20231212 12 RB Woonzorgvisie

gemeente

eijsden-margraten Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

Vaststelling Woonzorqvisie Eijsden-Marqraten 2024-2030. KORTE SAMENVATTING Uw raad wordt via dit voorstel gevraagd om de Woonzorgvisie Eijsden-Margraten 2024-2030 vast te stellen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan uw besluit van 28 maart jl., waarin u ons opdraagt een gemeentelijke woonzorgvisie voor deze periode samen te stellen en deze visie op 12 december 2023 ter besluitvorming aan u voor te leggen.

TOELICHTING AANLEIDING Zoals in de samenvatting van dit voorstel is aangegeven, heeft uw raad op 28 maart jl. het college opdracht verleend voor het samenstellen van een gemeentelijke woonzorgvisie en deze visie op 12 december 2023 ter besluitvorming aan u voor te leggen. Vandaar dat overeenkomstig deze bestuursopdracht dit voorstel aan u voorligt. Onderstaand wordt op hoofdlijnen ingegaanop het proces en inhoud die tot deze visie hebben geleid.

MOTIVERING Aan het samenstellen van deze conceptvisie is een uitgebreide analysefase voorafgegaan. Naast het inventariseren en analyseren van woonzorg gerelateerde feiten en gegevens, waaronder de demografische ontwikkelingvan onze inwoners en de huidige en potentiële toekomstige zorgvragers, heeft een uitgebreid participatieproces plaatsgevonden met woonzorg gerelateerde partners (belanghebbenden). Zo zijn gesprekken gevoerd met de Adviesraad Sociaal Domein E-M, het Platform zorgvragers E-M, de woningcorporaties, de lokale zorgaanbieders, vastgoedontwikkelaars, het zorgkantoor, de zorgverzekeraars en met een afvaardiging van uw raad, in het kader van het WMOUitvoeringsprogramma 'Passend Wonen’ (20 juni jl.). Al deze gegevens zijn door bureau InnDev verwerkt in een analyserapport en hebben geleid tot de voorliggende visie. In de hoofdstukken 3 t/m 5 van de voorliggende woonzorgvisie wordt ingegaanop onze ambities, onze strategie en welke instrumentenwij daarvoor gaan gebruiken. Hierbij is gekeken vanuit het perspectief inwoners, leegomgeving en woon c.q woonzorgperspectief en welke rol voor de gemeente hierin is weggelegd. Uitgangspunt van de visie is dat wij een actieveregierolinnemenop die elementen waarvoor wij als gemeente verantwoordelijk zijn.

Primair geldt de realisatie van voldoende voor de zorg en voor de cliënt geschikte en betaalbare (passende) extramurale huisvesting. Deze actieve regierol kan worden vervuld met de instrumentendie daarvoor ingezet kunnenworden (zie hoofdstuk 5).

gemeente Eijsden-Margraten

Onze fysieke woonzorgopgave voor de periode 2024-2030 bedraagt circa 250 specifieke woonzorgeenheden. Op basis van de Woondeal Limburg 2023-2030, wordt ons buiten deze specifieke opgave ook de mogelijkheid geboden om 250 nultreden-woningente bouwen om te voorzien in de verwachte huisvesting voor ouderen. Als deze opgave bij onze integrale woningbouwopgave van circa 750 wooneenheden, die wij u tijdens een raadssessie op 4 april jl. en in de raadsinformatiebrief van 15 mei jl. hebben meegedeeld, wordt opgeteld, dan vormt onze integrale woningbouwopgave t/m 2030 circa 1.000 wooneenheden. Het betreft een kwantitatief richtcijfer en geen wiskundig getal. In de raadssessie over onze integrale woningbouwopgave van 26 oktober jl. is dat eveneens toegelicht. Naast deze huisvestingsopgave is de gemeente binnende woonzorg ook verantwoordelijk voor de invulling van een aantal randvoorwaarden op het vlak van mantelzorg, mantelzorgondersteuning, de woonomgevingen deels voor een functionerend geheel van algemene diensten. Ook hiernaar wordt in de woonzorgvisie verwezen. In de hoofdstukken 6 t/m 9 wordt vervolgens ingegaanop het uitvoeringsprogramma, evaluatie van de beleidsvisie, het financiëlekader en de kansenen risico’s.

Beoogd wordt om na vaststelling van de visie door uw raad een uitvoeringsprogramma op te stellen, zodat concreet uitvoering aan de visie gegeven kan worden, aspecten zoals vermeld in de hoofdstukken 6 t/m 9 komen hierbij aan de orde. In de paragraaf ‘UitvoeringenEvaluatie ’ van dit voorstel wordt hier nader op ingegaan. Om te zorgen dat de uitgangspunten van de woonzorgvisie voor belanghebbenden, burgers en geïnteresseerden gebruiksvriendelijker en leesbaarder te raadplegen zijn, treft u in de bijlagen van dit voorstel een compactere samenvatting van de woonvisie aan. Deze compactere weergave is via de gebruikelijke gemeentelijke informatiekanalente raadplegen.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT In de Lokale woonvisie "Samenbouwen aandetoekomst2019-2025",het bestuursakkoord “Goedleven in elkekern2022-2026” en bij het vaststellen van Wonenals prioritair beleidsthema, is het creëren van voldoende huisvesting voor diverse doelgroepen, waaronder woonzorgvragers, één van de uitgangspunten, dat moet bijdragen aan het creëren dan wel behouden van leefbare kernen. Met de woonzorgvisie hebben wij meer zicht op de kwantitatieve en kwalitatieve (woon)zorgopgave voor onze (toekomstige) zorgvragers en hiermee kunnenwij sturing geven aan onder meer onze integrale woningbouwopgave voor de periode t/m 2030, met als doel het verbeteren en behouden van de leefbaarheid in onze kernen.

PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE Om een breed gedragen woonzorgvisie aan uw raad voor te kunnen leggen, zijn bij de samenstelling hiervan alle (woon)zorgpartners en woonzorg-gerelateerde belanghebbende partijen binnen onze gemeente, via overleggen, ateliersessies en interviews benaderd voor het leveren van input. Uw raad is hierbij betrokken via een ateliersessie op 20 juni jl. en via een consulterende bijeenkomst op 3 oktober jlVervolgens heeft de ontwerp woonzorgvisie met ingangvan 26 september jl. tot en met 6 november 2023 voor een ieder zes weken ter inzage gelegen. Over het ontwerp zijn een viertal afzonderlijke zienswijzenontvangenvan: Een inwonervan de kern Margraten Het Platform Zorgvragers Eijsden-Margraten De adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten De woningcorporatiesMaasvallei, Servatius, Woonpunt en Vanhier Wonen(gezamenlijk) Verwezen wordt naar de in dit voorstel bijgevoegde geanonimiseerde reacties en de (geanonimiseerde) NotavanZienswijze.Zoals uit de nota blijkt hebben vrijwel alle reacties betrekking op het vervolgproces, oftewel het samenstellen van een uitvoeringsprogramma of-plan, om uitvoering aan de woonzorgvisie te kunnengeven. Van de woningcorporatieszijn een aantal inhoudelijke vragen ontvangen,maar deze kunneneenvoudig worden beantwoord (zie bijgevoegde nota).

De ingebrachte zienswijzenvormen voor ons geen aanleiding om uw raad voor te stellen om de in ontwerp gelegen woonzorgvisie op onderdelen

gemeente Eijsden-Margraten

te herzien of aan te passen. Vandaar dat uw raad wordt voorgesteld om het ontwerp ongewijzigd vast te stellen.

FINANCIËLE ASPECTEN Zoals in de bestuursopdracht van 28 maart jl. staat aangegeven, zijn wij bij de samenstellingvan deze visie procesmatige en inhoudelijk bijgestaan door bureau InnDeven dat de kosten hiervoor € 20.000,(excl.) btw bedragen. Als onderdeel van onze integrale woningbouwopgave is in onze Meerjarenprogrammabegroting 2023-2026, prioritair thema 4 “Wonen en Leefomgeving", begrotingspost “Woningbouw naarbehoefte in elkekern", hiervoor budget gereserveerd. De opdracht is overeenkomstig de voornoemde kosten en binnenhet beschikbare budget uitgevoerd.

