20250219 02a Raadsvoorstel vestiging voorkeursrecht

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

Vestigen voorkeursrecht gemeenten Vestiging voorkeursrechten op de locaties: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Banholt, voormalig voetbalveld (uitbreiding Mheerderweg Noord); Bemelen, locaties aan de Sint Laurentiusstraat en De Steeg; Cadier en Keer, Pastoor Kikkenweg/ Dorpsstraat; Eckelrade, Miséricorde; Eijsden, Panneslager; Eijsden, Poelveld Fase 3 (Hutweg); Eijsden, Poelveld Fase 4 (Sportvelden); Margraten, Bloesemgaard Fase 3; Margraten, Koningswinkel.

KORTE SAMENVATTING Uw raad wordt via dit voorstel gevraagd om de gronden (percelen en perceelsgedeelten), zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende kadastrale overzichten, de tekeningen en bijbehorende perceellijsten, vermelde kadastrale aanduidingen, de grootte, de namen van de eigenaren en (beperkt) zakelijk gerechtigden conform het register van het Kadaster naar de stand per 8 januari 2025, op grond van artikel 9.1, eerste lid, aanhef en onder c van de Omgevingswet aan te wijzen ten behoeve van het vestigen van het zogenoemde voorkeursrecht. Het voorkeursrecht houdt in, dat de gemeente het eerste recht van koop verkrijgt op een onroerende zaak die door belanghebbende te koop wordt aangeboden. In totaal heeft dit voorstel betrekking op ca. 170 eigenaren/zakelijk gerechtigden die ca. 190 percelen in bezit hebben. Tevens wordt uw raad gevraagd om de uitvoering van dit besluit aan het college van burgemeester en wethouders op te dragen alsmede om de intrekking van het voorkeursrecht te mandateren aan het college.

TOELICHTING AANLEIDING Landelijk bestaat er een stijgend tekort aan woningen en moeten er de komende jaren bijna één miljoen woningen worden gebouwd. In de gemeente bestaat er een grote woningbehoefte, zoals onder meer blijkt uit de ‘Vaststelling (richtinggevende) kaders om invulling te geven aan de woningbouwopgave Eijsden-Margraten t/m 2030’, de ‘Woonzorgvisie Eijsden-Margraten 2024-2030’ en ‘Samen bouwen aan de toekomst, Woonvisie gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

1

2019-2025’. Daarnaast is in de vastgestelde programmabegroting 2025-2028 een tabel opgenomen om inzicht te verschaffen in mogelijke bouwlocaties per kern en de omvang hiervan. Deze tabel treft u als bijlage bij dit raadsvoorstel aan. Tijdens de begrotingsbehandeling 2025 is met de raad afgestemd dat op een aantal van de in de tabel vermelde locaties een voorkeursrecht wordt gevestigd en dat een voorstel daartoe in februari 2025 aan de raad zou worden voorgelegd. De locaties, die worden aangewezen op grond van artikel 9.1, aanheft en eerste lid, onder c van de Omgevingswet op grond van een voorkeursrechtbeschikking (het voorliggende raadsbesluit), zijn al opgenomen in de hiervoor genoemde stukken en dan met name de tabel die in de begroting is opgenomen, met uitzondering van de beide locaties in de kern Bemelen. Een deel van de gronden is op dit moment niet in eigendom van de gemeente. Om ervoor te zorgen dat de gemeente in een goede positie komt om deze gronden te bemachtigen voor woningbouw en voor wat de gronden binnen de deellocatie Panneslager betreft voor sport- spel en (extensieve) recreatievoorzieningen, is het noodzakelijk om het voorkeursrecht te vestigen. De gemeente bestendigt en versterkt hiermee haar positie en behoudt zo de regie in het gebied, hetgeen noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de maatschappelijk behoefte, te weten de grote vraag naar woningen.

De Omgevingswet verschaft hiertoe in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke plannen, naast de mogelijkheid van onteigening, een passief verwervingsinstrument, zijnde de vestiging van het voorkeursrecht. Ter toelichting hierop het volgende. Vestigen voorkeursrecht Op grond van de Omgevingswet (Ow) kan de gemeente besluiten om een voorkeursrecht te vestigen op een grondperceel. Dat mag alleen op een perceel waaraan een niet-agrarische functie is toegedacht, of een moderniseringslocatie (een perceel aangewezen voor herstructurering, revitalisering of herontwikkeling). Ook moet het huidige gebruik van dat perceel afwijken van de nieuwe toegedachte functie ‘woningbouw’ en voor wat betreft de percelen gelegen binnen de deellocatie Panneslager, zoals opgenomen in het kadastraal overzicht en de perceellijst die specifiek behoort bij deze deellocatie, de functie ‘sport- spel en (extensieve) recreatievoorzieningen’. Die nieuwe toegedachte functie kan blijken uit: 1. een omgevingsplan 2. een omgevingsvisie; 3. een programma, of; 4. een voorkeursrechtbeschikking. Verder mag de nieuw toegedachte functie niet reeds zijn opgenomen in een gemeentelijke, een provinciale of de nationale omgevingsvisie of een programma, en niet zijn toegedeeld in een omgevingsplan.

