20250527 11g RB GR GGD - Begroting 2026

gemeente eijsden-margraten

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL GR GGD ZL begroting 2026 en (concept) jaaroverzicht 2024

KORTE SAMENVATTING Bijgaand ontvangt uw gemeenteraad de stukken t.b.v. de GGD begroting 2026 en het (concept) jaaroverzicht 2024. Deze stukken worden op 2 juli a.s. voorgelegd aan het Algemeen Bestuur GGD ZL (hierna: AB GGD ZL). Alvorens deze stukken ter besluitvorming worden voorgelegd aan het AB GGD ZL, heeft uw gemeenteraad de mogelijkheid om vóór 9 juni a.s. een zienswijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur GGD ZL (hierna: DB GGD ZL).

De stukken bestaan uit: de aanbiedingsbrief, de GGD begroting 2026 incl. bijbehorende tabellen en het (concept) Jaaroverzicht 2024. De begroting is opgebouwd op basis van de drie programma's van GGD ZuidLimburg (hierna: GGD ZL), te weten: programma GGD, programma Jeugdgezondheidszorg (hierna: JGZ) en

programma Veilig Thuis (hierna: VT). Binnen onze gemeentelijke begroting vallen de programma's GGD en VT onder de basisgezondheidszorg en het programma JGZ onder de jeugdgezondheidszorg. De bezuinigingen op Rijksmiddelen en projectmiddelen raken 20% van de totale GGD begroting. De GGD weet in de begroting 2026 aan te tonen dat zij aanzienlijke inspanningen leveren (en hebben geleverd) om

de impact van hun begroting op het gemeentelijke budget te minimaliseren. De begroting 2026 inclusief

voorlopige indexering leidt tot een minimale bijraming (€718,-) op de basisgezondheidszorg en minimale

aframing (€894,-) op de jeugdgezondheidszorg.

TOELICHTING AANLEIDING Voor u ligt de begroting van de GGD ZL voor het jaar 2026. Deze begroting is tot stand gekomen na een langdurig en zorgvuldig proces met het DB en AB GGD ZL. Het was geen eenvoudige opgave om een

| |

begroting te formuleren met de landelijke bezuinigingen, financiéle onzekerheden waarmee gemeenten te maken hebben én de snel veranderende wereld om ons heen.

gemeente Eijsden-Margraten

: Z/24/261550/942094

1 =

AEEA

Ons kenmerk

De GGD ZL is een gemeenschappelijke regeling, die is ingesteld door de 16 gemeenten in Zuid-Limburg. De gemeenten hebben de taak om de lokale publieke belangen op het gebied van publieke gezondheid te behartigen. Een groot deel van deze taken hebben de Zuid-Limburgse gemeenten belegd bij GGD ZL. Gemeente bepalen het gezondheidsbeleid en voeren hierop regie. De GGD adviseert gemeenten, levert

data en kennis, verbindt partijen en is aanjager van processen die moeten leiden tot een betere gezondheid van de Zuid-Limburgers. Ook zorgt de GGD voor de uitvoering van de wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid, de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet op de lijkbezorging en aanvullende taken die door gemeenten aan de GGD zijn opgedragen.

De GGD ZL kent 3 programma's: programma GGD (1), programma JGZ (2) en programma VT (3). Het dienstverleningspakket geeft gedetailleerd weer wat de taken van de GGD zijn: KA Medische Milieukunde

Forensische De

f

Ex i

Jeugdgezondheidszorg

Samet

25

Publieke Gezondheid

Geneeskundige Hulpverieningsorganisatie in de Regio

aan de lokale zorgstructuur en zorgverleners.

