20230926 06 RB Landschapsfonds en Subsidieverordening Kleine Landschappelijke elementen

-I %

gemeente

eijsden-margraten

Aan de gemeenteraad

Raadsvoorstel Onderwerp Landschapsfonds en Subsidieverordening Margraten 2023

aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-

Beslispunt(en) 1. Tot het instellen van een landschapsfonds; 2. Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 vaststellen

Toelichting- —..................................

.... -

......... ...............................

Aanleiding / motivering De gemeente Eijsden- Margraten is een groene landschappelijk fraaie gemeente. De gemeente heeft een omvangrijk buitengebied waarin wordt gewoond, gerecreëerd en gewerkt. Natuurterreinen zijn veelal in eigendom van terreinbeheerders als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Limburgs landschap. Het omliggende land, het buitengebied, is voornamelijkeigendom van particulieren en agrariërs. Het is voor60 % in agrarisch gebruik. De afgelopen 70 jaar is het kleinschalige agrarisch gebied onderhevig aan schaalvergroting. Doorhet grootschaligere gebruik van dit gebied zijn er steeds minder landschapselementen. De stikstof problematiek en de transitie van de landbouw hebben mogelijk een toename van akkerbouwareaal tot gevolg, waardoor verdere verschraling van het landschap opde loer ligt. Relatie met bestaand beleid en strategische visie / integraliteit In het manifest Buitengewoon Buitengebied heeft de gemeenteraad van Eijsden-Margraten, op 18 maart 2021, beschreven dat we streven naar een uitbreiding van onsgroenblauwe landschappelijke raamwerk, met meer authentieke landschapselementen en betere ecologische verbindingen, zodat onscultuurlandschapwordt versterkt. Deze ambitie wordt uitgewerkt in een gebiedsdifferentiatiekaart. Momenteel worden de aanwezige landschapselementen geïnventariseerd in de natuurwaarden kaart.

De gebiedsdifferentiatiekaart die wordt opgesteld brengt in beeld waar de wens ligt het groenblauwe netwerk te versterken. Naar verwachting zal in 2024 deze kaart gereed zijn, aangeboden worden aan het college en vervolgens aan de raad. Dit is de uitwerking van het prioritaire thema "landschap ”, dat later wordt verankerd in het omgevingsplan. Landschapsfonds Om invullingte geven aan de opdracht van onze raad om het groenblauwe landschappelijk raamwerk uit te breiden wordt een landschapsfonds opgezet. Het fonds voorziet in het bundelen van budgetten en het duurzaam financieren van landschapsprojecten. De gemeente heeft geen directe rol in de realisatie van de Natura 2000 gebieden of het natuurnetwerk, echter wel in landschappelijke verfraaiing. Het financieren van het groenblauwe landschappelijk raamwerk kan deels via het landschapsfonds geschieden.

Gevolgen .................... ................—................................. -------- -------—«——— Burgerparticipatie, toelichting en verantwoording Het landschapsfonds is een middel om landschapsprojecten te financieren, burgerparticipatie is hierbij nog niet aan de orde. Wellicht dat het in de toekomst mogelijk wordt voorburgers aan het fonds te doneren. De Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 biedt burgers nadrukkelijk de kans o m mee te werken aan de versterking van het landschappelijke groenblauwe raamwerk. Financiële en personele aspecten, incidenteel / structureel, begrotingspost Om te komen tot een structureel fonds wordt na goedkeuring van voorliggend raadsbesluit per 2023 gestart met een pilotvan ruim 2 jaar. Tijdens deze pilotperiode wordt het fonds gevuld met structurele landschapsmiddelen uit de begroting. Er is jaarlijks € 100.000,aan structurele gemeentelijk budget gereserveerd. Daarnaast heeft de Raad toegezegd om € 120.000,uit de toeristenbelasting in te gaan zetten voorlandschap, vanaf 2024 is dat 30 cent per overnachting. Aanvullend ophet gemeentelijke toegezegd

budget heeft de Provincie Limburg eenmalige € 100.000,-

Financiële bijdragen 1.