UITVOERING EN EVALUATIE Als uw raad de Woonzorgvisie Eijsden-Margraten 2024-2030 vaststelt, dan wordt begin 2024 begonnen met het samenstelien van een uitvoeringsprogramma voor deze visie. “PassendWonen ” als onderdeel vanhetuitvoeringsprogramma vanheteerder ditjaarvastgestelde WMO-beleidsplan, zaldanonderdeel wordenvanhetuitvoeringsprogramma vandezewoonzorgvisie. Alle belanghebbende partijen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van de woonzorgvisie, worden ook betrokken bij het samenstellen van het uitvoeringsprogramma. De resultaten van het uitvoeringsprogramma worden periodiek geëvalueerd en aan u teruggekoppeld. Uw raad zal periodiek via raadsinformatiebrieven van de stand van zaken hieromtrent in kennisworden gesteld. Mocht het wenselijk dan wel noodzakelijk worden geacht dat (een afvaardiging van) uw raad actief wordt betrokken bij de samenstelling van dit uitvoeringsprogramma,, of een bepaald onderdeel hiervan, dan zal de raad, of de afgevaardigden hiervan, een uitnodiging hiervoor tegemoet zien.

Het college van Eijsden-Margraten De Gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten

gemeente

eijsden-margraten

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Leefomgeving;

BESLUIT De Woonzorgvisie Eijsden-Margraten 2024-2030 vast te stellen.

...........................................

'

'

'

1

r2023.

gemeente Eijsden-Margraten 4

gemeente

eijsdenmargraten

WOONZORGVISIE EIJSDEN-MARGRATEN 2024-2030

Eijsden-Margraten 12 december2023

Inhoud 1.

2.

Inleiding............................................................................................................................................. 3 1.1.

Waarom een woonzorgvisie......................................................................................................3

1.2.

Proces van totstandkoming.......................................................................................................3

1.3.

Leeswijzer.................................................................................................................................. 4

Context, woonzorgaanbod en opgave...............................................................................................5 2.1.

Een ziek landelijk zorgstelsel .....................................................................................................5

2.2.

Aanbod en opgavebepaling in Eijsden-Margraten................................................................... 5

2.2.1.

Doelgroep oudere zorgvragers..........................................................................................5

2.2.2.

Doelgroepen BW/MO, beperkingen en jeugd .................................................................. 8

3.

Wat zijn onze ambities..................................................................................................................... 11

4.

Wat is onze strategie ....................................................................................................................... 12

5.

Welke instrumentengebruiken we?................................................................................................14

6.

Uitvoeringsprogramma.................................................................................................................... 15

7.

Hoe gaan we monitoren? ................................................................................................................ 18

8.

Financieel kader............................................................................................................................... 19

9.

Risico's en kansen............................................................................................................................ 20

Bijlage 1-processtappen...................................................................................................................... 21 Bijlage 2 - woonzorgvormenouderen inclusief inventarisatie.............................................................22

2

1.

Inleiding

1.1.

Waarom een woonzorgvisie

In het wetsvoorstel versterking regie op de volkshuisvesting moeten gemeenten vanaf 2026 verplicht een woonzorgvisie opnemen in hun volkshuisvestingsprogramma. Bij het opstellen van lokale prestatieafspraken worden

naast woningcorporaties en huurdersorganisaties,

ook relevante

zorgpartijen betrokken. De woonzorgvisie geeft inzicht in de gemeentelijke ambities gerelateerd aan de woonzorgopgave en de daaruit afgeleide woonzorgbouwprogrammering voor de toenemende behoefte aan huisvesting van kwetsbare doelgroepen met een zorg- en ondersteuningsvraag. Met de woonzorgvisie geeft de gemeente invulling aan de regierol die zij heeft uit hoofde van de wettelijke taken op vlak van wonen (volkshuisvesting) /omgeving en sociaal domein. Daarbij moet rekeningworden gehouden met het feit dat het zorgstelsel een grondige renovatie zal ondergaan de komende jaren. In de praktijk is deze woonzorgvisie het spoorboekje dat dient als leidraad om in samenwerking met alle maatschappelijke partners de uitdagingen van de komende decennia op vlak van woonzorg op te pakken. Tenslotte is de gemeentelijke woonzorgvisie een belangrijke bouwsteen voor de regionale opschaling van de aanpak van de woonzorgopgave mede in relatie tot de Woondeal Limburg.

1.2.

Proces van totstandkoming

In het proces van totstandkoming is ervoor gekozen om stakeholders zoals de Raad, de zorgaanbieders, de woningcorporaties,de Wmo Adviesraad (Adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten, afkorting ASD) en het Platform Zorgvragers Eijsden-Margraten (afkorting PZEM) vanaf het begin te betrekken. Dit heeft geleid tot waardevolle inzichten en is mede richtinggevend geweest in het "speurwerk" van de woonzorganalyseevenals de rolbepaling van de gemeente. Ook heeft meermaals afstemming met de zorgaanbieders en woningcorporaties plaatsgevonden enerzijds om de juiste feiten op een rijtje te krijgen en anderzijds om de betekenis van een en ander in het kader van de opgavebepaling en de oplossingensfeerscherp te krijgen. Met het Zorgkantoor ZuidLimburg heeft afstemming plaatsgevonden over de onderliggende analyses. Zie bijlage 1 voor de processtappen op hoofdlijnen.

3

1.3.

Leeswijzer

In de woonzorgvisie formuleren we de gemeentelijke ambities c.q. speerpunten ten aanzienvan wonen en zorg uitgaande van de opgave die we moeten realiseren tot 2030 (met doorkijk naar 2040). Daarbij formuleren we onze strategie en maken de vertaalslag naar het uitvoeringsprogramma waarbij we de instrumentendie we willen inzetten benoemen, de wijze waarop monitoringzal moeten plaatsvinden en een financiëleparagraaf. Bij deze woonzorgvisie hoort het document "woonzorganalyse"met achtergrondinformatie Het omvat een omgevingsanalyse inclusief een demografische verkenning, de analyse van het beleid en de relevante ontwikkelingenbij de onderkende doelgroepen, een nulmeting van vraag en aanbod en de bepaling van de toekomstige opgaven. In feite is de woonzorganalyse de

onderzoeksmatige

onderbouwing van de woonzorgvisie. Dit document wordt periodiek aangevuld / herijkt als daartoe aanleiding is.

4

2.

Context, woonzorgaanbod en opgave

2.1.

Een ziek landelijk zorgstelsel

Medio 2023 heerst rond het zorgstelsel en specifiek inzake wonen en zorg een crisissfeer. Dit manifesteert zich landelijk maar ook in de regio. Centraal thema bij alle problemen is de houdbaarheid van het zorgstelsel dat momenteel uit zijn voegen barst, terwijl de grote vergrijzingsgolf nog moet komen. Daarnaast komen zorgwoningbouwinitiatievendie niet van de grond. Er is een nijpend gebrek aan personeel, zorgtarieven worden gekort en zorgaanbieders doen aan verwachtingenmanagement over invulling van de toekomstige zorg. Conflictenlopen hoog op en monden uit in rechtszaken tussen zorgaanbieders en zorgkantoren. Het huidig zorgstelsel kraakt in zijn voegen op vlak van financiële houdbaarheid

en een acuut gebrek aan personeel terwijl wachtlijsten oplopen. Daarnaast is er heel

veel onduidelijkheid

over de ingezette koers van de overheid ten aanzien van onder andere het

bevriezen van de intramurale verpleeghuiscapaciteit waardoor de kans op willekeur en tweedeling toenemen, zorgvragers in de praktijk hun wettelijke zorgaanspraken niet meer kunnenverzilveren en zorgkantorenimproviseren zonder wettelijke basis. In recente adviezen pleiten de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving en de Nederlandse Zorgautoriteit

(NZa) voor meer duidelijkheid

van de

centrale overheid.