De GHOR wördineert en adviseert over de opschaling van dagelijkse naar grootschalige geneeskundige hulpverlening.

bedenad ondersteuning « Niet verplicht bij de GGD Be Racde Cy

« Wet veiligheidsregic's DE idadsKeAOnsa) verbinding met de GGD is wettelijk vastgelegd (via DPG, directeur publieke gezondheid)

* Beleid veiligheidsregio is leidend

Bij de GGD ZLis sprake 3 grote financieringsstromen: directe Rijksmiddelen, gemeentelijke middelen en projectmiddelen. Het kabinet Schoof | kondigde in 2024 forse bezuinigingen aan op zowel Rijksmiddelen als

de projectmiddelen die de GGD ZL ontvangt. Deze bezuinigingen raken maarliefst 20% van de totale GGD begroting. Ook de gemeenten zien een ravijnjaar op zich afkomen en hebben te maken metgrote financiéle vraagstukken.

Bijgaande begroting is opgesteld conform de kadernota 2026 en het meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Om de gemeenteraad in de gelegenheid te stellen een onderbouwde zienswijze op de begroting 2026 te geven, ontvangt u tevens het de (concept) jaarrekening 2024. Het DB GGD ZL zal de begroting 2026 samen met de ontvangen zienswijzen op 2 juli 2025 aanbieden aan

het AB GGD ZL.

MOTIVERING 1.

(Concept) jaarrekening 2024

De (concept) jaarrekening 2024 geeft inzicht in de productiecijfers, prestaties en ontwikkelingen die

gerealiseerd zijn in 2024. Bij het verzenden van de jaarrekening ontbreekt de accountantsverklaring, maar

de accountant is akkoord met het verzenden van het concept. De jaarstukken worden formeel vastgesteld in het AB van 16 april 2025. Conform hetgeen is bepaald in de Wet gemeenschappelijke regelingen is een

zienswijze op de jaarstukken niet aan de orde. Als extra dienst worden deze stukken meegestuurd om de gemeenteraad in de gelegenheid te stellen een onderbouwde zienswijze te geven op de begroting 2026.

gemeente Eijsden-Margraten

De (concept) jaarrekening 2024 kent een positief resultaat op de drie programma’s binnen de GGD. Eris sprake van een positief resultaat van €1.479.126. Voor de programma's GGD en JGZ geldt dat deze

resultaten terugvloeien naar de deelnemende gemeenten. Voor het programma VT wordt dit gedeeltelijk opgenomen in de bestemmingsreserve van VT om de wachtlijsten te verwerken en in de bestemmingsreserve van de forensische geneeskunde voor het opvangen van de actuele problematieken en ontwikkelingen (personeelstekorten etc.). Een klein gedeelte vloeit terug naar de deelnemende gemeenten. Voor gemeente Eijsden-Margraten betekent dit een te ontvangen bedrag van €20.619,- over het jaarresultaat van 2024. Voorgesteld wordt om het te ontvangen bedrag in 2025 beschikbaar te houden voor

de eventuele kleine technische begrotingswijzigingen en index-bijstellingen die via de septembercirculaire

van de rijksoverheid worden gecommuniceerd. De tweede bestuursrapportage zal gebruikt worden om het budget indien nodig aan te passen. 2.

Begroting 2026

Het kabinet is momenteel bezig met het opstellen van de voorjaarsnota waarin de aangekondigde bezuinigingen verder geconcretiseerd worden en voorstellen worden uitgewerkt. Tijdens het opstellen van dit

stuk (maart 2025) is deze voorjaarsnota er nog niet en is in de begroting 2026 van de GGD ZL alles verwerkt

wat we tot nu toe weten. Mogelijke veranderingen in de voorjaarsnota worden te zijner tijd verwerkt via een begrotingswijziging. Binnen onze gemeentelijke begroting vallen de programma's GGD en VT onder de Basisgezondheidszorg en het programma JGZ onder de Jeugdgezondheidszorg. Omwille hiervan wordt de begroting 2026 nader toegelicht op Basisgezondheidszorg en Jeugdgezondheidszorg. Onderstaand worden de belangrijkste ontwikkelingen van de verschillende onderdelen toegelicht.