Rechtsgevolg voorkeursrecht Zodra het voorkeursrecht definitief is gevestigd, mag de eigenaar het perceel niet meer vrij verkopen. De eigenaar moet het dan eerst aan de gemeente aanbieden. Hoe lang een voorkeursrecht op een perceel blijft rusten, hangt af van de situatie. In artikel 9.4 van de Omgevingswet is geregeld wanneer het voorkeursrecht komt te vervallen. Het voorkeursrecht komt na drie jaar te vervallen, tenzij voor dat tijdstip de functie waarvoor het voorkeursrecht is gevestigd, is opgenomen in de omgevingsvisie of een programma of is toegedeeld in het omgevingsplan. Het voorkeursrecht gaat in op het tijdstip waarop het besluit is ingeschreven, te weten op 22 februari 2025. Omdat het voorkeursrecht een geldingsduur van drie jaar heeft, betekent dit dat de eerstvolgende vervaldatum van het voorkeursrecht 22 februari 2028 is, of zoveel eerder indien uw raad besluit tot vestiging van een voorkeursrecht op grond van artikel 9.1, eerste lid, onder a of b, van de Omgevingswet. Een grondeigenaar is niet verplicht om de grond te verkopen aan de gemeente. gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

2

Verkoop grond De regels over het voornemen tot verkoop staan in paragraaf 9.2.3 van de Omgevingswet. Als een eigenaar besluit het perceel te verkopen en het aan de gemeente heeft aangeboden, heeft de gemeente een termijn van zes weken om daarover te beslissen. Verstrijkt die termijn óf laat de gemeente weten de grond niet te willen kopen, dan mag de grondeigenaar het perceel vrij verkopen gedurende een periode van 3 jaar. Als de gemeente de grond wel wil kopen, volgen er onderhandelingen met de grondeigenaar over de verkoopprijs van het perceel. Als het niet lukt om tot overeenstemming te komen, kunnen partijen de rechter vragen om de prijs te bepalen. De onderhandelingen over de grondaankopen zullen namens de gemeente door een rentmeester gevoerd worden. Verkoop aan een derde Als de grondeigenaar het perceel in strijd met het voorkeursrecht verkoopt aan een derde, mag de gemeente de nietigheid van deze koopovereenkomst inroepen (artikel 9.22 van de Omgevingswet). Gedurende het planproces dient het voorkeursrecht tevens als beschermingsinstrument, waardoor ongewenste (speculatieve) verkopen kunnen worden tegengegaan. Door de vestiging van een voorkeursrecht wordt voorkomen dat gronden in handen komen van partijen die de voorgestane ontwikkeling niet nastreven.

Bovendien wordt voorkomen dat andere partijen (beleggers/ontwikkelaars) mee gaan onderhandelen en de aankoopprijs/inbrengwaarde van het beoogde woningbouwproject zouden kunnen opdrijven. Locaties voorkeursrecht Het voorkeursrecht zal gaan gelden voor de volgende locaties: 1. Banholt, voormalig voetbalveld (uitbreiding Mheerderweg Noord); 2. Bemelen, locaties aan de Sint Laurentiusstraat en De Steeg; 3. Cadier en Keer, Pastoor Kikkenweg/ Dorpsstraat; 4. Eckelrade, Miséricorde; 5. Eijsden, Panneslager; 6. Eijsden, Poelveld Fase 3 (Hutweg); 7. Eijsden, Poelveld Fase 4 (Sportvelden); 8. Margraten, Bloesemgaard Fase 3; 9. Margraten, Koningswinkel. MOTIVERING De gemeente Eijsden-Margraten is aangesloten bij de woondeal van de provincie Limburg ‘Wonen in Limburg, bereikbaar voor iedereen! Woondeal Limburg’ Door de gemeenteraad is op 20 februari 2024 het raadsbesluit ‘Vaststelling (richtinggevende) kaders om invulling te geven aan de woningbouwopgave Eijsden-Margraten t/m 2030’ (hierna: het raadsbesluit) genomen. Deze kaders geven voor de gemeente Eijsden-Margraten invulling aan de provinciale woondeal en daarmee tevens aan de nationale woningbouwopgave. De woningbouwbehoefte binnen de gemeente is door InnDev en In.Fact.Research in kaart gebracht en daarmee tevens aangetoond. Het raadsbesluit gaat uit van het bouwen van circa 1.000 woningen tot en met 2030.