2. 3. totaal

Structurele gemeentelijke bijdrage Structurele gemeentelijke bijdrage Eenmalige provincialebijdrage

subsidie

Gereserveerd bedrag

vanuittoerismebelasting

€ 100.000 € 120.000 € 100.000 € 320.000

De gemeentelijke middelen in het fonds kunnenniet verjaren. Gedurende de pilotfase wordt verder onderzocht hoe de middelen uit het Gemeentelijk Kwaliteitsmenu en overige compensatiegelden van de gemeente Eijsden-Margraten toegevoegd kunnenworden aan het fonds. Onderbouwing uitgifte fonds Het landschapsfonds faciliteert de realisatie van landschapsprojecten via twee onderdelen: Onderdeel 1: Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen EijsdenMargraten 2023 De Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 heeft tot doel om nieuwe kleine landschapselementen binnende gemeente te realiseren. Denk hierbij aan boomgaarden, hagen, bosjes, graften, poelen en solitaire bomen buiten de bebouwde kernen De aanleg van nieuwe landschapselementen wordt via de Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 mogelijk gemaakt. Inwonersvan en grondeigenaren binnenonze gemeente worden in de mogelijkheid gesteld om opeigen gronden binnenonze gemeente tegen gereduceerd tarief landschapselementen aan te leggen. Het Centrum voorNatuuren Milieu Educatie (CNME) uit Maastricht faciliteert de aanlegregeling. Het CNME zal het proces begeleiden en de communicatieverzorgen. De voorwaarden zijn vastgelegd in de subsidieverordening.

Het fonds gaat niet het beheer van deze elementen vergoeden, de beheer verantwoordelijkheid ligt bij de eigenaar van het element. Waar mogelijk kan de initiatiefnemer gebruik maken van de provincialesubsidie voorlandschapsbeheer (het aNLB) Alle gehonoreerde locaties zullen, na afloopvan het plantseizoen, opkaart worden gezet en openbaar worden gemaakt via de website van de gemeente Eijsden-Margraten.

2

Onderdeel 2 Landschappelijke projecten: De gemeente heeft het Landschapsontwikkelingsplan Eijsden en Margraten (LOR) vastgesteld. Hieronder vallen een groot aantal projecten die een positieve bijdrage leveren aan het landschap. Het LOR is in de bijlage opgenomen. Het fonds draagt bij aan de voorbereiding en de uitvoering van gemeentelijke

projecten uit het LOR.

Planning, uitvoering en evaluatie van het landschapsfonds November 2023 tot april 2026 Communicatie De Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 wordt breed gecommuniceerd om onze inwonersuit te dagen zelf actief privébezit te vergroenen, middels landschapselementen. Maatschappelijke effecten De maatschappelijke effecten zijn groot en draagt met name bij aan de leefbaarheid. Het aanbrengen van landschapselementen en realisatie van landschapsprojecten draagt in positieve zin bij aan de klimaatdoelstellingen, vergroot de biodiversiteit en versterkt de recreatieve beleving. Privacy De persoonsgegevens van deelnemers verwerkersovereenkomst gesloten.

worden beschermd.

Daarnaast wordt met het CNME een

Risico’s • De Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 kent een plafond waarna de regeling wordt gesloten voorhet boekjaar. • Het opzetten van projecten heeft een langere looptijd nodig, de eerste jaren kan de uitgifte dan ooktegenvallen. • Het eerste jaar zal de Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen EijsdenMargraten 2023 nog bekendheid moeten krijgen binnende gemeente. Het college van Eijsden-Margraten De gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

mr. A. Krijnen

3

Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen EijsdenMargraten 2023 Artikel 1

