20231024 07 RB Nota Bodembeheer

gemeente

eijsden-margraten

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

Nota Bodembeheer

Eijsden-Margraten

2023

KORTE SAMENVATTING De huidige nota bodembeheer, alsmede de bodemkwaliteitskaart zijn, in verband met een wettelijke actualisatieverplichting, aan actualisatie toe. De oude nota is vastgesteld in 2018. Het doel van het opstellen van de bodemkwaliteitskaart is het inzichtelijk maken van de huidige bodemkwaliteit. Nadat de bodemkwaliteitskaart is geactualiseerd kan deze, opbasis van het Besluit bodemkwaliteit, binnen de gemeente Eijsden-Margraten en de overige deelnemende gemeenten (Gulpen-Wittem, Vaals, Voerendaal, Meerssen en Valkenburg aan de Geul) gebruikt worden. In de Nota bodembeheer worden de regels en procedures voorgrondverzet en overige bodemregels beschreven.

TOELICHTING AANLEIDING Op dit moment beschikken de gemeenten in de regio Heuvelland overeen bodemkwaliteitskaart en een Nota bodembeheer. De regionale bodemkwaliteitskaart en de Nota Bodembeheer EijsdenMargraten is in 2018 geactualiseerd. De overige Heuvelland gemeenten hebben in 2018 alleen hun bodemkwaliteitskaart geactualiseerd. Hun bodembeleid is in 2011 en 2012 voorhet laatste geactualiseerd. Bodemkwaliteitskaarten dienen periodiek (eens per vijf jaar) te worden geactualiseerd en beleidsmatig te worden vastgesteld. De Nota bodembeheer dient eens per tien jaar opnieuwte worden geactualiseerd. Om gezamenlijk met de regio te kunnenblijven optrekken is niet alleen de Bodemkwaliteitskaart, maar ookde Nota Bodembeheer geactualiseerd. Waarbij de beleidsregels zover mogelijk klaar gemaakt zijn voorde Omgevingswet, waarmee het bodembeleid niet nogmaals hoeft te worden vastgesteld na inwerkingtreding van de Omgevingswet. Daarnaast wordt de bodemkwaliteitskaart met de stofgroep PFAS uitgebreid. MOTIVERING Indien de gemeente de Nota Bodembeheer en Bodemkwaliteitskaart niet vaststelt valt zij automatisch terug ophet generieke (landelijke) beleid.

De consequentie is onder andere dat minder hergebruik van grond mogelijk is en dat bij aanvraag van een omgevingsvergunningaltijd een verkennend bodemonderzoek conformde NEN 5740 (daadwerkelijk verrichten van boringen en analyses) noodzakelijk is terwijl nu in een aantal gevallen volstaan kan worden met een historisch bodemonderzoek conformde NEN 5725(bureaustudie). De kosten vooreen NEN 5740 onderzoek bedragen ca. € 2.000,-, terwijl de kosten vooreen NEN 5725onderzoek ‘slechts ’ € 500,- bedragen. Dit heeft tot gevolg dat extra werkzaamheden noodzakelijk zijn om deze onderzoeken te beoordelen. Deze extra capaciteit is momenteel niet aanwezig en zoudus ookextra kosten voorde gemeente tot gevolg hebben. gemeente

Eijsden-Margraten

In de Nota bodembeheer worden de regels en procedures voorgrondverzet en overige bodemregels beschreven. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de landelijk geldende generieke toepassingseisen en de van toepassing zijnde gebiedsspecifieke eisen (alleen voorgrondverzet binnen de regio) voor zowel de regels onder het Besluit bodemkwaliteit als onder de Omgevingswet, wanneer deze van kracht wordt. Uiteraard is het opstellen van een Nota bodembeheer het uitgelezen moment om de regionale en gemeentelijke bodemopgaven opnieuwtegen het licht te houden. De volgende onderwerpen zijn aanvullend naast de reeds bestaande modules beleid en regelgeving grondverzet opgenomen in de nieuwe Nota bodembeheer: Beleid versoepelen grondstromen wegbermen Aanpak bodemlood ter plaatse van locaties met gevoelig bodemgebruik Aanvullende eisen bij toepassen van grond met asbest ter plaatse van locaties met gevoelig bodemgebruik Verplichting asbestonderzoek bij sloopbij aanwezigheid van asbestdaken De nota Bodembeheer en Bodemkwaliteitskaarten hebben geen invloed opnieuwe bodemtaken van de provincie Limburg overgaan naar de gemeenten in het kader van de Omgevingswet.

