20241015 06b Beleidsplan Spelen en Bewegen_Eijsden-Margraten
Tekst van het document
Beleidsplan Spelen en Bewegen in de openbare ruimte Gemeente Eijsden-Margraten Najaar 2024
Inhoudsopgave 2
Beleidsplan Spelen en Bewegen in de openbare ruimte Inleiding 03 Aanvullende toelich ng op de werkwijze 04 Ambi es 05 Uitgangspunten voor uitvoering 09 Samenva ng 11 Bijlagen 1. Speelruimtekaarten 2. Resultaten online vragenlijst 3. Wandelingen met basisschoolkinderen 4. Voorbeelden van speelgroen 5. Voorbeelden van speelpleintjes 6. Inrich ngskenmerken type plekken
12 13 15 21 22 23
Colofon Titel Opdrachtgever
Beleidsplan Spelen en Bewegen in de openbare ruimte Gemeente Eijsden-Margraten
Opdrachtnemer
Speelplan BV Transistorstraat 53b 1322 CK Almere 036 5236127 www.speelplan.nl
Datum
04 september 2024
Buurtspeelplek met spelen, bewegen en ontmoeten in Cadiers en Keer (003)
Inleiding 3 Aanleiding en doel Dit is het ‘Beleidsplan Openbare Speelruimte’ (speelruimteplan) van de gemeente EijsdenMargraten. In dit plan wordt beschreven hoe het er voor staat met de huidige mogelijkheden om te spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte en hoe deze kunnen worden verbeterd. Dit is een belangrijk thema, aangezien goede speelruimte een bijdrage levert aan tal van ontwikkelingen die van grote waarde zijn voor de gemeente en haar inwoners: •
•
Voor kinderen is een goede openbare speelruimte van belang voor hun motorische, zintuigelijke, sociale, crea eve en emo onele ontwikkeling. Tijdens het buitenspelen komen kinderen in nieuwe situa es terecht, kunnen ze vooral doen waar ze zelf zin in hebben of mogen ze juist regels maken voor zel edachte spelletjes. Er zijn buiten veel meer lichamelijke uitdagingen en zintuigelijke prikkels (geuren, geluiden, zicht, tastzin). Kinderen die veel (zelfstandig) buitenspelen leren zodoende samen te spelen, uitdagingen aan te gaan, teleurstellingen te verwerken, maar ook grenzen te verleggen en hun fantasie vorm te geven. Ze moeten problemen oplossen, (motorisch en sociaal) en leren, door te ontdekken, hun eigen buurt goed kennen (vriendjes, geheime plekken, leuke bestemmingen en ac viteiten).
•
Openbare speelplekken zijn belangrijke plekken voor ontmoe ng. Tussen kinderen, maar bij de juiste inrich ng ook tussen volwassenen (ouders, grootouders, overige bewoners). Met name voor kinderen met een beperking zijn goede plekken waarbij ze lee ijdsgenoten kunnen ontmoeten in de eigen woonomgeving, ontze end belangrijk.
•
Aantrekkelijke speelruimte s muleert beweging, draagt bij aan de sociale cohesie in de buurt (ontmoe ngen, samen spelen en bewegen) en vergroot de lee aarheid en klimaatbestendigheid van een buurt.
De gemeente Eijsden-Margraten is op zoek naar meer inzicht in het huidige speelruimteareaal en de mogelijkheden om te spelen en te bewegen in de openbare ruimte. Hierbij draait het tevens om het harmoniseren van de verschillende visies op spelen vanuit eerdere deelgemeenten. In opdracht van de gemeente Eijsden-Margraten heeft bureau Speelplan daarom in het voorjaar van 2022 onderzoek gedaan naar de huidige openbare speelruimte met als resultaat een onderzoeksrapport en daaropvolgend dit speelruimteplan. Het stimuleren van buitenspelen, bewegen en ontmoeten staat hierbij voorop. Aan de hand van het beleidsplan wordt door het college een uitvoeringsplan vastgesteld.
Opzet en scope Dit plan is gericht op de gehele openbare ruimte van de gemeente Eijsden-Margraten. Hierbij kijken we niet alleen naar de formele speel- en beweegplekken, maar ook naar de bespeelbaarheid van vrije speelruimte zoals stoepen, plantsoenen en parken. Sportverenigingen vallen buiten de scope van dit plan. Schoopleinen zijn soms in beheer van de gemeente. De speeltoestellen die aanwezig zijn op deze openbare schoolpleinen behoren wel tot de vervangingsopgave. Werkwijze Het speelruimteplan is ten eerste een verwerking van de bevindingen uit het onderzoekstraject (onderzoeksrapport, externe bijlage). Het onderzoeksrapport beschrij niet alleen de huidige situa e van de speelruimte, maar gee ook een beoordeling van elke speelplek op een aantal thema’s (zie beoordelingscriteria, pagina 4). Daarmee is het onderzoeksrapport ook een naslagwerk voor (toekoms ge) herinrich ngen. Vervolgens is via de onderstaande (participatie)trajecten een beter beeld verkregen van de wensen op gebied van de openbare speelruimte (zie bijlages): • Online vragenlijst voor alle bewoners: Deze is in totaal door 332 inwoners ingevuld (zie bijlage 2). • Drie kinderwandelingen met leerlingen van verschillende basisscholen langs de speelplekken die in de buurt van de school liggen.
Tijdens deze informele wandeling hebben de kinderen zelf verteld en laten zie hoe ze in hun eigen buurt spelen en wat verbetermogelijkheden zijn (zie bijlage 3). Daarnaast is er met KDB Grummelkes gesproken over inclusiviteit en zijn gegevens uit onderzoeken van GGD Zuid Limburg in dit plan meegenomen.
Aanvullende toelichting op de werkwijze 4 Ter verduidelijking worden de belangrijkste begrippen in dit plan eerst kort toegelicht. Een uitgebreide uitleg over hoe deze onderwerpen zijn behandeld in het onderzoek is terug te vinden in de aparte onderzoeksrapport. Beoordelingscriteria Tijdens het speelruimteonderzoek zijn plekken beoordeeld op verschillende criteria. Bij het thema ‘inrichting’ wordt gekeken naar de speelmogelijkheden in de vorm van toestellen en ondergronden, maar ook naar verblijfswaarde, beschutting, ontmoetingswaarde en de manier waarop er van de speelplek gebruik wordt gemaakt. Daarnaast wordt gekeken naar thema’s als situering (hoe ligt een speelplek in zijn omgeving), de omvang van een speelplek (is er ook voldoende vrije ruimte) en klimaatbestendigheid. Klimaatbestendigheid gaat in op factoren als beschutting (schaduw), ondergronden en afwatering (bijvoorbeeld door wadi’s). Tijdens het onderzoek van de plekken is niet gekeken naar de wettelijk voorschriften zoals omschreven in het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). Type speelplek Bij het beoordelen van formele speelplekken wordt onderscheid gemaakt tussen verschillen soorten speelplekken. Naast traditionele speelplekken wordt onderscheid gemaakt in sportplekken, schoolpleinen en natuurlijke speelplekken. De soorten speelplekken worden vervolgens gekoppeld aan het beoogde bereik.
Een kleine speelplek vraagt immers iets anders qua inrichting dan een plek waar de hele buurt moet kunnen spelen: Kleine speelplek Speelaanbod en omvang zijn beperkt en gericht op een jonge doelgroep en direct omwonenden. Ligt vaak beschut in de woonomgeving zodat er goede sociale controle mogelijk is.