Begripsbepalingen

In deze verordening wordt verstaan onder: Kleine landschappelijke elementen: Kleine landschappelijke elementen zijn streekeigen bomen (inclusief eventueel benodigde boombescherming en boompalen),een meidoorn/Limburgse hagen, poel (eventueel met stapelmuur)en bosplantsoenen(ten behoeve van bos, of graft). Artikel 2

Doel

Het verhogen van de biodiversiteit en de landschappelijke aantrekkelijkheid gemeente te verhogen. Artikel 3

om het leefklimaat binnende

Subsidiabele activiteiten

Subsidie kan worden aangevraagd voorde aanleg van kleine landschappelijke elementen opgeschikt bevonden plekken rond de woonkerngekoppeld aan bebouwing (niet zijnde tuin)en in het buitengebied buiten de rode contourenbinnende gemeente Eijsden-Margraten (zoals vastgesteld door de Provincie Limburg). Artikel 4

Vereisten

Om voorsubsidie in aanmerking te komen moet worden voldaan aan de volgende vereisten: 1. De aanvrager dient eigenaar te zijn van het perceel binnende gemeente Eijsden-Margraten waarop het kleine landschappelijke element waarvoorsubsidie wordt aangevraagd zal worden aangelegd. 2. Het plantmateriaal is streekeigen, klimaatbestendig, inheems en passend bij het bodemtype; 3. Realisatie van een poel draagt bij aan het behoud en ontwikkeling van beschermde soorten (geelbuikvuurpad ofvroedmeesterpad); 4. Totale kosten van het kleine landschappelijke element zijn minimaal € 250 en maximaal € 8000. 5. Aanvrager houdt het kleine landschappelijke element minimaal 10 jaar in stand en beheert dit. 6. De verplichting onder lid 5 wordt middels een kettingbeding doorgegeven naar eventuele rechtsopvolgers. Artikel 5

Subsidiabele kosten

Als subsidiabele materiaal kosten komen in aanmerking: 1. Plantmateriaal van het kleine landschappelijk element. 2. Boombescherming, boompalenen andere benodigdheden die nodig zijn voorhet klein landschappelijk element 3. Aanleg van een poel eventueel in combinatie met een stapelmuur. Artikel 6

Aanvraag

De subsidie kan enkel via het webformulier worden aangevraagd. Het webformulier staat opde website van de gemeente Eijsden- Margraten. Aanvragen worden behandeld opvolgorde van binnenkomst/ ontvangst. Artikel 7

Weigeringsgronden

Er wordt geen subsidie verleend voorklein landschappelijke elementen als: 1. Deze ten gevolge van een compensatie-ofherplantplicht moeten worden aangelegd en/of; 2. Deze ter invullingvan siertuinen worden aangelegd en/of; 3. De gewenste poel niet bijdraagt aan de instandhouding van beschermde soorten(geelbuikvuurpad of vroedmeesterpad) 4. Niet wordt voldaan aan de voorwaarden zoals benoemd in artikel 4 en artikel 5 van deze verordening. 1

Artikel 8

Proces Beplantingsplan, Subsidieverlening en subsidieverstrekking

De subsidieaanvraag wordt beoordeeld door het Centrum voorNatuur-en Milieueducatie (het CNME). Het CNME beoordeelt of: de aanvrager binnende doelgroep bedoeld in artikel 4 lid 1 valt; en het een subsidiabele activiteit als bedoeld in artikel 3 is; bij aanvraag van een poel deze voldoen aan artikel 4 lid 3. 1. Wordt voldaan aan de vereisten in de artikelen 3 en 4 dan maakt CNME een afspraak met de aanvrager oplocatie om een realisatieplan opte stellen. 2. CNME stuurthalfjaarlijks een lijst van aanvragers met het realisatieplan naar de gemeente. 3. De aanvrager ontvangteen voorlopigtoewijzingsbesluit. Daarin staat de hoogte van het subsidiebedrag en een betaalverplichting. 4. De aanleglocaties worden opkaart gezet en via de gemeentelijke website gepubliceerd.

