wij op diverse momenten met u, uw medewerkers van afdeling financiën over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Op basis van onze frauderisicobeoordeling hebben wij daarnaast de volgende controlewerkzaamheden uitgevoerd: • Risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid zijn afgezet tegen de kans en de impact (enkel voor de risicovolle processen vanuit het oogpunt van de accountantscontrole). • Beoordeeld of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties. • Controle van ongebruikelijke boekingen (boekingen buiten de regulier processen om en specifiek ten aanzien van overboekingen tussen programma’s) in uw administratie (memoriaalboekingen). • Controle van het gunningsproces van aanbestedingen; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Controle van de zakelijkheid van omvangrijke grond- en vastgoedtransacties; • Controle van uitgaande betalingen. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bijzonderheden voortgekomen. Pagina 18
Bijlagen
Pagina 19
Bijlage 1: Onze controle Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Eijsden-Margraten, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging d.d. 30 augustus 2024. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2024 van de gemeente Eijsden-Margraten aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring verstrekt. We hebben de controleverklaring gedateerd op de dag dat de jaarrekening is goedgekeurd door de raad, 1 juli 2025.
Onafhankelijkheid Conform onze beroeps- en gedragsregels dient een accountant bij de uitvoering van zijn werkzaamheden onafhankelijk te zijn van zijn cliënt. Deze regels hebben zowel betrekking op de soort dienstverlening als de persoon die de dienstverlening uitvoert. De regels zijn daarnaast afhankelijk van de omvang en de soort klant. WHS heeft deze regels ook geïncorporeerd in haar beleid en bedrijfsvoering.
Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 820.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de rapporteringstolerantie van € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.
Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSatoleranties eveneens op correcte wijze toe.
Wij hebben gedurende het jaar geen onafhankelijkheidsissues geconstateerd en bevestigen dat we deze onafhankelijkheidsvereisten hebben nageleefd. Met de nog te realiseren uren ten behoeve van de afronding van de controle verwachten wij binnen de begrote uren te blijven. Pagina 20
Bijlage 1: Onze controle Onze bevindingen ten aanzien van uw interne beheersing worden adequaat opgepakt In onze managementletter hebben wij enkele aanbevelingen gedaan om uw interne beheersing nog verder te optimaliseren. Onze bevindingen hadden betrekking op de volgende aspecten: • Inkoopproces: Procesinrichting en documentatie rondom prestatielevering is nog steeds een aandachtspunt. • Verhuurproces: De volledigheid van de verhuuropbrengsten is op dit moment in onvoldoende mate zichtbaar vastgesteld. • Sociaal Domein: Wij zijn van mening dat de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden ten aanzien van het Sociaal Domein over het algemeen gedegen worden uitgevoerd. Wij merken wel op dat de verbijzonderde interne controlewerkzaamheden ten aanzien van de sociale uitkeringen nog aandacht verdient, met name ten aanzien van de volledigheid van het verbijzonderd interne controledossier. Wij constateren dat de ambtelijke organisatie ten tijde van de jaarrekeningcontrole de aanbevelingen deels heeft opgepakt. Over de details van de aanbevelingen verwijzen wij naar onze managementletter. De feitelijke opvolging van de aanbevelingen toetsen wij weer ten tijde van de interim-controle 2025.
Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Wij concluderen dat de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking gewaarborgd is. Voor onze bevindingen naar aanleiding van onze IT-audit verwijzen wij naar onze managementletter.
Pagina 21
Bijlage 2: Bevindingen SiSa Bevindingen SiSa Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Eijsden-Margraten heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
NR.
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzeker
Financiële omvang in €
JenV A20B
Toelichting fout/ onzekerheid
Specifieke uitkering verstrekking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
BZK C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en gedupeerden door de toeslagenaffaire
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
OCW D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t Pagina 22
Bijlage 2: Bevindingen SiSa NR.
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzeker
Financiële omvang in €
IenW E3
Toelichting fout/ onzekerheid
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
IenW E21
Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
IenW E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
IenW E84
Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2022-2023
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
IenW E121
Incidentele specifieke uitkering bodem 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
SZW G10
Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
SZW G13
Onderwijsroute _deel gemeente 2024
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
Pagina 23
Bijlage 2: Bevindingen SiSa NR.
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzeker
Financiële omvang in €
VWS H4
Toelichting fout/ onzekerheid
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
VWS H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
VWS H35B
Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
VRO J55
Aanpak energiearmoede
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
VRO J56
Regeling huisvesting aandachtsgroepen
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
VRO J94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
KGG K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
AenM M7
Aanpak overlast asielzoekers
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
AenM M15
Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers 2022 en 2023
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
AenM M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t
Pagina 24