20240402 08 RB Integraal Veiligheidsaplan

gemeente

eijsden-margraten

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL Integraal Veiligheidsplan Heuvelland 2024-2027 KORTE SAMENVATTING Het IVP 2024-2027 is gezamenlijk door de 5 Heuvelland gemeenten opgesteld. Er is binnen de gemeenten breed draagvlak voor het IVP. In aparte sessies hebben ook de raden van de 5 gemeenten input kunnen leveren voor het IVP. Verder zijn onze partners van de politie en de brandweer bij het opstellen van dit IVP betrokken.

TOELICHTING AANLEIDING In 2020 is vanuit de wens van de robuuste driehoek een gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan ( hierna te

noemen IVP) voor het Heuvelland vastgesteld. Het nieuwe IVP 2024-2027 sluit hierop aan. MOTIVERING

Veiligheid is een veelomvattend begrip. Het kan gaan over geweld, over diefstal, over brandgevaar, over verkeer, over milieu etc. Al die aspecten van veiligheid zijn een gezamenlijke

verantwoordelijkheid binnen onze gemeenschap. Inwoners, het gemeentebestuur, justitie, politie,

brandweer, geneeskundige diensten, bedrijfsleven, scholen, verenigingen en allerlei andere partners, zijn betrokken bij en (mede) verantwoordelijk voor veiligheid.

De gemeente heeft een regisserende rol op het gebied van lokale veiligheid en is, tot op een bepaalde

hoogte, verantwoordelijk voor de leefbaarheid. Essentiele en daadwerkelijke regie valt of staat met het hebben van een plan, in dit geval een Integraal Veiligheidsplan. Op 17 september 2018 heeft de Robuuste Lokale Driehoek besloten om gezamenlijk een Integraal Veiligheidsplan op te stellen voor de 5 gemeenten in het Heuvelland (Eijsden-Margraten, Vaals, GulpenWittem, Meerssen en Valkenburg aan de Geul). Het opstellen van een gezamenlijk integraal veiligheidsplan is voortgekomen uit de wens van de politie, basisteam Heuvelland. Dit omdat dit basisteam voor het gehele Heuvelland werkt en het prettig is als processen en prioriteiten zo veel als mogelijk op elkaar aansluiten. Het huidige veiligheidsbeleid van de gemeente Eijsden-Margraten (IVP Heuvelland 2020-2023) is in 2020 vastgesteld door uw raad. Dit veiligheidsbeleid gold tot en met 2023 en daarom dient er een nieuw veiligheidsbeleid te worden vastgesteld. Met het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan Heuvelland

A AAO EEN

|

2024-2027 geven de burgemeesters en de colleges invulling aan de regierol van de gemeente en de wettelijke taken van de burgemeester. Op basis van een veiligheidsanalyse en huidige ontwikkelingen op het gebied van veiligheid zijn de prioriteiten en doelstellingen voor de komende vier jaren opgesteld. Ter voorbereiding van het nieuwe IVP is een veiligheidsanalyse uitgevoerd, waaruit hedendaagse ontwikkelingen en trends naar voren kwam. Op basis van de veiligheidsanalyse zijn 3 prioriteiten plus een doorlopend thema in het IVP vastgesteld. Op deze prioriteiten en thema willen we als Heuvellandgemeenten samen onze aanpak gaan uitvoeren. Het

doel is om in 2027 een verbeterd en stabiel veiligheidsbeeld te realiseren. In het [VP staan de 3 prioriteiten en een doorlopend thema benoemd en uitgewerkt. Dit wil niet zeggen dat

andere thema's of veiligheidsterreinen geen aandacht behoeven. Echter, op genoemd drietal specifieke prioriteiten gaan we intensiveren met als doel onze aanpak ook gezamenlijk te verstevigen. Deze drie prioriteiten, waarop we gaan intensiveren en onze aanpak verstevigen, zijn:

1.

2. 3.

Ondermijnende criminaliteit

Jeugd en veiligheid Verbinding zorg en veiligheid

Naast deze drie prioriteiten is specifiek het doorlopende thema fysieke veiligheid benoemd, onder meer gelet op de gebeurtenissen in de afgelopen periode.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT Openbare orde en veiligheid maakt deel uit van programma 5 van de programmabegroting 2023-2026. Bij het opstellen van dit Integraal Veiligheidsplan Heuvelland 2024-2027 is mede rekening gehouden met het

beleidsplan Politie Limburg, het Regionaal Beleidsplan van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en het Meerjarenbeleidsplan van de brandweer. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE

Uw gemeenteraad heeft op 26 oktober een presentatie over het IVP ontvangen. Daarna heeft u input kunnen leveren op het plan. De ontvangen opmerkingen zijn verwerkt in het IVP.

FINANCIËLE ASPECTEN Naast het VP Heuvelland 2024-2027 zal een uitvoeringsplan worden opgesteld per gemeente. De

prioriteiten en projecten die voortvloeien uit het uitvoeringsplan voor Eijsden-Margraten, worden vervolgens bekostigd uit het reguliere werkbudget. UITVOERING EN EVALUATIE De gemeenteraad zal gedurende de looptijd van dit beleidsplan middels thematische bijeenkomsten worden

geïnformeerd over de voortgang en ontwikkelingen van dit plan. Het college van Eijsden-Margraten

De Gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. J.M.F. Kool

Mr. A.P. Krijnen

DAAD EAN

a af

»,

Do

eijsden-margraten

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT Het Integraal Veiligheidsplan Heuvelland 2024-2027, in de bijlage, vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 2 april 2024.

griffier,

r.M.GAJ.T. Verbeet

De voorzittér,

Mr. A.PYKrijn

EEEN

zi

eijsden:SureNin)

al

GEMEENTE

Gulpen-Wittem

a5

. - :