Het staat vast dat er verschillende soorten woningen nodig zijn, zoals woningen voor zorgvragers, sociale huurwoningen en midden-huurwoningen. In de tabel (zie bijlage), zoals opgenomen in de programmabegroting 2025-2028 zijn de potentiële woningbouwlocaties per kern opgenomen. Onderstaand treft u aan een korte beschrijving van de 9 locaties waarvan ons college voorstelt om het voorkeursrecht te vestigen. In de tabel die in de begroting opgenomen is, zijn meer woningbouwlocaties opgenomen, maar de vestiging van het voorkeursrecht acht ons college hier niet nodig of wenselijk. Het betreft dan: • locaties die al in uitvoering of procedure zijn of waarover reeds anderszins besluitvorming heeft plaatsgevonden en/of afspraken zijn gemaakt waardoor de inzet van de betreffende gronden voor woningbouw gegarandeerd is; gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

3

• • •

in een enkel geval een locatie waarbij de eigenaren contractuele verplichtingen zijn aangegaan voor termijnen die langer doorlopen dan de termijnen waarvoor het voorkeursrecht gevestigd kan worden; een kleine locatie waarvan de bijdrage aan de woningbouwopgave zo beperkt is dat vestiging van het voorkeursrecht niet in verhouding staat tot de bijdrage aan die opgave; locaties waar de gemeente zelf eigenaar van is en waar de vestiging van het voorkeursrecht dus sowieso niet nodig is.

Banholt, voormalig voetbalveld (uitbreiding Mheerderweg Noord) De locatie Banholt betreft deels een voormalig voetbalveld en deels agrarisch gebied. Op deze gronden zijn woningen voorzien. Het is een uitleglocatie voor de kern Banholt. Het voormalig voetbalveld is eigendom van de gemeente. Bemelen, locaties aan de Sint Laurentiusstraat en De Steeg Deze locaties waren aanvankelijk niet opgenomen in de tabel die in de begroting is opgenomen. Omdat de mogelijkheden voor woningbouw op de locatie Kersenwei (eigendom van de gemeente) beperkt blijken, acht het college het wenselijk om deze locaties alsnog toe te voegen aangezien deze ruimtelijk gezien goede mogelijkheden bieden voor woningbouw. De locatie aan de Laurentiusstraat betreft een agrarisch bedrijf midden in de kern (inbreidingslocatie) die na een mogelijke bedrijfsbeëindiging ruimtelijk gezien goede mogelijkheden biedt voor woningbouw. De gronden aan De Steeg zijn op dit moment agrarisch bestemd en in gebruik en bieden mogelijkheden voor woningbouw in de vorm van ‘een straatje erbij’. Ook voor deze locatie acht ons college woningbouw ruimtelijk gezien, mogelijk. Op beide locaties wordt dus woningbouw voorzien. Cadier en Keer, Pastoor Kikkenweg/Dorpstraat Ten westen van Cadier en Keer bevindt zich de locatie Pastoor Kikkenweg/Dorpstraat.

De gronden zijn op dit moment agrarisch bestemd en in gebruik, op de locatie wordt woningbouw voorzien. Eckelrade, Miséricorde Aan de westzijde van de kern Eckelrade is de locatie Miséricorde gelegen. De grond is op dit moment agrarisch gebied en ook hier wordt woningbouw voorzien. Deze locatie is in het verleden ook al als woningbouwlocatie in beeld geweest. Eijsden, Panneslager Ten noorden van de kern Eijsden ligt de locatie Panneslager. De gronden zijn beperkt in eigendom bij de gemeente. De gronden hebben op dit moment een agrarische functie. Op deze gronden zijn in de toekomst sport- spel en (extensieve) recreatievoorzieningen voorzien. Het betreft het verplaatsen van de sportvelden van deellocatie Poelveld Fase 4 (sportvelden) naar de locatie Panneslager. De locatie Poelveld Fase 4 kan zodoende ingezet worden voor woningbouw. Eijsden, Poelveld Fase 3 De locatie Poelveld Fase 3 is gelegen in de kern Eijsden. De gronden hebben op dit moment een agrarische functie. De locatie heeft de vorm van een driehoek (begrensd door de Hutweg, Rijksweg en Boomkensstraat) en is gelegen ten noorden van de sportcomplexen en aansluitend aan Poelveld Fase 2. Deze locatie is, zoals volgt uit het raadsbesluit, vanuit stedenbouwkundig oogpunt goed in te vullen met woningen.

De locatie is gunstig gelegen doordat deze dichtbij voorzieningen zoals openbaar vervoer, basisonderwijs en zorgaanbieders ligt. Eijsden, Poelveld Fase 4 (Sportvelden) De locatie Poelveld Fase 4 is in gebruik voor sport- en spelvoorzieningen (scouting) met bijbehorende accommodaties. De aanliggende percelen hebben een agrarische functie. Deze gronden zijn ten zuiden van Poelveld Fase 3 gelegen. Om deze gronden in te vullen zullen vervangende sportaccommodaties moeten worden aangelegd. Uit het raadsbesluit volgt dat verder onderzoek zal worden gedaan naar de verplaatsing van de huidige sportaccommodaties ten behoeve van woningbouw en het realiseren van een nieuwe locatie voor sport en spel. De huidige sportvelden zijn in eigendom bij de gemeente. Margraten, Bloesemgaard Fase 3 Bloesemgaard Fase 3 is gelegen in de kern Margraten. Het is dichtbij voorzieningen zoals het openbaar vervoer, basisonderwijs en zorgaanbieders gelegen. Dit maakt dat de locatie gunstig is gelegen. De locatie is gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