die

MotivatieBeleidgrondstromen wegbermen

De deelnemende gemeenten willen duurzaam en efficiënt omgaan met de grondstromen van wegen en wegbermen van grote doorgaande wegen. Immers: de intensiteit van het gebruik van de weg bepaalt de verontreinigende uitstootnaar de directe omgeving. Het lokale beleid betekent in de praktijk dat grondverzet tussen rijkswegen, provinciale wegen en spoorwegen en de bijbehorende bermen wordt vergemakkelijkt. Dit beleid

houdtin dat: Aangewezen wegen en wegbermen (bijvoorbeeld van grote doorgaande wegen en spoorwegen) apart worden gezoneerd en krijgen de functie industrie toegewezen; De wegen en wegbermen van de aangewezen wegen krijgen voorde bovengrond (traject 0,00,5 m -mv.) de ontgravingskwaliteitskwaliteit industrie krijgen toegewezen.

Met de bovenstaande uitgangspuntenis het mogelijk om grond uit aangewezen wegen en wegbermen, weer binnen dergelijke wegen en wegbermen toe te passen opbasis van de bodemkwaliteitskaart. Hieraan worden wel een aantal voorwaarden gesteld zoals dat er uitsluitend bermgrond afkomstig uit het beheergebied mag worden hergebruikt en dat er altijd een vooronderzoek overeenkomstig de NEN 5725vereist is. MotivatieAanpak bodemlood terplaatsevanlocatiesmetgevoelig bodemgebruik

Naar aanleiding van RIVM-rapport“Diffuse loodverontreiniging in de bodem ” (2015) heeft de landelijke GGD-projectgroep bodem een gezondheidskundig advies opgesteld. Gemeenten worden opgeroepen het bodembeheer opeen dusdanige wijze in te richten, dat de kans wordt verkleind opblootstelling aan lood in de bodem. Blootstelling aan bodemlood vindt met name plaats door lood in de contactzone (tot 50 cm beneden maaiveld). Om deze reden adviseren wij om de normvoorbodemlood in toe te passen grond in het bodemfunctiegebied “wonen”, in de contactzone aan te scherpen. Volgens het generieke beleid kan binnen een zone met bodemfunctie “wonen”, grond met de maximale kwaliteitsklasse “wonen’ worden toegepast. Hieraan wordt de uitzonderingsregel toegevoegd voorlood: een partij grond die binnen een zone met functieklasse ” wonen’ wordt toegepast in de contactzone, mag een maximaal gemeten gehalte aan lood bevatten van 90 mg/kg d.s. (ongecorrigeerd) een en ander conformhet advies van het RIVM rapport. Indien de maximale bodemloodconcentratie wordt overschreden, kan de partij niet in de contactzone binnen de bodemfunctie wonen worden toegepast. MotivatieAanvullende eisenbij toepassen vangrond met asbest

Voorgrond geldt als generieke toepassingseis dat deze maximaal 100 mg/kg droge stof (d.s. gewogen) aan asbest mag bevatten. De gemeente heeft de mogelijkheid om toepassingseisen aan te scherpen voorgrond met asbest. Zo is het mogelijk om de restconcentratienorm van 100 mg/kg d.s. te verlagen naar 50 mg/kg d.s. gemeente