2a. Basisgezondheidszorg - Programma GGD en VT -

Infectieziektebestrijding: De Rijksbezuinigingen en bezuinigingen op projectmiddelen raken de GGD in het hart. Op het gebied van infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid is een grote bezuiniging ingeboekt. De GGD heeft op middelen gerekend die beschikbaar werden gesteld, conform de brief van het Rijk in juli 2023, voor het versterken van infectieziekten en pandemische paraatheid. Deze middelen zijn inmiddels geschrapt terwijl de GGD wel wegen in is geslagen die dit budget vragen. Dit is niet de enige ontwikkeling binnen de infectieziekte bestrijding. Gezien de zorgwekkende daling op het

gebied van vaccineren in onze regio wil de GGD de vaccinatiegraat verhogen. Dit vraagt een stevigere voortzetting van de bestaande programma’s. Daarnaast wordt er steviger ingezet op de turbucolosebestrijding én wordt onderzocht om de reizigersvaccinaties en advisering onder te brengen bij de GR GGD ZL (zie ook 3. Zienswijze reizigersvaccinatie).

-

Seksuele gezondheid: Dit programma wordt in 2026 flink gekort op Rijksmiddelen.

-

Publieke Gezondheid: Monitoring, onderzoek en beleidsadvisering krijgt de komende jaren een grotere rol. Ook zien we

een wettelijke verplichting op ons af komen ten aanzien van de aanpak suicidepreventie waar de GGD een rol in gaat vervullen. -

Hygiëne en Inspectie, Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en Medische Milieukunde: Deze onderdelen geven geen fundamentele stijgingen weer in de begroting.

-

Forensische Geneeskunde: De forensische geneeskunde is op Limburgse schaal georganiseerd. Dit is bij de GGD belegd en bestaat uit de lijkschouw, de FME en de MAZ. Er is een landelijk tekort aan forensisch artsen. Gezien het landelijk tekort aan forensisch artsen én het ziekteverzuim kan het rooster op dit moment niet gevuld worden. Daarnaast is het onderdeel MAZ (na een landelijke aanbesteding van de politie)

niet meer gegund aan de GGD. Geen enkele GGD heeft deze aanbesteding in het land gewonnen.

gemeente Eijsden-Margraten

Hiermee valt een grote financiële pijler weg bij de GGD. De toekomstscenario's worden momenteel nader onderzocht. De financiële impact van de ontwikkelingen hier rondom zijn niet voorzien in de begroting 2026.

-

Veilig Thuis: Bij Veilig Thuis hebben wein 2024 te maken gehad met wachtlijsten door de forse onderbezetting. De GGD gaat deze wachtlijsten wegwerken met de inzet van een deel van het positieve resultaat (programma VT) van 2024. Naar verwachting zijn deze middelen toereikend, omwille hiervan is ook op dit thema geen financiële impact in de begroting 2026 voorzien.

2b. Jeugdgezondheidszorg - Programma JGZ

GGD Basis GGDBasis

_

Inwoners per 1-1-| Oorspronkelijke| Bijstellingindex’ [voorlopigeindex]Effect Parameter]

2024|

Eijsden- Margraten Totaal GGD

bijdrage 2025|

2024 Esen

2026

26.034

432.974

12.583

9.100

-1.615

600.290

9.947.291

289.077

209.846

-

GGD Veilig Thuis ;

GGDVeiligThuis

Parameterscluster| Oorspronkelijke| Bijstelling index| Voorlopige Index| —

1-1-2024|

Eijsden- Margraten Totaal GGD

-

3,51% 100%

bijdrage 2025

2024|

261.190 7.528.484

2026] Effect Parameters

9.691 249.926

5.590 159.458

Algemene)

dekkingsmiddelen|

1.858 5

GGD Basis

Bijdrage.

63.088

516.130

1.454.673

11.900.887

Centrumbijdrage| GGDVeilig Thuis

2026)

5 1.304.000

Bijdrage 2026 278.320 9.241.868

Jeugdgezondheidszorg (JGZ): De JGZ gaat meer toewerken naar groepsgerichte dienstverlening en sluiten aan bij nieuwe vormen van samenwerking op brede thema’s. Om ervaringen op te doen en het effect te evalueren wordt er gewerkt met een pilot. Dit vraagt nu investeringen die in de toekomst tot bezuinigingen zullen leiden, afhankelijk van de eerste resultaten van deze pilot.