Zij stellen dat

een

stelselherziening op de korte termijn onvermijdelijk is. De NZa pleit voor meer centrale sturing en een inperkingvan de veelheid aan (theoretische) keuzemogelijkheden voor cliënten,zorgaanbieders en zorginkopers. In de adviezen wordt ook gepleit voor de afbouw van de Wet langdurige zorg (Wlz) en de overheveling van substantiële onderdelen

naar de

Zorgverzekeringswet (Zvw) en de

Wet

maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Een volgend kabinet zal dit vraagstuk moeten oppakken alsook de verdere

remediëring van de vastgelopen woningmarkt waarin de

invulling van de

woonzorgopgavenmoet plaatsvinden. De toekomst is dus deels met onzekerheid omgeven, anderzijds doet dit alles niets af aan de woonzorg opgave waarvoor we staan. Met een doordachte aanpak kunnende onzekerheden worden omzeild en is een afwachtende houding niet nodig.

2.2.

Aanbod en opgavebepaling in Eijsden-Margraten

2.2.1. Doelgroep oudere zorgvragers

In de gemeente Eijsden-Margraten zijn er medio 2023 in totaal 1.440 kwetsbare oudere inwoners.Dat aantal zal verdubbelen voor 2050. Het RIVM definieert kwetsbare ouderen "als ouderen die moeite hebben om de regie over hun leven te voeren en daarmee hun zelfstandigheid te behouden". Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen 4 'gebieden' waarop ouderen kwetsbaar kunnen zijn: fysieke (belemmeringen in hun fysieke functionerendoor bijvoorbeeld gewichtsverlies, evenwichtsproblemen, vermoeidheid),

cognitieve (belemmeringen in cognitie zoals geheugen en flexibiliteit), sociale

5

(belemmeringen door eenzaamheid of verlies van sociale steun) en psychische kwetsbaarheid (belemmeringen door psychische aandoeningenzoals een depressie). 3/4de van hen c.q. 1.090 personen woont thuis in de eigen woning. In totaal 130 ouderen wonen in geclusterde

woonzorgvormen en 220 ouderen

verblijven in een intramurale omgeving c.q.

verpleeghuis.

1440KWETSBARE OUDEREN

'THUIS- 1090WAARVAN

GECLUSTERDE WOONVORMEN 130 VERPLEEGHUISVOORZIENING 220 (INTRAMURAAL)

»0 WU (VPT/MPT IH Dl WUKI

710 WNCVERnCGING

fvot

VERZORGD v/OHÉM 112

BESCHERMD WONEN IS

ZÓRGWÖNINGEN COMPLEXEN

ELSRESIDENTit

799 HUIP 61) HET HUISHOUDEN

2ELC$TANDIG;WEIMIG ONPLANeARE ZOC5 #■------—— -....... VOLDOENDE NETWERK

4

i.--..i.

1

' -

#

DE BRON APPELGAARD ST DE KEERDEPBERG

24 UURS ZORG IN TOEZICHT NODIG

......—■■■ 0 BEPERKT TOT GEEN NETWERK

Het bestaande aanbod is goed gespreid over de hoofdkernen en ook goed betaalbaar behoudens het particulier aanbod dat in de hogere prijsklasse is gesitueerd. Zie ook de samenvattingvan de resultaten van de inventarisatie bij de zorgaanbieders in bijlage 2 inclusief een toelichting op de gebruikte terminologie woonvormen. Uit de inventarisatievan de wachtlijsten voor de verpleeghuizen en geclusterde zorgwoningenonder zorgregie van Envida blijkt dat deze in een snel tempo toenemen. Voor de intramurale voorzieningen is er begin augustus

2023 een wachtlijst van 81 personen met wachttijden die oplopen tot meer dan

een jaar. Voor geclusterd verzorgd wonenzijn er 292 wachtenden (waarvan 88 voor de woningenin de op te leveren woonzorglocatie in Gronsveld), waarvan de helft actief wachtend is. Uit de herkomstgegevens komt naar voor dat bijna 2/3de van de bewoners in de intramurale voorzieningenen geclusterd

beschermd wonen afkomstig zijn uit de gemeente Eijsden-Margraten.

Ruim l/3de van de bewoners is afkomstig van buiten de gemeente, voornamelijkvanuit de omliggende gemeenten met Maastricht als koploper.

6

Afgerond 100 inwonersontvangenverpleegzorg achter de voordeur krijgen middels VPT/M PT verspreid in de wijk, waardoor een groot deel van de huidige tekorten in het aanbod wordt opgelost. Het is nog onduidelijk of deze verpleegzorg in de wijk een structurele of tijdelijke noodoplossing is. Uit onderstaande opgavebepaling blijkt dat er momenteel een tekort is van 134 geclusterde zorgwoningen (45 vanuit het tekort aan beschikbare

intramurale zorg) en 89

geclusterde

wooneenheden. Mede uit hoofde van de voortschrijdende vergrijzing groeit de opgave in de periode 22-30 met 118 eenheden. De totaal opgave voor de verpleegzorg/ intramuraal bedraagt dus 252 geclusterde zorgwoningentot 2030.

opgavebepaling woonzorg voor ouderentot 2030 aantal plaatsen/wooneenheden

opgave

nulmeting huidige situatie

opgave 22-30 tot 2030

aanbod 219

vraag

opgave

264

45

0

45

2 112

28 175

26

35

61

114

203

63 89

83 118

146 207

totaal

333

467

134

118

252

totaal intram+beschermd wonen

221

292

71

35

106

intramuraal * geclusterde woonvormen beschermd wonen** verzorgd wonen** saldo geclusterd

*

correctie aanbod voorfeitelijk gebruik inwonersvan de gemeente

**

correctie aanbod voorfeitelijk gebruik inwonersvan de gemeente opgave te vermeerderen met opgave intramuraal

bron :lnndevramingsmodel en inventarisatie aanbod

Op basis van de a rato verdeling van de provinciale woonzorg opgave voor ouderen in de Woondeal Limburg bedraagt de opgave voor de gemeente Eijsden-Margraten 242 wooneenheden wat nagenoeg overeenkomt met bovenstaande analyse. Naast de opgave geclusterde woonvormenis er een opgave "thuis" op vlak van levensloopbestendig maken van de eigen woningdie in de praktijk slechts bij benadering kan worden gekwantificeerd. Mede om de verhuismogelijkheden voor deze doelgroep te verbeteren voorziet de Woondeal in een opgave van 245 nultredenwoningen tot 2030 (rekenwijze a rato aandeel gemeente Eijsden-Margraten) waarmee ook de doorstroming in de woningmarktwordt bevorderd. In een nultredenwoning zijn woonkamer, keuken, badkamer, toilet en tenminste éénslaapkamer gelijkvloers, dus op hetzelfde niveau als de voordeur. Ook van buitenaf is een nultredenwoningzonder traplopen bereikbaar. De opgave van 242 nultredenwoningenis geen onderdeel van de kwantitatieve opgave woningbouw 2023-2030.

7

Samengevat is de opgave 2022-2030 inclusief de opgave vanuit de nulmeting voor de doelgroep ouderen

in totaal 500 wooneenheden, waarvan de helft geclusterde

woonvormen en de helft

nultredenwoningen.

2.2.2. Doelgroepen BW/MO, beperkingen en jeugd

Omschrijvingvandedoelgroepen Naast de omvangrijke groep kwetsbare ouderen zijn er nog andere kwetsbare inwonersmet een zorg en ondersteuningsvraag waaraan een specifieke woonzorgvraag is gekoppeld.

