20250701 10a RV Kadernota en Burap 1-2025

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

Kadernota 2026 en Burap I-2025 KORTE SAMENVATTING In de Kadernota geeft de gemeenteraad de kaders aan bij het opstellen van de meerjarenprogrammabegroting. Vóór het verschijnen van de voorjaarsnota was het financieel perspectief meerjarig een niet sluitende begroting. In aanloop naar de kadernota 2026 was het beeld dat er keuzes gemaakt moesten worden om de begroting meerjarig financieel in evenwicht te brengen. Na het verschijnen van de Voorjaarsnota 2025 is het financieel perspectief van de gemeente minder slecht. Zo is er een stap gezet door de aanbevelingen uit het rapport van Ark gedeeltelijk over te nemen en wordt het zogenoemde ravijnjaar gedempt. Ondanks deze stappen ontkomen we niet aan een set van ombuigingen om meerjarig een sluitende begroting te presenteren.

TOELICHTING AANLEIDING Vóór het verschijnen van de voorjaarsnota was het financieel perspectief meerjarig een niet sluitende begroting. In aanloop naar de kadernota 2026 was het beeld dat er keuzes gemaakt moesten worden om de begroting meerjarig financieel in evenwicht te brengen. Dit proces is zorgvuldig en samen met de raad doorlopen. De raad is middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het proces waarbij op 18 maart 2025 na de raadsthemabijeenkomst over het bibliotheekwerk ruimte is geboden om vragen te stellen en zijn alle fracties actief betrokken door met elkaar in gesprek te gaan. De uitkomsten van de gesprekken heeft tot inzicht geleid en deze opbrengst is in de raadsthemabijeenkomst van 13 mei 2025 met de raad gedeeld. Daarnaast heeft het college na consultatie met de commissie P&C de raad geïnformeerd over het samenvoegen van de Burap I-2025 in de kadernota 2026. Deze combinatie levert het meest actueel financieel beeld en zorgt voor een integrale aanpak om te kunnen ombuigen. Na het verschijnen van de Voorjaarsnota 2025 is het financieel perspectief van de gemeente minder slecht. Zo is er een stap gezet door de aanbevelingen uit het rapport van Ark gedeeltelijk over te nemen en wordt het zogenoemde ravijnjaar gedempt. Ondanks deze stappen ontkomen we niet aan een set van ombuigingen om meerjarig een sluitende begroting te presenteren.

Deze ombuigingen zijn verwerkt in de kadenota.

gemeente Eijsden-Margraten Ons kenmerk

*Z0C7C1FAF15*

: Z/25/266307/952727

1

MOTIVERING De kadernota 2026 bevat een set aan ombuigingen die essentieel zijn om te komen tot een nagenoeg sluitende meerjarenprogrammabegroting. Deze maatregelen zijn nodig om een gezond financieel perspectief te waarborgen voor de komende jaren. De in de kadernota benoemde efficiency en administratieve maatregelen zorgen meerjarig voor een bijna positief begrotingssaldo. Daardoor is het op dit moment nog niet nodig om maatschappelijke maatregelen door te voeren. Ook zijn we niet van plan om extra belastingverhogingen voor te stellen, anders dan die al eerder door uw raad zijn vastgesteld. Tot slot willen we bij het opstellen van de meerjarenbegroting de door uw raad aangedragen opties zorgvuldig beoordelen en afwegen. Waar wenselijk zullen we deze voorstellen meenemen in de verdere uitwerking. Uw suggesties zijn via iBabs zijn bij de raadsthema-bijeenkomst van 13 mei met u gedeeld. Naast de noodzakelijke ombuigingen wordt in deze Kadernota ook stilgestaan bij toekomstige ontwikkelingen die onze gemeente raken. Onderstaand zijn deze in het kort weergegeven. Woningbouw De gemeente staat voor een grote woningbouwopgave. De verwachting is dat kosten voor grond, personeel en processen kunnen worden terugverdiend via kostenverhaal en grondopbrengsten, maar door prijsstijgingen en betaalbaarheidsvraagstukken is dit niet meer vanzelfsprekend. • • •

Aanloopkosten: € 2,5 miljoen (geraamd) worden verwerkt als een saldoneutrale grondexploitatie in de begroting 2026-2029. Risico: Indien binnen 5 jaar geen saldo-neutrale exploitatie start, moeten deze kosten uit de algemene reserve worden betaald. Bijkomende uitgaven: Investeringen en beheer in infrastructuur, groen, onderwijs, zorg en sportvoorzieningen kunnen toenemen door woningbouwgroei.