Artikel 9

Subsidiebedrag

Bij aanplant: 1.

2.

De aanvrager ontvangteen subsidiebijdrage van 75% van de totale materiaalkosten in natura. De afhalen bij een aanvrager kan hierdoor het toegekende plantmateriaal en de overige benodigdheden door de gemeente Eijsden- Margraten geselecteerde, leverancier van de producten. De resterende 25% van de materiaalkosten komen voorrekening van de aanvrager en worden separaat gefactureerd bij de aanvrager.

Bij realisatie poel: 1.

2.

De aanvrager ontvangteen subsidiebijdrage van 75% van de totale aanlegkosten in natura. De gemeente Eijsden-Margraten verleent opdracht aan een door de gemeente geselecteerde aannemer om de poel te realiseren. De resterende 25% van de aanlegkosten komen voorrekening van de aanvrager en worden separaat gefactureerd bij de aanvrager

Artikel 10

Subsidieplafond

Het subsidieplafond is jaarlijks vastgelegd Artikel 11

in de begroting van de gemeente

Eijsden- Margraten.

Openstelling regeling

1.

De aanvraagperiode start met ingang van inwerkingtreding van deze verordening, maar niet eerder dan 1 november 2023. 2. De afhaalperiode wordt per project bepaald en valt tussen 1 november en 1 maart van het daarop volgend kalenderjaar. Artikel 12

Slotbepalingen

1. Deze verordening kan worden aangehaald elementen Eijsden-Margraten 2023.

als: Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke

2

^

gemeente

eijsden-margraten

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente

Eijsden-Margraten

gelezen het voorstel van burgemeester gelet opde behandeling

en wethouders;

in de Dialoogvergadering

Leefomgeving;

Besluit: 1. Tot het instellen van een landschapsfonds; 2. Dat de Subsidieverordening aanleg kleine landschappelijke elementen Eijsden-Margraten wordt vastgesteld.

Aldus besloten in de openbare vergadering

2023

van 26 september 2023.

griffier^

De voorzitter,

r. M. Verbeet

Mr. A. Krf

4

Margraten AMENDEMENT autochtone beplanting waar mogelïjk DE RAAD VAN DE GEMEENTE EIJSDEN-MARGRATEN In vergadering bijeen op26 september 2023, Behandelende agendapunt 6 Landschapsfonds en Subsidieverordening aanleg klein landschappelijke elementen Eijsden-Margraten 2023 CONSTATERENDE DAT • Het raadsvoorstel zich richt opinheemse soorten • Biodiversiteit rondom autochtone bomen vele malen groter is • Autochtonebomen vaak beter bestand tegen ziekten zijn en soms meer klimaatbestendig OVERWEGENDE DAT • De gelden uit het landschapsfonds duurzamer besteed worden aan autochtone beplanting, aangezien dit biodiversiteit vergroot en kans opziekten verkleint • De gemeente als opdrachtgever telers mogelijk in beweging kan brengen meer autochtone beplanting te realiseren • Autochtonebeplanting niet altijd beschikbaar is, waardoor naar inheemse beplanting zoumoeten kunnenworden uitgeweken als alternatief WIJZIGT HET BESLUIT ALS VOLGT: • Artikel 4 lid 2 uit te breiden naar: het plantmateriaal is streekeigen, waar mogelijk en bij voorkeurautochtoon,klimaatbestendig en passend bij het bodemtype. Indien autochtone beplanting niet beschikbaar is, kan naar inheemse beplanting worden uitgeweken als alternatief.

En gaat over tot de orde van de dag.

PRO fractie

EML fractie

Franklin Boon RonMourmans Wiel Blezer Sjanne Quellhorst

John Nelissen René Janssen Rob Hermans Sander Coninx Chayenne Eerlingen Roger Geelen Peter Hendriks