Sfeervol Meerssen W vaals

ANE1-10) fe aero <

Bovenlokale prioriteiten en strategische thema's Trends en ontwikkelingen in de samenleving Regionaal Beleidsplan Politie 2024-2027 _Meerjarenbeleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Limburg Jeugd en Veiligheid Zorgen Veiligheid _Ondermijnende criminaliteit

21 2.2 2.3 24 311 3.2 33

LO LD LO Ps Ps 00 TT T cr on en rr

<t = LO

9

a) Lae I | TT VE mf ep ent pe

Ka A

26

25

23

22

20

nN S&S

BIJLAGES

Een nieuw veiligheidsplan Integrale veiligheid, wat is dat? Leeswijzer

11 1.2 1.3

LD

Inleiding

Na de inhoudelijke thema's behandelen we achtereenvolgenshet hoofdstuk ‘Strategische uitgangspunten’ die onze werkwijze beschrijven en de manier waarop deuitvoering van dit beleidsplan geregeld wordt in het hoofdstuk ‘Borging. Verder willen we deze periode meer werk maken van communicatie om bewustwording bij inwoners en ondernemers te creëren, maar ook om successen te delen. Tot slottreft u het IVPin één oogopslag aan.

In hoofdstuk 3 wordt vervolgens de Veiligheidsanalyse plus de input die uit de sessies met gemeenteraden en veiligheidspartners naar vorenzijn gekomen, vertaald in de drie bovenlokale prioriteiten waarmee wein dit IVP 2024-2027 aan de slag gaan. Daarbij wordentelkens de ambities en doelstellingen voor deze prioriteiten weergegeven. Een thema dat doorlopend onze aandacht heeft is ‘Fysieke veiligheid’ Dat laten we aan bod komenin hoofdstuk 4, Denk hierbij onder meeraancrisis- en rampenbestrijding, brandveiligheid enleefbare woon- en werkomgevingen.

Wekijken in hoofdstuk 2 met een Veiligheidsanalyse kort terug op het IVP Heuvelland 2020-2023 en wat we vanuit dat TVP gedaan hebben. Bovendien werpen weeenblik op de actuele trends en ontwikkelingen en betrekken we het Regionaal Beleidsplan Politie en het Meerjarenbeleidsplan van de Veiligheidsregio bij de planvorming.

1.3 Leeswijzer

De gemeenteraden zijn actief betrokken bij het opstellen van dit beleidskader in de vorm van presentaties, dan wel een raadsbrief, naar aanleiding waarvan input gegeven kon worden. Ook met belangrijke partners in het veiligheidsveld heeft afstemming over dit plan plaatsgevonden. De uitkomsten van deze overleggen zijn meegenomen in de uiteindelijke keuzes die in het IVP worden gemaakt. Het gehele traject is vormgegeven volgens de VNG-methode Kernbeleid Veiligheid. De uitwerking van dit beleidskader naar concrete maatregelen vindt plaats via het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid (UVP). Dit plan is meer dynamisch van aard en kan waar nodig bijgesteld worden, wanneer de omstandigheden daar omvragen.

Een van de belangrijkste partners waarmee we als gemeenten intensief samenwerken op dit gebied is politie. Met een IVP op het niveau van éénbasisteam en regionale driehoek krijgt de aansturing van politie meer kracht omdat er één bestuurlijke prioritering en aansturingis. Bij het opstellen van dit IVP is dan ook rekening gehouden met deprioriteiten uit het Regionaal Beleidsplan Politie 2024-2027. Daarnaast zijn de voor dit IVP belangrijkste trends en ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en de aanwezige veiligheidsproblematiek in de samenleving als uitgangspunten meegenomen. Tenslotte is ook rekening gehouden met het Meerjarenbeleidsplan van de Veiligheidsregio.

Wanneer verschillende partijen zoals overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers samenwerken om veiligheidsvraagstukken op te lossen en dat doen op alle vlakken, van preventie tot repressie, spreken we van een integrale aanpak van veiligheid.

1.2 Integrale veiligheid, wat is dat?

De gemeenten Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Meerssen, Vaals en Valkenburg aan de Geul presenteren het nieuwe Integraal Veiligheidsplan Heuvelland (VP) 2024-2027. De grondslag voordit beleidskaderligtin art. 38b Politiewet. Dit artikel stelt de gemeenteradenin staat om eenmaal in de vier jaren doelen vast te stellen die gemeenten op het gebied vanveiligheid nastreven. Dit IVP is de opvolger van het IVP Heuvelland 2020-2023, waarin de Heuvelland-gemeenten voorhet eerst de krachten hebben gebundeld in de aanpak van bovenlokale veiligheidsvraagstukken.

1.1 Een nieuw veiligheidsplan

1. Inleiding

wn

Veiligheidsanalyse Heuvelland

De vijf Heuvellandgemeenten hebben allemaal een Integraal Ondermijningsbeeld (LOB) ontvangen van het RIEC. Daarmee zijn we aan de slag gegaan en dat heeft geleid tot een aantal concrete ondermijningsonderzoeken.De blinde vlekken uit de IOB's zijn regionaal opgepakt in de vorm van projecten Veilig Buitengebied en Aanpak Vakantieparken. Daarnaast is beleid op het gebied van Mensenhandel in alle Heuvellandgemeenten vastgesteld enis aansluiting gezocht bij de regionale/provinciale aanpak van cybercrimeen radicalisering/polarisatie.

PRIORITEIT 3 Ondermijnende criminaliteit een halt toeroepen We hebben onze bestuurlijke instrumenten aangescherpt, op elkaar afgestemd en consequentingezet. Ten aanzien van het opwerpen van barrières en het ‘ophogen van dedijken’ hebben westappen gezet, bijvoorbeeld:

We hebben samen met politie en onze boa's alles in het werk gesteld om de openbare orde te handhaven en waar nodigte herstellen. Ook hebben wij de verbinding met de samenleving niet uit het oog willen verliezen. De gebeurtenissen van afgelopen jaren hebben veel gevraagd van deinzet en flexibiliteit van onze ambtelijke apparaten. Daarnaast hebben genoemde gebeurtenissen ook geleid tot een kritischeblik op rampenbestrijding encrisisbeheersing. Zo is er een rampenbestrijdingsplan voorbeken enzijrivieren bij gekomen en hebben diverse gemeenten draaiboeken gemaakt of up-to-date gebracht voor het scenario hoog water. Een en ander heeft er toe geleid dat we de ambities, uitgesproken in het IVP 2020-2023, deels los hebben moeten laten.