Mobiliteit We versterken de bereikbaarheid en verkeersveiligheid van onze kernen en het omliggende gebied. Met verbeterde ontsluitingsstructuren, duurzame mobiliteit (fiets, trein, OV) en aandacht voor alle verkeersmodaliteiten. Onderwijs- & Bibliotheekhuisvesting Het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs (2023-2038) omvat vier businesscases, waaronder aanpassing scholen in Margraten, Eijsden en Cadier & Keer, en verduurzaming van onderwijsgebouwen. • •

Cadier en Keer: Integratie van kindcentrum. Nieuwbouw op de huidige schoollocatie aan de Groenstraat. Eijsden: Bibliotheek tijdelijk in Ursulinecomplex, noodzaak tot structurele oplossing met bijbehorende investering (nog te bepalen).

Zorg Door het Integraal Zorgakkoord verandert de zorginrichting fundamenteel. Focus ligt op gezondheid, preventie en samenwerking tussen partners. Belangrijke thema’s: • • •

Ontschotten van zorg en samenwerking met o.a. woningbouw en welzijn. Impact van vergrijzing en nieuwkomers op leefbaarheid, integratie, Wmo-aanvragen en mantelzorg. Verwachte toename van jeugdhulpvraag (ca. 1 op de 10 kinderen landelijk).

IHP Sportaccommodaties Een nieuw Integraal Huisvestingsplan sportaccommodaties is in de maak. •

Uitspraken over noodzakelijke investeringen en beleidskeuzes volgen later dit jaar.

gemeente Eijsden-Margraten

2

•

Financiële impact is op dit moment nog onbekend.

Economie Er is behoefte aan een bredere economische visie door onder meer: • • • •

Groei van de vrijetijdseconomie. Ontwikkelingen rond de Health Campus, Einstein Telescoop en mondiale trends. Toekomstige verandering in vraag naar bedrijfshuisvesting. Herstructurering van bedrijventerreinen, met name in Eijsden en Gronsveld, wordt voorzien.

Liberation Rondom de viering van 80 jaar vrijheid en het internationale belang van thema’s als vrede en veiligheid wordt onderzocht hoe het thema Liberation toekomstgericht ingevuld kan worden. •

Er worden ideeën verkend, mede gebaseerd op de aanwezigheid van de Amerikaanse Begraafplaats.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT De kadernota is het beleidsdocument waarin de hoofdlijnen van het gemeentelijk beleid en de financiële kaders voor komend jaar worden vastgelegd. Het dient als basis voor het opstellen van de meerjarenprogrammabegroting. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE De raad is middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het proces waarbij op 18 maart 2025 na de raadsthemabijeenkomst ruimte is geboden om vragen te stellen en zijn alle fracties actief betrokken door met elkaar in gesprek te gaan. De uitkomsten van de gesprekken heeft tot inzichten geleid en deze opbrengst is in de raadsthemabijeenkomst van 13 mei 2025 met de raad gedeeld. FINANCIËLE ASPECTEN

gemeente Eijsden-Margraten

3

2026

2027

2028

2029

Begrotingssaldo voor maatregelen (inclusief 1e burap 2025)

