20241210 03b RB Besluitenlijst 12 november 2024 compleet

aff 6 gemeente

eijsden-margraten

griffie BESLUITENLIJST Raadsvergadering Dinsdag 12 november 2024 | 19.30 uur | Raadzaal Huis van de Burger, Voortgezet 14 november 2024 13.30 uur Openbaar te volgen via www.eijsden-margraten.nl/raadsvergadering

Voorzitter|

De heer A. Krijnen, voorzitter

Griffie |

De heer M. Verbeet, griffier

Mevrouw J. Rutten-Korpershoek, plaatsvervangend griffier Raadsleden|

Aanwezig: De heer W. Blezer (PRO) De heer F. Boon (PRO) De heer S. Coninx (EML) De heer E. Debie (CDA) De heer N. Duits (CDA) Mevrouw C. Eerlingen (EML) De heer R. Geelen (EML) De heer P. Hendriks (EML) De heer R. Hermans (EML)

De heer R. Janssen (EML)

Mevrouw M. Janssen-Rutten (ODE) Mevrouw H. Koene (ODE), op 14 november aanwezig vanaf 14.00 uur De heer R. Mourmans (Lijst Mourmans) De heer J. Nelissen (EML) De heer J. Oostenbach (CDA)

De heer W. den Os (VVD) Mevrouw H. Ramakers (VVD)

De heer R. Ritzen (CDA) Mevrouw N. Steijns-Huids (CDA) De heer J. Thomassen (VVD) Mevrouw S. Quellhorst (PRO) Collegeleden | Aanwezig: De heer J. Custers (CDA), aanwezig vanaf 14 november 2024, 13.40 uur De heer M. Gerritsen (EML) Mevrouw N. Steijns-Huids (CDA) De heer C. Piatek (EML) De heer J. Weling (VVD) Ambtelijk | Mevrouw R. Kern De heer F. Kool, gemeentesecretaris

Pagina 1 van 9

a aff 6 gemeente

eijsden-margraten

griffie AGENDA 01 | Opening en vaststellen van de agenda

De voorzitter opent de vergadering met het openingswoord. Hij meldt dat er een voorstel ligt om het agendapunt over de beédiging van een nieuw raadslid aan de agenda toe te voegen. Het voorstel

over de benoeming van een nieuw burgerlid wordt op verzoek van de fractie PRO van de agenda afgevoerd omdatde kandidatuur in ingetrokken. De agenda wordt verder ongewijzigd vastgesteld. 01a Beédiging nieuw raadslid |

De heer Ivan Dreessen wordt beédigd tot raadslid. Hij legt de verklaring en belofte af.

01b Benoeming nieuw burgerlid Dit agendapuntis van de agenda afgevoerd.

02 | Inspreekrecht De griffie heeft een aanmelding voor het spreekrecht ontvangen. Mevrouw Weirauch spreekt in over het onderwerp hondenbelasting. De uitgesproken tekstis toegevoegd aan de vergaderstukken in lbabs. Deelnemers| Hanneke Koene, Ron Mourmans, Sjanne Quellhorst, Niels Duits

03 | Programmabegroting 2025-2028 Algemene beschouwingen PRO met een bijdrage van Sjanne Quellhorst, Wiel Blezer en Franklin Boon

Behandeling | De bijdrage van het PRO is bijgevoegd als bijlage 1. Amendementen | 1. Tabel niet-vastgestelde woningbouwplannen, bijlage 7

2. 3. 4.

Humaan terugkeerbeleid, bijlage 8

Bestedingslimiet richtlijnen verwerving gronden, bijlage 9 Richtlijn Strategische grondaankopen voor natuur en landschapsontwikkeling, bijlage 11

RoN

Moties | 1. _Natuurinclusief bouwen voor mens en dier, bijlage 12 Raad in control op richtlijnen, bijlage 13 Normering sociale huur in nieuwbouwplannen, bijlage 14 Onverharde wegen, bijlage 15 Laden op stoeptegelniveau, bijlage 16 Inclusief regenboogbeleid, bijlage 17 Opvang huisvesting vluchtelingen, bijlage 18 Pagina 2 van 9

of e W

gemeente

eijsden-margraten

griffie 8. 9.

Inspraak is een vanzelfsprekendheid, bijlage 19

Algemene verordening, bijlage 20

Algemene beschouwingen EML met een bijdrage van John Nelissen Behandeling |

De bijdrage van EML is bijgevoegd als bijlage 2. oO oe ON

Moties| Reservering budget voor speel- en beweegvoorzieningen bij nieuwbouwplannen, bijlage 21

Huisbezoek voor burgerzaken, bijlage 22

Natuurinclusief bouwen in de gemeente Eijsden-Margraten, bijlage 23 Levensbomenbos in de gemeente Eijsden-Margraten, bijlage 24

Realisatie van camerabewaking bij ondergrondse containers, bijlage 25 Natuurinclusief bouwen, samen met PRO, bijlage 26

Algemene beschouwingen

ODE met een bijdrage van Hanneke Koene en Maria Janssen-Rutten Behandeling|

De bijdrage van de ODE is bijgevoegd als bijlage 3.

Moties| 1. Houtstook, bijlage 27 2. Ontwikkellocatie Oost Maarland, bijlage 28 Algemene beschouwingen

CDA met een bijdrage van Niels Duits Behandeling |

De bijdrage van het CDA is bijgevoegd als bijlage 4. Moties| 1. Adopteren speeltuinen, bijlage 29

2.

Verhoging subsidies, bijlage 30

Algemene beschouwingen

VVD met een bijdrage van Jean Thomassen Behandeling | De bijdrage van de VVD is bijgevoegd als bijlage 5.

Amendementen | 1.

Aanpassen tariefstijging OZB voor het jaar 2025, samen met CDA en LM, bijlage 10

Moties| 1. Vroegsignalering bij schuldenproblematiek, bijlage 31 2. Beoordelen en verbeteren verkeersinrichting Bukel, bijlage 32 3. Renovatie fietspaden tussen Eijsden en Maastricht, samen met CDA, bijlage 33 Pagina 3 van 9

af Ê gemeente

eijsden-margraten

griffie Algemene beschouwingen Lijst Mourmans met een bijdrage van de heer Mourmans Behandeling | De bijdrage van Lijst Mourmans is bijgevoegd als bijlage 6

SCHORSING De voorzitter schorst om 21.30 uur de vergadering tot 14 november 2024, 13.30 uur.

HEROPENING VAN DE VERGADERING OP 14 NOVEMBER 2023 De voorzitter heropent de vergadering om 13.40 uur.

03 | Programmabegroting 2025-2028 | Eerste termijn Wethouder M. Gerritsen, portefeuille financién Deelnemers| Jean Thomassen, Wiel Blezer, Sjanne Quellhorst, Maria Janssen-Rutten, Niels Duits Mevrouw Koene sluit om 14.00 uur aan.

Toezeggingen | Geen. Eerste termijn Wethouder J. Custers

Deelnemers |

Hanneke Koene, Niels Duits, Sjanne Quellhorst, Maria Janssen-Rutten, Franklin Boon, John Nelissen, Wim den Os, Ron Mourmans

Toezeggingen | Wethouder Custers: e

e

_Komtin februari met de WVG in de raad en in juli het reken- en tekenwerk van de locaties

Zegt dat het college uit het budget strategische grondaankopen GEEN gelden zal gebruiken voor de grondaankopen ten behoeve van infrastructurele werken.

Eerste termijn Wethouder Chris Piatek

Deelnemers|

Sjanne Quellhorst, Jean Thomassen, René Janssen, Hanneke Ramakers, Hanneke Koene, Wim den Os, Chayenne Eerlingen, Roger Ritzen, Rob Hermans, Ron Mourmans, Niels Duits, Maria JanssenRutten Toezeggingen | Wethouder Piatek zegt toe: e Eerst samen met wethouder Weling in gesprek te gaan met de anti-discriminatie voorziening

Limburg het COG en wellicht ook met de Nationaal Coördinator tegen discriminatie en racisme bij zijn reeds aangekondigde bezoek aan het Heuvelland Pagina 4 van 9

off & gemeente

eijsden-margraten

griffie e

Het verzoek tot voorlichtingscampagne actief te gaan inzetten rondom financiéle uitdagingen.

e e

Dit komt terug in een nieuw beleidsplan armoedebestrijding. Het college zal in het beleidsplan opnemen hoesignalen over financiéle problemen kunnen worden gesignaleerd Dat de raad het IHP sportaccommodaties in Q1-Q2 2025 tegemoet kan zien Dat het college het burgerparticipatietraject rondom een jongeren ontmoetingsplek in het

e e

Dat de verenigingsconsulent kennis gaat maken met de raad / in gesprek gaat met de raad Inde eerste helft 2025 een nader bericht aan de raad te laten toekomen inzake bibliotheek

e

Ursulinenpark zal afronden en de raad daarover vervolgens informeren.