PRIORITEIT 2 Veilig toerisme, recreatie en evenementen We hebben bijzondere jaren achter ons liggen, met het COVID-19 virus, de watersnoodramp en de vluchtelingencrisis als uitschieters. Met name de coronacrisis en de watersnoodramp hebben forse invloed gehad op het toerisme, de recreatie en de evenementen. Tijdens de opeenvolgende lockdowns zijn horecazaken dicht gebleven en konden evenementen geen doorgang vinden.

PRIORITEIT 1 Samenwerken op het snijvlak van zorg & veiligheid We hebben, samen met de wijkagenten, (wijk)boa's, consulenten Sociaal Domein en zorgpartners, geprobeerd de problematiek zo klein mogelijk te houden. We zijn actief bezig met casuïstiek en de aanpak daarvan door uitwisseling van informatie metprofessionals in de keten. Moeilijke zaken hebben we doorlopend opgeschaald naar het Zorg en Veiligheidshuis Maastricht-Heuvelland (ZVH), de plek waar zorg, veiligheid en zorgdwang op bovenlokaal niveau samenkomen. Dit ZVH bestaatal jaren en vervult in de integrale aanpak van ingewikkelde (overlast)problematiek een belangrijke regiefunctie, waar wij doorlopend gebruik van maken.

Het IVP 2020-2023 kende 3 bovenlokale prioriteiten. Per prioriteit zal kort terug worden teruggeblikt op wat we gedaan hebben.

2.1 Bovenlokale prioriteiten en strategische thema's

Dit alles samen vormtdeinput voorhet nieuwe IVP.

In dit hoofdstuk wordt in het kort teruggekeken naar wat we gedaan hebben aan de hand van het IVP 20202023. Daarna volgt een overzicht van de voor dit Veiligheidsplan belangrijkste trends en ontwikkelingen in de samenleving op het gebied van leefbaarheid en veiligheid en de aanwezige veiligheidsproblematiek. Tenslotte worden de kaders uit het Regionaal Beleidsplan Politie en het Meerjarenbeleidsplan van de Veiligheidsregio weergegeven.

2. Veiligheidsanalyse Heuvelland

|

t

d

We maken gebruik van de ‘Limburgse Norm, een handreiking voor een weerbare overheid; die voor alle Limburgse gemeenten is vastgesteld en gezien kan worden als een hulpmiddel om, op het gebied van weerbaarheid tegen ondermijning, de eigen organisatie verder te versterken.

Verdeelde samenleving Aangekondigde, maar ook onaangekondigde demonstraties en acties die voortvloeiden uit maatschappelijke onrust en de verdeelde samenleving, legden een enorm beslag op de politiecapaciteit in Limburg. Voorbeel-

Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. De georganiseerde criminaliteit in Limburg krijgt, zeker gezien de grensligging met Duitsland en België, steeds meer voet aan de grond. Ook hetHeuvelland heeft hiermee te maken. Vier van de vijf IIeuvellandgemeenten hebben een internationale grens. Voeg daar het grote aantal vakantieparken, campings, andere recreatieve voorzieningen in het hele Heuvelland en een groot oppervlakte buitengebied aan toe en het moge duidelijk zijn dat het Heuvelland steeds aantrekkelijker wordt voor georganiseerde criminaliteit en ondermijning in vele facetten. Daarom kiezen de vijf Heuvellandgemeenten voor een gezamenlijke, regionale, aanpak in destrijd tegen ondermijning.

2.2 Trends en ontwikkelingen in de samenleving

e

We hebben een projectleider geworven voor het opzetten van een Integraal Handhavingsteam (ACT!) dat actief gaat zijn in het hele Heuvelland. Dit team zal in de hele regio controles uitvoeren om criminali-

e

teit en ondermijning tegen te gaan.

We hebben de APV's geactualiseerd wanneer nodig enartikelen gerelateerd aan veiligheid en ondermijning zo veel mogelijk gelijkgetrokken.

We hebben ons Bibob-beleid geactualiseerd.

e

__«

We hebben het Damoclesbeleid aangescherpt en gelijk getrokken voor het hele Heuvelland. In het Damoclesbeleid staat omschreven in welke situaties en op welke manier burgemeesters kunnen optreden tegen drugscriminaliteit (noot: nieuwe rechterlijke uitspraken maken dat dit beleid op korte termijn aangepast

«

moet worden).

Gezamenlijk hebben devijf Heuvelland gemeenten diverse projecten op het gebied van preventie uitgerold. Bijvoorbeeld de campagne “Horen, Zien, Melden!” en flyers en acties rondom fietsendiefstal.

e

We hebben een regionale ondermijningstafel in het leven geroepen, onder voorzitterschap van de regionale regisseur ondermijning. Deze regisseuris met inbreng van de versterkingsgelden vanuit het RIEC voor twee jaar geworven. De regionale ondermijningstafel houdt zich bezig met de procesmatige en inhoudelijke afstemming van ondermijningscasussen binnen de 5 Heuvellandgemeenten. Binnen de samenwerking wordt expertise gedeeld, zoveel mogelijk dezelfde werkwijze gehanteerd en effectiviteit en efficiëntie gerealiseerd bij de deelnemende organisaties, waaronder: gemeenten, RIEC, politie, Openbaar Ministerie en de Belastingdienst.

