20250218 07a RV Integrale verordening NW

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

Integrale Verordening Sociaal Domein gemeente Eijsden-Margraten 2025 KORTE SAMENVATTING Voor uw raad ligt het concept-Integrale Verordening Sociaal Domein ter besluitvorming. De voorliggende concept-integrale verordening voegt de geldende verordeningen op het terrein van Participatiewet (Pw), jeugdwet (Jw), Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo2015), Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk ongeschikte werknemers (IOAW), Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen werknemers (IOAZ), Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz), Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en Wet Inburgering (Wi). samen tot één verordening. Het vastgestelde beleid op de onderscheiden gebieden wordt niet gewijzigd. De opbouw en indeling van de integrale verordening maken een samenhangend geheel van de wetten en de geldende verordeningen. Voor het Sociaal Domein draagt de wetgever ons op integraal te werken en maatwerk voor hulp en ondersteuning te leveren. In de programmabegroting (Programma Kwaliteit van Leven) is afgesproken de kwaliteit en toegang tot hulp en ondersteuning door te ontwikkelen en te zorgen voor effectieve en efficiënte inzet van maatwerkvoorzieningen.

De voorliggende concept-integrale verordening maakt het mogelijk de hulpvraag centraal te stellen en deze integraal, vanuit kernwaarden te benaderen om zo meer maatwerk te kunnen bieden en te zorgen voor effectieve en efficiënte inzet van maatwerkvoorzieningen. Van deze samenvoeging wordt gebruik gemaakt om de inhoud van de geldende verordeningen te actualiseren. De doorgevoerde aanpassingen beogen tevens vereenvoudiging van het taalgebruik en actualisatie aan de hand van de uitvoerende praktijk en recente jurisprudentie.

TOELICHTING AANLEIDING Het voorliggende concept van de integrale verordening is van toepassing op regels die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van beleid in het kader van de volgende wetten: •

Participatiewet (Pw).

•

Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers (IOAW).

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

1

•

Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ).

•

Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz).

•

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs);

•

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo);

•

Jeugdwet (Jw);

•

Wet Inburgering 2021 (Wib);

De genoemde wetten schrijven voor dat de gemeenteraad bij verordening regels vaststelt die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van beleid. De geldende verordeningen Wmo, Jeugdhulp en Participatie waren toe aan actualisatie. In het kader van de Wet Inburgering 2021 hebben wij tot nu toe geen verordening gehad. De wet schrijft het niet ook voor. Maar voor adequate uitvoering van de wet blijkt dit noodzakelijk te zijn. MOTIVERING Integraliteit Voor het Sociaal Domein draagt de wetgever ons op integraal te werken en maatwerk voor hulp en ondersteuning te leveren. In de programmabegroting is afgesproken de kwaliteit en toegang tot hulp en ondersteuning door te ontwikkelen en te zorgen voor effectieve en efficiënte inzet van maatwerkvoorzieningen. Dit kan worden bereikt door de hulpvraag integraal, vanuit de vastgelegde kernwaarden te benaderen en het effect van hulp of ondersteuning voorop te stellen. Onze bestaande verordeningen bieden onvoldoende basis om de hulpvraag integraal te benaderen. De voorliggende integrale verordening biedt wel een goede basis hiervoor. Deze integrale verordening geeft gemeentelijke regels en gedeelde kernwaarden voor de uitvoering over de volgende beleidsonderwerpen: •

werken en participeren;

•

uitkeringen;

•

schuldhulpverlening;

•

inburgering;

•

gezond en veilig opgroeien;

•

wonen in een veilige en gezonde omgeving;

•

gelijke ontwikkelkansen voor ieder kind.

De opbouw en indeling van de integrale verordening maakt een samenhangend geheel van de wetten en de geldende verordeningen. Door uitvoering van de integrale verordening zal maatwerk steviger verankerd worden in de dagelijkse praktijk. De inzet van maatwerkvoorzieningen wordt doelmatiger door betere aansluiting bij de hulpvraag. De integrale verordening kijkt ook naar het effect voor de hulpvrager en beantwoordt de vragen: waar wij als gemeente voor staan en wat wij belangrijk vinden bij hulp en ondersteuning. Daarom zijn de kernwaarden opgenomen in de verordening. De kernwaarden liggen aan de basis van de beoordeling van een aanvraag en besluitvorming daarover. De integrale verordening kent noodzakelijke proceswaarborgen voor de toegang tot ondersteuning. Leesbaarheid De geldende verordeningen zijn moeilijk leesbaar en moeilijk te begrijpen voor een niet juridisch onderlegde inwoner. De integrale verordening is leesbaar en begrijpelijk voor een ieder. Het document is geschreven in klare taal, taalniveau B2. Juridisch actueel Bij het opstellen van de voorliggende integrale verordening zijn wij inhoudelijk en juridisch ondersteund door expertise van Stimulansz. Stimulansz is een landelijke organisatie die gemeenten ondersteunt in kwaliteitsverbetering bij de uitvoering van wetten en regelingen in het Sociaal Domein.