Eijsden en de ruimte voor kinderopvang De mogelijkheden te onderzoeken om speeltuinen te laten adopteren door stichtingen en

bedrijven en zal nagaan in hoeverre aanspraak gemaakt kan worden op het leefbaarheidsfonds van de provincie

Eerste termijn Wethouder Jan Weling

Deelnemers | Hanneke Koene, Sjanne Quellhorst, Franklin Boon, Jean Thomassen, Wiel Blezer, Rob Hermans, Ron Mourmans, John Nelissen, Wiel Blezer, Peter Hendriks, Sander Coninx Toezeggingen | Wethouder Weling: e De suggestie van mevrouw Koene overnemen om bij de middelbare scholen in onze omgeving aan te kloppen en de mogelijkheden te verkennen met de scholen om jongeren daadwerkelijk actief te betrekken (actief burgerschap) e Medio februari criteria medevorm geven aan de wijze waarop de participatieverordening geëvalueerd gaat worden en een of meerdere casussen bekijken en zal daar in alle rust op terugkomen

e

Naar aanleiding van de vragen rondom groenbeleidsplan, worden de relevante documenten

e

_Bespreekt in de verkeerscommissie de mogelijkheden, alternatieven en oplossingen ten

e e

naast elkaar gelegd en zal daarna de raad over de bevindingen worden geïnformeerd.

aanzien van (de veiligheid van) het fietspad Bukel. Bekeken wordt of een mobiel servicecenter tot de mogelijkheden hoort. te implementeren wordt

meegenomen

Met raadslid Mourmans van gedachten wisselen inzake parkeervoorzieningen mensen met beperking

Eerste termijn Wethouder Nadine Steijns-Huids Deelnemers| Hanneke Koene, John Nelissen, Niels Duits, Franklin Boon, Rob Hermans, Hanneke Koene, Wiel Blezer, Ron Mourmans, Maria Janssen-Rutten, Sjanne Quellhorst, René Janssen Toezeggingen | e Gekeken wordt naar het voorstel over de prestatiecontracten (ipv RAW contracten) voor het beheer / onderhoud bermen e De raad wordt op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen met betrekking tot het Beleidsstuk transitie landbouw e De herijking van de subsidieverordening zo spoedig mogelijk aan de raad voor te leggen en bekijkt de mogelijkheden van het gelijk trekken van binnen- en buitensport accommodaties e Bekeken wordt of er samenvoegingen zijn of een centrale plek of meerdere centrale plekken gevonden worden voor het levensbomenbos Pagina 5 van 9

af ê gemeente

eijsden-margraten

griffie Eerste termijn Wethouder Mark Gerritsen, portefeuille duurzaamheid en energietransitie

Deelnemers|

Franklin Boon, Maria Janssen-Rutten, René Janssen, Rob Hermans, Hanneke Koene,

Toezeggingen | e

De wethouder gaat met ODE in gesprek over hout stook in relatie tot de algemene verordening

Burgemeester A. Krijnen Deelnemers|

Sjanne Quellhorst, Franklin Boon, Maria Janssen-Rutten, Ron Mourmans, Rob Hermans, Jean Thomassen Toezeggingen |

e

Het college informeert de bevoegde personen over de handhaving in het buitengebied daar waar het loslopend honden betreft.

Tweede termijn Deelnemers | Wiel Blezer, Maria Janssen-Rutten, Sjanne Quellhorst, Franklin Boon, Hanneke Koene, Niels Duits, Jean Thomassen, Rob Hermans, Erwin Debie (plaatsvervangend voorzitter), Ron Mourmans, John Nelissen, Rene Janssen, Sander Coninx, Stemmingen amendementen | PRO 01 Tabel niet vastgestelde woningplannen, bijlage 7 Verworpen Voor: PRO, ODE, R. Janssen (6)

Tegen: VVD, CDA, LM en overige leden EML (15) PRO 02 Humaan terugkeerbeleid, bijlage 8

Verworpen Voor: PRO, VVD en ODE (8)

Tegen: CDA, EML en LM (13)

PRO 03 Bestedingslimiet verwerving gronden, bijlage 9

Verworpen Voor: PRO en R. Janssen (4)

Tegen: CDA, VVD. LM. ODE en overige leden EML (17)

VVD CDA LM 01 Aanpassen tariefstijging OZB voor het jaar 2025, bijlage 10 Aangenomen Voor: VVD, EML, CDA en LM (16) Tegen: PRO en ODE (5)

PRO 04 Richtlijn Strategische grondaankopen voor natuurt en landschapsontwikkeling, bijlage 11 Ingetrokken Pagina 6 van 9

aff Ê gemeente

eijsden-margraten

griffie

Stemming Raadsvoorstel Programmabegroting 2025-2028|

Voorstel | Programmabegroting 2025 — 2028 vaststellen

Stemverklaringen | Sjanne Quellhorst PRO stemt tegen de begroting Rene Janssen

Stemt voor de begroting maar wordt geacht tegen onderdeel 4.1 te zijn. Hanneke Koene ODE stemt tegen de begroting Jean Thomassen

VVD stemt voor de begroting Niels Duits

CDA Stemt voor de begroting Besluit | De raad besluit met 16 stemmen voor (EML, CDA, VVD en LM) en 5 stemmen tegen (PRO en ODE), voor het voorstel Stemmingen Moties | PRO 01 Natuurinclusief bouwen voor mens en dier, bijlage 12 Ingetrokken PRO 02 Raad in control op richtlijnen, bijlage 13 Verworpen Voor: PRO en ODE (5)

Tegen: EML, CDA, VVD en LM (16)

PRO 03 Normering sociale woningbouw en starterswoningen, bijlage 14

Aangenomen

Voor: PRO, CDA, VVD, ODE, overige leden EML (19) Tegen: LM en R. Janssen (2)

PRO 04 Onverharde wegen, bijlage 15 Aangenomen Unaniem PRO 05 Laden op stoeptegelniveau, bijlage 16 Aangenomen Unaniem PRO 06 Inclusief regenboogbeleid, bijlage 17 Ingetrokken PRO 07 Opvang en huisvesting vluchtelingen, bijlage 18 Verworpen Voor: PRO en ODE (5) Pagina 7 van 9

a ff 6 gemeente

eijsden-margraten

griffie Tegen: EML, CDA, VVD en LM (16)

PRO 08 Inspraak is een vanzelfsprekendheid, bijlage 19

Verworpen Voor: PRO, ODE en R. Janssen (6)

Tegen: CDA, VVD, LM en overige leden EML (15) PRO 09 Algemene Verordening, bijlage 20 Ingetrokken EML 01 Reservering budget voor speel- en beweegvoorzieningen bij nieuwbouwplannen,

bijlage 22

Aangenomen

Voor: EML, CDA, VVD, LM en PRO (19) Tegen: ODE (2)

EML 02 Huisbezoek voor burgerzaken, bijlage 23 Ingetrokken

EML 03 Natuurinclusief bouwen, bijlage 24 Ingetrokken

EML 04 Levensbomenbos, bijlage 25

Aangenomen Unaniem

EML 05 Realisatie Camerabewaking bij ondergrondse containers, bijlage 26 Aangenomen

Voor: EML, CDA, VVD. LM en Pro (19) Tegen: ODE (2)

EML PRO 06 Natuurinclusief bouwen bijlage 27

Aangenomen

Unaniem

ODE 01: Houtstook, bijlage 27 Ingetrokken

ODE 02 Ontwikkellocatie Oost Maarland, bijlage 28

Aangenomen Unaniem

CDA 01 Adopteren speeltuinen Aangenomen

Voor: EML, CDA, VVD, PRO en LM (19) Tegen: ODE (2)

CDA 02 Verhoging subsidies Aangenomen Unaniem

Pagina 8 van 9

a aff é gemeente

eijsden-margraten

griffie VVD 01: Vroegsignalering bij schuldenproblematiek, bijlage 31 Aangenomen

Voor: EML, CDA, VVD, PRO en LM (19) Tegen: ODE (2)

Beoordelen en verbeteren verkeersinrichting Bukel, bijlage 32

Aangenomen

Voor: VVD, CDA. EML, ODE en LM (18) Tegen: PRO (3)

Renovatie fietspaden tussen Eijsden en Maastricht, samen met CDA , bijlage 33 Ingetrokken

04 | Belastingverordeningen 2025 Deelnemers|

Wim den Os, Hanneke Koene, Ron Mourmans

Portefeuillehouder | Mark Gerritsen

nwn

Voorstel | 1. De verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2025(bijlage 1) De verordening op de heffing en invordering van rioolheffing 2025 (bijlage 2) De verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting 2025 (bijlage 3) De verordening op de heffing en invordering van watertoeristenbelasting 2025 (bijlage 4)

De verordening op de heffing en invordering van hondenbelasting 2025 (bijlage 5)

Stemverklaring | Wim den Os Besluit |

De raad besluit unaniem conform het voorstel met de kanttekening dat de heer Den Os tegen de

toeristenbelasting is. Toezegging |

Geen

05 | Sluiting De voorzitter sluit de raadsvergadering om 21.00 uur. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 10 degember 2024. De vergadering kan teruggeluisterd en bekeken wofden op: www.eijsden-margraten.nl/bestuur/gemeenteraad/vergaderingenvanderaad

Pagina 9 van 9

By (age 4

PRE Margraten

Algemene beschouwingen Begroting 2025-2028 PRO Eijsden-Margraten

Beste voorzitter, allereerst wil ik mijn dank uitspreken. Dank aan de ambtelijke organisatie voor het opstellen van de begroting en het beantwoorden van maar liefst 400 vragen en dank aan de andere fracties en het college voor de dialoog van vorige week om deze week tot een besluit voor de

begroting te komen.