'

he iit e

Daarnaast zien we dat de jeugdigen die voor overlast zorgen steeds jongerzijn en ook steeds vaker tegen criminaliteit aanschuren.

Jeugd en veiligheid Wanneer we het over jeugd en veiligheid hebben, denken we al gauw aan overlast door jeugdige groepen op straat. Jeugdoverlast is een probleem datal langetijd bestaat. Om de zoveeltijd staat een nieuwe generatie op die opnieuw voor de overlast zorgt die bij een generatie daarvoor misschien wel was opgelost.

Het VIA is organisatorisch ondergebracht bij de Zuid-Limburgse Zorg- en Veiligheidshuizendie hier gezamenlijk uitvoering aan geven.

Verbindingsknooppunt informatie en advies Doel van het Verbindingsknooppunt Informatie en Advies (VIA)is een sluitend systeem te realiseren om niet-acute zorgmeldingen over verward gedrag van de politie richting gemeente/lokaal sociaal domein of zorgdomein te brengen.

Doorontwikkeling nazorg ex-gedetineerden Vanuit het vorige IVP hebben weingezet op de doorontwikkeling van de nazorg van ex-gedetineerden. Daarvoor is nauwere samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis Maastricht-Heuvelland gezocht, die deze nazorg voor een groot gedeelte voorzijn rekening gaat nemen.

Onbegrepen (verwarde) personen In juni 2021 is een onderzoek gepubliceerd over politiemeldingen die betrekking hebben op personen met verward gedrag in Limburg. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat het aantal meldingenin 2019 sterk is gestegen ten opzichte van 2017. Uit meerrecentepolitiecijfers blijkt dat dezestijging op provinciaal niveau ook in 2020 en 2021 is doorgezet. Daarnaastligt het aantal meldingen in Zuid-Limburg hoger dan in Noorden Midden-Limburg, is een relatief kleine groep (12%) verantwoordelijk voorbijna de helft (48%) van de meldingen en pleegt twee derde geen delicten.

Nederlandse gemeenten zijn verplicht om per 2022 beleid te hebben op het thema Mensenhandel, dat raakvlak heeft met meerdere zorg- en veiligheidsvelden. In de periode 2021-2022 is hiervoorop de schaal van Zuid-Limburg een beleids- en uitvoeringsplan opgesteld, dat eind 2022 is vastgesteld door de colleges van B&W van de Zuid-Limburgse gemeenten en dus ook de Heuvellandgemeenten. Aan de individuele gemeentenis het de taak om delokale en regionale aanpakte borgen aan de hand vanhetbeleids- en uitvoeringsplan.

Mensenhandel

Een anderetrendis de zogeheten soevereine beweging, bestaande uit inwoners die zichzelf beschouwenals autonome mensendie niet gebondenzijn aan wet- en regelgeving. Kenmerkend voor dezegroepis het wantrouwen tegen de overheid en verspreiding van desinformatie en complottheorieén. Deze beweging is (nog) niet per definitie problematisch, echter kan dit er wel toe leiden dat aanhangers schulden gaan opbouwenof in aanraking komen methandhaving,politie of leerplicht.

denzijn de avondklokrellen, de boerenprotesten, geweld tegen hulpverleners en doxing (het openbaar delen van persoonsgegevens, in dit geval van politieagenten, met als doel om te intimideren).

h_

J)

Naast deze genoemdetrends en ontwikkelingenzijn de keuzesindit Integraal Veiligheidsplan mede gebaseerd op kaders uit het Regionaal Beleidsplan Politie Eenheid Limburg en het Meerjarenbeleidsplan (MJP) van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg.

Criminele jongerenin Limburg hebben de afgelopen drie jaar in totaal zon 33,8 miljoen euroverdiend. Ze zijn ook vaker betrokkenbij criminaliteit dan andere jongerenin het land.

Ondervraagdecriminele jongeren zelf geven aan dat ze zich regelmatig schuldig maken aan drugsdelicten, bedreiging en cybercriminaliteit. En eenmaalin aanraking gekomen met criminaliteit,is het heellastig daar weer uit te komen.

in aanraking is geweest met crimineel gedrag.

Dit toenemendsignaalblijkt ook uit het in 2022 gepresenteerde onderzoek door de Taskforce Jeugdige Ondermijners vanhet RIEC. Daaruit komt naar voren dat 30% van de 690 ondervraagde jongeren wel eens

De verdeelde samenleving

Jeugderiminaliteit _Internationalisering

De Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) heeft het meerjarenbeleidsplan Samen Veilig 2024-2027 vastgesteld. Dit plan wil een meerwaardezijn in het creëren van een gemeenschappelijke basis vooroverleg en afstemming met alle partners in de crisisbeheersing, rampenbestrijding en brandweerzorg. Dit om(toekomstige) risico’s in onzeregio te inventariseren en doelgericht actie te ondernemenals die risico’s zich voordoen. De doelstellingen vanhet [VP sluiten aan op de doelstellingen/ onderwerpen in het RBP en MBP VRZL.

2.4 Meerjarenbeleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Limburg (MBP VRZL)

Met deze benadering op hoofdlijnenblijft het lokaal gezag in positie om vanuit de lokale context en integrale veiligheidsplannenfocusaante brengen,te prioriteren en richting te geven aan de manier waarop we tot de meest betekenisvolle aanpak kunnen komen.

e e

Dit zijn: e _Cyber- en gedigitaliseerde criminaliteit

Daarnaast zijn er andere thema's die niet langer opzichzelfstaand zijn, maar als rode draad mettalloze maatschappelijke (veiligheids-)vraagstukken verbondenzijn. Daarmeezijn ze van grote invloed op de hierboven genoemde thema's.