Eijsden-Margraten 2

Aanvullend is het mogelijk om de grootte van de asbestdeeltjes (korrelgrootte) te beperken, door hier een maximum aan te stellen. Op deze manier wordt voorkomendat relatief grote brokken asbest in woongebieden/gevoelige locaties terechtkomen. In de voorliggende gemeentelijk Nota Bodembeheer 2022 wordt de lage asbestnorm van 50 mg/kg d.s. toegepast voorgrond die van buiten de Heuvelland gemeenten afkomstig is en die binnen de gemeente Eijsden-Margraten wordt toegepast. Hergebruik van grond binnen het Heuvelland is mogelijk opbasis van de bodemkwaliteitskaart in combinatie met een historischonderzoek. Uit dit historischonderzoek moet wel blijken dat er geen verdenking is op asbest. Anders mag deze grond niet worden toegepast binnen het Heuvelland. MotivatieVerplichting asbestonderzoek bij sloop

De aanwezigheid van asbestvezeldaken, veelal toegepast opoude opstallen en bouwwerken in het buitengebied, kan leiden tot bodemverontreiniging met asbest. Doorverwering en neerslag kunnen losgekomen asbestvezels namelijk in de bodem terechtkomen en zo bodemverontreiniging veroorzaken. Dit vindt met name plaats in de drupzone van het asbestdak, indien geen dakgoot ten behoeve van de hemelwaterafvoer aanwezig is. Doorde sloopwerkzaamheden en betrokken activiteiten kunnenasbesthoudende bodemlagen (onopzettelijk) verspreid raken over de sloop-/bouwlocatie. Hierdoor is het mogelijk dat een asbestonderzoek na de sloopwerkzaamheden de asbestsverontreiniging niet of onvoldoende in kaart brengt, of dat een onnodiggrootoppervlak wordt besmet met asbest. In het kader van bodemkwaliteit, de efficiëntie van onderzoek en het beschermen van de volksgezondheid, heeft de gemeente de mogelijkheid om de bovenstaande situatie te voorkomen.Om dit opte lossen wordt vastgesteld dat het bodemonderzoek in bepaalde gevallen uitgevoerd dient te worden voorafgaande aan de sloop.Na inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeente de mogelijkheid om opbasis van de gestelde beleidsregel een vergunningsvoorschrift uit te schrijven bij het ontvangen van de melding/vergunningsaanvraag voorbouwen.

In de voorliggende Nota Bodembeheer 2022 is de eis opgenomen dat een asbestonderzoek voorafgaande aan sloopvan een gebouw dient te worden uitgevoerd indien sprake is van asbestvezeldak zonder dakgoot.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT Het betreft een actualisatie van het bestaand bodembeleid dat verankerd is in programma 3 Duurzaamheid en Klimaatverandering van de Meerjarenprogrammabegroting.

Het doel van het opstellen van de bodemkwaliteitskaart is het inzichtelijk maken van de huidige bodemkwaliteit. Nadat de kaart is geactualiseerd kan deze, opbasis van het Besluit bodemkwaliteit, binnen de deelnemende gemeenten gebruikt worden als erkend bewijsmiddel voorde milieu ­ hygiënischekwaliteit van zowel een partij vrijkomende grond als van de ontvangende bodem. Voorde dorpskernen van de voormalige gemeente Eijsden zijn specifieke voorwaarden in de Nota Bodembeheer opgenomen vanwege hunbodemproblematiek. Er is minder grondverzet mogelijk van grond afkomstig van de voormalige dorpskernen van de gemeente Eijsden ten opzichte van rest van het Heuvelland en er zal vaker een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd moeten worden. Er hebben echter geen wijzigingen plaatsgevonden in de voorwaarden ten opzichte van de voorgaande Nota Bodembeheer. Verhouding met bestaand beleid

De gemeenten binnen de regio Heuvelland, en dus ookde gemeente Eijsden-Margraten, eigen bodembeleid wat is beschreven in de bodemkwaliteitskaart en Nota bodembeheer.

hebben

hun

In de Nota bodembeheer zijn allereerst gebiedsspecifieke onderwerpen opgenomen, die direct volgen uit het Besluit bodemkwaliteit (artikel 44). Het gaat hierbij om het vastleggen van Lokale Maximale Waarden en een alternatief percentage bijmengingen in het geval van toepassen van partijen. In de bestaande Nota’s bodembeheer zijn echter regelmatig aanvullende regels en teksten opgenomen die betrekking hebben opandere onderwerpen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan meldingsprocedures, het omgaan met bodem en de invasieve exoten of eisen ten aanzien van de milieuhygiënische kwaliteit van grond en mate van bijmengingen van toe te passen grond opspecifieke locaties.