Vanavond richten we onze blik op de toekomst van onze gemeente Eijsden-Margraten in 2025 en verder. Met een progressieve visie hoe onze gemeente op een duurzame en inclusieve manier vooruit kan gaan. Een gemeente waar iedereen kan en mag wonen: jong of oud, arm of rijk, ‘van hier’, Hollander, of nóg verder weg en mens of dier. Een gemeente waarin we rekening houden met natuur en een diverse samenleving door verder te kijken dan dat wat in programma’s staat

vastgelegd. Franklin vertelt hier meer over in relatie tot natuur, landschap en klimaat. Wiel vanuit wonen en verkeer en vervolgens vertel ik meer vanuit het perspectief van de samenleving.

Natuur, landschap en klimaat

“Bedenk dat niets qua voorbereiding moeilijker, qua succes twijfelachtiger en qua uitwerking gevaarlijker is dan zich opwerpen als iemand die vernieuwing wil doorvoeren. Want hij die dit doet, heeft hen die van de oude toestand profiteren tot vijand, terwijl hij slechts lauwe verdedigers vindt in hen die van de nieuwe toestand zouden kunnen profiteren. Een lauwheid die () gedeeltelijk voortkomt

uit het wantrouwen van de massa die niet werkelijk gelooft in iets nieuws totdatzij het ervaren hebben. Zo komt het dat zijn opponenten iedere kans grijpen om de vernieuwer vurig aan te vallen en

de anderen hem slechts halfslachtig verdedigen.”

Wie denkt dat deze kreet recent is geuit, zit er goed naast. Hij komt namelijk uit de pen van Niccolo Machiavelli, die leefde van 1469 tot 1527! En ik heb dit citaat uit het boek van Bart Bakker “Anders denken, anders doen in het Sociaal Domein”. U kunt zich voorstellen, meneer de voorzitter, dat

zowel het citaat als de titel van het boek mij danig triggerde, want hoe duidelijk zag ik de lijnen lopen van de 15° eeuw naar het heden in onze gemeente Eijsden-Margraten. PRO heeft in de afgelopen

twee en een half jaar voorstellen gedaan waar door de raad in meerderheid huiverachtig op werd gereageerd. Of traag. Ik denk aan ons pleidooi om de woningbouw inclusiever te maken, en duurzaam. Om daarbij ook te denken aan andere, ook alternatieve woonvormen. Of aan het faciliteren van verantwoorde agrarische bedrijvigheid. Of aan het opvangen van kwetsbare groepen vluchtelingen. Ons ijveren voor een ruimhartige vorm van burgerparticipatie stuit op uitstel en op

inperking. In een eerdere fase hebben we Geluk als toetssteen voor een goed beleid willen doorvoeren, waarop met ongeloof en wat lacherig werd gereage erd. Zo progressief kan je onze voorstellen niet noemen, want veel gemeenten zijn ons hierin al voorgegaan. PRO is hierin misschien wel conservatief: terug naar de oude kleinschaligheid, liefde en respect voor je land, voor je

Pagina 1 van 5

omgeving, voor je bodem, voor de natuur — zich uitend in trots en verantwoordelijkheid. En daar mag gerust in deze tijd van verlies aan biodiversiteit en klimaatverandering aan worden toegevoegd: het gevoel van urgentie, dat vraagt om een radicale omslag in ons denken en doen. Wij dienen daarom een motie in om bij nieuwe huisvestingsinitiatieven ook te denken aan de huisvesting van onze medebewoners, namelijk de vogels. Ik verwijs naar onze motie Natuurinclusief bouwen voor mens en dier. Onze gemeente is rijk. Dan doel ik niet op het gemiddeld inkomen van onze burgers (we noemen dat al gauw cittaslow), maar veeleer op wat ons in de schoot geworpen is: een prachtig landschap, een

mooie natuur, onze gebruiken en tradities en het ongelooflijk grote aantal rijksmonumenten binnen onze gemeente. Daarnaast de vele panden en ensembles die als gemeentelijk monument dienen te worden aangemerkt en dit tot 2011 ook waren. Maar zijn we er wel trots op? Worden monumenten

niet kapot gerestaureerd? Krijgt de lijst gemeentelijke monumenten eindelijk eens body? Halen we verdwenen deskundigheid weer in huis? PRO is daarom blij dat in de loop van volgend jaar weer een goed geschoolde ambtenaar zal worden aangesteld. Ons advies: een fulltimer en het liefst morgen al. Want bouwcriminaliteit en onwetendheid zijn onder ons. Tot slot: de raad moet weer in staat gesteld worden om duidelijke kaders te stellen en regie te houden. Vandaar onze motie De raad in control op richtlijnen. Waardoor de raad tijdig op de hoogte wordt gesteld van de voortgang bij bouwprojecten. Dus niet achteraf, maar op actuele momenten. Dit, gecombineerd met ons amendement Richtlijn Grondverwerving, waardoor uitgaven boven de € 500.000,- tevoren aan de raad worden voorgelegd zodat wensen en bedenkingen tijdig kunnen worden geuit.

Wonen en verkeer, Mijnheer de voorzitter,

De eerste zinnen in het bestuursakkoord luiden.‘Goed leven in elke kern’. De slogan voor de komende 4 jaar maar óók voor die stip heel ver op de horizon. Waarbij we verantwoordelijkheid moeten nemen voor ‘lokaal én verder weg’ en ‘voor nu én later’

Wonen is een grondrecht, dat geldt voor een ieder die zich op Nederlands grondgebied bevindt. Dit recht staat echter in sterke mate onder druk. Velen, waaronder talrijke starters, kunnen geen woning vinden of kunnen die vanwege de buitensporige prijsontwikkelingen niet betalen. De aantallen waarop Eijsden-Margraten kan worden

aangesproken waren vorig jaar nog 750, waarna 1000 in beeld kwam en volgens de laatste berichten nu 1400. Onze VRAAG is dan nu: praten we over te realiseren woningen of hebben we het over plancapaciteit, die een theoretisch bestand vertegenwoordigt? Al in een eerder stadium hebben wij ons verbaasd over de genoemde doelgroepen waarvoor gebouwd zou moeten worden. We treffen dan de oer-traditionele gezinssamenstellingen aan, voorbij gaand aan het feit dat 31 procent van de huidige huishoudens bestaat uit eenpersoons huishouden. Waar zijn die gebleven? En de 30 procent sociale en betaalbare huur en koop? Kunnen

we ons zo makkelijk onder de aangedragen motieven en argumenten uit maken, met het excuus dat de bouwers die niet willen bouwen omdat ze verlies opleveren? Of heeft de wethouder gelijk

Pagina 2 van 5

wanneer hij beweert dat er in onze gemeente geen behoefte bestaat aan deze woningen? Wat wij ernstig betwijfelen. Dus onze VRAAG: komt Eijsden-Margraten ermee weg dat er niet wordt voldaan

aan de 30 procentnorm? Om dit te voorkomen willen wij een motie indienen om die normering toch te halen zoals in de Woondeal mee is ondertekend. Het Planbureau voor de Leefomgeving kwam zeer recent met de waarschuwing dat tijdelijke woningen in hun aard echt tijdelijk zijn, met andere woorden: dit type woning is geen echte woning,

maar eerder een doorgangshuis, geschikt voor, inderdaad, tijdelijk gebruik. Dit legt wel gewicht in de schaal en beïnvloedt uiteindelijk de hoogte van de opgave.