e

Het gaat dan om: e Georganiseerde en ondermijnende criminaliteit

gaat, is geregeld dat de regioburgemeester, in overeenstemming met de hoofdofficier van justitie, het plan vaststelt. In dit plan zijn zowel de prioriteiten en doelstellingen uit de Nationale Veiligheidsagenda 2023-2026 verwerkt, als die uit de lokale integrale veiligheidsplannen. Voor 2024-2027 is besloten om veiligheidsthema's in het RBP echt vanuit een regionaal perspectief te bezien. Dit heeft geleid tot het benoemenvan een aantal op hoofdlijnen geformuleerde thema's, die meerdere en met elkaar verbonden criminaliteitsvormen bevatten. Het zijn veiligheidsthema’s die zich over gemeentegrenzen heenen binnen de hele Limburgse provincie voordoen, maar qua verschijningsvorm en/of omvang kunnen verschillen.

titie, het Regionaal Beleidsplan Politie (RBP) vastgesteld. Als niet elke burgemeester met het plan akkoord

Elke vier jaar wordt door de burgemeesters van de provincie Limburg, samen met de hoofdofficier van jus-

2.3 Regionaal Beleidsplan Politie 2024-2027

|

A

Heuvelland breed dezelfde aanpak jeugdoverlast en de daarbij behorende sturingselementen toepassen.

Het creëren van een veilige omgeving voor jongeren.

Meldingen van inwoners wordenactief opgepakt enzij ontvangen zoveel als mogelijk een terugkoppeling van wat met hun melding gebeurt. 3. Middels de (structurele) inzet van jeugd- en jongerenwerkers, straatcoaches, boa's en politie zetten wij in op vroegsignalering en verkrijgen wij via de gemeentelijke jeugdgroepen overleggen periodiek een actueel beeld van de jeugdgroepen, overlastlocaties en problematischeindividuen.

benutten van de talenten van jongeren.

Doelstellingen 2024-2027: 1. Weleggen zoveel als mogelijk de verbinding met jongeren en jeugdgroepen met behulp van jeugd- en jongerenwerk en zetten indien nodig straatcoaches in op een zinvolle besteding van vrije tijd en het

e

«

Ambities: e Terugdringen van de jeugdoverlast. « Voorkomendat kwetsbare jongerenafglijden in de criminaliteit.

Verder hebben wij in het Heuvelland twee middelbare scholen enéénjeugdinstelling. Door de grote mate van mobiliteit onder de jeugd is Valkenburg aan de Geul de stapgemeente voorhet hele Heuvelland. Dit zorgt voor bijbehorendeintegrale problematiek.

ren kunnen een negatieve invloed uitoefenen op het woonplezier en de veiligheidsbeleving van onze inwoners. Daarnaast kunnen deze jeugdgroepen een aanzuigende werking hebben en andere jeugdigen beïnvloeden. Hoewel deze jongeren veel overlast en ook criminaliteit kunnen veroorzaken, zijnzij naast dader, vaak ook slachtoffer. Deze jongeren zijn vaak kwetsbaar door problemen thuis, op school of mogelijk door gedrags- of verslavingsproblemen. Deze problematiek vraagt om een integrale aanpak met een goede verbinding tussen het sociaal- en veiligheidsdomein.

Jongeren die overlast veroorzaken of criminele activiteiten uitvoe-

Uit een onderzoek uit 2022 gepubliceerd door de Taskforce Regionaal het van onderdeel Ondermijners, Jeugdige Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Limburg, blijkt dat ondermijnende jeugdcriminaliteit nadrukkelijk zijn intrede heeft gedaan in Limburg en veel jeugdigen hier op allerlei manieren meein aanraking komen.

Daarnaast hebben de gebeurtenissen van de afgelopenjaren ertoe geleid dat het themafysieke veiligheid onze constante aandacht behoeft. Dit themais daaromspecifiek benoemd in het volgende hoofdstuk. Hieronder worden de prioriteiten beschreven, waarbij telkens de ambities en doelstellingen voordeze prioriteiten weergegeven worden.

Bovenstaande veiligheidsanalyse heeft geleid tot het vaststellen van de volgende prioriteiten: e Jeugd enveiligheid e Zorgen veiligheid e _Ondermijnende criminaliteit

a

INPUT 2

GEMEENTER

Wewillen de juiste zorg bieden voor de juiste mensen We dienen kwetsbare personen zo goed als mogelijk te helpen in samenwerking met onze ketenpartners en de afdeling Sociaal Domein. Weproberen overlastsituaties voor de omgeving zoveel mogelijk te voorkomen ente beperken. Westreven naareen vroegtijdige signalering van problematiek en een effectieve en integrale werkendeketen. We willen meerin verbinding staan met onze burgers zodat problematiek eerder wordt erkend.

Doelstellingen 2024-2027 1. Het continueren en inzetten van interventies waaronder inzet van de Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg, Tijdelijk Huisverbod, Wet Aanpak Woonoverlast. Voortzetten en verbeteren van op- en afschaling van casuïstiek in samenwerking met Vangnet en in regie van het Zorg- en Veiligheidshuis. 3. Binnen de gemeente de verbinding tussen Zorg en Veiligheid verbeteren via consequente afstemming, zowel ambtelijk als bestuurlijk. 4. Het intensivering van betrokkenheid vantoezichthouders op de Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdwet bij casuïstiek om eerder signalen van fraude en/of misbruik te onderkennen. 5. Betere en meer communicatie naar inwoners om de bekendheid van de aanpak te bevorderen en hierdoor de meldingsbereidheid te verhogen.

e

«

« e

Ambities:

de veiligheid van de personenzelf als die van omwonenden en de omgeving kan in het gedrang zijn. Dit soort complexe, somssnel escalerendesituaties kunnen een stevige wissel trekken op de veiligheid en leefbaarheid van onze kernen. Wewillen de verbinding tussen zorg en veiligheid versterken. Als er verontrustende signalen zijn moeten we de juiste samenwerkingspartners en afdelingen binnen gemeenten snel weten te vinden. Zo kunnen we voorkomen dat mensendie zorg krijgenin de veiligheidshoek terechtkomen. We overleggen met elkaar, verbeteren de processen en leren elkaars‘taal’ spreken. Daarnaast vindt afstemming plaats omtrent de aanpak: repressie en preventie gaan somsnaast elkaar maar worden waar nodig ooklos van elkaar op het juiste momentingezet.