Leeftijd
Speelkwaliteit
0 t/m 4 jaar
ontdekken van ruimtes, materialen en kleine, gemakkelijk toegankelijke speeltoestellen;zand vaardigheden; rollenspel en en water; kleurgebruik; beschutting en fantasiespel zitmogelijkheden voor ouders/begeleiders
5 t/m 9 jaar
samenspel, regelspel en balspelen gevarieerder en wilder bewegingsspel ontdekking en grensverlegging
Inrichting formele speelruimte
10 t/m 14 jaar samenspel, ontmoeting, creatie en competitie, opzoeken risico’s en onderzoekend spelgedrag, minder regelspel
toestellen die samenspel stimuleren; klimmen, schommelen; hogere glijbanen; open en besloten, ruimtes, verhard en onverhard trapveldje en andere sportplekken; fysiek uitdagende toestellen, minder gedefinieerd om zelf spel te ontwikkelen; natuurlijke, avontuurlijke inrichting om vorm te geven aan de speelruimte
voetbalveld, skatepark, basketbalveld, fietscross, chillen; vrijetijdsbesteding met sterke freerunning, bootcamp, al dan niet in combinatie met sociale waarde; fysieke grensverlegging ontmoetingsplek
15 t/m 19 jaar ontmoeting en sport, uitrusten en
De speelbuurt Om het belang van een formele speelplek goed in te kunnen schatten wordt in het onderzoek naar de bespeelbaarheid van speelbuurten gekeken. Een speelbuurt is een deel van dorp waarin kinderen tussen de 5 en 10 jaar zich vrij kunnen bewegen. In één dorp kan dus sprake zijn van meerdere speelbuurten, maar het kan ook voorkomen dat een compleet dorp uit één speelbuurt bestaat. Drukke wegen, watergangen, spoorlijnen maar ook industriegebieden of parken zijn barrières voor kinderen. Een buurtgrens is soms ook vooral een niet-fysieke afspraak. Kinderen komen of mogen dan simpelweg niet uit hun eigen buurtje. aas
Buurtspeelplek Een (bij voorkeur centrale plek) in de buurt met een belangrijke ontmoetingsfunctie, uitgebreidere en uitdagendere inrichting en meer vrije (speel)ruimte. Er is vaak een combinatie van spel, sport en ontmoeting. De buurtspeelplekken zijn aantrekkelijk voor alle leeftijden, dus ook voor volwassenen en ouderen.
Doelgroepen Het onderzoek richt zich met name op de leeftijdsgroepen 0-4 jaar, 5-9 jaar, 10-14 jaar en 15-19 jaar. In de tabel zijn de speelvormen opgenomen die relevant zijn per doelgroep. Op een speelplek kunnen meerdere doelgroepen bediend worden.
014
013 011 012
Wijkspeelplek (of dorpskernspeelplek) Onderscheidend door ligging of inrichting heeft een wijkplek een buurt- en soms zelfs een wijkoverstijgende functie. Hier wordt een brede doelgroep (0 tot 19 jaar) bediend en is sprake van een uitdagend en multifunctioneel aanbod van speel- en sporttoestellen.
017
008
020
De Treffer SV
019 016 De Cramignon en Tangram
023 021
Voorbeelden van speelbuurten in Eijsden
Ambities 5
Wat zijn de verbetermogelijkheden? • Aanvullen aanbod: Nieuwe plekken aanleggen wanneer die ontbreken volgens de regels speelbuurt èn als bewoners een wens hebben uitgesproken (bv. via vragenlijst). • Andere inrichƟng: In gebieden waar veel plekken dichtbij elkaar liggen (meerdere binnen 200m) kan samen met bewoners gekozen worden voor een beter passende inrich ng, bv. zonder toestellen (speelgroen, speelpleintje of een buur uintje). • Aandachtspunten bij herinrichƟng: Let op lee ijden (buurtplekken van 0-100 jaar) en varia e tussen de speelplekken. Andere speelvormen toepassen, zoals natuurlijk spelen en interac ef spelen. Waar ruimte is, spelen, bewegen en ontmoeten (kinderen, ouders, grootouders) combineren op één plek. • Schoolpleinen opwaarderen: Tot centrale buurtplek waar dat mogelijk en wenselijk is.
2. 3.
4.
Elke speelbuurt moet tenminste één goede buurtspeelplek hebben (ac eradius 400 meter) of, als het niet mogelijk is; Eén of meer (goede) kleine speelplekken met een ac eradius van 200 meter. In goed bespeelbare buurten (brede stoep, lage parkeerdruk, voldoende bespeelbaar groen, weinig barrières) is het, naast een goede buurtplek niet nodig om te voorzien in aanvullende kleine speelplekken. Kinderen kunnen in principe immers prima de centrale buurtplek bereiken. In buurten die minder goed bespeelbaar zijn, is het wèl nodig om te voorzien in zowel de dorpskernspeelplek als een netwerk van kleinere speelplekken.
Diversiteit Om het speelaanbod diverser en uitdagender te maken, wordt gebruik gemaakt van de Schijf van Vijf voor buitenspelen. Dit houdt in dat er in binnen elke speelbuurt (zie pagina 4) zowel een goede tradiƟonele speelplek is (bij voorkeur een buurtspeelplek) als een beweegplek (trapveldje) en dat de vrije speelruimte kinderen moet uitnodigen om op straat (‘t pleintje) of in het groen (vieze knieën) te spelen. Indien nodig, kunnen speelroutes kinderen begeleiden door de buurt om de verschillende speelvormen beter bereikbaar (en vindbaar) te maken. De verschillende speelvormen mogen verspreid worden over de speelbuurt, maar kunnen ook samenvallen op een centrale buurt- of dorpspeelplek.
Natuurlijk spelen
Routes en speelaanleiding
sp
ee
lro
ut
tra
e
pve
ldje
SCHIJF VAN
VIJF
Uitdagend speeltoestel
‘t pleintje
Hoe is het nu? • De verdeling van de speelplekken over de dorpen is redelijk goed. Er zijn slechts een aantal (speel)buurten die geen speelplek op loopafstand hebben (binnen 200-400 m). • In Eijsden-Noord liggen meerdere kleinere speelplekken op steenworp afstand van elkaar, die qua aanbod elkaar niet direct aanvullen. In de kleinere dorpen liggen de speelplekken vaak op grotere afstand dan in de grotere kernen. Het speelaanbod op grotere buurten dorpspeelplekken is vaak gericht op een jonge doelgroep (t/m 9 jaar), terwijl deze plekken juist ruimte bieden voor kinderen die de kleine plekken zijn ontgroeid. • Kleine speelplekken hebben een goed basis aanbod van minimaal 3-4 toestellen. Ze zijn wel traditioneel ingericht (glijbaan, duikelrek, schommel) en onderscheiden zich niet ten opzichte van andere plekken in de buurt. Een aantal speelplekken zijn sterk verouderd, waardoor ze minder aantrekkelijk zijn voor een lang verblijf. • 15% van de kinderen (4-12 jaar) voldoet aan de beweegrichtlijnen en ca. 1/3e speelt voldoende buiten. Ouders vinden dat er zou meer aandacht mag komen voor speelplekken aantrekkelijk voor alle leeftijden (Pilot Kindmonitor 0-12 jaar gemeente rapportage cijfers 2023, Gemeente Eijsden-Margraten, GGD, 2023).
• Wensen: Kinderen (9+) willen meer uitdaging, animo voor natuurlijke speelplekken en centrale speelplekken, maar liever niet als kleine plekken weggaan (voor jonge kinderen onder 9 jaar). Volwassenen: let op onderhoud, niet persé op nog meer nieuwe plekken.
1.
ů ŽŶĞĞ ƚƌĂĚŝƟ
A. Een divers en uitdagend speelaanbod met ruimte voor ontmoeting De gemeente wil zich meer inze en voor centrale buurt- en dorpsspeelplekken die divers en uitdagend zijn voor jong en oud. Gevarieerde en uitdagende speelplekken zorgen ervoor dat verschillende doelgroepen samen komen om te spelen, bewegen en ontmoeten op een speelplek.