4

aansluitend op Bloesemgaard Fase 1 en 2 gelegen. De gronden hebben op dit moment een agrarische functie. Het invullen van deze locatie met woningbouw is volgens het raadbesluit uit stedenbouwkundig en ruimtelijk oogpunt zeer voor de hand liggend. Margraten, Koningswinkel De locatie Koningswinkel is in het raadsbesluit reeds als potentiële woningbouwlocatie aangemerkt. De locatie is dicht bij het openbaar vervoer, basisonderwijs en zorgaanbieders gelegen. Hierdoor is dit een gunstige locatie. Daarnaast is reeds een deel van de gronden in eigendom van de gemeente. Dit zorgt ervoor dat de realisatie van betaalbare woningbouw eenvoudiger is. De gronden zijn direct aangesloten op de kernrand van Margraten. Hierdoor is sprake van een stedenbouwkundig inpasbare mogelijkheid. De gronden hebben op dit moment een agrarische functie. Argumenten Met het vestigen van het voorkeursrecht krijgt de gemeente een betere positie als de eigenaar van de gronden tot voorgenomen verkoop over gaat. Om uiteindelijk binnen de gemeente Eijsden-Margraten woningen te kunnen bouwen zijn gronden benodigd. Om te voorkomen dat bij geplande ontwikkelingen de grondprijzen door bijvoorbeeld speculatie worden opgedreven, wordt door de gemeente dit voorkeursrecht gevestigd. Hiermee blijft het bouwen van woningen financieel haalbaar. Verder weegt het belang van de gemeente om grip te hebben op de ontwikkeling.

Eigenaren van gronden hebben anderzijds belang bij het volle eigendomsrecht van hun gronden en de vrijheid om dat eigendomsrecht over te dragen aan wie zij willen. Dit weegt echter niet op tegen het belang van de gemeente om meer sturing te kunnen geven op de ontwikkeling en de invulling van de plangebieden en op het belang bij het betaalbaar houden van de grondprijzen en het realiseren van woningbouw. De wet stelt drie eisen aan het vestigen van een voorkeursrecht: 1. Een voorkeursrecht kan alleen gevestigd worden op een onroerende zaak die deel uitmaakt van een locatie waaraan een niet-agrarische functie is toegedeeld of toegedacht. Dus als het nieuwe gebruik agrarisch is, kan geen voorkeursrecht worden gevestigd op grond van de Omgevingswet. 2. De tweede eis is dat het huidige gebruik afwijkt van die toegedeelde of toegedachte functie. Het gaat om het gebruik dat planologisch is toegestaan. Bestaand illegaal gebruik telt niet mee. Een voorbeeld ter illustratie: als het bestaand gebruik van de agrarische gronden bos is en de nieuwe functie woongebied, mag een voorkeursrecht gevestigd worden. 3. Voor het vestigen van een voorkeursrecht op grond van een voorkeursrechtbeschikking mag de nieuw toegedachte functie niet al zijn opgenomen in een gemeentelijke, een provinciale respectievelijk de nationale omgevingsvisie of een programma en niet zijn toegedeeld in een omgevingsplan.

De toegedachte functies zijn getoetst aan de nationale omgevingsvisie (NOVI), de provinciale omgevingsvisie (POVI), de gemeentelijke omgevingsvisie (lees: de structuurvisies) en de het geldende omgevingsplan en deze blijken daarin voor de betreffende gronden niet opgenomen. De toegedachte functies ‘wonen’ en ‘sport- spel en (extensieve) recreatievoorzieningen’ worden in de toekomst opgenomen in de gemeentelijke Omgevingsvisie. De planning is nu dat deze Omgevingsvisie op zijn vroegst in december 2025 aan de gemeenteraad ter vaststelling wordt voorgelegd. De Omgevingswet bevat de nodige waarborgen om zo eigenaren en rechthebbenden te beschermen. Daarnaast geldt dat een voorkeursrecht uitsluitend betekent dat eigenaren en rechthebbenden de gronden bij verkoop als eerste aan dienen te bieden aan de gemeente. Een voorkeursrecht betekent niet dat eigenaren gedwongen worden tot verkoop van de gronden. Bijgevoegd treft u aan de bij dit besluit behorende kadastrale overzichten met tekeningen en bijbehorende perceellijsten, vermeldende hun kadastrale aanduiding, hun grootte en de namen van de eigenaren en rechthebbenden, een en ander volgens het register van het kadaster naar de stand per 8 januari 2025, op grond van artikel 9.1, aanhef en eerste lid, onder c van de Omgevingswet aan te wijzen ten behoeve van het vestigen van het zogenoemde voorkeursrecht.