sche factoren spelen vaak een rol, net als alcohol en/ofdrugs. Zowel

Crimineel gedrag staat vaak niet op zichzelf. Vaak hebben deze mensen meerdere problemen op het gebied van wonen, zorg en inkomen. Het onderwerp ‘Zorg en Veiligheid’ gaat over die verbinding. Denk hierbij aan personen met verward gedrag,huiselijk geweld of de re-integratie van ex-gedetineerden. Overlast kan betrekking hebben opgeluid, stank, verloedering of verbale uitingen. Psychi-

4. _Problematische individuen,jeugdgroepen enstructurele overlastlocaties krijgen een aanpak op maat die bestaat uit (een combinatie van) preventie, repressie en nazorg. Denk hierbij aan HALT-trajecten, gesprekken met ouders, begeleide trajecten,strafrechtelijke trajecten of samenscholings- en/of gebiedsverboden. 5. In het Heuvelland continueren wij de samenwerking met onze ketenpartners (zoals scholen, omliggende gemeenten en de Taskforce Jeugdige ondermijners van het RIEC Limburg) en zetten wij in op meer eenduidigheid in onsbeleid en betere informatie-uitwisseling.

ai

= i Ee

Doelstellingen 2024-2027 1. Het verstevigen van de weerbaarheid van de eigen organisatie door gebruikmaking van de handreiking Limburgse Norm. 2. Het verstevigen van de maatschappelijke weerbaarheid door middel van voorlichting en publieke- private samenwerking. 3. Het continueren en verstevigen van de samenwerking met onze ketenpartners, omliggende gemeenten en het RIEC door middel van het continueren van de Regionale Ondermijningstafel. 4, Het inzetten op eenduidigheid in ons beleid en een betere informatie uitwisseling. 5. Het uitvoeren van bestuurlijke controles door het Intergemeentelijk Bestuurlijk Handhavingsteam (ACT!) op locaties waar weinig zicht op is of vermoedens zijn van ondermijnende criminele activiteiten. 6. Het verhogen van de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers.

vormen van ondermijning in onze gemeenten.

Ambities e We verstevigen de barrières tegen criminele inmenging in kwetsbare branches, groepen en locaties. e We vergroten de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit, zowel bestuurlijk en ambtelijk, maar ook onder inwoners en ondernemers. e We verbeteren onze informatiepositie zodat we beschikken overeen actueler beeld van mogelijke

De ondermijnende georganiseerde criminaliteit krijgt, zeker gezien de grensligging van de Heuvelland gemeenten met Duitsland en België steeds meer voet aan de grond. In de periode 2019- 2023 hebben we als gemeenten veel progressie geboekt in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Er valt echter nog veel winst te behalen, we blijven onsinzetten om de aanpak te verbeteren en de bestuurlijke en maatschappelijke weerbaarheid te verhogen.

Bij ondermijnende criminaliteit is er sprake van vermenging van onder- en bovenwereld, doordat plegers van georganiseer- _"'Y" © de criminaliteit gebruik maken van legale diensten en voorzieningen voorhet ontplooienvanillegale activiteiten, zoals transportvoorzieningen,financiéle en juridische dienstverlening en de vastgoedsector. Voorbeelden van ondermijnende criminaliteit zijn drugshandel, witwassen en mensenhandel. Als gevolg van ondermijnende criminaliteit verslechtert de veiligheid en leefbaarheid in een gemeente waardoor het vertrouwen in de overheid en de rechtsstaat wordt aangetast.

Dn.

ten, crisissen en rampen.Indien de situatie er toch om vraagt, hebben wij een lokale crisisorganisatie die adequaat weet te handelen.

_Westreven naar een fysiek veilige gemeente. Waar mogelijk zetten wij in op het voorkomen van inciden-

oee ag? Foe

5

Doelstellingen 2024-2026 e We houden onze lokale crisisbeheersings- en rampenbestrijdingsplanvormingactueel. e We zorgen voor een geoefende en betrokkenlokale crisisorganisatie die indien nodig flexibel ingezet en opgeschaald kan worden. We streven naar een goede en nauwe samenwerking metalle ketenpartners.

e

Ambities

Naar verwachting oefent de Oekraïne-crisis en de opvang van vluchtelingen de komende jaren nog verder druk uit op de bestaandecapaciteit van de gemeenten. Ookzijn veel gemeenten nog dagelijks druk diverse werkzaamheden uit te voeren die voortvloeiden uit de hoogwaterramp. Daarnaast blijven we oog houden voor (zowel nieuwe als bestaande)risicofactoren in onze omgeving en kijken we daarbij ook over onze gemeentegrenzen heen. Zo blijven we geïnformeerd en bekend met ontwikkelingen en blijven we nauw samenwerken met buurgemeenten en ketenpartners, bijvoorbeeld voor wat betreft (het Rampenbestrijdingsplan) Maastricht Aachen Airport (RBP MAA). Fysieke veiligheid loopt verder als rode draad door diverse reguliere werkzaamheden; van de afwegingen die worden gemaaktbij aanvragen voor evenementenvergunningen tot structurele bedrijfscontroles in het kader van brandveiligheid. Een goede samenwerking metalle ketenpartners is daarom zowelin de acute als de niet-acute fase van groot belang. Westreven binnen de Heuvellandgemeenten naarveilige woon- en leefomgevingen. Daarvoor staan we samen met onze inwoners en ondernemers aan delat. Burgerparticipatie zal hierbij een belangrijke rol vervullen, denk daarbij aan Whatsapp preventiegroepen, maar ook de bereidheid om vermoedens van misstanden te melden via Meld Misdaad Anoniem.