Tenslotte, meneer de voorzitter, zien we in de schriftelijke beantwoording van de vragen wederom de veronderstelling dat wij als overheid geen voorschrift kunnen opleggen aan initiatiefnemers om te voldoen aan eisen van duurzaamheid, zoals daar zijn bio-based materialen en regenwateropvang voor een grijs circuit. Nog steeds houdt de wethouder vast aan zijn verkeerde inschatting dat dit de bouw duurder maakt, dit is niet zo, en het Bouwbesluit niet toestaat strengere eisen op te leggen,

dit is ook niet zo, omdat de Omgevingswet uitdrukkelijk deze normstelling mogelijk maakt. Logisch toch. Nu stikstof anders roet in het eten gooit en de urgentie alleen door blinden niet wordt gezien?

Voorts wil ik de motie aankondigen over onverharde wegen waar wij een bezuiniging kunnen bewerkstelligen die wij nauwelijks zullen merken. En een motie over het laden van electrische auto’s voor mensen die geen oprit hebben. Bovendien een amendement inzake de tabel over woningbouwlocaties in de begroting. De raad zou er vervolgens niets meer over te zeggen hebben als wij de begroting zouden goedkeuren. Die tabel hadden wij graag uit de begroting willen hebben en als informatieve bijlage toegevoegd. Voorts wil ik jullie er nog op wijzen dat wij maar 4 natura 2000 gebieden hebben. Wees hier zuinig mee in U overwegingen om woningbouwprojecten in deze buurten te beoordelen. Dan geef ik nu het woord aan mijn collega Franklin Boon.

Samenleving

Voorzitter, onze gemeente is rijk aan verbondenheid en traditie. Mensen kennen en helpen elkaar, vinden elkaar via verenigingen, tradities en gemeenschappelijke waarde. Maar juist daarin schuilt een risico, namelijk dat we vergeten dat niet iedereen deze voorspoed en verbondenheid ervaart. Denk aan de LHBTQIA+ gemeenschap, vluchtelingen die van Nederland hun nieuwe thuis proberen te maken, aan ouderen én jongeren die met eenzaamheid kampen en aan de inwoners die in armoede leven.

PRO is geschokt door de mate waarin acceptatie van diversiteit achteruit holt. De gemeente heeft op verzoek van inwoners uitvoering gegeven aan een goed initiatief: het regenboogpad. Op social

media zien we echter Andrew-Tate-achtige reacties, die laten zien dat terwijl iedereen vrij is om zichzelf te zijn, dit niet altijd gevoeld wordt. Daarom vraagt PRO zich af kunnen we als gemeente geen sterker beleid ontwikkelen dat iedereen welkom is en zichzelf mag zijn? Daarom dienen we een motie in voor een inclusief regenboogbeleid.

Pagina 3 van 5

En vluchtelingen hebben onze aandacht nodig op dit moment. We hebben te maken met een kabinet dat het strengste migratiebeleid ooit wil voeren. Maar dat betekent niet dat het Rijk gemeenten mag dwingen om mensenrechten te schenden. Hoewel de burgemeester erop vertrouwt dat het kabinet geen (internationale) wetten gaat overtreden, bouwt PRO liever zekerheid in. Daarom dienen we een amendement humaan terugkeerbeleid in. De minister Asiel en Migratie is van plan om de Spreidingswet en de verplichting voor gemeenten voor het huisvesten van statushouders af te schaffen. Hiermee lossen we geen problemen op, maar wordt alleen grotere

chaos gecreëerd, daarom dienen we een motie in voor de opvang van asielzoekers en huisvesting van statushouders.

Voorzitter, vorig jaar hebben we een motie aangenomen om te onderzoeken of lastenverlichting voor huishoudens net boven de bijstandsnorm mogelijk is. Pas vorige week hoorden we dat dit niet mogelijk is. Verontrustend genoeg leeft 1,9% van de inwoners van Eijsden-Margraten in armoede,

dat zijn 495 mensen die dagelijks moeten overleven. Slechts 7 mensen maken gebruik van de voedselbank. We zijn blij dat naar aanleiding van de motie van PRO en CDA in 2022 het college stappen onderneemt om de toegankelijkheid te verbeteren en mogelijk een uitgiftepunt voor het Heuvelland te openen. Onze vraag aan het college is wel: het duurt lang om tot mogelijke oplossingen te komen, kan hier vaart in worden gemaakt? En worden de inwoners die nu in armoede leven voldoende ondersteund het hoofd boven water te houden, zodat mensen deze winter geen keuze hoeven te maken tussen warmte en voedsel?

En voorzitter, en daarnaast zijn we allemaal inwoners van deze gemeente. Burgers. En net als jij en ik

wil die burger zich gezien en gehoord voelen. Serieus genomen worden. Zacht uitgedrukt maakt PRO zich hele grote zorgen over de mate waarin dit gebeurt. De basis lijkt niet op orde. Zeker als een van

de wethouders blijft benadrukken dat hij dit niet van plan is, dat dit te kostbaar is en te veel tijd kost. Zo voelt de burger zich zeker niet serieus genomen. Inspraak is een vanzelfsprekendheid. Dat vind

PRO ook. Daarom dienen wij een gelijknamige motie in om het college en met name de betreffende wethouder hiertoe aan te sporen dit serieus te nemen.

Voorzitter, laten we samenwerken aan een gemeente waarin iedereen zich thuis voelt, waar niemand aan de zijlijn hoeft te staan. Een gemeente waarin inclusie, menselijkheid en inspraak meer

zijn dan idealen

Voorzitter, als PRO staan wij voor een positief kritisch geluid. Terugkijkend op de afgelopen periode dan zien wij dat toezeggingen niet worden nagekomen, dat moties van oppositiepartijen niet snel worden opgepakt, een wethouder voert nieuwe ideeën liever aan de pers dan aan de raad. Dat

maakt het moeilijk om positief te blijven.

Pagina 4 van 5

Maar zoals Kamala Harris stelde: we’re not going back, en laten wij dat ook niet doen. Een nieuw jaar met nieuwe kansen om het beter te doen. We kijken uit naar de aanpak van de nieuwe

wethouder: hoe gaat zij de uitdagingen van haar voorganger aanpakken? Zorgen dat wat in 2024 niet kwam, zoals de subsidieregeling en een visie kunst en cultuur, in 2025 wel naar de raad komt?

En wordt burgerparticipatie de topprioriteit van de wethouder met dit in zijn portefeuille? Hoe zorgt de langstzittende wethouder dat hij de raad serieus neemt, in plaats van eerst de pers in te schakelen? En kan hij toezeggen dat de eerste bullet van de strategische grondaankopen ten behoeven van natuur en landschap verwijderd worden uit de begroting?

Voorzitter, a new way forward is wat PRO deze gemeente toewenst. Deze winter nog spreken we in

de kerntakendiscussie hoe wij als gemeente het risico van de onduidelijkheid van het Rijk moeten gaan dragen. Tijd voor een goed gesprek. We kijken uit naar de lente waarin we ontdekken hoe Rechten van de Natuur in onze gemeente kan worden ingezet. De zomer, waarin vluchtelingen

conform huidige wetgeving hun plekje krijgen en Donald Trump niet naar Margraten komt, de herfst en volgende winter waarin de omgevingsvisie hopelijk vorm krijgt. En natuurlijk heel 2025 en verder

waarin mens, dier en natuur centraal staan in Eijsden-Margraten.

Pagina 5 van 5

Blap & EM Vv

Eijsden Margraten Lokaal

Algemene Beschouwing begroting 2025-2028 Voorzitter. Er woedt al meer dan 2 jaar een oorlog op ons continent. De Oekraïners strijden voor hun vrijheid, en eigenlijk ook voor die van ons. Bijna 700.000 Oekraïners en vermoedelijk meer dan 50.000 Russen vonden hierbij de dood. In de Gazastrook en Israël vindt al vele maanden een

verschrikkelijke catastrofe plaats, meer dan 50.000 slachtoffers. De burgeroorlogen in Afrika nemen steeds meer toe. In 3 jaar tijd meer dan 350.000 doden. Zet de tv maar aan en je ziet niks anders dan geweld. Grote natuurrampen, al dan niet het gevolg van klimaatverandering, zorgen ook voor vele doden. Een trieste constatering voorzitter maar veel invloed op deze mondiale ontwikkelingen hebben wij als gemeente Eijsden-Margraten helaas niet. Wel hebben wij invloed op het welzijn van onze

inwoners en daarvoor komen wij vandaag hier bijeen. Voorzitter. EML wil beginnen met het geven van een compliment aan het college en ambtenaren. Als we terugblikken naar 2024 dan zijn het afgelopen jaar meer doelen en activiteiten gerealiseerd dan in 2023, en dat ondanks de schaarste op de arbeidsmarkt en oplopende kosten. Te weinig benoemen we, ook in deze raad, wat er allemaal goed gaat in onze gemeente. En laten we zeker ook stil staan bij hoe mooi onze gemeente erbij ligt. Voorzitter onze fractie leest door de regels heen de worsteling waarmee het college te maken dealen had bij het opstellen van de begroting. Namelijk dat de rijksgelden tekortschieten bij de taken die wel