Het betreft de

doelgroepen: ■

Verstandelijke beperkingen (80 inwonersmet een Wlz zorgindicatie)

■

Lichamelijke beperkingen (6 inwonersmet een Wlz zorgindicatie)

■

Beschermd wonenex Wlz (49 inwoners)

■

Beschermd wonenex Wmo (raming 40 inwoners)

■

Ernstige Psychiatrische aandoeningen(190 inwoners)

■

(verlengde) jeugdzorg (325 inwoners)

Essentiegezamenlijke beieidskoers Voor al deze doelgroepen is de afgelopen jaren landelijk een woonzorg beleid uitgezet dat kan worden samengevat onder de noemer "inclusie". Daarbij worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: ■

(zoveel mogelijk) scheiden van wonenen zorg;

■

zelfregie cliënt,eigen verantwoordelijkheid, keuzevrijheid

■

normaliserenen uitgaan van de mogelijkheden van de inwoner;

■

dicht bij huis, kleinschalige woonvormen-op-maat;lokaal wat lokaal kan, regionaal wat

*

flexibele zorg / begeleiding en ruimte voor professionele afwegingenen beslissingen;

*

snelle toegang tot de zorg, eenvoudiger systeem en integrale aanpak;

*

garantie op langdurige zorg als dit nodig is.

en wederkerigheid;

meerwaarde heeft;

Bij de ingezette ontwikkelingenwordt over de doelgroep grenzen heen gekeken bijvoorbeeld op vlak van snijvlakproblematiek (bijvoorbeeld

zorgvragers beschermd

wonen met een verstandelijke

beperking en/of verslavingsproblematiek) en het flexibel inzetten van de kleinschalige woonvormen. Daarnaast wordt het regioperspectief steeds belangrijken Beschermdwonenenmaatschappelijke opvang (MO): aanbod enopgave Op sub regionaal niveau Maastricht-Heuvelland wordt invullinggegeven aan de (transformatie) opgave voor de doelgroepen Beschermd Wonen (ex Wmo - de groep met een perspectief op uitstroom) en Maatschappelijke Opvang (MO) vanuit het regioplan "Zicht op Thuis" dat vanaf 2023 in werking is getreden. Het zorgkantoor is hierbij aangehaakt voor de doelgroepen beschermd wonenex Wlz (de groep zonder perspectief op uitstroom).

8

Het voorzieningenaanbod voor MO is in Maastricht gesitueerd

en dat zal in de toekomst naar

verwachting ook zo blijven behoudens de Wlz-verpleegzorg (36 plaatsen) voor de ouderen doelgroep maatschappelijke opvang die vanaf 2024 zal worden ingevuld in het voormalig klooster te Rijckholt in de gemeente Eijsden-Margraten door het Leger des Heils. In drie woonlocaties van Talent verblijven 20 Wlz zorgvragers beschermd wonen. Daarnaast heeft Levanto twee plaatsen "BW basis" in Cadier en Keer. Andere realisatiecijfers (ook van BW zonder verblijf) zijn niet beschikbaar op gemeenteniveau, maar enkel op regioniveau. De huisvestingsopgave voor BW/MO op gemeenteniveau is niet helder aangezien op regioniveau nog wordt gewerkt aan de realisatie van een huisvestingsplan en "omdat het aantal plaatsen per productsoort schuivende panelen zijn en omdat de beschikbare capaciteit afhankelijk van de vraag wordt ingezet naar productsoort" Thuis

van centrumgemeente

(citaat terugkoppeling medewerker huisvestingsopgave Zicht op Maastricht).

Bij

alle

onduidelijkheid

is

het

wel

helder

dat

huisvestingsopgave "housing"1 100 tot 150 woningenop jaarbasis bedraagt. Het a rato / fair share aandeel van de gemeente Eijsden-Margraten wordt geraamd op maximaal 80woningen (goedkope sociale huur veelal voor eenpersoonshuishouden) tot 2030. Aandachtspunt bij de housing opgave is de noodzaak van een oplossing van de exclusiecriteria de worden gehanteerd door zorgaanbieders en woningcorporatieswaardoor de inclusiedoelstellingen op de helling komen te staan.

Doelgroep met verstandelijke beperkingen In de gemeente Eijsden-Margraten zijn op 7 locaties woonvormenvoor in totaal 68 mensen met een verstandelijke beperkingen (VG-zorgprofielen) aanwezig: ■

't Pieterke - WonenPlus -13 woningen/plaatsen

■

Rijckholt voormalig klooster - WonenPlus - 22 studio's voor verpleegbehoeftige VG

*

Locaties Hoogcruts, Terhorst, aan de Linde en Margraten van Talent - 33 woningen/plaatsen

In de gemeente Eijsden-Margraten worden voor de doelgroepen met verstandelijke beperkingen geen uitbreiding

van de

huisvestingsopgave verwacht. Wel wordt

een verdere

ontwikkeling c.q.

transformatie van het aanbod en de huisvesting verwacht. Vanuit het zorgkantoor wordt immers gestuurd

om het extramuraal aandeel te vergroting door het aandeel VPT/MPT te vergroten. Vanuit de

zorgaanbieders zien we de beweging om de geclusterde woonvormenflexibeler in te zetten. Zo worden een aantal locaties van zorgaanbieder Talent in gezet voor zowel verstandelijk gehandicapten, beschermd wonenals jeugd.

1 Voor mensendie (tijdelijk) in een beschermde woonomgevingof opvangvoorzieninghebben gewoond, maar inmiddels toe zijn aan een volgende stap naar zelfstandigheid is Housing een antwoord om weer op eigen benen te staan. Het biedt de mogelijkheid om verblijf in de 24-uurs zorg achter te laten en een nieuwe start te maken in een eigen woning.

9

Doelgroep jeugd

De meest voorkomende zorg binnenEijsden-Margraten is ambulante jeugdzorg, waarbij de jeugdige thuis woont en daarnaast een vorm van jeugdzorg ontvangt.In minder dan 2% komt wonen aan de orde. In 2023 hebben tot 1 september 2 jeugdigen gebruik gemaakt van de logeerfunctie, 1 cliëntvan begeleid zelfstandig wonen en 5 van pleegzorg. Voor de jeugdigen is er geen huisvestingsopgave. Aandachtspunt is wel de

doorstromingsmogelijkheden

voor jongeren die

vanuit zwaardere

hulpverleningstrajecten komen naargeclusterde woonvormenvan de zorgaanbieders. Daarnaast is het streven om vanuit de hervormingsagenda de geclusterde woonvormenkleinschaliger te organiseren.

10

3.

Wat zijn onze ambities

Het vertrekpunt van onze ambities is de inzet op een optimale leefkwaliteit voor de kwetsbare inwonersvan onze gemeente door ze een passend thuis te bieden. Om dat te realiseren, stemmen we het woonzorg aanbod maximaal af op de huidige en toekomstige behoefte. Vanuit het perspectief van de inwoners We willen we de leefkwaliteit van de kwetsbare inwonersoptimaliseren door maximale mogelijkheden te bieden om een thuis te hebben dat zoveel mogelijk aansluit op de woonzorgbehoefte en (financiële) mogelijkheden. In dit thuis voelen mensenzich veilig en comfortabel. Met de directe omgeving ervaren ze een gevoel van verbondenheid en identiteit. Het kan een huis, appartement, woonunit in een beschermde omgeving, tinyhouse, mantelzorgwoningof andere woonruimte zijn, maar het gaat vooral om het gevoel van vertrouwdheid

en geborgenheid die men in die ruimte ervaart. Daarbij zetten we

conform de leidende principes van het "Beleidsplan maatschappelijke ondersteuning 2023-2026" in op veerkrachtige inwonersuitgaande van de leidende principes "normaliseren"en "sterke samenleving". Vanuit het perspectief leefomgeving We stemmen het aanbod binnende verschillende woonmilieus binnenonze gemeente mede af op de toekomstige samenstellingvan de bevolking rekeninghoudende met de kwetsbare inwoners.Dat doen we vanuit een woonzorgzoneringsaanpak. Daarnaast willen we ook actief sturen op de leefomgeving om een bijdrage te leveren aan de leefkwaliteit c.q. gezondheid van onze inwoners.Dat kan bijvoorbeeld gaan om het voorzien van groen in de woonwijkenof de realisatie van dement vriendelijke looproutes. Tenslotte zien we de leefomgeving ook als een sociaal gebeuren, een verbinding van hechte buurten en gemeenschappen. We streven ernaar om de potentiële burgerkracht

in te zetten voor de

toekomstige ontwikkelingin woonzorg. Vanuit woon c.q. woonzorgperspectief Wij willen het woonzorg aanbod afstemmen op de huidige houdende

en toekomstige behoefte rekening

met de te verwachten transformatie van het zorgstelsel. Wij willen een passend

woonzorgaanbod realiseren rekening houdend houdbaarheid

met

kwaliteit,

betaalbaarheid,

spreiding

en

van het aanbod.