De VNG (vereniging van Nederlandse gemeenten) was een van de oprichters van Stimulansz. gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

2

Voor de integrale verordening hebben wij de modelverordening van Stimulansz als basis gebruikt. Tevens hebben wij ook de integrale verordeningen van andere gemeenten geraadpleegd. PGB-tarieven 2025 Naar aanleiding van jurisprudentie van de Centrale raad van Beroep (CRvB) dienen gemeenten de opbouw en de hoogte van de PGB-tarieven voor jeugdhulp en Wmo (individuele begeleiding, persoonlijke verzorging en huishoudelijke hulp) tegen het licht te houden. De hoogte van het PGB moeten gemeenten relateren aan het uurloon van de hoogste periodiek van de geldende collectieve arbeidsovereenkomst (Cao), te vermeerderen met vakantietoeslag en de tegenwaarde van de verlofuren. In het artikel 6.3.2 “Professionele of niet-professionele hulp” maken wij nu die onderscheid tussen professionele (formele) en niet professionele (informeel) hulp, conform de jurisprudentie. Voor huishoudelijke hebben wij één PGB-tarief gehad, er was ook geen onderscheid tussen professionele en niet professionele huishoudelijke hulp. In de nieuwe PGB-tarieven maken wij wel onderscheid tussen professionele en niet professionele huishoudelijke hulp De voorliggende nieuwe PGB-tarieven 2025 (bijlage 1 concept-verordening) zijn aangepast aan de hand deze jurisprudentie, met gebruikmaking van de VNG-handreiking. De pgb-tarieven 2025 zijn afgestemd met de regio.

Nu de PGB gerelateerd moeten worden aan de geldende cao-lonen dient ook de indexbepaling te worden aangepast. Op dit moment worden de PGB-tarieven geïndexeerd op basis van de consumentenprijs-index. De nieuwe indexbepaling houdt rekening met de cao-lonen 2025. Dit betekent dat voor 2025 een indexcijfer van 4,91% geldt vanaf de ingangsdatum van de voorliggende verordening. Ontschotten Ontschotten en belemmeringen wegnemen, het zijn veel gehoorde wensen van de uitvoerders en maatschappelijke partners om verschillende vormen van gemeentelijke hulp en ondersteuning effectiever en doelmatiger in te zetten. De integrale verordening biedt daar een goede basis voor en sluit aan bij de integrale werkwijze die het Sociaal Team aan het door ontwikkelen is. Uitvoering Integrale verordening/Omgekeerd toetsen Stimulansz heeft de Omgekeerde Toets ontwikkeld. De Omgekeerde Toets is een uitvoeringsmethodiek die recht doet aan de doelstellingen van wetten in het Sociaal Domein en uitgaat van een domein-overstijgende aanpak bij de uitvoering van de wetten. Stimulansz gaat het Sociaal Team ondersteunen bij toepassing van de Omgekeerde Toetst aan de hand van de integrale verordening. Het trainingsprogramma “Toepassing Omgekeerde Toets en Integrale Verordening Sociaal Domein” gaat in januari 2025 van start.

Kernwaarden Integrale Verordening Sociaal Domein Op pagina 4 en 5 van de voorliggende concept-verordening komen de kernwaarden uitgebreid aan de orde. Gedeelde kernwaarden zijn het fundament dat ten grondslag ligt aan de uitvoering van de wetten in het Sociale Domein. Deze kernwaarden verbinden onze inwoners met de organisatie en sturen de beoordelingen van hulpvragen en beslissingen door het Sociaal Team. Om integraal te kunnen werken is het dus van belang dat er gewerkt wordt vanuit gedeelde kernwaarden. De kernwaarden zijn in de verordening vastgelegd. Dat is een nieuw element in de verordening, die specifieke aandacht verdient. In de verordening zijn de volgende kernwaarden opgenomen. 1. Wij ondersteunen u in een (tijdelijke) kwetsbare situatie, zodat u een goede kwaliteit van leven heeft en naar vermogen in de samenleving kunt meedoen. 2. Wij bekommeren ons om u. Het gaat ons om uw situatie en uw hulpvraag en niet om de voorzieningen. 3. Wij werken integraal vanuit uw hulpvraag. 4. De meest kwetsbaren helpen wij zo snel mogelijk, het liefst zonder wachttijden. Mocht uw hulpvraag urgent zijn dan helpen wij u met voorrang. 5. We denken in oplossingen en niet in problemen. We zijn creatief en in staat onze eigen normen los te laten.