uitgevoerd dienen te worden. Het nieuwe kabinet komt ons als gemeente niet tegemoet en wij zullen daardoor keuzes moeten maken, keuzes die de inwoners zo min mogelijk raken. En dat is niet

makkelijk als we zien wat de opgaves voor 2025 zijn, en laten we dan 2026, het ravijnjaar nog maar even buiten beschouwing houden. Kabinet, trek de gemeenten uit het financieel ravijn!! Dat was een oproep die we deden aan het nieuwe kabinet. Nu, nadat het regeerakkoord van kabinet Schoof gepresenteerd is, blijkt echter dat dit kabinet niet tegemoet kan (of wil?) komen aan deze oproep. De balans tussen taken en middelen is nodig zodat wij taken in het belang van onze inwoners goed kunnen uitvoeren. Het kabinet geeft aan dat taken en middelen voor gemeenten in balans moeten zijn, maar maakt dat nog niet concreet. Rechtsom of linksom, de burger gaat het flink merken terwijl de voorzieningen ten gunste van diezelfde burger worden beperkt. Dat heet dus gewoon inleveren. Dit alles los van de andere verhogingen die wij allen landelijk nog gaan krijgen zoals alle prijsverhogingen op diverse

voorzieningen. Denk aan ziektekosten, BTW verhogingen, prijzen van levensmiddelen, dure energietarieven etc. Nee voorzitter, Nederland rolt achteruit.

Maar voorzitter, wij zien ook dat het college scherp heeft gekeken naar de mogelijkheden om de impact op de inwoners zo laag mogelijk te laten zijn door verschillende scenario’s voor te leggen. Onze waardering voor deze manier van denken en acteren. Voorzitter, Ik zal mijn beschouwingen

geven per onderdeel, maar het verleden is de profeet van de toekomst, dus ik zal daarin ook af en toe terugblikken.

Wonen De ontwikkelingen op het platteland, en dan met name de veranderingen bij boeren, of ze nu stoppen of juist doorgaan, zijn vanuit onze gemeente slechts beperkt te sturen. Laten we daarom met de ontwikkeling van een sociale toekomstvisie de ruimte die we hebben optimaal benutten om onze boeren in hun proces te ondersteunen. We maken ons grote zorgen over een steeds sterker wordende trend in onze samenleving: de neiging om overal tegen te zijn. Of het nu gaat om bijvoorbeeld de bouw van broodnodige woningen of

verbeteringen in de infrastructuur. We zien steeds meer zienswijzen van inwoners of insprekers die vooral uiting geven aan hun verzet. Wat ons zorgen baart, is dat het vaak lijkt alsof eigen belang boven het gemeenschappelijke belang wordt gesteld.

Bij woningbouwprojecten zien we bijvoorbeeld dat omwonenden massaal bezwaar maken, niet omdat ze tegen de bouw van woningen op zichzelf zijn, maar omdat het hun uitzicht, woongenot of parkeergelegenheid zou aantasten. Terwijl we te maken hebben met een enorme woningnood, slagen we er niet in om voldoende nieuwe huizen te bouwen, juist omdat deze protesten de

projecten vertragen of blokkeren. Dit patroon van verzet zien we niet alleen bij woningbouw, maar ook bij andere belangrijke initiatieven die bijdragen aan een betere toekomst. Er is een groeiende cultuur ontstaan waarin het individuele belang vaak boven het bredere maatschappelijk belang wordt geplaatst. Als deze trend doorzet, lopen we het risico dat we stil komen te staan als samenleving. Het wordt steeds moeilijker om samen vooruitgang te boeken en de grote uitdagingen van onze tijd zoals de woningnood

effectief aan te pakken. Wij pleiten daarom voor een cultuuromslag. Een verschuiving van ‘tegen’ naar ‘vooruit’. Van ‘tegen’ naar constructieve oplossingen. ledereen moet zich bewust worden van de gezamenlijke

verantwoordelijkheid die we dragen voor de toekomst van ons land, onze gemeente. Alleen door samen te werken en het algemeen belang centraal te stellen, kunnen we bouwen aan een duurzame en rechtvaardige samenleving.

Zorg voor elkaar Voorzitter, EML is een groot voorstander van meer spelen en bewegen. Bij de ontwikkeling van nieuwbouwplannen wordt er niet altijd speel- en beweegvoorzieningen meegenomen. Het ontbreken van speel- en beweegvoorzieningen leidt dan tot onvoorziene uitgaven achteraf, wat ten koste kan gaan van andere budgetten. Speel- en beweegvoorzieningen zijn van groot belang voor de fysieke en sociale ontwikkeling van kinderen, jongeren en volwassenen en dragen bij aan een gezonde leefomgeving. EML zal hier een motie over indienen.

Volgens het huidige accommodatiebeleid blijft de gemeente in de kernen Eijsden, Gronsveld, Cadier & Keer, Margraten en Mheer toekomstgericht investeren in de sportaccommodaties en wordtin de overige kernen het onderhoudsniveau van de accommodaties op peil gehouden. Om te komen tot de bouw van nieuwe woningen wordt in Mheer gekeken naar de mogelijkheid om de tennisclub te verplaatsen naar de accommodatie van BMR. Reeds nu wordt aangegeven dat de opbrengsten van de woningbouwontwikkeling naar verwachting niet dekkend zijn voor het verplaatsen van de tennisvelden. De vraag is of verplaatsing wel zo een goed idee is. Op het plateau ten zuiden van de Rijksweg is de sportaccommodatie in Mheer de enige waarin nog toekomstgericht geïnvesteerd wordt.

We zien nu al dat de jeugd van de voetbalverenigingen BMR, SNC'’14 en Geertruidse Boys als een organisatie deelneemt aan de competitie met Mheer als centrale punt. De kans is groot dat het aantal leden dat van de accommodatie in Mheer gebruikt maakt verder zal stijgen. Drie velden is dan absoluut geen luxe. Op de sportaccommodatie in Sint Geertruid liggen momenteel twee prima gravelbanen. Volgens de website van de tennisvereniging Kalleberg die deze velden bespeelt zijn nieuwe leden altijd welkom.

EML vraagt om bij de vaststelling van het IHP (Integraal Huisvestingsplan) Sportaccommodaties te kijken naar de mogelijkheid van centralisatie van de tennisvoorzieningen in Sint Geertruid als

alternatief voor de verplaatsing van de tennisclub naar de accommodatie van BMR. Voorzitter. Er is op dit moment geen bestaand proces is waarbij burgers die niet in staat zijn om naar de gemeente toe te komen, een huisbezoek krijgen voor burgerzaken. Het is belangrijk dat alle burgers, ongeacht hun mobiliteit, toegang hebben tot gemeentelijke diensten en ondersteuning. Wij vinden het belangrijk dat de gemeente klaar staat voor al haar inwoners, en zich daarmee onderscheidt als een zorgzame en toegankelijke gemeente. Een huisbezoek voor burgerzaken draagt

bij aan de inclusiviteit en bereikbaarheid van gemeentelijke diensten. Daarom wil EML een motie indienen.

Ondernemerschap en lokale economie Na een onderzoek van de Rekenkamer is nog steeds niet duidelijk wat de kosten van Cittaslow zijn voor de inwoners van de gemeente Eijsden-Margraten. Welke activiteiten er nu georganiseerd worden dankzij Cittaslow is ook een vraagteken. Wat zeker niet op het conto van Cittaslow thuis hoort zijn b.v. de Hoeskamers en een excursie naar groeve 't Rooth. Toch maakt de gemeente hier reclame mee in hun nieuwsbrief en in de advertentie in de Etalage.

Wat zou er gebeuren als de gemeente zou stoppen met Cittaslow? Zou de natuur er dan nog meer op achter uitgaan? Zouden er minder culturele activiteiten plaatsvinden? Zouden de wandelpaden dan minder onderhoud krijgen? Zouden er minder toeristen komen naar onze gemeente en zo ja is dit erg? Welke gevolgen zouden de inwoners hiervan ondervinden?

EML pleit om bij de komende kerntakendiscussie een open dialoog te voeren over deze activiteit en hoopt dat we eindelijk boven water krijgen welke kosten hiermee gepaard gaan om vervolgens een weloverwogen besluit te kunnen maken.