Bij de realisatie van die woonzorg ambities leggen we een verbinding met de reguliere woningmarkt en is het streven om woonzorg integraal onderdeel te laten uitmaken van de wijken en buurten.

11

4.

Wat is onze strategie

Onze strategie is opgebouwd uit de volgende kernelementen. ■

We bouwen selectief door op ingezet landelijk, (sub)regionaal en gemeentelijk beleid zoals de lokale woonvisie, het

"Beleidsplan

maatschappelijke

ondersteuning 2022-2026",

het

transformatieplanbeschermd wonen,de omgevingsvisie i.o. en de Limburgse Woondeal 20232030. ■

We richten ons in de analyses op de periode tot en met 2040 (met een doorkijk naar 2050 waar mogelijk en zinvol). De concretiseringvan onze ambities werken we uit in een korte termijn uitvoeringsprogramma voor de periode 2024-2030, waarbij de oplossing van de huidige knelpunten prioriteit krijgt c.q. het speerpunt van beleid is.

*

De oplossingen voor (fysieke) opgaven zoeken we eerst in bestaande woningvoorraad en gebouwen; nieuwbouw is de second best oplossing tenzij hierdoor (grote) tekorten in het woonzorgaanbod sneller kunnenworden weggewerkt.

■

Parallel aan de oplossingen in stenen faciliteren we een andere wijze van zorgverlening, waardoor

mogelijk ook verpleegzorg thuis

kan plaatsvinden. De

mogelijkheden

en

randvoorwaarden om het huidig aanbod Wlz zorg verspreid in de wijk te continueren en uit te breiden onderzoeken we samen met het zorgkantoor, zorgverzekeraars en betrokken zorgaanbieder(s). *

We monitorenen evalueren jaarlijks aangezien een aantal ontwikkelingenonzeker zijn en we snel resultaat willen zien ten aanzien van de huidige

knelpunten. Indien nodig stellen we

uitgangspunten bij en doen we bijstellingen in de uitwerking van de opgaven. In die zin is er dus sprake van een adaptief uitvoeringsprogramma. ■

De invulling van de opgaven op kernenniveau vullen we in vanuit de gemeentebrede visie en ambitie. Daarbij houden we rekeningmet het karakter en kwaliteit van de kernen en gaan we op zoek naar passende en haalbare oplossingen (dus geen generieke aanpak). Om dit te kunnenwaarmaken hanterenwe een gebiedsgerichte aanpakop basis van woonzorg-zonering.

Een cruciale strategische keuze is de roj die de gemeente inneemt. De invulling van de woonzorguitdagingen vindt plaats in een zeer complex veld met meerdere

regiepartijen (zorgkantoor,

zorgverzekeraars, gemeente, regio, provincie en centrale overheid), een veelheid van uitvoerende partijen (zorgaanbieders,

woningcorporaties, eerstelijnszorg,

overige

dienstenaanbieders),

inspraakorganen,informele netwerken (vrijwilligersorganisaties, verenigingsleven,)en tenslotte de kwetsbare inwoners/zorgvragers/huurders/verzekerden/cliënten en hun naastenzelf. We gaan uit van een actieve regierol op die elementen waarvoor wij als gemeente verantwoordelijk zijn. Primair geldt dat ten aanzienvan de realisatie van voldoende voor de zorg en voor de cliënt geschikte en betaalbare (passende) extramurale huisvesting. Deze actieve regierol vullen we in met de instrumenten die we daarvoor in stelling kunnen brengen. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de invulling van een aantal randvoorwaarden in woonzorg op vlak van

12

mantelzorg, mantelzorgondersteuning, de woonomgevingen deels voor een functionerend geheel van algemene diensten. Ten aanzienvan de transformatie van de intramurale verpleeghuiszorg is het zorgkantoor aan zet. De zorgverzekeraars hebben verantwoordelijkheid ten aanzien van de eerste lijn, wijkverpleging en tijdelijke verblijfscapaciteit. rolverdelingbouwstenen/ randvoorwaarden woonzorg verantwoordelijke regievoerder zorgverzekeraar zorgkantoor gemeenteoverig voldoende capaciteit eerste lijn, wijkverpleging

• •

voldoende capaciteit hulp bij het huishouden organisatiegraad en afstemming eerste lijn

•

voldoende capaciteitverblijf (langdurig en tijdelijk/ elv; langdurig verblijf als "last resort")

•

•

voldoendevoor de zorg en voorde cliëntgeschikte (en betaalbare) extramurale huisvesting

•

•

voldoende mantelzorgenmantelzorgondersteuning (waaronder respijtzorg Wmo)

•

•

de woonomgevingmoet ingericht zijn op mensenmet beperkingen : bereikbaarheid, openbaar vervoer, afval ophalen, begaanbare stoepen/wandelpaden

•

•

algemene diensten moeten (bank, winkel, overheid) moeten laagdrempelig en toegankelijk zijn, voor mensen die niet (meer) digitaal vaardig zijn.

•

•

bron: Nza - bewerking InnDev

Gezien de verwevenheid tussen de verantwoordelijkheidsgebieden

is een gezamenlijke regie-

voering, deels in te richten op regioniveau, noodzakelijk.

13

5.

Welke instrumentengebruiken we?

Voor de realisatie de woonzorgopgave maken we gericht gebruik van het volgende instrumentarium. ■

Inzet van de juridische sturingsmiddelen uit de Omgevingswet en de Regiewet (of het alternatief van het volgende Kabinet daarop) om onder andere te kunnensturen op betaalbaarheid. Denk hierbij ook aan verordeningen, voorrangsregelingenen anterieure overeenkomsten.

*

Het toepassen van afwegingskaders om de wenselijkheid van nieuwe woonzorg initiatievente toetsen op de criteria die wij van belang achten.

■

Prestatieafspraken met de woningcorporatiesdie we verbreden met de niet-vrijblijvende deelname van relevante zorgaanbieders en zorgkantoor/zorgverzekeraars.

■

De realisatie van een instrumentarium dat de proactieve aanpak om de huidige tekorten en toekomstige woonzorgbehoefte aan te pakken ondersteunt. Bijvoorbeeld de invulling van witte vlekken via tendering. Bijvoorbeeld de integratie van volumes woonzorg eenheden voornamelijk in de grote ontwikkelingenbinnende gemeente zoals Bloesemgaard fase 3, Poelveld fase 3 en de herontwikkeling basisschool en klooster in Cadier en Keer, maar waar het gaat om kleinere volumes vooral ook in de overige kernen.

*

De handvatten die beschikbaar worden gesteld vanuit de Limburgse Woondeal 2023-2030 voor de realisatie van woningenvoor de doelgroep kwetsbare ouderen vanuit programmaniveau evenals de daaraan gekoppelde subsidiestromen.

■

Een actief participatiemodel met verankeringin het instrumentarium bijvoorbeeld als onderdeel van de afwegingskaders en deelname van de inwonersuit de betrokken kernen bij de conceptuele invullingvan nog te realiseren geclusterde woonvormen.

■

De realisatie van een (tijdelijke) projectstructuur om gesystematiseerd invulling te geven aan het woonzorg uitvoeringsprogramma en het actief mee verkennenvan de mogelijkheden van een andere manier van zorgverlening.Vanuit deze structuur krijgt samenwerkingdoelgericht vorm. Vanuit de projectstructuur wordt invulling gegeven aan eenmalige opstartactiviteiten, de acute aanpak van de huidige problematiek, de samenwerkingmet zorgkantoor en (deels) de aanpak op regionaal niveau.

14

6.

