20240703 06a RV Regiovisie Geweld in Afhankelijkheidsrelaties

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

Regiovisie Zuid-Limburg GIA 2024-2031 “Samen Sterk, Iedereen Veilig” aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA). KORTE SAMENVATTING Iedereen heeft recht op een veilig bestaan. Geweld in afhankelijkheidsrelaties hoort daar niet in thuis. Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) is de meest voorkomende vorm van geweld in onze samenleving. Jaarlijks worden er ongeveer 200.000 mensen in Nederland het slachtoffer van. Het gaat om geweld dat gepleegd wordt door een persoon die het slachtoffer niet alleen kent, maar waar het slachtoffer ook materieel of emotioneel afhankelijk van is. Voorbeelden zijn huiselijk geweld, ouderenmishandeling maar ook mensenhandel en mishandeling door een mantelzorger. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een regionale visie te ontwikkelen gericht op de aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. De visie, met een gezamenlijke ambitie, geeft richting en vormt de basis voor effectieve samenwerking om zo samen de cirkel van geweld te doorbreken. De regiovisie “Geweld hoort Nergens Thuis” (2019-2023) heeft ruimte gemaakt voor een nieuwe versie “Samen Sterk, Iedereen Veilig” (2024-2031). In Bijlage 2 en 3 treft de gemeenteraad de volledige versie en een samenvatting van de Regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen Sterk, Iedereen Veilig”.

TOELICHTING AANLEIDING De evaluatie van de voorgaande visie (Geweld Hoort Nergens Thuis, 2019-2023) (1), de eindrapportage van het gelijknamige landelijk programma (2), de belangrijkste conclusies uit de recent gepubliceerde cohortstudie van het Verwey-Jonker Instituut ‘Huiselijk geweld een complex en hardnekkig probleem’ (3) en de bouwstenen van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming (4) vormen de basis voor de nieuwe regiovisie. De regiovisie wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan dat na de vaststelling van de visie aan het college zal worden voorgelegd. Omdat het om een hardnekkig probleem gaat is een duurzame en gerichte aanpak nodig. Daarom wordt er voor deze nieuwe regiovisie een termijn van acht jaar, in plaats van vier jaar, gehanteerd. In het uitvoeringsplan worden concrete activiteiten opgenomen per ontwikkellijn die bijdragen aan de deelambities, gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z095E8069CB*

: Z/24/195245/676276

1

die op hun beurt bijdragen aan de centrale ambitie. Ook wordt hierin opgenomen op welke wijze gemonitord wordt en geëvalueerd. Om in de uitvoering bij te kunnen stellen is voor het uitvoeringsplan gekozen voor een termijn van 4 jaar en een tweejaarlijkse evaluatie.

MOTIVERING 1.1 Gezamenlijke ambitie en aanpak is essentieel voor het effectief aanpakken van geweld in afhankelijkheidsrelaties Geweld in Afhankelijkheidsrelaties is de meest voorkomende vorm van geweld in onze samenleving. De gevolgen zijn vaak groot, zelfs na één incident. Want naast fysieke en maatschappelijke gevolgen zijn er ook psychische gevolgen: gevoelens van vernedering, kleinering, angst, machteloosheid en wanhoop kunnen zorgen voor frustratie, woede en ernstige psychische belemmeringen. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk signalen van geweld in afhankelijkheidsrelaties te herkennen, om zo snel mogelijk de juiste ondersteuning te kunnen bieden. Deze ondersteuning wordt geboden door tal van partijen. Samenwerking tussen verschillende disciplines en een gezamenlijke visie/aanpak is essentieel, omdat er meerdere factoren van invloed zijn op dit geweld zoals bijvoorbeeld opvoedingsstijl, de woonomgeving, gezondheid en de financiële situatie. De ambitie van de Regiovisie 2024-2031 Samen Sterk, Iedereen Veilig luidt als volgt: Samen doorbreken we de cirkel van geweld: wij creëren veiligheid, signaleren vroegtijdig, stoppen geweld in afhankelijkheidsrelaties blijvend, we waarborgen duurzaam herstel en pakken onderliggende problemen aan.

Wij doorbreken de intergenerationele overdracht van geweld (in gezinnen): wij organiseren directe veiligheid, creëren stabiele veiligheid en organiseren duurzaam herstel. Dit willen we voor iedereen: van –9 maanden tot 100+ jaar. Om de ambitie te realiseren zijn 3 ontwikkellijnen geformuleerd: • • •

Samen zien: Iedereen kent en herkent signalen van geweld in afhankelijkheidsrelaties en ook de gevolgen ervan en weet wat hij/zij dan kan doen. Samen leren, Samen werken: Geen enkele professional werkt op een eigen eiland, ze benutten allen de kracht en ervaringen van het netwerk; Samen doen: Niemand komt zonder hulp te zitten.