Omgeving De gemeente Eijsden-Margraten zet zich sterk in voor duurzaamheid, natuurbehoud en het welzijn van haar inwoners. Natuurinclusief bouwen sluit nauw aan bij deze doelen. In een eerder aangenomen motie heeft onze gemeente zelfs de rechten van de natuur erkend, wat aantoont dat

natuurbehoud en biodiversiteit hoog op de agenda staan. Door natuurlijke elementen te integreren in bouwprojecten en -objecten kan de gemeente niet alleen bijdragen aan biodiversiteit, maar ook

aan een gezondere leefomgeving met verbeteringen in luchtkwaliteit, waterbeheer, hittestress en recreatie mogelijkheden. Succesvolle initiatieven in gemeenten als Amsterdam, Castricum en Delft laten zien dat een puntensysteem, dat ontwikkelaars stimuleert om natuurvriendelijke maatregelen

te nemen, hier effectief aan kan bijdragen. Daarnaast biedt het bouwers duidelijke richtlijnen en eisen om de leef- en natuurdoelen van de gemeente te ondersteunen.

Met de invoering van de Omgevingswet zal Eijsden-Margraten bovendien extra mogelijkheden hebben om natuurinclusief bouwen in haar beleid te verankeren. Deze wet vereist dat gemeenten omgevingsplannen opstellen, waarbij natuur inclusieve bouwmaatregelen als vereisten kunnen worden opgenomen. Dit biedt een unieke kans om natuur inclusieve standaarden structureel vast te leggen, en de gemeente te profileren als regionale koploper op het gebied van duurzame stadsontwikkeling en natuurbehoud. Door deze beleidsmatige stappen en een puntensysteem te implementeren, kan de gemeente niet alleen bijdragen aan leefkwaliteit en duurzaamheid, maar ook haar toewijding aan de “Rechten voor de natuur” versterken. Het omarmen van natuurinclusief bouwen kan Eijsden-Margraten niet alleen

helpen om natuur en welzijn te bevorderen, maar daar naast ook om haar voorbeeldfunctie en touwtrekkers rol in de regio waar te maken. Fractie EML wil hier dan ook een motie voor indienen…

Voorzitter. De gemeente Eijsden-Margraten zet zich in voor een duurzaam en toekomstbestendig landschap, waarin biodiversiteit, natuurbehoud en klimaatadaptatie centraal staan. Wat zou er nog

mooier zijn dan het realiseren van een levensbomenbos in elke kern. Het Levensbomenbos kan een unieke en symbolische plek bieden, waar inwoners bomen kunnen planten ter herinnering aan

belangrijke momenten in hun leven, zoals geboorte, huwelijk of herdenking. Dit project past in onze ogen binnen de beleidsdoelen voor vergroening en biodiversiteit. Het Levensbomenbos kan een ontmoetingsplek worden voor jong en oud, waarbij inwoners zich kunnen verbinden met hun

omgeving en de natuur. Daarnaast draagt een Levensbomenbos bij aan de gezondheid en het welzijn van inwoners door het bieden van een groene, rustgevende omgeving die uitnodigt tot recreatie. EML zal hiervoor een motie indienen. ISBOMENBOSIN DE GEMEENTE EIJSDEN-MAR

Voorzitter. Op diverse locaties binnen onze gemeente is er sprake van illegale stort van afval bij ondergrondse containers. Deze illegale afvalstorting leidt tot vervuiling van de openbare ruimte, overlast voor omwonenden en extra kosten voor de gemeente. Het handhaven op deze illegale praktijken blijkt momenteel niet effectief genoeg te zijn. Het inzetten van cameratoezicht op strategische plekken in andere gemeenten heeft bijgedragen aan een vermindering van dit soort overlast en overtredingen. We weten ook dat camerabewaking een preventieve werking kan hebben op het illegaal storten van afval. Het moet mogelijk zijn om binnen de kaders van de Algemene

verordening gegevensbescherming (AVG) camera’s in te zetten voor tijdelijke handhaving. De inzet van camerabewaking kan kosten besparen door een efficiëntere handhaving en minder opruimwerkzaamheden. Het is belangrijk om zorgvuldig om te gaan met de privacy van burgers en te waarborgen dat camera’s uitsluitend worden ingezet op locaties waar dit strikt noodzakelijk is. Daarom voorzitter zal EML een motie inbrengen voor het plaatsen van camera’s bij de ondergrondse containers.

Bestuur en Financiën. De bijdrage diverse gemeenschappelijke regelingen, waar onze gemeenteraad en college ook al kritisch op is geweest loopt steeds verder op. Gezien onze financiële positie zijn de grenzen aan hetgeen wij kunnen ophoesten feitelijk al bereikt. We zijn een relatief kleine gemeente, des te belangrijker om onze kritische stem bij de verbonden partijen duidelijk te laten horen In de begroting zien wij een onderbouwing voor een extra verhoging OZB door de niet gebruikte verhogingen van afgelopen 4 jaar op te nemen. Dit resulteert echter in een verhoging van 12,2% voor woningen en 16% voor niet woningen. Wij begrijpen dat wij de structurele tekorten die ontstaan doordat wij te weinig geld krijgen voor de taken die wij als gemeente hebben in opdracht van de overheid in Den Haag.

Wij moeten hierdoor structureel inkomsten zien te genereren om deze tekorten te dekken. EML begrijpt dat er mogelijk weinig andere opties zijn, maar we worstelen met het idee om deze forse verhoging door te voeren. We willen ons hierover nog verder beraden en kijken of er andere mogelijkheden zijn voordat we deze verhoging ondersteunen.

Tot slot. Voorzitter, ondanks de financiële uitdagingen zien we een college dat er tegen aan wil en zoveel mogelijk ambities wil waarmaken. Daar zijn we als EML blij mee. Laten we er wel voor waken dat we

beter minder ambities verwezenlijken, en die goed doen, dan alles maar half. Laten we waken dat Eijsden-Margraten niet op slot komt te zitten en goed en veilig bereikbaar blijft. Dat inwoners zich

gehoord en serieus genomen voelen en dat het sleutelwoord Communicatie is. Aankomend jaar zal EML zich weer onverminderd hard inzetten voor onze inwoners die geloven in een politiek die omkijkt naar mensen en verder kijkt dan morgen. Voor een politiek die echte keuzes durft te maken voor de toekomst van Eijsden-Margraten. Voorzitter, de lokale politiek is veranderd, de wereld is veranderd en zelfs ons mooie Eijsden-

Margraten is veranderd. Dat is niet altijd erg en soms zelfs een vooruitgang, maar laten we met

elkaar het fatsoen en vooral respect opbrengen om samen te werken in dit huis en in onze prachtige gemeente. Tot zover eerste termijn voorzitter.

B, er Pe

BilagesE open

O é Pe democratisch

eerlijk

BESCHOUWING BEGROTING 2025 2028 uitgesproken 12 november 2024

Voorzitter,

Boven deze begroting hangt een donkere schaduw. Na volgend jaar storten we in een ravijn en bloeden we financieel dood. Dreigende taal die voortkomt uit een dreigement van het rijk. Er gaan kranen dicht en de gemeenten moeten maar zien hoe ze het oplossen. ODE vindt het daarom opvallend dat ondanks het zware financiële weer, dit college toch nogal ruimhartig omgaat met geld. In Noorbeek is een monument vervangen door een nieuwbouwvakwerkhuis. Over smaak valt niet te twisten, U mag het nieuwe mooier vinden dan het oude, maar of iets een monument is daar zijn richtlijnen voor en daar voldoet dit gebouw niet aan. Toch handhaaft het college de monumentenstatus waardoor Eijsden-Margraten nu een monument met bouwjaar 2023 heeft. De provincie echter, heeft de restauratiesubsidie geweigerd, omdat er geen sprake is van een gerestaureerd monument. ODE verbaast zich erover dat dit college de initiatiefnemer niet aan de anterieure overeenkomst houdt. Daarin staat, dat als het monument niet gerestaureerd is in december 2024, de initiatiefnemer € 186.426, -- moet

betalen. ODE vindt dat veel geld om cadeau te geven aan één inwoner. Maar het is nog geen december, dus college doe wat je moet doen. We lezen dat u een museum wilt bouwen en een rotonde aanleggen aan de rijksweg bij Margraten omdat, als het aan u ligt, daar toch een woonbuurt komt. Dat klinkt alsof het geld tegen de plinten klotst, immers

een museum waar niemand op zit te wachten om mensen naar een dorp

te lokken dat geen enkele toeristische meerwaarde heeft en dat bovendien niet berekend is op nog meer verkeer, is pure geldverspilling. Misschien kunt u dan beter van het gemeentehuis een museum te maken. Wat die rotonde betreft, zal het u niet verbazen dat ODE daar nogal van opkeek. Dat deel van de weg is van de provincie, net als het kruispunt bij de Hut, waar onlangs een nieuw wegdek werd gelegd. Wij lazen dat Gulpen-Wittem tevergeefs de provincie trachtte te bewegen om de afslag naar Ingber veiliger te maken. Maar zij deden in elk geval hun best. Wat heeft dit college ondernomen, om de provincie te bewegen de kruising bij de Hut veiliger te maken? Het is een feit dat de gemeenschappelijke regelingen veel kosten, maar dat gemeenten zo afhankelijk zijn geworden van deze vorm van samenwerking, doet de vraag rijzen of kleine gemeenten eigenlijk nog wel zelfstandig kunnen functioneren en of deze, vaak zwakke, lokale besturen niet een dure hobby zijn waar onze inwoners niets mee opschieten. Zeker, dicht bij de mensen is een belangrijke eigenschap voor volksvertegenwoordigers, maar dat vraagt ook kwaliteit van mensen en het vermogen om afstand te houden.