Basisregels speelbuurt De speelbuurt is het gebied waarbinnen kinderen tot ca. 12 jaar zelfstandig mogen spelen (begrensd door drukke wegen, water, parken en andere grenzen). Voor en goed aanbod in de speelbuurten worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:
n knieë vieze
De bevindingen, kansen en knelpunten uit het onderzoek, de wandelingen en vragenlijst zijn in dit hoofdstuk vertaald naar 4 ambi es voor de openbare speel- en beweegruimte met concrete verbetermogelijkheden.
Klimmen en hangen
Ambities 6 B. Een beweegvriendelijke leefomgeving met ruimte voor ontmoeting Landelijk zien we dat de openbare ruimte steeds vaker wordt gebruikt om te bewegen. Waar de een gaat voor meer of minder intensief bewegen op individuele basis, hee de ander meer voorkeur voor recrea ef bewegen in groepsverband. Bewegen is voor de laatste groep ook vooral een vorm van ontmoeten. De gemeente Eijsden-Margraten wil op deze trend inspelen door de diversiteit van het openbare sport- en beweegaanbod te vergroten en daarbij voldoende voorzieningen te bieden voor ontmoe ng en rust, zodat meer inwoners worden ges muleerd om te bewegen, jong en oud. Hoe is het nu? • De gemeente Eijsden-Margraten kenmerkt zich door de grote hoeveelheden wandelen fietsroutes. Er is een redelijk basisaanbod sport- en beweegplekken, hoewel de verschillen tussen de dorpen soms groot zijn. Een aantal dorpen hee bijvoorbeeld geen openbare sportplek. Naast bankjes op alle speelplekken zijn er regelma g voorzieningen voor rus g bewegen en ontmoeten te vinden, zoals jeu de boules, een beweegtuin, schaaktafel en picknickbank. • 60% van de volwassenen voldoet aan de beweegrichtlijnen (Factsheet Bewegen Sporten in Zuid Limburg, GGD, 2024). • Wensen: Jongeren (10+ jaar) willen graag uitdaging en meer varia e in de vorm van een skatevoorziening of pumptrack.
Volwassenen zijn best tevreden over het beweegaanbod, maar willen graag hardloop- en fitnessroutes, hier is beperkt ruimte voor. Wat zijn de verbetermogelijkheden? • Aanleg van sportmogelijkheid: In elk dorp is minimaal aanbod van één sport- of beweegmogelijkheid (kan ook een trapveldje zijn). • Uitbreiden met andere sport- en beweegvormen: Het aanbod kan verbreed worden met padel, skaten, urban sports, interac eve sportvormen, een pumptrack, beweegroutes (voor hardlopen, fitness en gericht op ouderen) of een beweegtuin. Bij voorkeur op de centrale buurt- en dorpspeelplekken in nauwe samenwerking met de gebruikers (kinderen, jongeren, volwassenen, senioren). • MulƟfuncƟonele sportlocaƟes: Plekken nodigen meer uit tot bewegen als het aanbod uit verschillende sportvormen bestaat. Daarom kijken we naar de mogelijkheid om spelen, bewegen en ontmoeten te combineren op één plek. Er is ook ruimte voor cogni ef spel (bv. schaaktafels), jeu de boules en (groen)ac viteiten om elkaar te ontmoeten. • Verbeteren faciliteiten: Naast een versterking van het beweegaanbod kunnen de faciliteiten op de huidige speel- en beweegvoorzieningen versterkt worden, zodat deze aantrekkelijk zijn voor een langer verblijf en ontmoe ngsplekken worden. Dit kan door de toevoeging van watertappunten, prullenbakken en zitmogelijkheden.
Een jongerenontmoe ngsplek (JOP) of verlich ng behoren ook tot de mogelijkheden.
Geasfalteerde pumptrack
Freerunning
Calisthenics
Bewegen als ontmoe ngsmogelijkheid
Hardlooproutes
Mul func onele sportloca es
Fitness
Beweegroutes
Ambities 7 C. Een inclusieve speelruimte Een groep die nu nog te weinig mogelijkheden hee om buiten te spelen, bewegen en elkaar te ontmoeten zijn mensen met een beperking. Op basis van het landelijk SamenSpeelAkkoord (2019) wil de gemeente Eijsden-Margraten zich inze en voor een inclusievere speelcultuur. Dit betekent dat kinderen en volwassenen met en zonder beperking (motorisch, mentaal) ges muleerd worden om samen te spelen en bewegen. Door (inclusieve) ac viteiten aan te bieden in de regio en lokaal speel- en sportplekken toegankelijker en inclusiever in te richten, wordt samenspelen normaal en bereikbaar voor iedereen. Een toegankelijke inrich ng van de plekken helpt bovendien niet alleen mensen met een beperking, maar ook volwassenen met een kinderwagen of rollator.
De plek is bereikbaar
Ruimte voor ontmoe ng
Hoe is het nu? • Veel toestellen zijn niet goed bereikbaar doordat ze in zandondergrond of hoog gras liggen. Er zijn wel speeltoestellen geschikt voor mensen met een beperking, zoals mandschommels of speelmogelijkheden op rolstoelhoogte. • Wensen: Bewoners met beperkingen zijn verspreid over de dorpen en geven weinig aanwijzingen voor verbeteringen. KDB Grummelkes geeft aan dat het belangrijk is te investeren in een centrale toegankelijke ontmoetingsplek per dorp en in de regio activiteiten aan te bieden voor mensen met en zonder beperking (ontmoetingsfunctie). Wat zijn de verbetermogelijkheden? • Centraal acƟviteitenaanbod: Om kinderen, jongeren en volwassenen te s muleren meer te bewegen en elkaar te leren kunnen op een grote centrale plek met goede voorzieningen binnen de gemeente, laagdrempellige begeleide ac viteiten georganiseerd worden. Denk aan spelletjes, sporten, wandelgroepen, maar ook tuinieren. Het is belangrijk dat de ac viteiten regema g plaatsvinden, weinig kosten en eventueel voortgezet kunnen worden door vrijwilligers. Geschikte loca es zijn bv. (sport)verenigingen, sportvelden, gymzalen of buurthuizen (met toilet, parkeergelegenheid en horeca). Specifieke vraag vanuit zorginstellingen uit de regio kan gekoppelt worden aan de ac viteitenaanbieder, zodat ook mensen met een beperking bekend worden met het aanbod en meedoen.
• Toegankelijke, centrale plekken: In elk dorp wordt op minstens één centrale plek en op alle buurt- en wijkplekken rekening gehouden met toegankelijkheid en inclusiviteit (zie kaders voor uitvoering), zodat vrienden maken in de buurt, samenspelen en elkaar ontmoeten normaal en bereikbaar wordt voor iedereen (met en zonder beperking). De voorzieningen en paden op deze loca es zijn toegankelijk en het toestelaanbod bevordert samenspel. Bij het realiseren van samenspeelplekken kan ook samenwerking gezocht worden met schoolpleinen (vaak al grotendeels toegankelijk). • Ervaringsdeskundigen: Met een lokale Speeltuinbende* kunnen vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten en speelplekken getest worden op gebied van toegankelijkheid. *Ini a ef van S ch ng het gehandicapte kind, zie h ps://speeltuinbende.nl/
Toestellen zijn bereikbaar
Toestellen die leuk zijn voor iedereen
Interac ef én inclusief spelen
Pad als ervaring
Testen door lokale ervaringsdeskundigen
Brede taludglijbaan (inclusief toestel)
Ambities 8 D. Samen werken aan de speelruimte Het is essen eel dat de gebruikers van de speel- en beweegruimte mee kunnen denken over de toekomst van de speel- en beweegruimte. Hierdoor kan maatwerk worden geboden (wat is er nodig?) en is de betrokkenheid en het gebruik na realisa e over het algemeen beter. De betrokkenheid van gebruikers bij een plek kan na realisa e worden doorgezet door samenwerkingen met de gemeente op het gebied van beheer, bijvoorbeeld in de vorm van (buurt)verenigingen.