Gemeenten hebben als onderdeel van het openbaar bestuur een taak op het gebied van bevolkingszorg en een algemene zorgplicht voor hun inwoners, tijdens rampen encrisis. Het belang van een goede voorbereiding op crisis en rampen werd de afgelopenjaren steeds verder onderstreept. Er is een trend waarneembaar waarbij de traditionele manier van opschalen binnen de GRIP-structuursteeds vakerlijkt te worden verdrongen door een niet-acute, dreigende en langdurige crisis. De rol van de lokale gemeenteis bij niet-acute crisis nóg nadrukkelijker aanwezig. De werkzaamheden die hieruit voortvloeien sluiten vaak aan op de reguliere werkzaamheden maarzijn in sommige gevallen ook afwijkend. Naast actuele planvorming, is bewustwording en geoefendheid van de lokale crisisorganisatie en -structuren daarom organisatiebreed van belang.

Verkeersveiligheid, brandveiligheid, rampenbestrijding, crisisbeheersing en externe veiligheid zijn thema's binnen dit veiligheidsveld. De afgelopenjaren hebben ons extra bewust gemaakt van hetfeit dat zowel lokale als regionale crisissen en rampen kunnen vragen om een grote inzet vanuit het gehele gemeentelijk apparaat. We werden onder andere geconfronteerd met de coronapandemie, de hoogwaterramp en de Oekraïne-crisis. Dezecrisissen en rampen laten ons zien datiedere crisis en ramp uniek is en veel druk kan uitoefenen op de capaciteit van gemeenten, veiligheidsregio', politie en overige ketenpartners. Op dergelijke momenten wordt een beroep gedaan op onze flexibiliteit; zowel voor wat betreft de inhoud van de bijkomstige werkzaamheden, de te werken uren als ook het bijstellen van doelstellingen over een langere periode.

Pa }

ned onb

kh 4 EN Me | is fig

uitgangspunten

Strategische

Sterke samenwerking Veiligheid vraagt om eenintegrale aanpak zowel intern als met andere gemeenten en samenwerkingspartners. Als Heuvellandgemeenten werken we nauw samen op diverse veiligheidsvraagstukken. Deze samenwerking is onmisbaar gebleken. Met de inzet van een Regisseur regionale ondermijningstafel, coördinator Intergemeentelijke Bestuurlijke Handhaving en eenregisseur Robuuste Driehoek enIntegraal Veiligheidsplan willen we deze samenwerking nog meer versterken. Daarin blijven wij ook gedurendedelooptijd van dit IVP investeren.

Informatiegestuurd De prioriteiten in dit Integraal Veiligheidsplan zijn bepaald aan de hand van een integraal veiligheidsbeeld Heuvelland en de diverse actualiteiten. Wij proberen tijdig in te spelen op landelijke, regionale en lokale actualiteiten, zodat we erger kunnen voorkomen en waar mogelijk kunnen meeliften op projecten en geboden oplossingen.Prioriteiten en actualiteiten signaleren wij aan de hand van registraties, data en d.m.v. diverse medewerkers die onze “ogen en oren” op straatzijn.

Veiligheid is van iedereen Hoewelbij veiligheid meestal gedacht wordt aan de politie, brandweer ofde ambtenaar openbare orde en veiligheid, is veiligheid een thema dat van iedereenis. Samenwerking, zowel binnen de gemeente als met externe partners, private partijen en burgers is essentieel voor het slagen van de aanpak vanveiligheidsthema's. Veiligheid moet verankerd worden als permanent aandachtspunt binnen onze samenleving. Door de inzet van diverse campagnes, trainingen en voorlichtingen willen we het bewustzijn bij onze burgers, collega's en samenwerkingspartners vergroten. Doorhet herkennen van signalen en het vergroten van de bewustwording van ieders eigen rol en verantwoordelijkheden, kan zowelpreventief een grote stap gemaakt wordenalsook de reactieve aanpak versterkt worden. Bovendien zorgt het “samen doen” voor een breed draagvlak en meer betrokkenheid.

In dit hoofdstuk komen de strategische uitgangspunten van het IVP aan bod. De strategische pijlers vormen de basis voor de te hanteren werkwijze.

5. Strategische uitgangspunten

Tele ESMEEAAE Dei

20

Bij de integrale aanpak van veiligheid in het Heuvelland zijn onze partners: ¢ Politie (Basisteam Heuvelland, eenheid Limburg): belangrijke partner bij vrijwel alle thema's; in de breedte actief op integrale veiligheid. e Openbaar Ministerie (arrondissement Limburg): verantwoordelijk voor opsporing en vervolging van strafbare feiten, ofwel het sluitstuk van integrale aanpak rond groepenen individuen. e Veiligheidsregio Zuid-Limburg: voert brandweertaken uit, met als accenten risicobeheersing en incidentbestrijding en heeft een belangrijke rol in decrisisbeheersing.

Om onze doelstellingen in het IVP te behalen, participeren wein regionale samenwerkingsvormen- en processen.

Regionale samenwerking.

«

We zorgen ervoordat onsbasis instrumentarium opordeis, zoals de APV/Verordening Fysieke Leefomgeving, het Bibob- en Damoclesbeleid en voldoen aan de meestrecente landelijke ontwikkelingen en wet- en regelgeving. Als Heuvellandgemeenten implementerenwe hetzelfde beleid om waterbedeffect te voorkomen.

Inregelen basisinstrumentarium.

«

Uitvoering e Uitvoeringsplan Ter uitvoering van het IVP wordteen vierjaarlijks uitvoeringsplan opgesteld en door de colleges van burgemeester en wethouders vastgesteld. Het uitvoeringsplan is operationeel, het geeft een overzicht van actiepunten en maatregelen bij de vastgestelde prioriteiten in het IVP, De gemeenteraden zullen jaarlijks over het uitvoeringsplan geïnformeerd worden.