-

Rijksvaccinatieprogramma (RVP): Er is een extra vaccinatie aan het RVP toegevoegd, namelijk het rotavirus.

GGD JGZ Aantal Jeugdigen)

Oorspronkelijke|

per 1-1-24

bijdrage 2025

GGD JGZ

Bijstelling index{ Voorlopige Index) Effect Parameters 2024

2026

jeugdigen -4.576

Eijsden- Margraten

4.561

1.089.392

33.043

22.916

Totaal GGD

88.561

21.008.542

696.940

444.962

Aantal Jeugdigen{

Voorschot RVP)

Eijsden- Margraten

4.561

63.810

Totaal GGD

88.561

1.239.000

GGDJG. Bijdrage 2026, 1.140.775 22.150.444

RVP RVP

3.

per 1-1-24

2026

Zienwijze reizigersvaccinatie

Het voornemen is om vanaf1 januari 2026 de reizigersvaccinatie bij de GGDZL onder te brengen. Deze reizigersvaccins worden bekostigd door tarieven van derden. Hoewel het de rekening van de gemeenten dus

niet raakt impliceert het wel een uitbreiding van taken binnen de Gemeenschappelijke Regeling GGD ZL. De

GGD meent er goed aan te doen om de gemeenteraden toch de gelegenheid te bieden hiervoor een zienswijze kenbaar te maken.

gemeente Eijsden-Margraten

4.

Advies zienswijze

De forse bezuinigingen raken de GGD in het hart. Het raakt maar liefst 20% van de totale GGD begroting. De GGD is in staat aan te tonen datzij aanzienlijke inspanningen leveren (en hebben geleverd) om de impact van hun begroting op het gemeentelijke budget te minimaliseren. Zo heeft de GGD binnen het programma JGZ reeds een structurele bezuiniging van 500k gerealiseerd die stamt uit 2022 (als resultaat van de samenvoeging JGZ in Zuid-Limburg). Het is dan ook te begrijpen dat zij reeds concessies hebben gedaan, en dat een verdere reductie van de gemeentelijke bijdrage ondenkbaar is. Daarom adviseert uw college een positieve zienswijze te geven op de GGD begroting 2026.

Tevens kan het college zich vinden in de zorgvuldige keuze voor de resultaatbestemming van de

jaarrekening 2024. Zowel de bestemmingsreserve voor het wegwerken van de wachtlijsten VT als de

bestemmingsreserve voor de forensische geneeskunde zijn ook voor ons van wezenlijk belang. Wij zijn er bij

gebaat wanneer VT de wachtlijsten weet weg te werken én we de onzekerheden omtrent de forensische geneeskunde kunnen opvangen.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT

Bijgaand voorstel kent een wettelijke grondslag in de Wet gemeenschappelijke regelingen, de Wet publieke

gezondheid, de Wet op de lijkbezorging en de Wet maatschappelijke ondersteuning. In de Meerjarenprogrammabegroting 2025-2028 sluit dit voorstel aan bij Programma 1 “Kwaliteit van Leven, Trendbreuk Eijsden-Margraten” én in Paragraaf 6 “Verbonden partijen” is de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Zuid-Limburg (ZL) opgenomen. Per 1 januari 2006 maakt onze gemeente deel uit van deze GR.

PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE Niet van toepassing op dit voorstel.

FINANCIËLE ASPECTEN De GGD Zuid-Limburg kent 3 grote financieringsstromen: gemeentelijke middelen, directe Rijksmiddelen en projectmiddelen. Het kabinet Schoof | kondigde in 2024 forse bezuinigingen aan op Rijksmiddelen en

projectmiddelen die de GGDZL ontvangt. Deze bezuinigingen raken 20% van de totale GGD begroting. Bezuiniging directe Rijksmiddelen

Op het gebied van infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid is een grote bezuiniging ingeboekt,

waarbij eigenlijk alle investeringen die gedaan/aangekondigd zijn om beter voorbereid te zijn op dreigingen worden geschrapt. Hierdoor worden de gedane inspanningen teniet gedaan en moet ook de GGDZL een

forse bezuiniging realiseren. Ook is er een generieke budgetkorting op diverse SPUK's afgekondigd van 10

% en staan overige middelen onder druk.