Uitvoeringsprogramma

In het uitvoeringsprogramma ligt de focus op de realisatie van de fysieke opgave tot 2030, het realiseren van een andere wijze van zorg en ondersteuning en tenslotte het samen invullen van de randvoorwaarden om die ambities te laten welslagen. Onderhavige programmering beschrijft de hoofdlijnen van de

programmering die

na accordering van de

woonzorgvisie verder

wordt

geconcretiseerd met onze maatschappelijke partners. ■

Wij pakken als gemeente de woonzorgopgave op samen met het zorgkantoor, zorgverzekeraars in afstemming met alle betrokken stakeholders. Bestaande samenwerkingmet de Adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten en het Platform Zorgvragers zetten wij voort.

■

Waar nodig schalen we op regionaal niveau op. Daarbij gaan we uit van een gezamenlijke strategie en uitvoeringsprogramma om de opgaven zo optimaal mogelijk in te realiseren. Wij hanteren het uitgangspunt dat een fair share van de regionale opgave wordt gerealiseerd

binnen onze

gemeente. Daarbij pakken wij als gemeente onze rol op om actieve regie te voeren om de woonzorgopgave c.q. het woonzorg huisvestingsopgave te realiseren en het randvoorwaardelijk kader waarvoor wij verantwoordelijk zijn. We gaan er van uit zorgverzekeraars

invulling

verantwoordelijkheidsverdeling

geven in onderdeel

aan

hun

dat

het zorgkantoor en

verantwoordelijkheden

4). Als gezamenlijke regievoerders

(zie

geven we

pragmatisch (verder) richting aan een andere wijze van zorg en ondersteuning. ■

Voor de doelgroepkwetsbare ouderengeven we invulling aan de woonzorgopgave door ©

De transformatie van het intramuraal verpleeghuisaanbod

inclusief een pragmatische

(regionale) aanpak om de huidige tekorten aan te pakken en in toekomst te voorkomen zodat de inwoners met de grootste behoefte aan een intramurale verpleeghuisplek hun wettelijke aanspraak ook daadwerkelijk kunnenverzilveren. De realisatie hiervan op korte termijn is de primaire verantwoordelijkheid van het zorgkantoor. Als gemeente willen we constructief meedenken. o

Uitgaande van het feit dat er geen intramurale verpleeghuisplaatsen

meer worden

gerealiseerd na de oplevering van de locatie in Gronsveld in 2024 (30 plaatsen intramuraal) moet de restant opgave geclusterd beschermd wonenextramuraal worden ingevuld met VPT (Volledig Pakket Thuis) en MPT (Modulair Pakket Thuis). De uitbreidingsopgave tot 2030 bedraagt nog 76 woningen (106 opgave minus 30 plaatsen Gronsveld) als de bijkomende capaciteit in Gronsveld wordt ingezet voor de behoefte geclusterd beschermd wonenvan de eigen kwetsbare ouderen in de gemeente. o

De realisatie van de woonzorg opgave geclusterd verzorgd wonenvan 146 wooneenheden. Het zijn de woonzorgvormen tussen thuis en het verpleeghuis,

eigenlijk de moderne

variantenop de verzorgingshuizen van weleer waar ontmoetingeen belangrijke rol speelt. Het zijn zorgvormen waar zorg goed georganiseerd bereikbaar is. Hier wonenzorgvragers die nog relatief zelfstandig zijn en een netwerk beschikbaar hebben. Het gebrek aan deze

15

woonzorgvormen is de oorzaak van de huidige

knelpunten in de ouderenzorg in de

gemeente Eijsden-Margraten. We pakken deze opgave door: *

Een beter gebruik

van het bestaand rolstoelgeschikt

en verpleeggeschikt

woningaanbod van de woningcorporaties door bijvoorbeeld het aanwijzen van complexen, eventuele upgrades uit te voeren en een gericht toewijzingsbeleid in te voeren. ■

De realisatie van zorgwoningenin bestaande gebouwen en/ofte (her)ontwikkelen locaties (zie ook hoofdstuk 5). Daarbij zorgen we in het te realiseren woonzorgbouwprogramma voor een evenwichtige balans tussen de noodzaak aan snelle oplossingen en een kwalitatieve invulling rekening houdende

met de eisen van

betaalbaarheid en spreiding. o

In de lijn van al ingezet beleid willen wij de kwetsbare ouderen in staat stellen om zo lang als het kan "Thuis" in de eigen woningin de vertrouwde omgeving te laten verblijven als zij dat willen en kunnen.Daartoe informerenwe over het (preventief) levensloopbestendig maken van de eigen woningeventueel in combinatie met de energetische verbetering van de woning.Voor degenen waarvoor woningaanpassingen geen oplossing zijn, voorzien we in de realisatie van 245 nultredenwoningen.

o

Naast de invulling van de huisvestingsopgave kijken we samen met alle relevante betrokkenen ook nadrukkelijk naar de dóórontwikkelingvan een andere vorm van zorg en ondersteuning voor de ouderen. Met name nader onderzoek van het al uitgebreid aanbod VPT/MPT verspreid in de wijk in relatie tot wijkverpleging/hulp bij het huishouden.

Daarbij

willen we inzicht verwerven in hoeverre en onder welke randvoorwaarden dit een structurele oplossing is voor de huidige problemen en toekomstige opgave. ■

Voor de doelgroepen beschermdwonen en maatschappelijke opvang is de huisvestingsopgave Housing concreet. Het betreft de huisvestingsopgave voor 80 personen tot 2030. Andere huisvestingsopgaven voor deze doelgroepen zijn nog niet inzichtelijk omdat op sub regionaal niveau nog invulling wordt gegeven aan de opgavebepaling en de invulling daarvan.

■

Voor de doelgroep met verstandelijke beperkingenen de doelgroep is er geen nader te kwantificerenbijkomende woonzorg opgave in de gemeente Eijsden-Margraten. De gemeente kan voor deze doelgroepen bij voorbaat dus geen woonzorg-programma in kwantiteit bepalen. Als nieuwe initiatievenzich aandienen, kan de wenselijkheid ervan worden beoordeeld

aan de hand

van de afwegingskaders die ook voor deze doelgroepen worden toegepast (zie ook hoofdstuk instrumentarium). *

Wij pakken de

woonzorgopgave integraal op voor alle betrokken doelgroepen

met de

gebiedsgerichte uitwerking in de woonzorgzoneringsaanpak. Daarin betrekken wij de invullingvan de opgave op vlak van huisvesting "passend wonen", en de andere wijze van zorgverlening en ondersteuning die direct is gekoppeld aan de visie (en uitwerking) van veerkrachtige inwonersin het "Beleidsplan maatschappelijke ondersteuning 2022-2026". Daarbij geven we ook prioriteit aan de realisatie van randvoorwaarden zoals benoemd in onze strategie en concretiseren dit in acties. Voorbeelden: het effectief toepassen van het spinnenwebpositieve gezondheid van Machteld Huber op individueel

cliëntniveau; door Alzheimer Nederland

laten toetsen hoe dement

vriendelijk onze gemeente is.

16

■

Het woonzorgveld is complex en de opgave is omvangrijk en urgent. Om tot een succesvolle realisatie van ambities en doelstellingen te komen, wordt een projectstructuurgerealiseerd om tot effectieve invulling van de woonzorgambities op actieniveau te komen. In die projectstructuur verankeren we ook de participatie van stakeholders

en de directe betrokkenheid van onze

inwoners.

17

7.

Hoe gaan we monitoren?