Hoe is het nu? • De speelplek in Scheulder is een mooi voorbeeld van hoe speelplek tot stand komt in samenwerking met gemeente/bewoners. • Wensen: Tijdens het onderzoek zijn alle bewoners gevraagd naar ideeën en wensen voor de speelruimte. De verbeteringen en aanvullingen worden waar mogelijk meegenomen in het nog op te stellen uitvoeringsplan. Wat zijn de verbetermogelijkheden? • ParƟcpipaƟe en communicaƟe: Bewoners van het hele dorp, specifieke doelgroepen (gebruikers) en omwonenden worden uitgenodigd mee te denken over plannen voor het hele dorp, de grote speel- en beweegloca es en kleine plekken. Ook is er ruimte voor ini a even (zie uitgangspunten voor par cipa e en communica e). De kaders waarbinnen inspraak over de speelruimte mogelijk is en ges muleerd wordt zijn helder opgesteld en goed gecommuniceerd. • Integrale aanpak: Bij het (her)inrichten van grotere loca es is een integrale aanpak vereist. Daarbij wordt uitgegaan van samenwerking tussen verschillende gemeentelijke domeinen (jeugd, groen, sport), samenwerkingen met private par jen (scholen en sportaanbieders) en gebruikers. Zo zorgen we voor een efficiente manier van werken, worden kansen benut en ontstaat een resultaat dat goed aansluit en goed gebruikt wordt.
• Met sƟchƟngen en betrokken bewoners om tafel: S ch ngen en betrokken inwoners kunnen een grotere rol spelen in de realisa e en het onderhoud van een speel- of sportplek. Het vergroot de betrokkenheid van de buurt en kan zo ook andere speelvormen mogelijk maken.
Speelplek als ontmoe ngsplek van de buurt
Gebiedsbrede par cipa e
Betrekken van verschillende doelgroepen
Speciale inrich ng mogelijk met betrokken bewoners
Online par cipa emogelijkheden
Met elkaar in gesprek
Uitgangspunten voor uitvoering 9 Dit hoofdstuk licht de uitgangspunten toe die worden toegepast bij het (her)inrichten van de speel- en sportplekken. Dit betreffen kaders voor realisa e, ontwerp, communica e en organisa e. Uitgangspunten voor herinrichting, participatie en communicatie • Wijze van herinrichƟng: Loca es herinrichten we in principe in hun geheel op het moment dat het merendeel van de toestellen technisch niet meer voldoet, soms eerder in combina e met gebiedsrenova es (vauit de gemeente of door externe par jen) of als we een kans zien ambi es ac ef door te voeren. Zo kunnen we makkelijker een verandering doorvoeren (bv. een andere inrich ng) en kunnen we efficienter vervangen. Toestellen die nog goed zijn slaan we op en hergebruiken we. Toestellen die vroeg jdig afgeschreven zijn halen we weg. • Moment van parƟcipaƟe: Waar mogelijk clusteren we vervanging van plekken die naast elkaar liggen (in dezelfde speelbuurt), waarbij bewoners van de hele buurt tegelijk kunnen meebeslissen over al deze plekken. Bij inrich ng van de loca es zelf doen we ontwerpvoorstellen waar bewoners op kunnen reageren. • IniƟaƟeven: Goede, breed gedragen ini a even vanuit de samenleving maken bijzondere resultaten en samenwerkingsverbanden mogelijk en s muleren betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel.
Betrokken bewoners blijven hierdoor aangemoedigd om taken op zich te nemen in aanleg, beheer en organisa e. Een mooi voorbeeld hiervan is het Outdoor Beweegpark in Marum (dat tevens goed aansluit op het gemeentelijke gezondheidsbeleid en de JOGG-aanpak). • Ini a even of aanvragen van bewoners die buiten het bestaande uitvoeringsplan vallen kunnen ondersteund worden door de gemeente bij voldoende draagvlak, aanslui ng op ambi es en kans voor uitvoering op korte termijn (zie stappenplan ini a even). • Nieuwe speel- of beweegvoorzieningen worden na de ini ële investering opgenomen in het beheerprogramma, zodat aanvullend onderhouds- en vervangingsbudget aangevraagd kan worden. • CommunicaƟestrategie: Het aanbod gaat er mogelijk anders uitzien. Het is belangrijk bewoners hierover in te lichten en voldoende mogelijkheid te geven voor inspraak, bv. jdens een dorpgerichte par cipa e. Bijeenkomsten zijn gericht op voorlich ng (visie, periode en jdspad van uitvoering) en het samen concre seren van de uitvoering. • Wijze van communicaƟe: Om gebruikers te bereiken communiceren we bij voorkeur op verschillende manieren, passend bij de gebruikersgroepen van de plek. Denk hierbij aan digitale en tekstuele middelen (geschreven en in beeld), maar ook aan aanwezigheid op loca e.
Stappenplan iniƟaƟeven Is het voorgestelde initiatief afwijkend van de ingrepen uit het uitvoeringsplan? ja
nee afwijzen initiatief maar wel bewaren
is er ruimte om de ingreep nee vervroegd uit te voeren? ja ja
is er voldoende draagvlak voor het initiatief nee
initiatief ondersteunen en faciliteren
adviserend gesprek: hoe verzamel je voldoende draagvlak?
is er voldoende draagvlak nee voor het initiatief ja
nee
is er aanvullende ambtelijke inzet benodigd voor de uitvoering of het beheer?
ja ja
toelichtend gesprek: is de ambtelijk inzet beschikbaar/redelijk?
nee is er een volledig en dekkend budgetplan?
adviserend gesprek: welk budget is nodig en hoe te verzamelen?
nee
ja
nee ja
is er aanvullend budget vanuit de gemeente nodig?
ja
toelichtend gesprek: is het benodigd budget beschikbaar/redelijk?
nee is er een uitgewerkt beheerplan opgesteld?
adviserend gesprek: welk beheer is nodig en hoe te organiseren?
nee ja
initiatief ondersteunen en en indien nodig faciliteren
Uitgangspunten voor uitvoering 10 Participatie per type plek • Kleine speelplek: We presenteren we de ontwerpvoorstellen aan de direct omwonenden. Op kleine plekken is meer ruimte voor inspraak en ini a even dan op de andere loca es. • Buurt- en dorpsplekken: Hier betrekken we de hele speelbuurt en het hele dorp. Daarnaast bevragen we belangen- of gebruikersgroepen als die aanwezig zijn in de buurt, zoals mensen met een beperking, sporters, ouderen en scholen. De gemeente hee regie over de uiteindelijke inrich ng, zodat voldaan wordt aan het stree eeld van deze plek (bijlage 3). • Sport- of beweegplek: Bij een sportplek betrekken we ac ef gebruikers om te zorgen voor goed gebruik. Uitgangspunten voor realisatie en ontwerp Voor de inrich ng van de plekken zelf worden voor de uitvoering de volgende aanbevelingen gedaan: • Nieuwbouw: Bij nieuwbouwplannen en herontwikkeling moet het domein Spelen vanaf de start aanschuiven om de randvoorwaarden voor de speelruimte te waarborgen. Op die manier kan er aan de voorkant van het planproces (nog voor de stedenbouwkundige schetsen) voldoende ruimte worden vrijgemaakt voor spelen en sporten en kwaliteitseisen meegegeven, ook in rela e tot de omliggende bestaande buurten. Vanaf de start moet een ruimteclaim van tenminste 3% van de buurtoppervlakte worden gereserveerd voor formele speel- en sportvoorzieningen.