Als Heuvellandgemeenten spannen we ons gezamenlijk in om het IVP gecontroleerd tot uitvoering te brengen. In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan het IVP, hoe monitoring en evaluatie plaatsvindt en de financiële consequenties.

6. Borging

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zuid-Limburg: de RUD levert kennis en expertise op het gebied van vergunningverlening, toezicht, handhaving en milieuadvies voor de gemeenten. Bureau Halt Limburg-Zuid: Halt staat voor Het Alternatief. Bureau Halt is een instantie die kortlopende interventies organiseert om jeugdcriminaliteit te voorkomen, bestrijden en bestraffen. Hiermee wilt bureau Halt voorkomen dat jongeren vroegtijdig een strafblad krijgen. Verschillende zorg, welzijn — en onderwijsinstellingen.

mijnende criminaliteit tegen te gaan.

¢

Daarnaast stellen gemeenteraden separaat budget vast voor uitvoering van het IVP en UVP.

(€15.000 per gemeente).

Financiële consequenties De gemeenteraden van de individuele gemeentestellen het budget vast voor het uitvoeren van het IVP. Binnen de begroting dan wel via de Berap van de vijf Heuvellandgemeenten is vanaf 2024 budget vrijgemaakt voor: « het aanstellen van een beleidsadviseur Openbare Orde en Veiligheid met de bedoeling adequate ondersteuningte bieden aan de Robuuste Driehoek en om de regievoering op het IVP te borgen (€25.000 per gemeente) « voortzetting van deregisseur van de regionale ondermijningstafel

Monitoring en evaluatie Tussentijdse monitoring van de voortgang van het IVP en UVP vindt plaats binnen de Robuuste Driehoek van de Heuvelland gemeenten. Evaluatie van het IVP en de behaalde resultaten vindt plaats in 2027.

e

«

«

Veiligheidshuis Maastricht-Heuvelland: de plek waar gemeenten, justitiële partners en zorgpartners samenwerken om de meest moeilijke zorg- en veiligheidsproblematiek op het gebied van overlast, criminaliteit, verward gedrag, huiselijk geweld, kindermishandeling en radicalisering aan te pakken. RIEC Limburg: het RIEC ondersteunt partners bij de aanpak van de georganiseerde criminaliteit. Metals doel samenwerkingte stimuleren en de overheid en maatschappij weerbaarder te maken om zo onder-

e

Wewillen dit IVP op een laagdrempelige manier onder de aandacht van onze inwoners en ondernemers brengen. Dat past in ons streven om veiligheid niet alleen een opgavete laten zijn van de gemeente en haar partners, maar ook inwoners en ondernemers van het Heuvelland te betrekken in het creëren van een veiliger Heuvelland. Dit betekent dat er het IVP in één oogopslag ook digitaal en op papier gedeeldzal worden. Daarnaast stimuleren we inwoners om zich samen met de gemeente in te zetten om zichzelf en hun buurt veilig te houden. De communicatiestrategie krijgt op een later moment, als onderdeel van het uitvoeringsprogramma concrete invulling.

Omzichtbaar, herkenbaar envoelbaar te werken aan een veilig Heuvellandis het van belang dat inwoners zien wat we doen en wat het effect is van ingezette interventies. Daarbij zorgt een goede communicatie voortransparantie en dat mensen weten waar ze terecht kunnen met veiligheidsvragen. Daarom is een goede communicatiestrategie een belangrijk vervolg van dit IVB nadat het door de raad is vastgesteld. -

, .

Veilige omgeving voor jongeren

_Kwetsbare personen helpen Beheersbaarheid voor omgeving door goedwerkende keten Verbinding met gemeenschappen

Juiste zorg

Heuvellandbrede aanpak

Terugdringen jeugdoverlast Voorkomen afglijden

Vergroten weerbaarheid organisatie en samenleving e

Verbeteren informatiepositie

mijning

Verstevigen barrières tegen ondere

Ondermijnende criminaliteit

e e

e

e

e e

Jeugd en Veiligheid

|

EN IER

Gezamenlijke verantwoordelijkheid Informatiegestuurd Sterke samenwerking

Fysieke veiligheid

mak

Gemeenten | Partners en instellingen | Burgers | Ondernemers

k || k

Bijlages Buitengewoon Opsporingsambtenaar

Geestelijke Gezondheidszorg Het ALTernatief Integraal Ondermijningsbeeld Integraal Veiligheidsplan Jongeren Ontmoetingsplek Meerjarenbeleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Limburg Regionaal Beleidsplan Politie Regionaal Informatie- en Expertise Centrum Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid Verbindingsknooppunt Informatie en Advies Vereniging Nederlandse Gemeenten

BOA GGZ

HALT 1OB IVP

JOP MBP VRZL RBP RIEC UVP VIA VNG

Zorg- en Veiligheidshuis

Wet maatschappelijke ondersteuning

WetBevorderingIntegriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur

AlgemenePlaatselijke Verordening

sis

APV

i. Lijst van afkortingen

¥i

Polarisatie en radicalisering

Brandveiligheid, externe veiligheid en crisisbeheersing

Verkeersveiligheid

en recreatie

Veilig uitgaan, evenementen

Veilig winkelgebied/ bedrijventerreinen

Jeugd en veiligheid

Leefbaarheid en sociale overlast

en andere vermogenscriminaliteit

Woninginbraak

Digitale Veiligheid

Ondermijning

Casuïstiek Zorg en Veiligheid

Thema's

ulzay ua psna{

preypuozar) ua aljeaidal Ua dUISTIVOJ,

angepouwoIIy ua

ua UaUOM

UaWOyur Us

aIWOUOIH

aoe

tan. deb

portefeuille/domein voert (mede)uit

portefeuille/domein voert (mede) uit en is (mede) trekker

Ae UNWWOD)