Het bekend maken van gegevens uit een openbaar register zoals het Kadaster, is volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) toegestaan. Deze gegevens worden daarom ook niet geanonimiseerd voor zover het betreft de namen van de betrokkenen.

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

5

Opgemerkt wordt dat het mogelijk is dat op het overzicht overleden personen worden vermeld, aangezien door het negatief registerstelsel van het Kadaster, de actuele erfgenamen niet bekend kunnen zijn. In de communicatie naar belanghebbenden wordt hiermee zo veel als mogelijk rekening gehouden. De percelen in de deellocatie Panneslager, waaraan een andere functie wordt toegedacht, te weten 'sport-, spel- en (extensieve) recreatieve voorzieningen', zijn opgenomen in het kadastraal overzicht en de percelenlijst die behoren bij dit deelgebied. Om misverstanden te voorkomen krijgen alle percelen die in die percelenlijst zijn opgenomen dus de toegedachte functie 'sport-, spel- en (extensieve) recreatieve voorzieningen', terwijl de percelen die zijn opgenomen in de overige percelenlijsten de toegedachte functie 'woningbouw' krijgen.

Risico’s Ter toelichting op de risico’s van het vestigen van het voorkeursrecht het volgende. Algemeen Het vestigen van een voorkeursrecht betekent niet per definitie dat de gemeente de percelen kan verkrijgen. De eigenaar is namelijk niet verplicht tot verkoop van de percelen over te gaan. Uitzondering De vestiging van het voorkeursrecht kan vervreemding niet voorkomen als deze overeenkomst wordt gesloten met de echtgenoot, de geregistreerde partner, bloed- of aanverwanten in de rechte lijn of in de zijlijn in de tweede graad of met een pleegkind dat duurzaam als eigen kind is onderhouden en opgevoed. Ook een uiterste wilsbeschikking staat de vervreemding van percelen met een voorkeursrecht niet in de weg. Procedure Het staat de eigenaar vrij om te bepalen wanneer het perceel als te koop aan de gemeente wordt aangeboden. De gemeente heeft een termijn van zes weken na ontvangst van de uitnodiging om te besluiten of zij het perceel tegen nader overeen te komen voorwaarden te willen kopen of op grond van een ander titel te willen verkrijgen. Indien besloten wordt om de percelen niet te kopen of er wordt niet binnen de beslistermijn gereageerd, dan is het de eigenaar toegestaan om gedurende drie jaar de gronden te vervreemden aan een derde zonder dat de gemeente een beroep kan doen op het voorkeursrecht.

Dit betekent dat de gemeente niet zelf in de hand heeft wanneer zij dient te reageren op de uitnodiging tot onderhandeling, Er moet dus voldoende financiële dekking en personele bezetting (capaciteit) aanwezig zijn om direct te kunnen reageren. Voorkeursrechtbeschikking Het vestigen van het voorkeursrecht door de gemeenteraad geschiedt door middel van een voorkeursrechtbeschikking en wordt mede beheerst door de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De beslissing op bezwaar moet genomen worden door de gemeenteraad. Naar verwachting betekent dit dat in de maand september de agenda van de raad extra belast wordt.

Schadevergoeding Er bestaat een aantal grondslagen waarop een eigenaar, op dat moment vervreemder, aanspraak kan maken op een schadevergoeding die hij als gevolg van de overdracht van een onroerende zaak of van een beperkt recht aan de gemeente heeft geleden. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn als op de laatste dag van de geldingsduur van het voorkeursrecht de functie niet is toegedacht in een omgevingsvisie, een programma of in een omgevingsplan. Dit betekent dat deze dus ook tijdig gereed moeten zijn, conform de tijdstippen die hiervoor in de Omgevingswet worden genoemd. Tijdigheid Voorkeursrechten kunnen volgtijdelijk na elkaar worden gevestigd en daarmee het reeds gevestigde voorkeursrecht voortzetten. Dit dient echter wel tijdig te gebeuren. Bij niet tijdige voortzetting van het voorkeursrecht geldt dat het voorkeursrecht gedurende twee jaar niet opnieuw mag worden gevestigd. Dit geldt niet als het voorkeursrecht niet in de openbare registers was ingeschreven binnen de daarvoor geldende termijn. Het is daarom belangrijk dat voorkeursrechten tijdig worden gevestigd. Daarnaast is het belangrijk dat gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