Bezuiniging projectfinanciering Door de afname van projectfinanciering, door bezuinigingen bij onder meer RIVM en ZonMW,staat niet

alleen innovatie en onderzoek, maar ook landelijke middelen (zoals Trendbreukaanpak, Gezonde Basisschool van de Toekomst en Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst (JOGG)) onder druk. Ook is er een forse bezuiniging ingeboekt op het hoger onderwijs en de academisering.

Bezuiniging gemeentelijke middelen

Ook wij als gemeente zien een ravijnjaar op ons afkomen en hebben te maken met grote financiële

vraagstukken, vandaar ook onze bezuinigingsopdracht die aan de GGDZL is verstrekt. Mogelijke

bezuinigingen zijn door de GGDZL uitgewerkt en dit toont aan dat het niet verantwoord is om verder te

bezuinigen op de GGD taken, Veilig Thuis en Jeugdgezondheidszorg. De uitgangspunten voor de begroting 2026 zijn besproken in de Financiële Commissie van 22 januari 2025. De Financiële Commissie heeft hierop een positief advies gegeven.

Ondanks de forse bezuinigingen die de GGD zijn opgelegd door het korten op 2 financieringsstromen zijn de

gevolgen hiervan voor de gemeenten niet voelbaar. De begroting GGD over 2026 is in lijn met hetgeen wij als gemeente geprognosticeerd hebben. gemeente Eijsden-Margraten

Basisgezondheidszorg

Grbk 67140000

Begroot MJB 2026

829.241

Begroting 2026 GGD Basis

516.130

Begroting 2026 GGD Veilig Thuis

278.329

Forensische Geneeskunde (FGK)

17.500

Bijdrage vangnet OGGZ GGD

18.000

Nieuw Begroot MJB 2026

829.959

Basisgezondheidszorg

Verklaring

Bijraming GGD Basis Bij- en aframingen 2026

-3.636 -3.636

Bijraming GGD Veilig Thuis Bij- en aframingen 2026

pagezonaneiaszorg

4.354 4,354

VAA

EN

Begroot MJB 2026

1.205.479

Begroting 2026 JGZ

1,140,775

Rijksvaccinatieprogramma (RVP)

63.810

Nieuw Begroot MJB 2026

1.204.585

Jeugdgezondheidszorg

Verklaring

Bij- en aframingen 2026

2.470

Bijraming RVP 2026

-3.364

gemeente Eijsden-Margraten

Begroting 2027-2029 De begroting 2026 inclusief voorlopige indexering leidt tot onderstaande meerjarenbegroting voor basis- en

jeugdgezondheidszorg. Dit zal meegenomen worden in de (meerjaren)begroting van Eijsden-Margraten.

Te begroten GGD

€

829.959 €

868.137 €

902.212 €

937.623

In piramide Begroting EM €

829.241] €

861.581 €

895.183 €

895.183

718 €

6.556 €

7.029 €

42,440

In MJB

€

Bij/aframing

Bijraming

Bijraming

Bijraming

Bijraming

Te begroten GGD

€

1.204.585 €

1.259.996 €

1.309.451 €

1.360.847

In piramide Begroting EM

€

1.205.479 €

1.252.493 €

1.301.340 €

1.301.340

In MJB

€

-894 €

7.503 €

8.110 €

59,506

Bij/aframing

Aframing

Bijraming

Bijraming

Bijraming

Risico’s Landelijke onzekerheden in voorjaarsnota

Het kabinet is momenteel bezig met het opstellen van de voorjaarsnota, waarin de aangekondigde

bezuinigingen verder geconcretiseerd worden en voorstellen verder uitgewerkt. Mogelijk worden hier bezuinigingen teruggedraaid of anders vormgegeven. Tijdens het opstellen van deze stukken is de

voorjaarsnota er nog niet en is in de begroting 2026 van de GGDZL alles verwerkt wat nu al bekend is.