Cliëntelisme ligt al snel op de loer en de verwevenheid met de uitvoerende macht heeft tot effect dat de mensen die de gemeente te vriend houden, meer voor elkaar krijgen dan kritische mensen en daaruit voortvloeiend dat mensen niet meer kritisch durven te zijn. In de dialoogvergadering werd het college ter verantwoording geroepen over uitspraken in de krant. ‘Wij zijn niet de ‘censurator’ van de pers, zei de wethouder ter verdediging. ODE vindt het te gemakkelijk om de censuurkaart te trekken, het gaat immers om een nieuwsbericht en niet om een opiniestuk, dus de boodschap van de gemeente moet kloppen. Door zich achter persvrijheid te verschuilen helpt het college misschien zichzelf, maar niet de democratie. ODE vindt dit soort opmerkingen gevaarlijk, zeker in een tijd waarin de nieuwsmedia toch al wantrouwend bekeken worden. ODE is bereid te geloven dat de wethouder zich hiervan niet bewust was,

maar wil er wel op wijzen, en aandringen op respect voor de pers die onze

democratie moet bewaken. Als een journalist niet goed weergeeft wat gezegd is, vraag daar dan een rectificatie van, maar ga hier niet doen alsof

de krant maar wat roept. ODE mist van een college dat hele wijken bij wil bouwen, een visie op hoe de nieuwe buurten in kunnen spelen op ontwikkelingen op het gebied van infra en mobiliteit. Ziet dit college niet, dat nieuwe wijken kansen bieden voor andere vormen van bouwen en wonen, ontwikkeling van sociale cohesie en de levensloopbestendigheid van een woongemeenschap? ODE denkt dat u veel meer kunt doen om klimaatherstel te helpen.

Het is treurig hoe het college omgaat met evident onwenselijke zaken op het gebied van klimaat en milieu. Zo wil het college terrasverwarming, of

koeling, niet verbieden, terwijl dat een zeer voor hand liggende en eenvoudige maatregel is. Het college wil ook geen tegeltaks invoeren. Een middel dat bij onze oosterburen heel goed werkt om verstening van tuinen tegen te gaan. Veel beter dan subsidie om ontstening te stimuleren. Het college schuift de verantwoordelijkheid voor vervuild water af op het waterschap, terwijl die vervuiling van de Voer bij Eijsden veroorzaakt wordt door gemeentelijke riooloverstorten. Daar hoeft u niet op het Waterschap te wachten, daar is de gemeente aan zet. In de wijnbouw wordt gif grif gebruikt. Doe je dat niet, dan is het een heel ander verhaal om winstgevend te worden. Dat ondernemers gemakshalve voor gif kiezen is begrijpelijk, maar ook onwenselijk met het oog op de problemen die erdoor ontstaan. Ecologische problemen, vervuild water en gezondheidsrisico’s voor mensen. Dat moet je niet willen als gemeente. Stel eisen, kom op voor je inwoners en laat je hoofd niet hangen naar een paar rijke hobbyboeren. ODE was overigens wel aangenaam verrast, dat bij de nieuwbouwplannen in Gronsveld een maximaal percentage aan verstening per kavel was

opgenomen.

Dit college legt ondernemers liever niet te veel in de weg. Laat staan dat het wat terugverlangt als ondernemers iets van de gemeente vragen. In plaats daarvan blijft het college gezellige netwerkbijeenkomsten organiseren en helpt het hen om reclame te maken voor hun bedrijf. Zaken die best uit de ondernemers zelf kunnen komen en die zij ook heel goed zelf kunnen bekostigen. Precariobelasting heft u niet, baatbelasting heft u niet, vermakelijkheidsretributie heft u niet, maar de mensen die

overnachtende toeristen ontvangen, moeten meer gaan vragen aan hun gasten, wat ze ook al moeten doen vanwege de te verwachten verhoging

van de BTW. ODE is niet tegen een verhoging van de toeristenbelasting, mensen mogen best betalen voor de omgeving waar ze in willen vertoeven, maar zoek ook manieren om bedrijven die voordeel hebben van dagtoeristen

bij te laten dragen. ODE vroeg waarom de post van 1 miljoen, die nu in de begroting staat onder de naam aankoop strategische gronden, met als onderlegger de door de raad geamendeerde Richtlijn Strategische grondaankopen Gemeente Eijsden-Margraten 2024, die over grondaankopen voor natuur-

en landschapsontwikkeling gaat, niet de oorspronkelijke toevoeging: ten behoeve van natuur en landschapsontwikkeling terugkreeg. Dat wij daarop geen antwoord kregen was vreemd, temeer daar de wethouder in zijn antwoord aan PRO het onderliggend stuk zelf zo noemde. (5-11 minuut 3.01.00) Het was die verdraaide Murphy's schuld, dat de niet-geamendeerde tekst is opgenomen. Om verdere verwarring te voorkomen is het nodig om in elk geval in de begroting het miljoen de juiste titel te geven. ODE vraagt zich overigens af hoe punt 1.1. in de richtlijn volgens de toezegging, rijmt met de omschrijving natuur en landschap, wellicht wil het college toch zo nu en dan grond voor en parkeerplaats kunnen kopen. ODE betwijfelt of deze gemeente waar voor zijn geld krijgt als het om ecologisch bermbeheer gaat, en is wat nu gebeurt wel echt ecologisch? Het mantra lijkt: zo laat mogelijk maaien. Het kan van belang zijn om van

tevoren te bepalen waar je wel en waar je geen ecologisch bermbeheer toepast. Op niet alle plekken is het het even zinvol. ODE vraagt zich af of RAW-contracten, waarin exact wordt opgeschreven wat, waar, hoe vaak en op welk tijdstip moet gebeuren, de juiste keuze is voor dit werk. Voor een beter ecologisch resultaat zou ODE kiezen voor prestatieafspraken, waarbij het juiste beheer vaardigheid en kennis van de beheerder vraagt. Dan is twee jaar echter te weinig om te bepalen of opdrachtnemers aan hun verplichtingen hebben voldaan. Bovendien zullen opdrachtnemers bij het niet behalen van de doelen, bij korte contracten altijd verwijzen naar de voorganger. ODE pleit voor weloverwogen ecologisch bermbeheer en langere contracten met duidelijke voorwaarden. Dan de wonderbaarlijke vermenigvuldiging door onze eigen JC. Elke keer als deze wethouder zijn mond opendoet, komen er meer woningen bij in onze gemeente. ODE gelooft al lang niet meer, dat het hier om een reële bouwnoodzaak gaat. Dit proces maakt de weg vrij voor projectontwikkelaars, die tot in lengte van dagen met initiatieven kunnen komen, waar colleges geen nee tegen durven te zeggen. Ook lang nadat de woningnood is opgelost. De VVD vroeg naar de school in Noorbeek. ODE heeft nooit gevonden, dat die school een goede plek is om mensen te laten wonen.

Deze raad maakte € 350.000, -- vrij om de woonomstandigheden daar te verbeteren en dat is in onze ogen onvoldoende gebeurd. ODE heeft wel oog voor het bijzondere karakter van het schoolgebouw. Wij hopen dat op die plek sociale woningbouw wordt gerealiseerd, op een wijze die het gebouw, desnoods deels, spaart, want het heeft zeker monumentale waarde. De bouw van 160 sociale huurwoningen heeft een onrendabele top van 16 miljoen euro. Het college wijst de raad erop, dat deze geld vrij moet maken als hij sociale huurwoningen wil. Waarom vinden wij dan in de begroting geen voorstel van het college, om in de loop der jaren die bijdrage aan die 16 miljoen te regelen?

