20231212 11j Bijlage ADDENDUM PROJECTPLAN versie 31 oktober 2023

ADDENDUM PROJECTPLAN: LANDELIJKE AFTRAP 80 JAAR VRIJHEID ZUID-NEDERLAND 12 SEPTEMBER 2024 IN HET LIMBURGSE MESCH EN MARGRATEN

Op 26 september jongstleden hebben de provincies Limburg, Noord-Brabant en Gelderland een eerste opzet voor een gezamenlijk plan voorgelegd aan het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Hieraan ten grondslag ligt het feit dat in september 2024 de herdenkingen en vieringen in het jubileumjaar 80 jaar vrijheid sinds de Tweede Wereldoorlog starten. De provincies Limburg, Noord-Brabant en Gelderland hebben de handen ineen geslagen om een programma met internationale allure rond de landelijke aftrap van deze herdenking en viering te organiseren. De aanleiding voor deze gezamenlijke inspanning is om landelijke aandacht te vestigen op de start van de bevrijding van Nederland in september 1944. Zuid-Limburg werd als eerste Nederlandse gebied bevrijd in de opmars naar Aken en Operatie Market Garden zorgde ervoor dat andere delen van Limburg en delen van Noord-Brabant en Gelderland bevrijd werden. Door het mislukken van de operatie liet de bevrijding van Nederland en het einde van de Tweede Wereldoorlog nog maanden op zich wachten. Met dramatische gevolgen voor het frontgebied en de rest van Nederland. Van 12 tot en met 22 september 2024 herdenken we gezamenlijk de slachtoffers. Stilgestaan wordt bij de inzet van de geallieerden en het burgerleed dat generaties lang doorwerkt. Daarnaast vieren we onze vrijheid van vandaag, delen de kennis van oorlog en de waarden van de democratische rechtstaat.

Het hierboven genoemde projectplan belicht het voorstel voor de start van het nationale programma 80 jaar vrijheid, waar de drie zuidelijke provincies Limburg, Noord-Brabant en Gelderland samen in optrekken. Het programma biedt een diversiteit aan activiteiten in de verschillende provincies die een brede doelgroep zullen aanspreken. De activiteiten worden inhoudelijk verbonden door de historische tijdlijn te volgen en door het verhaal aan de hand van persoonlijke verhalen te vertellen. Herdenken en Vieren in Mesch en Margraten Aangegeven is dat er nog creatief denkwerk moet gebeuren waarbij de provincies ervan overtuigd zijn dat deze opzet de basis biedt voor een inspirerend programma. Om invulling en uitvoering te geven aan dat creatief denkwerk is voor 12 september 2024 de hulp ingeroepen van het team van Albert Verlinde Entertainment Producties B.V.. Met behulp van hun meer dan bewezen expertise wordt beoogd om op basis van een script te komen tot een inspirerende en pakkende productie. Een productie die invulling geeft aan het feit dat we in september gezamenlijk de Tweede Wereldoorlog en de vrijheid van vandaag herdenken, beseffen en beleven. De activiteiten op 12 september 2024 in Limburg zijn de daadwerkelijke start van een uniek programma van Zuid-Nederland om de impact van oorlog en de waarde van vrijheid te beseffen.

Zoals in het projectplan al aangegeven: “Met een focus op persoonlijke verhalen die een brug slaan tussen verleden, heden en toekomst”. Heel concreet zal voor 12 september 2024 een programma worden uitgewerkt dat is gefundeerd op het historisch vaststaande feit dat de bevrijding van Nederland op 12 september 1944 is begonnen met de bevrijding van het pittoreske dorp Mesch in het diepe zuiden van Limburg. Ook de aanwezigheid van de enige Amerikaanse begraafplaats in Nederland, die is gelegen op het mooie plateau van Margraten, vormt

een belangrijk gegeven voor het programma . De Amerikaanse begraafplaats is internationaal bekend, niet alleen vanwege de jaarlijkse ceremonie van Memorial Day maar zeker ook vanwege het al 80 jaar durend adoptieprogramma. De betekenis van de Amerikaanse begraafplaats voor herdenken en onze dankbaarheid en eerbetoon aan de bevrijders en gevallenen is significant en die betekenis wordt verrijkt door de aanstaande opening van het nieuwe visitor center in december 2023. Programma 12 september 2024 Het programma voor 12 september 2024 in Mesch zal nauw aansluiten bij dat voor Nederland historische bevrijdingsmoment door een eigentijdse ceremonie. Een ceremonie waarbij door middel van een ‘reconstructie’ van die dag in 1944 door middel van verhaallijnen die live en/of audiovisueel op creatieve en pakkende wijze worden verteld vanuit verschillende belevingen en de gebeurtenissen die op die dag hebben plaatsgevonden in Mesch. Zeker niet onvermeld dient te blijven dat meerdere WW2 veteranen die dag onze eregasten zullen zijn en we ons realiseren dat dit zeer wel de laatste keer zou kunnen zijn in een jubileumjaar. Naast veteranen zullen ook bewoners en ooggetuigen van toen, het bevrijdingsmonument, de onmiddellijk nabij gelegen basisschool en kerk een rol spelen.

Dat was immers de plaats waar de soldaten binnen kwamen, waar de eerste militair sneuvelde en met de klokken van de kerk van Mesch de bevrijding van Nederland werd ingeluid. Vervolgens zullen meteen na de ceremonie in Mesch diverse activiteiten plaatsvinden met een focus op onze jonge generatie waarbij zeker ook een ontmoeting ‘meet and greet’ tussen jong en oud/veteranen zal plaatsvinden. Vanuit die focus op de jongere generatie wordt samengewerkt met ProDemos, Huis voor democratie en rechtstaat. De activiteiten vinden plaats in en bij een mooi paviljoen dat is gesitueerd op de grote dorpsweide van Mesch, direct gelegen aan de Belgische grens, onder de historische kerktoren van Mesch te midden van meidoornhagen en hoogstamfruit. Aansluitend aan het programma in Mesch zal - na een verpozingsmoment met diner voor genodigden in het kasteel van Mheer - een indrukwekkend Liberation Concert plaatsvinden op de Amerikaanse begraafplaats als eerbetoon aan onze bevrijders en de aldaar rustende gevallenen. Het kasteel in Mheer was het eerste militaire hoofdkwartier van de Amerikanen. De begraafplaats zèlf is al een indrukwekkende locatie maar tezamen met passende muziek, verhalen en beleving, omgeven door een kunstwerk van verlichting, staat het concert garant voor hèt verhaal dat op die speciale en unieke plaats dient te worden verteld aan oud en jong.

Aansluitend aan het concert zal het programma worden afgesloten met een informeel samenzijn in de fraaie raadszaal van het gemeentehuis te Margraten. Een mooie gelegenheid om terug te blikken op een indrukwekkend programma van die dag en uit te zien naar de programma’s in Noord-Brabant en Gelderland. Koninklijk bezoek Met het bovenstaand programma wordt conceptueel een professioneel en verhalend programma neergezet met de nodige ‘kippevelmomenten’ waarbij we vrijheid met elkaar delen. Daarnaast wordt ook beoogd een programma neer te zetten dat door zijn compactheid met praktisch en logische opbouw één geheel vormt en qua tijdsbestek optimaal passend is voor genodigden en publiek. In het bijzonder ook een programma dat vanaf begin tot einde passend zal zijn voor Koninklijk bezoek!