Mogelijke veranderingen in de voorjaarsnota worden ter zijnertijd via een begrotingswijziging van de GGD

verwerkt.

Ingeboekte bezuinigingen in 2026 In de begroting GGD zijn de Rijks- en projectbezuinigingen verwerkt en ingeboekt. Dit houdt in dat sprake is van een forse taakstelling, waarvan de gevolgen door de GGDZL gedragen moeten worden. De bezuinigingen raken vooral het programma GGD. Recent heeft de JGZ al een structurele bezuiniging van 5

ton gerealiseerd. Uit een grondige analyse -die in de bijlage terug te vinden is- van de taken de GGDZL blijkt dat het echt onverantwoord is om zonder grote consequenties te bezuinigen. Onder meer vanwege de wachtlijst met risico’s bij Veilig Thuis, dalende vaccinatiegraad en arbeidsmarkttekorten. Aanbesteding forensische geneeskunde (FG) Begin maart heeft de GGDZL van de Politie vernomen dat de aanbesteding van de Medische Arrestantenzorg (MAZ) niet gegund is aan de GGDZL. De formele aanbestedingsprocedure is nog niet helemaal afgerond en de dienstverlening door GGDZL loopt hoogstwaarschijnlijk nog tenminste 1 jaar door. De financiële, juridische en organisatorische gevolgen hiervan zijn in dit stadium nog niet te overzien. Vandaar dat de kosten FG nog in zijn geheel zijn opgenomen in de begroting 2026.

Structureel groot tekort aan artsen forensische geneeskunde

Vanwege krapte op de arbeidsmarkt van forensisch artsen en ziekteverzuim is het nu onmogelijk om een continu rooster gevuld te krijgen. Het is momenteel nog onduidelijk wat dit en het verliezen van de

aanbesteding voor de huidige en toekomstige dienstverlening betekent.

Effecten landelijke bezuinigingen Er is sprake van aanzienlijke kortingen en bezuinigingen op de geldstromen van de GGD, dit loopt op tot 20%. Daarnaast worden de meeste geldstromen niet meer geïndexeerd. Dit zal leiden tot reductie van personeel (formatie) en dit zal gepaard gaan metfrictiekosten. Reserves GGD

De algemene reserve van de GGDZL blijft ruim onder de overeengekomen 6% en is jarenlang niet aangevuld. Ze is ruim onvoldoende om de bestaande risico's af te kunnen dekken. Dit betekent dar er sprake is van onderdekking op bestaande risico's bij de GGDZL.

gemeente Eijsden-Margraten

UITVOERING EN EVALUATIE Na behandeling in de commissie- en raadsvergadering van respectievelijk 19 en 27 mei 2025 wordt GGD ZL middels het toezenden van het raadsbesluit geïnformeerd over uw zienswijze. Dit gebeurt middels een e-

mail. Op 2 juli 2025 wordt de begroting 2026 behandeld in het AB GGD ZL. Na vaststelling in dit AB worden de diensten in 2026 uitgevoerd. Op basis van de uitvoering in 2025 en verdere ontwikkelingen wordt de begroting waar nodig bijgesteld.

GEVOLGEN VOOR DE NATUUR Niet van toepassing op dit voorstel.

Het college van Eijsden-Margraten

De secretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

gemeente

eijsden-margraten

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT 1.

2.

Als zienswijze over de GGD begroting 2026 t.a.v. de basisgezondheidszorg kenbaar maken, dat uw Raad ermee kan instemmen.

Als zienwijze over de GGD begroting 2026 t.a.v. de jeugdgezondheidszorg kenbaar maken, dat uw Raad ermee kan instemmen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 27 mei 2025.

‚G.A.J.T. Verbeet

gemeente Eijsden-Margraten