De wethouder legde uit, dat sociale woningbouw in onze gemeente een te kostbare zaak wordt en dat het daarom moeilijk is om woningcorporaties te vinden die dat nog willen doen. Sociale huurwoningen hebben volgens het college en de corporaties hun langste tijd gehad, dat hele systeem moet op de schop, want niemand wil het meer financieren (dialoogvergadering 5-11 minuut 15). Wij vragen het college ons een voorbeeld van zo’n nieuw systeem te geven? ODE schrok bij de discussie over sociale woningbouw van de tsunami-

achtige wijze waarop de wethouder de toestroom van Oekraïners beschreef. ODE vraagt het college om zich niet te verlagen tot de overdrijvingsstrategie van Wilders en hier wel bij de feiten te blijven. Fascinerend was het verhaal over de huizen in Sint Antoniusbank. Het college was toen, 30 jaar geleden, tegen de bouw van woningen op die plek, maar de raad besliste anders. ‘Ik moest indertijd die plannen door de raad loodsen, zei wethouder Custers, waarmee hij op een vreemde stoel zat, omdat hij kort daarvoor beweerde, dat hij toen geen wethouder was. Hoezo liet de toenmalige portefeuillehouder dat aan een raadslid over? Een puzzel voor de inwoners van Bemelen, die heel benieuwd zullen zijn naar de oplossing, want met de bouwplannen daar, kan Bemelen toegevoegd worden aan de groeiende reeks dorpen met boze inwoners in onze gemeente. De raad krijgt nu een nieuwe kans, want er is voor het huidige plan een bestemmingsplanwijziging nodig om daar te mogen bouwen. Dus dit plan moet naar de raad komen. We willen het college wel een compliment geven, omdat het zijn best doet om jongeren bij de politiek te betrekken. ODE vindt het onbegrijpelijk triest, dat dit niet gelukt is via het waanzinnig populaire jongerentijdschrift De Etalage. Een tip: Zowel Sophianum als Porta Mosana hebben veel leerlingen uit onze gemeente ên een leerlingenraad èn een debatingclub.

Wat dacht u ervan om die zo nu en dan een politieke kluif toe te werpen? Wij verwachten dat daar verrassend goede ideeën en argumenten uit voortkomen.

Volgens het college kunnen we geen burgerparticipatie toepassen over de plekken waar gebouwd mag worden. Door burgerparticipatie zou er nooit

meer gebouwd worden, want niemand wil nieuwbouw in zijn omgeving. Burgerparticipatie zou het ook onmogelijk maken om snel te handelen. Een argument dat ook gebruikt wordt tegen de democratie. Inmers het democratisch proces gaat langzamer dan autocratisch regeren. In geval deze gemeente zichzelf als een serieuze democratie beschouwt, dan moeten hij zich toch eens op zijn hoofd krabben als hij deze gang van

zaken accepteert. Of past het bij een gemeente die Trump naar hier wil halen, een president

die naar alle waarschijnlijkheid de steun aan Oekraïne stopzet en de plannen in Proces 2025 gewoon gaat volgen, want een autocratie past

prima in zijn straatje. ODE distantieert zich van die uitnodiging. Zo'n man past niet bij een begraafplaats van mensen die stierven voor de democratie. Voor onze moties geef ik nu het woord aan Maria Janssen-Rutten.

De fractie ODE Hanneke Koene fractievoorzitter Maria Janssen-Rutten raadslid burgerraadsleden: Reinetta Roepers, Yvonne Engelen en Sven Bams.

er

EIJSDENMARGRATEN

ALGEMENE BESCHOUWING BEGROTING 2025-2028

Eijsden-Margraten, 12 november 2024 CDA-fractie Niels Duits Erwin Debie lvan Dreessen Jos Oostenbach

Roger Ritzen

Geachte voorzitter, leden van de raad, wethouders,

Beste inwoners van Eijsden-Margraten, Voordat ik begin met onze beschouwing, wil ik beginnen met het uitspreken van onze waardering voor de inspanningen van het college en het ambtelijk apparaat om deze begroting op te stellen. Ook dank voor de beantwoording van de vele vragen die voorafgaand aan de dialoogvergaderingen door ons en onze collega-fracties zijn gesteld. Het CDA begrijpt dat het opstellen van een realistische, sluitende meerjarenbegroting op dit moment nogal een uitdaging is. We staan namelijk aan de vooravond van onzekere tijden. Het ravijnjaar 2026 komt snel op ons af, de kerntakendiscussie moeten we op korte termijn gaan voeren waardoor beleid en prioriteiten gaan veranderen en ook landelijk is er de nodige onzekerheid over de koers en uitdagingen van het huidige kabinet. Het CDA Eijsden-Margraten is zich ervan bewust dat de huidige financiële en maatschappelijke uitdagingen een scherp beleid en duidelijke keuzes vereisen. Wij zullen ons blijven inzetten voor een gemeente die waarde hecht aan solidariteit, betrokkenheid, duurzaamheid en een sterke focus heeft op het behouden en versterken van de leefbaarheid in al onze kernen. Het bestuursakkoord heeft niet voor niets als titel ‘goed leven in elke kern’. Hierin zullen we moeten blijven investeren. Het is nu goed leven in onze gemeente, maar we moeten er samen voor zorgen dat dat in de toekomst ook zo blijft.

Als CDA streven we naar een samenleving waarin iedereen zich thuis en gewaardeerd voelt,

ongeacht achtergrond of sociale situatie. In deze tijd van stijgende armoede, schuldproblematiek en sociale druk, moeten we als gemeente voorop blijven lopen in het ondersteunen van onze kwetsbare inwoners. Op het gebied van bijvoorbeeld jeugdzorg, werkeloosheid en eenzaamheid vinden wij het belangrijk om in te zetten op preventie. Hierdoor kun je kosten besparen maar nog veel belangrijker; voor onze inwoners een hoop ellende voorkomen. We vinden het belangrijk dat zorg snel toegankelijk is om verdere escalatie van problemen voor te zijn. Vroegsignalering en preventieve programma's rondom schulden en armoede zijn van groot belang. Wij willen dan ook extra aandacht voor de doorontwikkeling van het armoede- en schuldhulpverleningsbeleid. Daarnaast is het van belang dat statushouders en nieuwkomers hun weg kunnen vinden in onze gemeenschap met behulp van taalcursussen, begeleiding, en betrokkenheid bij de gemeenschap. Het CDA hecht aan een evenwichtige integratie waarin wederzijds begrip en respect centraal staan.

Daarnaast vinden wij inclusiviteit een belangrijk thema. In een inclusieve samenleving, zoals wij die voor ogen hebben, worden de mensen niet in aparte doelgroepen verdeeld, maar de kracht ligt juist op gedeelde waarden en een persoonlijke benadering van behoeften. Dit betekent dat iedereen gezien en gewaardeerd wordt als onderdeel van een gemeenschap waarin diversiteit vanzelfsprekend is, maar waarin mensen niet in hokjes worden geplaatst. Er is geen nadruk op verschillen, maar op verbondenheid en wederzijdse zorg. We moeten elkaar zien als individu en niet als vertegenwoordiger van een doelgroep. Juist normalisatie kan leiden tot een grote winst op het gebied van inclusiviteit. Onderdeel van de maatschappij zijn is namelijk ook het gevoel dat je niet anders bent dan anderen. Verbijzonderen waar nodig, normaliseren waar mogelijk. Aan ons als gemeente de taak om dat te faciliteren.

Het verenigingsleven in onze kernen heeft een belangrijke rol op het gebied van preventie, leefbaarheid en sociale binding onder de inwoners. Met andere woorden een brede maatschappelijke rol. We ondersteunen daarom de noodzakelijke verbreding van de inzet van de verenigingsconsulent. Te vaak nog lopen verenigingen vast op ingewikkelde vergunningsprocessen hier in huis en worden zij van het kastje naar de muur gestuurd. Als we de verenigingen zo belangrijk vinden als dat we hier gezamenlijk geregeld uitspreken is

het eigenlijk een blamage dat dit nog niet eerder is opgepakt. Vanuit de gemeente zullen we

het verenigingsleven dat ons zo dierbaar is ook financieel moeten blijven ondersteunen. Die ondersteuning kan op vele manieren, via de verenigingsconsulent maar ook via gemeentelijke subsidies. De subsidieperiode 2021-2024 loopt ten einde en de aanvragen voor de nieuwe subsidieperiode 2025-2026 zijn inmiddels ontvangen. Dat het college hierover in 2024 niets heeft ingebracht in de raad en ook voor 2025 niets inbrengt betreuren wij. Het valt ons op dat we op allerlei gebieden jaarlijks de bedragen bijstellen aan de hand van de inflatie. Dat doen we bij de OZB, bij de begrotingen van de GR-en, bij andere verbonden partijen etc. terwijl de verenigingen al jaren hetzelfde subsidiebedrag ontvangen. De uitgaven voor het verenigingsleven stijgen echter even goed, maar de inkomsten blijven achter. En nu wordt ook nog de BTW op sport en cultuur verhoogd. Het wordt weliswaar niet voor de verenigingen, maar voor onze inwoners duurder, echter als een vereniging of sportinstelling de BTW-verhoging niet helemaal wil doorrekenen kan het een vermindering