We monitorendoor onze doelstellingen c.q. beoogde resultaten smart te formuleren en onderdeel te laten uitmaken van het uitgekristalliseerde uitvoeringsprogramma op actiepunten niveau. Bijvoorbeeld qua wachtlijsten hebben we de ambitie om deze te stabiliseren in 2024, te halveren in 2026 en in 2028 te brengen en houden op het niveau van de dan geldende Treeknorm voor de verpleegzorg (de Treeknorm is de maximaal aanvaardbare wachttijd in de zorg). We monitorende voortgang van de realisaties van het uitvoeringsprogramma en doen op basis hiervan interventies en/ofstellen doelen bij als onderdeel van de jaarlijkse evaluaties die we doen. We monitorenop basis van bestaande dashboards (bijvoorbeeld de regiomonitorverpleegzorg van het zorgkantoor, de monitoringin ontwikkelingin het kader van de Woondeal) en de relevante beschikbare informatie over woonzorg (bijvoorbeeld de indicatiestellingen CIZ, de Gemeentezorgspiegel van Vektis, de GGD-gezondheidsmonitor). Eventueel bijkomend benodigde informatie om te monitorenop KPI's realiseren we (regionaal) met maatwerkoplossingen, bij voorkeur in bestaande dashboards

of

monitors.

18

8.

Financieel kader

Na accordering van deze woonzorgvisie zal het uitvoeringsprogramma nader geconcretiseerd worden zowel inhoudelijk als projectmatige aanpak. Op basis hiervan wordt inzichtelijk wat eenmalige en structurele activiteiten voor de gemeente zijn die voortkomen uit de geaccordeerde woonzorgvisie. Daarbij worden de kosten en opbrengsten (bijvoorbeeld provinciale subsidies) inzichtelijk gemaakt voor de benodigde personele capaciteit en/of de behoefte aan externe ondersteuning. Uitwerkingvan hetuitvoeringsprogramma opactiepuntenniveau met onder andere (nietfacultatieve opsomming): Het concretiseren projectstructuur inclusiefregieoverleg metzorgkantoor enzorgverzekeraar Verankering maatschappelijke participatie (regionaal) opzetten monitoring systeem uitwerkingvandewoonzorgzonering in varianten (opbasisvankansenkaarten) uitkristalliserendraaiknoppen gemeente(in te zetten juridisch instrumentarium)en vormgeving proactieve rolbij invullingwitte vlekken samenwerkingsagenda bepalen, adresseren enlatenuitvoeren opuitvoeringsniveau gemeentelijk verbindingen Omgevingsvisieen SociaalDomein(inclusieagenda c.q.

andere wijze van ondersteuning en zorgverlening, werkwijze positievegezondheid en uitvoeringsprogramma's passende voorzieningen encommunicatie) realisatie prestatie afspraken nieuwestijl inclusiefzorgaanbieders enzorgkantoor verdieping met corporaties (adresseren opgave) enkeuzesinzakeoplossingen (doorstroming, bestaande bouwupgrades, nieuwbouw ensamenwerkingsaspecten metzorgaanbieders) stimuleringwoningaanpassingen koopsector enbevorderen doorstroming naar verdieping opdoelgroepenniveau: bijvoorbeeld checkdementvriendelijkheid gemeente voorgaande knippen tussengemeente specifieken regionaal op te pakkenookin verbinding met IZA/GALA oppakken acuteproblematiek wachtlijsten,tekortenenuitstroomnaarwoningmarkt opzetenimplementatie afwegingskaders nieuweinitiatieven (regiorelatie) match uitkomstenbehoeftebepaling woonzorgvisiemet de Woondeal Limburg speciale aandachtsgroep ouderen enoverigeaanhakingen woningmarkt onderzoek verpieegzorg thuis(VPT/MPT in dewijk) vanuitwensen/beleving zorgvragers enhun naasten,haalbaarheid vanuitzorgaanbiedersperspectief (omslagpunten), betaalbaarheid (zorgverzekeraar/zorgkantoor) enrelatering aangemeentetaken bvbwoningaanpassingen

19

9.

Risico's en kansen

Gerelateerd aan de woonzorgvisie zijn er een aantal risico's en kansen. Risico's: ■

De onzekerheden en de crisissfeer op systeemniveau in het zorgstelsel kunnen leiden tot een afwachtende houding, terwijl dit niets afdoet aan de groeiende woonzorgopgave;

■

De problemen op de vastgoed- en woningmarktdie ook voor de woonzorg vastgoed gelden (gebrek aan locaties, prijsstijgingen in combinatie met betaalbaarheid, stikstof en andere beperkende maatregelen). Daarbij speelt ook nog potentieel "concurrentie" tussen de doelgroepen bij schaarste van nieuw aanbod op de woningmarkt;

■

Terughoudendheid

vanwege een relatief ongestructureerd

pad waarin de woonzorgopgaven

moeten worden ingevuld. Structuren ontbreken nog grotendeels en samenwerking moet nog op veel niveaus worden georganiseerd; ■

Het verkokerd blijven denken en handelen van betrokken maatschappelijke partners, waardoor de noodzakelijke integrale aanpak niet wordt gerealiseerd;

■

Een actieve en ook initiërende rol van de inwonersbij de invulling van de opgave is belangrijk om passende woonzorgvormente realiseren. De gemeente kan vanuit haar rol informeren, prikkelen en "zaadjes planten",maar de inwonerszullen snel hun eigen rol in woonzorg moeten oppakken;

■

Het risico dat door niet snel handelen wachtlijsten verder oplopen.

Kansen ■

De beschikbaarheid

van een woonzorgvisie voor de gemeente waarin de opgaven en

knelpuntenhelder zijn evenals de wijze waarop invulling dient plaats te vinden; *

De gemeente Eijsden-Margraten zit in een positief demografisch vaarwater (onder andere op peil blijven jeugd en beroepsbevolking) en heeft samen met de gemeente Maastricht de meest evenwichtige bevolkingssamenstellingnu en in de toekomst op niveau Zuid-Limburg;

■

Het bestaand woonzorg aanbod voor alle doelgroepen is goed gespreid en op vlak van betaalbaarheid stellen zich geen problemen. De toekomstige opgave is helder op vlak van aantallen,betaalbaarheid en woonvorm en kan deels worden gekoppeld aan (1) het bestaand aanbod zorgwoningenen (2) een aantal vastgoed ontwikkelingen(kansenkaart) binnende gemeente;

*

De grote zorgaanbieders in de gemeente realiseren al een vernieuwend woonzorgaanbod en het daaraan gekoppeld geclusterde

ondersteunings- en zorgaanbod voor zware zorgvragers in het

woonvormen en thuis. De toekomstige opgave ligt in het verlengde hiervan en

hoeft dus niet vanafscratch te worden opgebouwd;

20

"

Het WOZO beleid van het ministerie van VWS is niet controversieel verklaard en dat betekent dat voor de doelgroep ouderen het beleid verder kan worden uitgerold onder andere in relatie tot de Woondeal Limburg en subsidiestromen die hiervoor beschikbaar worden gesteld.

■

Bij de invulling van de witte vlekken in het woonzorg aanbod zijn er volop kansen voor de inwonersom hier actief in te participeren.

Bijlage 1 - processtappen 24 mei 2023: Bijeenkomst/werkatelier 'Passend wonen'met Platvorm Zorgvragers E-M en Adviesraad Sociaal Domein 8 juni 2023: le Bijeenkomst Stuurgroep woonzorgvisie ter voorbereiding op ra ads bij eenkomst 20 juni a.s. 20 juni 2023: Werkatelier met afvaardiging van de raadsfracties en van de adviesraad die deelnemen aan het Wmo Uitvoeringsplan'Passend Wonen'. 22 juni 2023: Werkatelier (ambtelijk) met woningcorporaties. 20 juli 2023: 2e bijeenkomst/werkatelier 'Passend wonen'met Platvorm Zorgvragers E-M en Adviesraad Sociaal Domein 20 juli 2023: 2e Bijeenkomst Stuurgroep woonzorgvisie om richting voor conceptwoonzorgvisie te bepalen. 31 augustus2023 Projectgroep Woonzorgvisie — > voorbereiden agenda Stuurgroep 6/9 en le concept Woonzorgvisie. 6 september2023: 3e Stuurgroep Woonzorgvisie ter voorbereiding op BRB 3 oktober a.s. (consultatie raad over concept woonzorgvisie). 19 september2023:presentatie concept woonzorgvisie en presentatie over hetgeen de raad op 3 oktober a.s. wordt voorgelegd aan het college voorleggen. Tevens wordt college voorgesteld om de ontwerpwoonzorgvisie 6 weken ter inzage te leggen (Inspraakverordening). 26 september2023: Terinzageleggingvan ontwerpvisie (6 weken). 3 oktober2023: Consultatie raad over concept woonzorgvisie tijdens BRB. 9-13 oktober2023 Projectgroep Woonzorgvisie.