De speelruimte wordt niet versnipperd over de openbare ruimte, maar geconcentreerd op grotere centrale plekken om te spelen en sporten. Per type plek kunnen inrich ngseisen meegegeven worden (bijlage 6). • Uitdaging en diversiteit: Op gebied van uitdaging en diversiteit is het van belang dat er meer varia e komt tussen de toestellen en speelaanleidingen en dat de toestellen meer kracht en behendigheid vereisen. Extra uitdaging hoe niet al jd in de vorm van tradi onele toestellen, maar kan ook met (natuurlijke) speelaanleidingen en speelnatuur worden gerealiseerd. Klim- en klautertoestellen, parcours, hoge glijbanen en interac eve (sport)toestellen zijn voorbeelden die ook de oudere kinderen uitdaagt om buiten te spelen en bewegen. • Beweegvriendelijke leefomgeving en sportaanbod: Voor een aantal centrale loca es willen we de sport- en beweegmogelijkheden versterken. Dit komt neer op een verbetering van het huidige aanbod (bijvoorbeeld een sportcourt in plaats van trapveld met doelen) of juist een uitbreiding van het plaatselijke aanbod. Welke sportvormen of verbeteringen er moeten komen wordt samen met de doelgroepen bepaald. • Fijne verblijfplekken: Bij de centrale buurt- en wijkspeelplekken ligt de nadruk op ontspanning, ontmoe ng en samenspel. Dit kan bijvoorbeeld door het toevoegen van bankjes, picknicktafels, afvalbakken en te zorgen voor voldoende schaduw.
•
•
• •
Toegankelijkheid en inclusiviteit Toegankelijke speel- en sportplekken en voorzieningen: De eerste vereiste is dat iedereen een plek kan betreden, ook met een hulpmiddel voor de mobiliteit. Simpele ingrepen als het verlagen van stoepen en het verwijderen van hekwerk kan de toegankelijkheid al sterk verbeteren. Dit geldt voor alle plekken. Ook een omheining, zitmogelijkheden met overzicht en een overzichtelijke indeling zijn belangrijk om een veilige omgeving te creëren waar goed toezicht kan gehouden worden. Dit geldt voor alle buurt- en wijkspeelplekken èn minimaal één plek per dorp. Bereikbare toestellen: De volgende stap is om de speeltoestellen beter bereikbaar te maken. Dit kan door een (rondlopend) pad dat (dicht)bij de speeltoestellen loopt. Toestellen moeten op toegankelijke ondergronden geplaatst worden (geen losse materialen) en daarnaast kan het maaibeleid op een aantal speelplekken aangepast worden. Dit geldt voor alle buurt- en wijkspeelplekken èn minimaal één plek per dorp. Inclusieve toestellen: Verder kan het toestelaanbod voor samenspel en toegankelijkheid verbreed worden, bijvoorbeeld door de plaatsing van een brede taludglijbaan, rolstoelhellingen, interac eve toestellen of zand- en waterspel. Zoek naar toestellen die voor meerdere doelgroepen uitdaging bieden (met en zonder beperking).
Dit geldt voor alle buurt- en wijkspeelplekken èn minimaal één plek per dorp. Klimaatbestendigheid: Een groene speelruimte levert een noodzakelijke bijdrage aan de bespeelbaarheid, leefbaarheid en klimaatbestendigheid van de openbare ruimte en vergroot de diversiteit van het speelaanbod. Om die reden kijken we bij de inrichting van speelplekken altijd naar de mogelijkheden voor vergroening of behoud van zoveel mogelijk groen. Zo worden de locaties aangenamere verblijfplekken in hete zomers, kunnen ze beter piekbuien verwerken en worden ook extra kansen geboden voor nieuwe speelvormen en -omgevingen. Veiligheid: De gemeente is juridisch aansprakelijk als er ongevallen gebeuren in de openbare ruimte. Daarom kijken we altijd of toestellen en initiatieven voldoen aan de veiligheidseisen van het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). Kwaliteitsbewaring en evaluaƟe: Het is belangrijk om de opgestelde ambi es en het bijbehorende uitvoeringsprogramma als levend document regelma g te updaten. Door het speelruimteplan jaarlijks te evalueren, kan beoordeeld worden of de uitgevoerde ambi es daadwerkelijk leiden tot meer en beter buitenspeelgedrag en een beter lee limaat. De inzichten uit de evalua e worden meegenomen in het uitvoeringsplan en bij de ingrepen voor de jaren die nog komen.
Samenvatting 11 Met het opstellen van dit beleid zet de gemeente zich in voor een openbare ruimte waar alle bewoners van de dorpen uitgedaagd worden om te spelen, bewegen en elkaar te ontmoeten. Om dit te bereiken zijn vier ambi es verwoord: A. Een divers en uitdagend speelaanbod met ruimte voor ontmoeƟng Voldoende centrale plekken binnen loopafstand die ingericht zijn voor een brede doelgroep. Bij herinrich ng is extra aandacht voor oudere kinderen, voor wie op dit moment regelma g voldoende uitdaging ontbreekt. B. Een beweegvriendelijke leefomgeving met ruimte voor ontmoeƟng Een diverser beweegaanbod en faciliteiten s muleren verschillende type gebruikers (jong en oud, in groepsverband of individueel) om te bewegen in de openbare ruimte. C. Een inclusieve speelruimte Door het aanbieden van ac viteiten, realiseren van toegankelijke plekken en de inzet van kennis van ervaringsdeskundigen wordt het mogelijk dat ook mensen met een beperking fijn gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Speelruimte wordt zo voor iedereen. D. Samen werken aan de speelruimte Manieren waarop bewoners en andere par jen betrokken worden bij het realiseren van goede openbare speel-, beweeg- en ontmoe ngsplekken.
Daarnaast gee het beleid handva en voor de uitvoering van de ambi es (realisa e, ontwerp, par cipa e en communica e), maar ook prak sche kaders die meegenomen moeten worden bij uitvoering (o.a. klimaat, veiligheid). Financiën Naar aanleiding van de ambi es in dit beleid worden er op verschillende loca es verbeteringen voorgesteld. De totale kosten voor het doorvoeren van de ambi es uit dit plan komen uit op € 2.445.000;-, gemiddeld € 163.000,- per jaar (vervangcyclus van 15 jaar). Het bijbehorende benodigde (klein)onderhoudsbudget bedraagt € 56.000,- (4% van de waarde van de toestellen en ondergronden). Het totaal benodigde budget komt daarmee uit op gemiddeld € 219.000,per jaar, wat hoger ligt dan het huidige budget. Het is belangrijk voldoende budget te reserveren voor zowel onderhoud als vervanging. Als er geen extra budget beschikbaar wordt gesteld, betekend dit dat er loca es zullen verdwijnen zodra zij niet meer voldoen aan de veiligheidseisen. Gezien het verouderde areaal zal hier op korte termijn sprake van zijn (de komende 4 jaar is ca. een derde van de plekken toe aan herinrich ng). Natuurlijke speeplek in Margraten (040)
Bijlage 1 - Speelruimtekaarten 12 Maas
Legenda
Eijsden
Banholt
014
Type:
voetbal
basketbal
spelen
013
tafeltennis
028 Sint Martinus
jeu de boules
Bereik: kleine speelplek
011
buurtspeelplek
012
017
008
020
032
grote speelplek ;ĚŽƌƉƐŽǀĞƌƐƟũŐĞŶĚͿ
De Treffer
001
Gronsveld
sporten
SV Sportpark Gronsveld
Relevante voorzieningen:
SV
019
basisschoolplein - openbaar
016 De Cramignon
basisschoolplein - niet in beheer van gemeente SV sportvereniging
en Tangram SV
027
029
026
031
sƌŝũĞƐƉĞĞůŵŽŐĞůŝũŬŚĞĚĞŶŝŶ het groen Barrières: sterke barrière lichte barrière
023 021
007
010
009 025
Bemelen
Mariadorp
SV Sportpark Eijsden
Mheer
Bikepark Eijsden SV Sportpark Bemelen
030
002
SV Sportpark Mheer
Rijckholt
018
043 044 BS
Sint Jozef BS
De Den
015
Eckelrade
Oost-Maarland 006
Sint Geertruid SV Sportpark Cadier en Keer
047
BS Sint Gertrudis
040
004 041
003 034
037
SV Sportpark St.