1.2 Visie en uitvoeringsplan opgesteld met en door partners In de aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties hebben we elkaar als netwerkpartners hard nodig. Omdat er vrijwel altijd meerdere problemen spelen, kan één organisatie nooit alle problemen op eigen kracht oplossen. Belangrijk is dat we een gezamenlijke ambitie en aanpak hebben. Er hebben daarom meerdere netwerkbijeenkomsten plaatsgevonden om zo tot een gezamenlijk gedragen visie en aanpak te komen, die van ons allemaal is. 1.3 Positief advies commissie Zorg en Veiligheid In de regio Zuid-Limburg is in 2021 de commissie Zorg en Veiligheid ingericht om te komen tot afstemming en advies rond zogenaamde snijvlakthema’s zoals huiselijk geweld en personen met verward of onbegrepen gedrag. De partijen die zich hiertoe hebben gecommitteerd zijn: Gemeenten (welzijn, jeugdzorg, zorg en veiligheid), OM, Politie, GGZ (Mondriaan) en GGD Zuid-Limburg. De commissie Zorg en Veiligheid is op meerdere momenten betrokken bij de totstandkoming van de regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen Sterk, Iedereen Veilig”. De commissie heeft positief geadviseerd over de voorliggende visie (Bijlage 4). 1.4 Advies Adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten Tevens is de adviesraad via een afvaardiging van adviesraden in Zuid-Limburg betrokken geweest bij de totstandkoming van de regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen Sterk, Iedereen Veilig”.

Daarnaast heeft de Adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten een advies gegeven op voorliggende visie (Bijlage 5).

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z095E8069CB*

: Z/24/195245/676276

2

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT Bijgaand voorstel behoort tot de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) 2015 (Art. 2.1.2 in conjunctie met art. 2.2.1) waarin gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor de ketenaanpak op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA). Binnen onze programmabegroting 2024-2027 is dit onderwerp opgenomen in Programma 1 en 5. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE Het college heeft op 10 april jl. een formeel advies over de concept – Regiovisie 2024-2031 gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein (Bijlage 1). Op 15 april jl. heeft het college een advies van de Adviesraad Sociaal Domein ontvangen (Bijlage 5). Het college heeft hier begin mei middels een brief op gereageerd. De adviesraad heeft in hun advies vijf adviespunten benoemd. Deze adviespunten zijn waar mogelijk reeds meegenomen in de regiovisie. De overige adviezen worden meegenomen in het uitvoeringsplan.

FINANCIËLE ASPECTEN Gemeente Maastricht is voor de regio Maastricht-Heuvelland centrumgemeente in de regio Zuid-Limburg. Zij ontvangen structureel extra geld ten behoeve van de aanpak van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties voor Zuid-Limburg (Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang, afgekort: DUVO middelen). In het uitvoeringsplan wordt opgenomen op welke wijze deze regiomiddelen worden ingezet voor de jaren 2024-2027. Dit uitvoeringsplan zal na de vaststelling van de visie aan het college worden voorgelegd. Dit voorstel heeft dus geen effect op de exploitatierekening van de gemeente.

UITVOERING EN EVALUATIE Na het vaststellen van de regiovisie door alle 16 Zuid-Limburgse gemeenten, wordt er een uitvoeringsplan ter vaststelling aan het college aangeboden. Om in de uitvoering bij te kunnen stellen is voor het uitvoeringsplan gekozen voor een termijn van 4 jaar en een tweejaarlijkse evaluatie. Daarnaast wordt er gewerkt aan een strategisch communicatieplan. Het doel van dit plan is om tijdens de uitvoering van de regiovisie alle betrokkenen regelmatig te informeren en goed aangehaakt te houden. Waarbij de informatie aan moet sluiten bij de behoefte van de betreffende stakeholders. Onderdeel van het strategisch communicatieplan is het gebruik van het GIA-platform voor professionals waar regelmatig informatie wordt gedeeld. Dit communicatieplan is in Q2 2024 gereed.

Het college van Eijsden-Margraten

De Gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z095E8069CB*

: Z/24/195245/676276

3

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders;

gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT Het vaststellen van de Regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen Sterk, Iedereen Veilig” aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 3 juli 2024.

De griffier

De voorzitter

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

Ons kenmerk

*Z095E8069CB*

: Z/24/195245/676276

4