6

ook tijdelijk, ofwel binnen drie jaar na het nemen van het besluit van de raad, een omgevingsvisie, een programma of een omgevingsplan in werking is getreden. Indien dit niet tijdig gebeurt, dan vervalt het voorkeursrecht en is het gedurende twee jaar niet mogelijk om opnieuw een voorkeursrecht te vestigen. Rechtsbescherming In artikel 4:11, aanhef en onder c, van de Awb is bepaald dat voorafgaand aan het nemen van een besluit geen zienswijzemogelijkheid hoeft te worden geboden indien het met de beschikking beoogde doel slechts kan worden bereikt indien de betreffende belanghebbenden daarvan niet reeds tevoren in kennis is gesteld. De bekendwording van het voornemen om een voorkeursrecht te vestigen kan leiden tot grondspeculatie en prijsopdrijving, als percelen nog voor de vestiging van het voorkeursrecht worden verkocht of bezwaard. Om die reden is in het raadsvoorstel bepaald dat er geen voorafgaande zienswijzemogelijkheid aan belanghebbenden wordt geboden. Tegen de door uw raad genomen voorkeursrechtbeschikking staat bestuursrechtelijke rechtsbescherming open. Belanghebbenden kunnen volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) een bezwaarschrift binnen zes weken na de datum van verzending van het besluit indienen. Op dit moment is de aard en omvang van het aantal mogelijke bezwaarschriften niet in te schatten.

De beslissingen op de bezwaarschriften dienen door uw raad te worden genomen. Na de beslissing op bezwaar kunnen belanghebbenden nog beroep instellen bij de rechtbank en eventueel hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het bezwaar en beroep hebben geen schorsende werking, zodat de gevolgen van het besluit in stand blijven en de voorkeursrechtbeschikking blijft gelden. De belanghebbende die bezwaar of beroep heeft ingesteld kan via een afzonderlijke procedure de voorzieningenrechter bij de rechtbank verzoeken om via een voorlopige voorzieningsprocedure de voorkeursrechtbeschikking te schorsen. Om het risico te vermijden dat ingebrekestellingen worden ingediend, vanwege het niet tijdig beslissen op de bezwaarschriften, moet uiterlijk 7 augustus a.s. een besluit op bezwaar genomen worden. De raadsvergadering van 16 september a.s. is daarom te laat. Voorlopig wordt gekoerst op besluitvorming in de raadsvergadering van 2 juli a.s. Mocht echter het gros van de bezwaarschriften ingediend worden aan het einde van de bezwaartermijn en/of moet nog een hersteltermijn geboden worden, dan is 2 juli a.s. waarschijnlijk te laat voor een gedeelte van de bezwaarschriften. Dan zal bezien moeten worden of de raad een extra vergadering wil inplannen. Feit is dat de zomervakantie begint op 7 juli a.s.

Hierover zal tijdig met de Griffier en het Presidium gecommuniceerd moeten worden. Mocht het niet lukken om in juli een extra raadsvergadering in te plannen, als dit nodig blijkt, en we moeten uitwijken naar de raadsvergadering van 2 september a.s. dan kan de indiener van het bezwaarschrift de raad in gebreke stellen. De raad krijgt dan de mogelijkheid om binnen 2 weken alsnog een besluit te nemen. Dit is echter niet haalbaar omdat er dan geen raadsvergadering binnen die termijn zal plaatsvinden. Dit betekent dat dan een dwangsom verschuldigd is die kan oplopen tot maximaal € 1442,-- per ingebrekestelling. Op grond van artikel 160, eerste lid sub e van de Gemeentewet is het college van burgemeester en wethouders bevoegd om te besluiten om namens de raad bezwaar- en beroepsprocedures te voeren, tenzij uw raad anders beslist. Dit betekent dat de uitvoeringshandelingen die verband houden met de bezwaar- en beroepsprocedures (waaronder het voeren van verweer en de vertegenwoordiging in rechte) door ons college worden verricht. Wij gaan er van uit dat uw raad (mede om praktische redenen en om onnodige belasting van uw raad te voorkomen) ermee instemt dat ons college gebruik maakt van deze wettelijke bevoegdheid.

Het nemen van een verdagingsbeslissing kan worden geschaard onder een uitvoeringshandeling als genoemd in artikel 160, eerste lid, onder b van de Gemeentewet, zodat ons college bevoegd is. De mededeling tot verdaging van de beslistermijn (7:10 Awb) is weliswaar een besluit, maar het betreft een niet voor bezwaar of beroep vatbare beslissing inzake de procedure ter voorbereiding van een besluit als bedoeld in art. 6:3 Awb. RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

7

Het voorkeursrecht wordt gevestigd om te kunnen voldoen aan de woningbouwbehoefte binnen de gemeente Eijsden-Margraten. e.e.a. zoals verwoord in programma 4 Wonen en Leefomgeving, paragraaf 4.1 Woningbouw naar behoefte in elke kern. Hiermee wordt invulling gegeven aan de kaders die zijn gegeven voor de woningbouwopgave en daarmee wordt tegelijkertijd invulling gegeven aan de Woondeal Limburg van de provincie Limburg en het Programma Woningbouw van het Rijk. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE Rond de besluitvorming en procedure tot het vestigen van het voorkeursrecht wordt geen burgerparticipatie toegepast.