MFA de Hoven
SV RKVVM
Noorbeek
Sportcontainer
035
042
BS De Keerkring
036
SV TC Margraten
005 SV Sportpark Noorbeek 045
033
Cadier en Keer
039 038
Mesch
Scheulder
Margraten 046
022 024
OBS Mesch
Bijlage 2 - Resultaten online vragenlijst 13 Voor bewoners van van alle lee ijden in de gemeente hee een vragenlijst open gestaan om in beeld te brengen hoe zij denken over spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte. •
• •
•
•
•
• • •
•
Respons: De online vragenlijst is totaal door 332 mensen ingevuld. De grootste groep onder hen bestaat uit kinderen tot 9 jaar (54%), gevolgd door mensen boven 15 jaar (38%) en jongeren van 10-14 jaar (8%). De grootste groep respondenten komt uit de grotere kernen Eijsden (114x, 34%), Margraten (54x, 16%) en Cadier en Keer (40x, 12%). FrequenƟe: Het merendeel van de mensen speelt of beweegt dagelijks (42%) of meerdere keren per week (41%) buiten. Kinderen spelen vaker dagelijks buiten (54%), jongeren en mensen boven de 15 jaar komen meerdere keren per week buiten (48%;52%). Beperking: 13 mensen gaven aan een beperking te hebben die invloed hee op buitenspelen of bewegen (4% van de respondenten die de vraag hee ingevuld). Bij kinderen en jongeren werd voornamelijk condi es genoemd waardoor mensen niet goed tegen drukte kunnen (overprikkeld, au sme, adhd). Ook bij volwassenen werden niet goed tegen drukte kunnen genoemd als beperking. Favoriet type buiten locaƟe: Favoriete plek om buiten te spelen of sporten is een speelplek met toestellen (28%), de natuur (20%) en op straat of een pleintje (14%). Kinderen zijn het vaakst te vinden op de speelplekken (43%) en op straat en een pleintje (16%). Jongeren op sportplekken (33%) en speelplekken (23%). Volwassenen zijn buiten met name in de natuur (32%) of bij een sportvereniging (17%) ac ef.
Favoriete locaƟe in gemeente Eijsden-Margraten: Met name kinderen hebben hun favoriete loca e aangegeven (128x), jongeren en 15+ jaar een stuk minder (met respec evelijk 17x en 16x). Van de bestaande loca es zijn de volgende plekken het meest favoriet (alle lee ijden): “Het Veldje” Kapi elherenstraat 45 (Eijsden) – 28x 17% Brigidastraat 24 (Noordbeek) – 21x 13% “Keerberg” Rijksweg 10 (Cadier en Keer) - 16x 10% * Pastoor Penderstraat 38 (Banholt) – 10x 6% Kramsvogel Poelveld (Korenbloem 17) (Eijsden) – 10x 6% *geen bestaande speelplek van gemeene, een lege ruimte in nieuwbouwbuurt. Favoriete loca es binnen en buiten de bestaande loca es worden op kaart weergegeven. Tevredenheid aanbod: Een kleine meerderheid is tevreden met het aantal speel- of sportplekken in de gemeente (55%). 29% gee wel aan dat ze leuker en beter kunnen. Kinderen vinden met name dat er genoeg plekken zijn, maar dat ze leuker kunnen (41%), jongeren geven vaak aan dat er onvoldoende plekken zijn (55%) en mensen boven de 15 jaar zijn redelijk tevreden over het aanbod (37% voldoende plekken en leuk). De mensen die vonden dat de huidige plekken leuker konden hebben met name deze loca es aangewezen om te verbeteren: “Het Veldje” Kapi elherenstraat 45 (Eijsden) – 6x Pastoor Penderstraat 38 (Banholt) –8x Irenestraat 31 - 5x
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Zoals te zien zijn dit met name plekken die nu al populair zijn. Genoemde verbeteringen voor de loca es die leuker moeten zijn voornamelijk nieuwe toestellen/sportvormen plaatsen (30%), speel- of sportondergrond veranderen (10%) en zorgen voor meer groen en schaduw (10%). Mensen die vinden dat er te weinig plekken zijn, hebben 91x loca es aangewezen voor nieuwe plekken. De meest genoemde is “Keerberg” Rijksweg 10 (Cadier en Keer). Algemene verbeteringen:Prioriteiten om het speel- en beweegaanbod in de buurten beter te maken liggen volgens de respondenten met name bij het aanleggen van nieuwe speeltoestellen die beter afgestemd zijn op de lee ijd (25%, kinderen 0-14 jaar), meer sportroutes (13%, dit betre mensen boven 15 jaar), meer grotere speelplekken om samen met andere kinderen te spelen (12%, kinderen 0-14 jaar) en meer sportmogelijkheden (12%, met name voor 10 jaar en ouder). Type spel en sport die een aanwinst voor de wijk zouden zijn: onder kinderen (0-14) met name klimmen (23%), schommelen (14%) en springen (12%). Tussen 10-14 jarigen zijn balspellen daarnaast een gewenste toevoeging (17%). Boven de 15 jaar wandel- of hardlooproute (14%), fitness/calisthenics (12%), voetbal (7%) en basketbal (7%). Centrale speelplekken: Aan kinderen van 0-14 jaar is gevraagd of zij behoe e hebben aan meer grote speelplekken in de buurt. Ruim 66% vond dit een goed idee.
Wel gee 38% aan dat ze daarvoor liever niet een kleine speelplek zien verdwijnen. Met name voor kinderen van 0-9 jaar zijn de kleine plekken nog iets belangrijker. Natuurlijke speelplekken: Aan kinderen van 0-14 jaar is gevraagd of zij behoe e hebben aan meer natuurlijke speelplekken in de buurt. Ruim 75% vond dit een goed idee. 33% (uitsluitend kinderen van 0-9 jaar) wil wel liever niet dat hiervoor een speelplek met gewone toestellen verdwijnt. OntmoeƟngsplekken: Aan mensen boven 15 jaar is gevraagd of zij behoe e hebben aan een plek om elkaar te ontmoeten (met name ingevuld door 30+ jaar). Een kleine meerderheid zou gebruikmaken van plekken om elkaar te ontmoeten (54%). 34% van de respondenten gee aan dat zo’n plek er nu helaas niet is. Volgens de respondenten is voor een ontmoe ngsplek met name groen (schaduw) belangrijk. Daarnaast zijn bankjes/tafeltjes en goede speel/beweegvoorzieningen voor jong en oud (mul func oneel en zodat lee ijden tegelijk kunnen gebruiken) belangrijk. Verzorgers: Boven 15 jaar geven 96 mensen geven aan wel eens speelplekken te bezoeken als verzorger (83%). Opmerkingen over de speelplekken gaan met name over onderhoud en weinig aanbod. Een aantal keer is overlast genoemd (vernielingen, vandalisme, hangjeugd). Opmerkingen: Opmerkingen van kinderen gaan vooral over onderhoud en weinig aanbod. Jongeren missen ook aanbod (skate bv.).
Boven 15 jaar wordt vaak aangegeven de aandacht vooral te richten op kwaliteit van wat er al is (meeste dorpen al prima) en niet onnodig te investeren in meer. Dus beter onderhoud en gericht investeren in maar een paar plekken waar dat echt noodzakelijk is.