We houden bij het bieden van oplossingen wel rekening met de verschillende belangen die er zijn en zorgen voor een professionele en proportionele afweging gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

3

6. We ondersteunen u met het oog op uw zelfredzaamheid. En wij gaan uit van eigen kracht. 7. Wij werken vanuit gedachtengoed van Positieve Gezondheid. RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT De integrale verordening beoogt geen beleidswijziging. De inhoudelijke aanpassingen en aanvullingen in de integrale verordening hebben te maken met actualisatie, tekstuele aanpassingen en aanpassingen van bedragen in verband met indexering en recente jurisprudentie. Daarnaast biedt de integrale verordening een goede basis voor integrale werkwijze. De integrale verordening is een vertaalslag naar de gemeentelijke regelgeving van de opdracht in de meerjarenprogrammabegroting, het Programma 1. Kwaliteit van leven: 1. Onze ambitie is dat Eijsden-Margraten een inclusieve samenleving is waarin iedereen die mee wil doen ook mee kan doen als ook gestimuleerd wordt mee te doen. 2. We ondersteunen mensen met mindere kansen op de arbeidsmarkt intensief en staan hen persoonlijk bij, bij het vinden van (vrijwilligers)werk en/of passende inkomensondersteuning, zodat zij actief kunnen blijven deelnemen in de samenleving en onze gemeenschappen. 3. Zorg op maat met focus op kostenbeheersing. Wij streven naar een kwalitatief goede, passende en liefdevolle ondersteuning die zo dicht mogelijk bij de inwoner is georganiseerd….

Iedereen heeft recht op hulp en ondersteuning die hij/zij nodig heeft. 4.…. Het doel is (en blijft) om alleen maatwerkvoorzieningen aan te bieden indien de algemene voorzieningen geen of onvoldoende oplossing bieden. 5. Ondanks focus op preventie en kostenbeheersing, blijven we te allen tijde ondersteuning beiden aan inwoners die hulp en een vangnet nodig hebben. 6. De kosten Wmo en Jeugd scherp monitoren en beleidskaders actualiseren. 7. “…zetten we in op een doorontwikkeling van onze eigen toegang (tot zorg en ondersteuning). De integrale verordening is een nieuwe verordening met een geheel nieuwe opzet ten opzichte van de geldende verordeningen. Het is daarom niet mogelijk om alle wijzigingen ten opzichte van de huidige losse verdenkingen één-op-één in een “was-wordt’ tabel weer te geven. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE Wij hebben een gezamenlijk proces en een participatietraject doorlopen om input van de adviesraad en de gemeenteraad in een vroeg stadium op te halen om te komen tot een gedragen stuk. Dat proces gaf ons nieuwe inzichten in mogelijkheden en voordelen van integraal werken. Omdat de integrale verordening geen beleidswijziging beoogd was name invulling van de kernwaarden een speerpunt van het participatieproces.

Tijdens de raadsinformatie- en consultatiebijeenkomst op 16 oktober 2024 zijn gedeelde kernwaarden in deze concept-verordening uitgebreid aan de orde geweest. Dat geldt ook voor de bijeenkomsten met de adviesraad. Wij hebben tevens een formeel inspraak- en de adviseringstraject doorlopen. De ontvangen inspraakreacties en het advies van de adviesraad treft u hierbij ter kennisgeving aan. De opmerkingen en suggesties hebben wij meegenomen in de voorliggende concept-verordening. Onze reactie treft u wederom hierbij aan. FINANCIËLE ASPECTEN De verordeningen Wmo, Jeugd en PW/Sociale zaken worden binnen de begroting 2025-2028 uitgevoerd. De voorliggende integrale verordening is een actualisatie van de verordeningen en geen wijziging van beleid. Daarom leidt de integrale verordening dan ook niet tot wijziging van de budgetten. Dit laat onverlet dat de regelingen binnen de bestaande verordeningen en de regelingen binnen deze integrale verordening allen open-einde regelingen betreffen. Indien er aanpassing van de begroting 2025-2028 nodig is zullen gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