FINANCIËLE ASPECTEN Aan het nemen van dit besluit zijn alleen procedurele kosten verbonden, zoals publicatiekosten en voorbereidings- en uitvoeringskosten. Deze kosten worden door de gemeente gedragen en komen ten laste van de reserve Woningbouw (initieel € 400.000), waarvan op dit moment nog een bedrag van €290.770 resteert. Indien blijkt dat de uitvoeringskosten zodanig oplopen (bijvoorbeeld als gevolg van veel ingediende bezwaarschriften tegen de voorkeursrechtbeschikkingen en een grote inzet van de rentmeester als er veel aanbieding van percelen worden ontvangen) dat de reserve Woningbouw ontoereikend is, dan zullen aanvullende budgetten vrij gemaakt moeten worden. Wij zullen uw raad dan door middel van de Burap hierover informeren. In de begroting 2025 t/m 2027 is er jaarlijks een investeringsbudget van € 2 mln. opgenomen voor de verwerving van gronden ten behoeve van toekomstige woningbouwlocaties. Dit bedrag is opgenomen om snel en adequaat te kunnen handelen op het moment dat gronden te koop aangeboden worden binnen deze gebieden. Met verwerving van gronden heeft de gemeente ook zelf de regie over de invulling van woningbouwlocaties. Naast deze woningbouwplannen wordt in 2025 uitvoering gegeven aan een tweetal gebiedsontwikkelingen: Poort van het Heuvelland en Stationsomgeving Eijsden. Ook hier wordt in de periode 2025-2027 in totaal € 6 mln.

beschikbaar gesteld voor aankopen. Mocht blijken dat bovengenoemde budgetten niet toereikend zijn om de grondaankopen te financieren, dan zullen wij uw raad een voorstel doen met betrekking tot een aanvullend budget. UITVOERING EN EVALUATIE Nadat het raadsbesluit is genomen, wordt het gepubliceerd in het Gemeenteblad en ter inzage gelegd. Iedere eigenaar en beperkt gerechtigde wordt per brief geïnformeerd over het gevestigde voorkeursrecht op diens gronden. Binnen vier dagen na de bekendmaking van dit besluit dient het voorkeursrecht te worden ingeschreven in de openbare registers. Na het nemen van het raadsbesluit zal nog een informatieavond voor belanghebbenden worden georganiseerd waarin algemene informatie over het vestigen van het voorkeursrecht zal worden verstrekt. Tevens zal op de gemeentelijke website algemene informatie over het vestigen van het voorkeursrecht worden vermeld. Tegen het besluit van de gemeenteraad staat bezwaar open. Rechthebbenden kunnen binnen een periode van zes weken na bekendmaking van het besluit bezwaar daartegen indienen. Een rechtsmiddelenverwijzing is daartoe in het besluit opgenomen. Als er zoveel bezwaren worden ingediend dat deze redelijkerwijs niet behandeld kunnen worden in de reguliere raadsvergaderingen, dan kan zich de situatie voordoen waarin een extra raadsvergadering gepland dient te worden.

Mocht dit het geval zijn, dan zullen wij hierover tijdig in overleg gaan met de Griffier en het Presidium. De conceptbrief met het besluit tot vestiging van het voorkeursrecht dat betrokkenen zullen ontvangen, is ter gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

8

kennisname als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. Mandaat In de Algemene wet bestuursrecht is geregeld dat een bestuursorgaan mandaat kan verlenen, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de bevoegdheid zich tegen mandaatverlening verzet. Uit de memorie van toelichting van de Omgevingswet (kamerstuk 35 133 nr. 3) blijkt dat zowel het geven van een voorkeursbeschikking als het geven van een onteigeningsbeschikking zich niet lenen voor delegatie of mandaat. De aard van de bevoegdheid verzet zich daartegen. Anders dan bij de bevoegdheid tot vestiging van een voorkeursrecht door het geven van een voorkeursbeschikking verzet de bevoegdheid tot intrekking van een voorkeursrecht zich niet tegen mandaat. Intrekking van het voorkeursrecht is bijvoorbeeld aan de orde, indien door verkoop aan een derde, hetzelfde resultaat bereikt kan worden, en met deze derde hierover ook afspraken vastgelegd worden in een (anterieure) overeenkomst. Dan zou er een reden kunnen zijn om niet van het voorkeursrecht gebruik te maken. Deze bevoegdheid mandateren aan het college houdt in dat de intrekking sneller kan verlopen hetgeen het resultaat (bouwen van woningen) ten goede kan komen. Om die reden wordt dan ook voorgesteld om het intrekken van het voorkeursrecht (na vestiging) te mandateren aan ons college.