Bijlage 2 - Resultaten online vragenlijst 14 Maas
Legenda
Eijsden
Banholt
Type:
014
013 graag nieuwe toestellen
012
001
017
008
SV
nu geen speelplek in Terhorst, Banholt te ver
sporten (trapveld) toevoegen op voormalige sportvelden
Bemelen
graag nieuwe toestellen en ondergrond
023 021
SV Sportpark Gronsveld
Relevante voorzieningen: basisschoolplein - openbaar
SV
graag nieuwe toestellen schaduw
032
grote speelplek ;ĚŽƌƉƐŽǀĞƌƐƟũŐĞŶĚͿ
en Tangram
010
028 Sint Martinus
jeu de boules
kleine speelplek buurtspeelplek
019
mooie plek in groen, nu geen speelplek in buurt
Gronsveld
Bereik:
020
De Treffer
016 De Cramignon samen spelen tussen Mheer en Banhorst in
basketbal
sporten tafeltennis
graag nieuwe toestellen
011 sporten verbeteren (ondergronden, meer toestellen, voorzieningen) vandalisme aanpakken
voetbal
spelen
027
029
026
basisschoolplein - niet in beheer van gemeente SV sportvereniging
031
sƌŝũĞƐƉĞĞůŵŽŐĞůŝũŬŚĞĚĞŶŝŶ het groen Barrières: sterke barrière lichte barrière
007
009
Resultaten vragenlijst Populariteit
graag nieuwe (natuurlijke) toestellen meer groen en scooterprobleem aanpakken
2-4 keer
SV Sportpark Eijsden
Favoriete plekken
16
5-9 keer
Mariadorp
Bikepark Eijsden
beheerde plek door gemeente
025
ůŽĐĂƟĞďƵŝƚĞŶ beheerde plekken om
10-19 keer 20+ keer
030
Aantal 2-4 keer
SV Sportpark Bemelen
Mheer 002
Wens nieuwe plek /Verbeteringen bestaande plekken
5-9 keer gewenst programma
10-19 keer 20+ keer
SV Sportpark Mheer
Rijckholt
018
043
Sint Jozef BS
044 BS
Eckelrade
De Den
015
Oost-Maarland 006
nieuwbouw met veel kinderen Rijksweg te druk om over te steken
Sint Geertruid SV Sportpark Cadier en Keer
047
BS Sint Gertrudis sportveld verbeteren, toevoegen sporten 004
graag ook speeltoestellen aanbieden andere speelplek te ver
040
veilige route naar speelplek maken
toegankelijker maken 003
aanbod verbeteren (toestel, bankje, prullenbak)
034
graag ook sporten voor volwassenen
041
037
SV Sportpark St.
MFA de Hoven
SV RKVVM
Noorbeek
Sportcontainer
035
nieuwbouw geen speel- of sportplek nu
042
BS De Keerkring
036
SV TC Margraten
005
ondergrond aanpassen graag nieuwe toestellen
033
Cadier en Keer
039 038
SV Sportpark Noorbeek 045
ondergrond verbeteren
Mesch
Scheulder
Margraten 046
nu geen speelplek aan deze kant dorp
022 024
OBS Mesch
Bijlage 3 - Wandelingen met basisschoolkinderen 15 We begonnen de wandeling op het schoolplein van de Keerkring. Het schoolplein is momenteel niet openbaar na schooltijd. De komende jaren gaat het schoolplein op de schop. Deze komt waarschijnlijk op de plaats van de sportplek aan de Groenstraat. De leerlingen zijn tevreden met het huidige schoolplein.
Kinderwandeling 2023
r e e K n e Cadier SV Sportpark Cadier en Keer
004
003
Op 18 april gingen de speel-experts van de Keerkring op onderzoek uit in de wijk. De goede ideeën van dit team worden meegenomen in het nieuwe Speelbeleid van de gemeente Eijsden-Margraten. Alle deelnemers: Daoud (9), Lowu (9), Lenn (10), Iraj (11), Mees (12), Phillip (11), Sion (9), Rembrandt (12), meester Rolf en Willem van Speelplan.
BS De Keerkring 005
Bijlage 3 - Wandelingen met basisschoolkinderen 16 Vervolgens liepen we naar de sportplek aan de Groenstraat. Dit is een leuke sportplek waar je kunt basketballen en voetballen. “Eigenlijk wordt er alleen maar gevoetbald”, werd aangegeven. In de avond zijn er veel jongeren op de sportplek die veel troep achterlaten. Daarnaast is het jammer dat er veel brandnetels zijn achter de goals, want dat is natuurlijk niet ideaal om je bal te halen.
En de middenstip is kapot. Heel onhandig!
Het is gek dat de goals verschillend zijn.
Toen was de buurtspeelplek aan de Hoof aan de beurt. De leerlingen vinden dit een leuke speelplek, maar de toestellen zijn wel een beetje saai. Een leuk uitdagend speelparcours zou top zijn.
Ten slotte gingen we naar de speelplek aan de Irenestraat. Volgens de leerlingen is de plek goed zo. In deze buurt wonen veel jonge mensen. Veel kinderen spelen verstoppertje in de bosjes.
De jeu de boules baan wordt nooit gebruikt. Misschien kan die ruimte beter anders ingevuld worden?
Conclusie: Er zijn niet heel veel speel- en sportplekken in Cadier en Keer, maar dat maakt voor de kinderen niet veel uit. Alleen voor de kinderen die in het westen van Cadier een Keer wonen is het een beetje ver lopen. Je kunt makkelijk door het dorp lopen en er zijn genoeg groene grasvelden waar de leerlingen ook zelf spelletjes kunnen bedenken. Als er iets zou komen, dan graag een voetbalveld en een uitdagend speelparcours. Dit was de wandeling. Tot speels!
Bijlage 3 - Wandelingen met basisschoolkinderen 17 We begonnen de wandeling op het schoolplein van Sint Gertrudis. Het algemene deel van het schoolplein is niet openbaar, maar de aanliggende tiny forest met toestellen wel. Dit is een samenwerking tussen de school en de gemeente. Het onderhoud loopt wel achter, waardoor de plek dicht begroeid is (met brandnetels!). Verder is het een leuke natuurlijke speelplek!
Kinderwandeling 2023
Sint Geertruid
047 +HW]RXZHO¿MQ zijn als de paden beter onderhouden worden
BS Sint Gertrudis
Op 18 april gingen de speel-experts van Sint Gertrudis op onderzoek uit in Sint Geertruid. De goede ideeën van dit team worden meegenomen in het nieuwe Speelbeleid van de gemeente EijsdenMargraten. Alle deelnemers: Chanoa (13), 'H]LHJR /LHQH 6DQQH 6R¿H Yva (12), juf Lisa en Willem van Speelplan.
SV Sportpark St. Geertruid
Bijlage 3 - Wandelingen met basisschoolkinderen 18 Vervolgens liepen we naar het dorpsplein. Vroeger was dit een plein waar je goed NRQVNHHOHUHQHQ¿HWVHQPDDUJH]LHQGHQLHXZHRQGHUJURQGLVGLWQLHWPHHU mogelijk. Verder stonden hier een sportcontainer en een voetbalveld. De leerlingen balen ervan dat dit allemaal is weggehaald. Er is nog wel genoeg ruimte om zelf spelletjes te bedenken (trefbal, krijten, jachtseizoen).
Toen was de speelplek aan de Laathof aan de beurt. Volgens de leerlingen wordt deze plek niet optimaal benut. Zo zijn de speeltoestellen verouderd en niet uitdagend genoeg. Daarnaast is het jammer dat er zo weinig schaduw is op de speelplek. In de zomermaanden is het hier te warm.
Voetbalclub Geertruidse Boys was de laatste plek waar men geregeld komt. Aangezien deze achter een drukke weg ligt, gaan meestal alleen de oudere kinderen en jongeren hier naartoe.
Veel oudere mensen komen hier om te jeu de boulen.
Hier stond de sportcontainer.
Het kunstgras is hier helemaal kapot.
Hier rijden altijd veel graafmachines. De hekken zijn dus wel belangrijk.
Conclusie: Naast het schoolplein is er momenteel maar één speelplek in Sint Geertruid en die is ondermaats. Deze plek is namelijk verouderd en niet uitdagend genoeg. Daarnaast vonden de leerlingen het jammer dat de sportcontainer op het dorpsplein is weggehaald. Dit was een leuke plek voor jong en oud. Speelwensen: Kabelbaan, schommels. Sportwensen: voetbal, basketbal, hockey en een sportcontainer. Dit was de wandeling in Sint Geertruid Tot speels!