€ -3.050.015 € -2.709.231 € -2.994.076 €

Bekende i mpa ct december ci rcul a i re 2024

€

440.954 €

516.269 €

594.225

Ges cha tte i mpa ct ca o onderha ndel i ngen

€

-350.000 €

-350.000 €

-350.000 €

-350.000

Begrotingssaldo na cao en dec circulaire 2024

€ -2.959.062 € -2.542.962 € -2.749.851 €

-2.749.851

Bi js tel l en di vi dend ui tkeri ng Enexi s

€

100.000 €

100.000

€

100.000

Inboeken extra mi ddel en va nui t het Ri jk n.a .v. va n Ark

€ 1.000.000 € 1.000.000 €

-

€

-

Stel pos t jeugdzorg na 2027

€

- €

€

580.000

€

580.000

Doorrekeni ng voorja a rnota vwb dempen ra vi jnja a r

€

500.000 €

500.000 €

500.000

€

500.000

PM

PM

€

500.000 €

500.000 €

€

500.000

PM+

PM-

Mei ci rcul a i re Accres ontwi kkel i ng Vri jva l l oon en pri js compens a ti e

100.000 €

-

€

PM 500.000

-2.994.076 594.225

PM

PM-

PM-

Begrotingssaldo voor maatregelen (inclusief 1e burap 2025)

€

-859.062 €

-442.962 € -1.069.851 €

Administratief

€

442.000 €

492.000 €

492.000

€

492.000

Boekhoudkundi g a a npa s s en va n de res twa a rde gem. gebouwen

€

160.000 €

160.000 €

160.000

€

160.000

Econocom

€

118.000 €

118.000 €

118.000

€

118.000

Bi js tel l i ng l eges i nkoms ten

€

100.000 €

100.000 €

100.000

€

100.000

Aftoppen dota ti e La nds cha ps fonds

€

50.000 €

50.000 €

50.000

€

50.000

€

50.000 €

50.000

€

50.000

Vri jva l kos ten i nhuur duurza a mhei d

€

10.000 €

10.000 €

10.000

€

10.000

Stopzetten beheer gemeentel i jk wi fi -netwerk Ei js den-Ma rgra ten t.b.v. recrea ti ef verkeer op het wa ter

€

4.000 €

4.000 €

4.000

€

4.000

Efficiency

€

459.090 €

459.090 €

524.090

€

524.090

Doel ma ti ger i nzetten en a nders orga ni s eren bi nnen de a mbtel i jke orga ni s a ti e. Sa l a ri s kos ten ten l a s te brengen va n projecten

€

110.000 €

110.000 €

110.000

€

110.000

€

122.000 €

122.000 €

122.000

€

122.000

Bi js tel l en opl ei di ngs budget en rei s en verbl i jfs kos ten

€

100.000 €

100.000 €

100.000

€

100.000

Voordeel op de ni euwe a fges l oten verzekeri ng voor a fdekki ng WGA

€

85.000 €

85.000 €

85.000

€

85.000

€

65.000

€

65.000

Vri jva l budgeta dvi es kos ten ops tel l en nota La ndbouw

Sl ui ten Servi cepunt Ei js den

-1.069.851

Stopzetten s ubs i di es erfgoed

€

30.150 €

30.150 €

30.150

€

30.150

Stopzetten gemeentel i jke bi jdra ge expl oi ta ti e Monumentenwa cht

€

11.940 €

11.940 €

11.940

€

11.940

Totaal administratief en efficiency

€

901.090 €

951.090 € 1.016.090

€

1.016.090

Begrotingssaldo na verwerking administratieve en efficiency maatregelen

€

42.028 €

508.128 €

-53.761 €

-53.761

UITVOERING EN EVALUATIE Na de behandeling in de besluitvormende Raadsvergadering van 1 juli 2025 zal de kadernota als startpunt dienen bij het opstellen van de meerjarenprogrammabegroting 2026-2029. GEVOLGEN VOOR DE NATUUR Niet van toepassing.

Het college van Eijsden-Margraten

gemeente Eijsden-Margraten

4

De secretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

5

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders;

gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT 1. Kennisnemen van de kadernota 2026. 2. In te stemmen om de voorgestelde administratieve ombuigingen te verwerken in de begroting 20262029. 3. In te stemmen om de voorgestelde efficiency ombuigingen te verwerken in de begroting 2026-2029. 4. In te stemmen met de bijgevoegde bestuursrapportage 2025-I. 5. € 2.500.000 per 1 juli 2025 als voorfinanciering beschikbaar te stellen voor de woningbouwopgave.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 1 juli 2025.

De griffier

De voorzitter

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

6