Geheimhouding Ons college heeft op 4 februari 2025 op grond van artikel 87 van de Gemeentewet geheimhouding opgelegd op het collegebesluit van die dag, bijbehorend collegevoorstel, raadsvoorstel en ontwerp raadsbesluit (inclusief daarbij behorende bijlagen), betrekking hebbend op de vestiging van het voorkeursrecht. Ons college heeft deze informatie ten aanzien waarvan hij een verplichting tot geheimhouding heeft opgelegd op grond van artikel 88, tweede lid, van de Gemeentewet verstrekt aan uw raad. Met dit besluit beslist uw raad op grond van artikel 23, derde lid, van de Gemeentewet dat er ten aanzien van het in dit raadsvoorstel omschreven onderwerp met gesloten deuren zal worden vergaderd. Op grond van artikel 23, vierde lid, van de Gemeentewet geldt van rechtswege een verplichting tot geheimhouding omtrent informatie met betrekking tot het omschreven onderwerp die in deze vergadering ter kennis van de aanwezigen komt. Met dit besluit heft uw raad, op grond van artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet de geheimhouding op de hierboven omschreven informatie met ingang van 21 februari 2025 op. GEVOLGEN VOOR DE NATUUR In het kader van dit raadsvoorstel niet relevant.

Het college van Eijsden-Margraten

De secretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

9

Bijlagenaam Tabel woningbouwlocaties per kern, zoals opgenomen in de programmabegroting 2025-2028 Lijsten van onroerende zaken gelegen in de kadastrale Gemeente Eijsden en Gemeente Margraten waarop conform artikel 9.1 lid 1 sub c van de Omgevingswet een voorkeursrecht is gevestigd: Bijlage raadsvoorstel locatie Banholt voormalig voetbalveld Mheerderweg Noord Bijlage raadsvoorstel locaties Bemelen Bijlage raadsvoorstel locatie Margraten Bloesemgaard Fase 3 Bijlage raadsvoorstel locatie Margraten Koningswinkel Bijlage raadsvoorstel locatie Eckelrade Misericorde Bijlage raadsvoorstel locatie Eijsden Panneslager Bijlage raadsvoorstel locatie Cadier en Keer Pastoor Kikkenweg - Dorpsstraat Bijlage raadsvoorstel locatie Eijsden Poelveld Fase 3 Bijlage raadsvoorstel locatie Eijsden Poelveld Fase 4 (sportvelden)

Zaaknummer Z/23/180372

Documentnummer 917774

Z/24/256223

928214

Z/24/256223 Z/24/256223 Z/24/256223 Z/24/256223 Z/24/256223 Z/24/256223

928215 928216 928217 928218 928219 928220

Z/24/256223 Z/24/256223

928221 928222

Brief aan belanghebbenden met betrekking tot de vestiging van het voorkeursrecht

Z/24/256223

921673

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

10

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders;

BESLUIT 1. Op grond van artikel 23, derde lid, van de Gemeentewet ten aanzien van het in dit raadsvoorstel omschreven onderwerp met gesloten deuren te vergaderen. Op grond van artikel 23, vierde lid, van de Gemeentewet geldt zodoende van rechtswege een verplichting tot geheimhouding omtrent informatie met betrekking tot het omschreven onderwerp die in deze vergadering ter kennis van de aanwezigen komt; 2. De percelen zoals aangegeven op het bij dit besluit behorende kadastrale overzicht met tekening en bijbehorende perceellijst, vermeldende hun kadastrale aanduiding, hun grootte en de namen van de eigenaren en rechthebbenden, een en ander volgens het register van het kadaster naar de stand per 8 januari 2025 en voor de deellocatie Bloesemgaard Fase 3 te Margraten per 28 januari 2025, op grond van artikel 9.1, eerste lid, aanhef en onder c van de Omgevingswet aan te wijzen ten behoeve van het vestigen van het zogenoemde voorkeursrecht; 3. Dat aan deze percelen de functie ‘woningbouw’ en voor wat betreft de percelen gelegen binnen de deellocatie Panneslager, zoals opgenomen in het kadastraal overzicht en de perceellijst die behoort bij deze deellocatie, de functie ‘sport- spel en (extensieve) recreatievoorzieningen’ wordt toebedacht, welke functies afwijken van het huidige gebruik van de percelen; 4.

Het (gedeeltelijk) intrekken van het voorkeursrecht (na vestiging) te mandateren aan het college van burgemeester en wethouders en de daarmee samenhangende feitelijke handelingen te machtigen. 5. Op grond van artikel 4:11, aanhef en onder c, van de Algemene wet bestuursrecht te bepalen dat geen toepassing wordt gegeven aan artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht (de mogelijkheid tot het vooraf geven van een zienswijze); 6. Op grond van artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet de door het college op 4 februari 2025 opgelegde geheimhouding op de in dat collegebesluit genoemde informatie die hij op grond van artikel 88, tweede lid, van de Gemeentewet met uw raad heeft gedeeld, ex artikel 87 van de Gemeentewet op te heffen met ingang van 21 februari 2025; 7. Op grond van artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet de geheimhouding ten aanzien van het in gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

11

dit raadsvoorstel omschreven onderwerp die van rechtswege volgt uit het houden van een besloten raadsvergadering op grond van artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet op te heffen met ingang van 21 februari 2025.

Aldus besloten in de besloten vergadering van 19 februari 2025.

De griffier

De voorzitter

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BF0B47C00*

: Z/24/256223/921286

12