Bijlage 3 - Wandelingen met basisschoolkinderen 19 De speelplek en voetbalveld naast de basisschool is leuk, maar niet super uitdagend. Dit zou wel een mooie plek zijn om uit te breiden. De leerlingen spelen veel in de bosjes aan de rand van de speelplek.
014 erwandeling 2023 Kind
Eijsden 013 0 13
011 012
017
008
020
De Treffer SV
019
Op 6 juli gingen de speel-experts van basisschool de Cramignon op onderzoek uit in Eijsden. De goede ideeën van dit team worden meegenomen in het nieuwe Speelbeleid van de gemeente EijsdenMargraten. Alle deelnemers: Beau (9), Lars (9), Liam (8), Olivia (10), Renee (10), Tren (12), Jobbe (Coördinator bewegen) en Koen (Bureau Speelplan).
010
016 De Cramignon en Tangram
023 021
We begonnen de wandeling op het schoolplein van basisschool de Cramignon. Het schoolplein is voor de hele buurt geopend tot 8 uur s’avonds. Het schoolplein heeft onder andere een natuurlijke speelomgeving. Deze is echter versleten en vol kuilen en stenen, waardoor er veel ongelukken gebeuren. Verder is het schoolplein leuk, al mist het voetbalveld wel belijning (voor de beleving).
Graag meer natuurlijke klimmogelijkheden!
Bijlage 3 - Wandelingen met basisschoolkinderen 20 Vervolgens liepen we naar speelplek 23 (Steenuil). De kinderen komen hier wel eens chillen of hangen, maar eigenlijk nooit om te spelen. Deze speelplek voegt namelijk niks toe aan die naast de school. Daarnaast heeft de speelplek te weinig schaduw. Bij het aanliggende voetbalveld is de ballenvanger stuk. Hierdoor komt de bal vaak bij de buren terecht. Er is wel lekker veel vrije ruimte bij het voetbalveld.
Vervolgens liepen we naar de speelplek aan de Sint Martinusstraat (11). Dit is volgens de leerlingen HHQ¿MQHJURHQHVSHHOSOHN1LNVPHHUDDQGRHQ
Saaie glijbaan...
Het is ook leuk om te balanceren op dit hek.
De buurtspeelplek aan de Burg. Lambertstraat (12) is amper bekend onder de leerlingen! Ook hier weinig schaduw en er wordt hier nooit gevoetbald. De toestellen mogen wel eens vernieuwd worden.
De buurtspeelplek aan de Bonne Louise (08) is volgens de leerlingen ook een leuke speelplek met een grote diversiteit aan toestellen. Het is wel een beetje gek dat er een basketbalpaal op het gras staat.
Conclusie: De kinderen hebben liever dat speelplekken worden samengevoegd en daardoor uitdagender worden. Nu voegen een aantal speelplekken weinig toe. Daarnaast zien de kinderen het liefst meer (natuurlijke) klimmogelijkheden komen. Qua sport het liefst een pannakooi of een skatebaan (voor beginners). Dit was de wandeling in Eijsden. Tot speels!
Bijlage 4 - Voorbeelden van speelgroen 21 Inrichtingsvoorbeelden van groene speelaanleidingen
AVONTUUR
INVENTIEF
RAVOTTEN ZAND EN WATER STEEN BOUWEN
EXPLORATI E HOUT HUT NATUUR WILGENTUNNEL MODDER
HOOGTEVERSCHIL
TOUW
KLIMMEN EN KLAUTEREN
KRUIPBUIS
Bijlage 5 - Voorbeelden van speelpleintjes 22 Inrichtingsvoorbeelden van speelaanleidingen in verharding, ook wel speelpleintjes genoemd.
POEFS
RUIMTE
PLEIONDERWEG NTJE
KLEUREN VERHARDINGSCHILDERING
VERSTOPPERTJE
WINKELSTRAAT VROLIJK
KNIKKEREN
WATER SPEELAANLEIDINGEN ZELF SPEL FIETSPARCOURS ZITTEN HINKELBAANTJE
de huidige loca es gelden de onderstaande eigenschappen als kenmerken, in Bijlage 6 - Inrichtingskenmerken type plekken Bijontwikkelgebieden als inrich ngseisen. Buurtplek
Kleine plek
Omvormplek
Sportplek
0-100 jaar, elk grote dorp 1 plek, mogelijk elke wijk
0-14 jaar, omliggende buurt, minimaal 1 per speelbuurt, binnen 400 m van de woning, ca. 1 per 150 woningen
vaak jongere doelgroep (0-9 jaar), omwonenden, aanvulling op buurtplekken binnen 200 m van woning, ca. 1 per 50 woningen
direct omwonenden (0-100 jaar)
kinderen, jongeren, volwassenen en senioren (10-100 jaar), kleine plek per buurt, grote per dorp
ca. € 130.000,-
ca. € 60.000,-
ca. € 30.000,-
ca. € 10.000,-
a ankelijk van inrich ng
5.000-10.000 m2, centrale plek
ca. 3.000 m2, centrale plek
ca. 500 m2, meer besloten plek
ruimte blij beschikbaar voor spelen in toekomst
ruimte a ankelijk van sport
Ɵe
spelen, bewegen en ontmoeten
spelen, bewegen en ontmoeten
spelen
spelen/ontmoeten
bewegen en ontmoeten
uitdagende, unieke toestellen in het dorp, minimaal 6 verschillende beweegvormen, groene recrea eruimte
uitdagende toestellen, sport, omliggend bespeelbaar groen, speelaanleidingen, minimaal 4 verschillende beweegvormen
passend bij doelgroep en wensen bewoners
minimale inrich ng, geen toestellen, bespeelbaar groen (of verharding), andere wensen bewoners
volwaardige inrich ng voor samensporten
zitmogelijkheden, afvalbakken, rookvrij, veilige toegangen, verlich ng en eventueel watertappunten
zitmogelijkheden en afvalbakken, rookvrij
geen extra voorzieningen, rookvrij
geen extra voorzieningen
zitmogelijkheden, afvalbakken, rookvrij en evt. JOP
bereikbaar, toegankelijk en bespeelbaar (100-70-50-regel*), in samenwerking met doelgroep
bereikbaar en toegankelijk, toestellen deels bespeelbaar
inclusiviteit niet noodzakelijk
inclusiviteit niet noodzakelijk
grote plek inclusief (100-70-50-regel*) in samenwerking met doelgroep
1. Per speelbuurt 2. Dorpbreed inventariseren en communiceren
Bewoners speelbuurt beoordelen inrich ng en gee extra ini a even aan.
Omwonenden grotere inspraak op inrich ng
Omwonenden grotere inspraak op inrich ng en mogelijk rol in onderhoud
1. Met omwonenden 2. Met doelgroep afstemmen (gebruikersgroepen).
robuuste toestellen, speelaanleidingen, deels toegankelijke ondergronden, schaduw en zon
robuuste toestellen, deels toegankelijke ondergronden, speelaanleidingen, schaduw,
waar mogelijk vergroening, grasondergronden
waar mogelijk vergroening
voldoende beschu ng en afwatering
* 100% welkom, 70% bereikbaar en 50% bespeelbaar. Zie ook www.samenspeelnetwerk.nl/richtlijnen/de-basis-inrich ng-en-ontwerp-van-een-samenspeelplek-samen-spelen
M
at er
ia
le
n
Pa r
Ɵc
ip
aƟ e
In
clu
sie f
Vo o
rz
ie
ni
ng en
In
ric
hƟ n
Fu
nc
Ru
im te
Ri
ch tb
ed
ra g
Do en elg be roe re p ik
Ty pl pe ek
Dorpsplek
g
23