gemeente

Eijsden-Margraten 3

Nadat de Omgevingswet van kracht is geworden, zullen de regels uit de Nota bodembeheer een andere plaats krijgen. De regels die direct volgen uit Besluit bodemkwaliteit artikel 44 en artikel 55 (bodemfunctieklassen-kaart) worden van rechtswege onderdeel van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan (in de Bruidsschat). Het tijdelijk deel van het Omgevingsplan blijft van kracht tot 2029 (huidig uitgangspuntin de Omgevingswet) . Vooroverige regels in de Nota is geen overgangsrecht geregeld en deze moeten derhalve opeen andere manier (lees: in een ander beleidsinstrument van de Omgevingswet of door middel van beleidsregels) worden vastgelegd om te voorkomendat er hiaten ontstaan. Omgevingswet per1 januari 2024

Gebiedsspecifiek bodembeleid, zoals dit sinds de inwerkingtreding van het Besluit bodemkwaliteit in 2008 heeft bestaan, komt onder de Omgevingswet niet opdezelfde manier terug en kan zelfs mogelijk vervallen bij het ontbreken van een vastgesteld beleidskader. Bodembeleid zal dus bij ingang van de Omgevingswet een grote verandering ondergaan. Gebiedsspecifiek bodembeleid wordt niet meer samengevat in ééndocument zoals een Nota bodembeheer. De bodembeleidsregels komen verspreid in het gemeentelijk beleid terug, namelijk als maatwerkregels in het Omgevingsplan. Denk hierbij aan verschillende beleidsdocumenten, zoals toetsingskaders voorhet wel/niet mogelijk maken van (milieubelastende) activiteiten in de fysieke leefomgeving en aan kaders zoals toezicht, handhaving en vergunnings-en meldingstrajecten voorde bodemzaken. In principe wordt de nieuwe Nota bodembeheer beleidsneutraal opgesteld t.o.v. het bestaande beleid. Uitgangspuntis dat het huidige bodembeleid wordt doorgezet. Daarnaast worden omdat een bodemkwaliteitskaart voorde stofgroep PFAS wordt opgesteld, de lokale toepassingsnormen voor PFAS ookals onderwerp opgenomen in de Nota bodembeheer.

PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE De ontwerp Nota bodembeheer Heuvelland, de Bodemkwaliteitskaart regio Heuvelland en de PFAS Bodemkwaliteitskaart Heuvelland hebben 6 weken ter inzage gelegen. Burgers en overige belanghebbende zijn in de gelegenheid gesteld om hunzienswijze kenbaar te maken. Hiervan is geen gebruik gemaakt. FINANCIËLE ASPECTEN Voorhet opstellen van de Nota Bodembeheer gedekt worden door de begroting.

en Bodemkwaliteitskaarten

zijn kosten gemaakt

die

UITVOERING EN EVALUATIE De uitvoering van de Nota Bodembeheer inclusief onderliggende stukken heeft plaatsgevonden met de gemeenten Vaals, Gulpen-Witten, Meerssen, Valkenburg aan de Geul en Voerendaal, waarbij de gemeenten zijn ondersteund door adviesbureau Antea Group.Nadat de Nota’s door alle Raden zijn vastgesteld zal begin 2024 nogeen evaluatie plaatsvinden.

Het college van Eijsden-Margraten De Gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Mr. A.P. Krijnen

gemeente

Eijsden-Margraten

gemeente

eijsden-margraten

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente gelezen

Eijsden-Margraten

het voorstel van burgemeester

gelet opde behandeling

en wethouders;

in de Dialoogvergadering

Leefomgeving;

BESLUIT De Nota Bodembeheer Eijsden-Margraten 2022, de Bodemkwaliteitskaart Bodemkwaliteitskaart PFAS regio Heuvelland zoals opgenomen in bijlage

Aldus besloten in de openbare vergadering

gemeente

Eijsden-Margraten

van 24 oktober 2023.

regio Heuvelland en de 1,2 en 3 vast te stellen.