Maandag23 oktober2023: 4e Stuurgroep Woonzorgvisie i.v.m. vaststelling ontwerpvisie. 7 november2023: uiterlijke B&W-vergadering voor raadsvoorstellen in december 2023. 6 december2023: Dialoog vergadering raadsvoorstel vaststelling woonzorgvisie.

21

12 december2023: Besluitvorming raad over woonzorgvisie

Bijlage 2 - woonzorgvormenouderen inclusief inventarisatie We onderscheiden

drie

hoofdwoonvormen voor de

kwetsbare ouderen:

thuis,

geclusterde

woonvormenen verpleeghuisvoorzieningen. De verpleeghuizen hebben de functie van expertise- en behandelcentrum en hebben de intramurale woonzorgcentrumfunctie voor de Wlz zorgprofielen 4 tot 10. Ook beschermd wonenvoor specifieke doelgroepen kan hier plaatsvinden evenals hoog complex kortdurend eerstelijnsverbiijf (ELV - komt voor als meerdere, elkaar beïnvloedende aandoeningenof beperkingen zich voordoen), geriatrische revalidatiezorg GRZ en palliatieve zorg. ELV en GRZ worden vanuit de Zorgverzekeringswet vergoed. Het verpleeghuisaanbod

in Eijsden-Margraten omvat de Bron van Envida in de kern Eijsden (83

plaatsen), locatie Appelgaard van Envida in Margraten (107 plaatsen) en locatie De Keerderberg van Stichting De Keerderberg in Cadier en Keer (29 plaatsen). In totaal zijn dat 219 plaatsen. In 2024 wordt in Gronsveld nog een nieuwbouw kleinschalige woonvorm van Envida van 36 plaatsen opgeleverd. Bij de geclusterdewoonvormen onderscheiden we een light variant "verzorgd wonen" en een zwaardere variant "beschermd wonen"(let op voor mogelijke begripsverwarring tussen de doelgroep beschermd wonenen de woonvorm beschermd wonenvoor kwetsbare ouderen). De zwaardere variant "beschermd wonen"zijn woonvormen met 24 uurs nabije zorg en permanent toezicht en intensieve zorg. In de

praktijk betreft geclusterde

extramurale

Wlz zorg in VPT-

leveringsvorm. Ook ELV licht, GRZ en Wmo respijtzorg kan in deze woonvormenworden geboden (in de praktijk komen grote verschillen voor in het dienstenaanbod). Binnenhet segment "beschermd wonen"situeert zich het aanbod van particuliere zorgaanbieders. De Elsresidentie van Zorggroep Beek in Margraten (16 woningen)valt onder het aanbod beschermd wonen. In de light variant "verzorgd wonen"zien we ouderen met een VPT/MPT indicatie in combinatie met zorgvragers met een Wmo-Zorgverzekeringswet indicatie. Het zijn aanleunwoningenen (kleinschalige) servicecomplexen waar zorg georganiseerd bereikbaar is. Er is een mogelijkheid tot het afroep verkrijgen van 24-uurs zorgen er zijn ontmoetingsruimtendie worden gebruikt om de sociale contacten te onderhouden. Verzorgd wonensluit het meest aan bij het verzorgingshuisconcept dat in 2015 is afgebouwd. In 2024 worden in Gronsveld annex de kleinschalige verpleegzorgvoorzieningen 20 zorgwoningen verzorgd wonenopgeleverd. Het huidig aanbod verzorgd wonenbetreft 112 woningendie in het bezit

22

van de woningcorporaties(41 nabij de Bron in Eijsden, 35 Schinkepoort Margraten en 36 Sint Blasiushof en Groenpad in Cadier en Keer). "Thuis" betreft zorg in de eigen woning.De zorg is niet georganiseerd aanwezig, maar de woningis in principe wel geschikt om zorg te ontvangenen/of te organiseren. Idealiter wonen de kwetsbare ouderen

minimaal in nultredenwoningen, maar in de

woningaanpassingenop vlak van doorgankelijkheid

praktijk

is

dat

dikwijls

niet zijn

en toegankelijk noodzakelijk. (Theoretisch)

alternatief is de verhuis naar een meer zorggeschikte woning. In totaal wonen er 1090 kwetsbare ouderen momenteel "thuis". 98 van hen ontvangenWlz zorg in de vorm van een VPT/MPT. Daarnaast zijn er 788

ouderen die gebruik maken van wijkverpleging vaak in combinatie met hulp bij het

huishouden

(in totaal 733 huishoudens).

Bijzondere aandacht gaat uit naar groeiende groep dementerenden in de gemeente. Naar schatting 550 kwetsbare ouderen in de gemeente zijn dementerend. 2 230 personenin de thuissituatie hebben een indicatie dementie; 130 dementerenden verblijven in een verpleegzorg setting (intramuraal of VPT in een geclusterde

woonvorm) en 190 personen zijn

dementerend maar nog niet gediagnosticeerd. 3 Alle geïndiceerden zijn 65 plus. 61 % van de geïndiceerde

dementerenden in de gemeente maakt gebruik van wijkverpleging

(jaarbasis), 15% wordt tijdelijk opgenomen in het ziekenhuis, 30% doet een beroep op spoedeisende hulp en 12% stroomt binnen het jaar door naar een Wlz instelling. Betreffende aantallen en percentages zijn exclusief Wlz VPT/MPT thuis.

2 Dementie is een verzamelnaam voor hersenaandoeningenmet neurocognitieve stoornissen als belangrijkste symptoom. Het cognitieve functioneren gaat in de loop van de tijd achteruit, soms snel, soms langzamer. Patiëntenmet dementie kunnenhierdoor niet meer zelfstandig functioneren. De ziekte van Alzheimer is er één van en de meest voorkomende en bekendste oorzaak van dementie (70%). Andere vormen van dementie zijn onder andere vasculaire dementie (16%), Lewy body dementie, en frontotemporale dementie. Mensen met dementie leven gemiddeld 6,5 jaar met de ziekte. Gedurende het ziekteproces neemt zowel het aantal als de ernst van de klachten toe. Er is geen genezingmogelijk voor dementie. Uiteindelijk overlijdt een patiëntaan de gevolgen van dementie. 3 Inschattingvan het aantal niet-gediagnostiseerden op basis van kengetallen Alzheimer Nederland. Overige aantallenop basis van Gemeentezorgspiegel Vektis en aangeleverde informatie van de zorgaanbieders.

23

overzichtintramuraalen geclusterde woonvormenvoorouderen intramurale verpleging

plaatsen intramuraal

de Bron

Appelgaard

Keerderberg

83

107

29

"Gronsveld"* Elsresidentie

16 20

geclusterd: verzorgd wonen 52

29

geen opgaaf

geen opgaaf 88

wachtlijst geclusterd verzorgd wonen** >ljaar

>ljaar

1-6 maanden

geen opgaaf

tijdelijke opvang/ ELV

ja

ja

neen

neen

wijkfunctie

ja

ja

neen

wachtduur

ja

all inclusive prijs per maand excl EB aandeel inwonersEijsden-Margraten

62/83 (74%)

71/106 (67%)

17/29 (59%)

TOTAAL 219(255)

36

geclusterd: beschermd wonen

wachtlijst intramuraal en geclusterd BW

verspreid

16 112

112(132)

geen

81

204

292

>ljaar

neen

n.v.t.

€2267-€2588

sociale huur

2/16(12,5%)

niet bekend

152/235(65%)

* nieuwbouwlocatie van Envida die in 2024 inGronsveld wordt opgeleverd ** betreft de wachtlijst van Envida (waarvan ingeschat ongeveer 50% actief wachtend is) Bron:inventarisatiezorgaanbieders peildatum ljuni 2023/wachtlijst Envida d.d. 17 augustus

2023

24