4

deze volgens het reguliere besluitvormingsproces worden voorgelegd. Als gemeente erkennen we de waarde van open-einde regelingen in het sociaal domein. Deze regelingen bieden ons de flexibiliteit om maatwerk te leveren aan onze inwoners, zodat we meer kunnen inspelen op behoeften en persoonlijke situaties. Echter, we zijn ons ook bewust van de mogelijke risico's die hiermee gepaard gaan. Een belangrijk aandachtspunt is de onvoorspelbaarheid van de kosten. Open-einde regelingen kunnen leiden tot onverwachte uitgaven, wat onze financiële planning kan compliceren. Bovendien willen we ervoor zorgen dat alle kwetsbare groepen de juiste ondersteuning ontvangen. Waar mogelijk willen wij nu ook de budgetten ontkokeren om die efficiënter te kunnen inzetten. Om deze risico's te beheersen, hebben we een monitoringsysteem via dashboards opgezet. Door regelmatig data te verzamelen, te analyseren en intern te bespreken, proberen we trends en knelpunten tijdig te signaleren. Dit stelt ons in staat om snel bij te sturen en eventueel ons beleid aan te passen. PGB tarieven zijn herzien. Naar aanleiding van jurisprudentie van de Centrale raad van Beroep (CRvB) dienen gemeenten de opbouw en de hoogte van de pgb-tarieven voor jeugdhulp en Wmo (individuele begeleiding, persoonlijke verzorging en huishoudelijke hulp) tegen het licht te houden.

De hoogte van het Pgb moeten gemeenten relateren aan het uurloon van de hoogste periodiek van de geldende collectieve arbeidsovereenkomst (Cao), te vermeerderen met vakantietoeslag en de tegenwaarde van de verlofuren. De nieuwe pgb-tarieven zijn opgenomen in de bijlage van voorliggende concept-verordening aan. De financiële impact van de PGB-tarieven 2025 wordt geraamd op € 35.000,- op basis van het huidige aantal PGB-toekenningen en de gemiddelde in- en uitstroom. Indien nodig wordt er medio 2025 aan de hand van de prognose 2025 bijgeraamd in de bestuursrapportage. UITVOERING EN EVALUATIE Integrale werkwijze is een innovatief proces. Uitvoering van de integrale verordening is een gezamenlijk leerproces en wisselwerking tussen beleid en uitvoering. De uitvoering van de verordening wordt gemonitord. Dit kan leiden tot latere aanpassingen van de verordening. Beleid (Wmo, Jeugd, Pw) dient vierjaarlijks te worden geëvalueerd en vernieuwd. Bij het vaststellen van nieuw beleid, maar ook bij wetswijzigingen en/of naar aanleiding van jurisprudentie dient ze verordening te worden geëvalueerd en aangepast. Bij elke wijziging van de voorliggende verordening komen wij terug bij uw raad. GEVOLGEN VOOR DE NATUUR De voorliggende verordening heeft geen gevolgen voor de natuur.

Het college van Eijsden-Margraten

De secretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

5

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de artikelen 2.1.3, 2.1.4 lid 1,2,4 en 7, 2.1.5 lid 1, 2.1.6, 2.3.6 lid 4 en 2.6.6 lid 1 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en Uitvoeringsbesluit Wmo2015; de artikelen 2.9, 2.10, 2.12 en 8.1.1 lid 3 van de Jeugdwet; artikelen 8, 8a, 8b, 10b, vijfde lid, en 47 van de Participatiewet; artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers; artikel 35 van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen; artikel 13 tot en met 17, 22, 23 en 26 van de Wet Inburgering 2021; en de artikelen 121, 122, 147, 149 en 150 van de Gemeentewet; het advies van de adviesraad Sociaal Domein gemeente Eijsden-Margraten, gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT De Integrale Verordening Sociaal Domein gemeente Eijsden-Margraten 2025 (bijlage 1) vast te stellen en laten ingaan per 1 maart 202 5

Aldus besloten in de openbare vergadering van 18 februari 2025

De griffier

De voorzitter

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

6

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z0BC5D96249*

: Z/24/254867/911610

7