20230905 03 Presentatie Meerjarenbegroting 2024-2027

MEERJARENBEGROTING 2024-2027 Raadsbijeenkomst 5 sept 2023

Doel van vandaag • Meenemen in ontwikkelingen vanaf 4 juli 2023 • Ontwikkelingen in de Algemene Uitkering 2024-2027 • Ontwikkelingen in de begroting 2024-2027 • Dilemma’s • Mogelijke oplossingsrichtingen

RIB saldo 4-7-2023 2024

2025

2026

2027

Startsaldo cf. Rib meicirculaire

1.349.708

2.992.054

482.685

1.635.038

stelpost Jeugd 2023 e.v. cf brief Provincie juni 2022 terugdraaien

-1.200.000

-1.100.000

-760.000

-760.000

0

437.500

686.000

631.750

aframen dividend enexis cf. richtlijn Provincie

-150.000

-56.000

-56.000

-56.000

bijramen dividend bng cf. richtlijn Provincie

11.500

11.500

11.500

11.500

Herberekening prijscompensatie 2024 e.v. o.b.v. verwachte inflatieraming

1.543.393

928.057

449.511

-6.180

Saldo na aanpassing

1.554.601

3.213.111

813.696

1.456.108

stelpost Jeugd 2024 e.v. cf brief Provincie juni 2023 opvoeren

2024

2025

Saldo na aanpassing

1.554.601

3.213.111

813.696

1.456.108

Doorrekening begroting

-1.692.005

-2.877.585

-4.646.775

-5.836.960

Nieuwe saldo ontwikkelingen

- 277.354

- 407.354

- 332.354

- 332.354

Conceptsaldo begroting 2024-2027

- 414.758

-

- 4.165.433

- 4.713.206

72.828

2026

Ravijnjaar 2026 Rijk sloopt eigen ambities met korten gemeentefonds (binnenlandsbestuur.nl)

2027

Mutatie AU 2024 t.o.v. sept circulaire

Ontwikkelingen AU Jeugd WMO

Ontwikkelingen deeluitkering AU Jeugd/WMO

Trend algemene uitkering Jeugd daalt, WMO stabilisatie

Eigen prognoses Jeugd/WMO

Trend stijgend o.b.v. indexatie kosten, toename gebruik Vergelijkbare trends zichtbaar bij de overige gemeenten in Z-L

Uitgangspunten prognose Sociaal domein Doorrekeningen zijn gedaan op het principe van reëel begroten. Geen wensdenken of toerekenen naar een uitkomst. Daar waar beschikbaar is aansluiting gezocht met regionale en landelijke cijfers (o.a. voorspelmodel WMO van VNG, indexatie percentages zoals gehanteerd door rijksoverheid en NZA (OVA,PPC en CPI)) • Participatie: • Wettelijke verhoging minimumloon leidt automatisch tot verhoging van alle gerelateerde

uitkeringen zoals bijstand en loonkostensubsidie. • Als tegenhanger is de compensatie BUIG verhoogd.

• Jeugd: • Sterke stijging tarieven agv Algemene Maatregel van Bestuur inzake verplichting tot betalen

reële tarieven. • Trend in verzwaring van zorg met bijbehorende tarieven. • Explosieve groei zwaar verblijf ( 250K voor 1 jeugdige per jaar). • In de regio zijn gelijke stijgende lijnen in zowel unieke aantallen als kosten te zien bij zowel vergelijkbare kleinere gemeenten als de 3 steden.

Uitgangspunten prognose Sociaal domein bijraming 2024

• WMO: • Sterke stijging tarieven agv

Algemene Maatregel van Bestuur inzake verplichting tot betalen reële tarieven. • Verwachte groei in volume i.v.m. vergrijzing gemeente, dit is ook duidelijk te zien in het VNG voorspelmodel WMO. Gemiddeld rond de 7% per jaar.

9,000,000.00 8,000,000.00 7,000,000.00 6,000,000.00 5,000,000.00 4,000,000.00 3,000,000.00 2,000,000.00 1,000,000.00 -

Mens en Samenleving Jeugd Overig Begroting 2024 (meerjarig 2023)

PW bijraming tov 2023

WMO

Mismatch • Eigen prognoses leiden tot stijging kosten Jeugd / WMO door hogere kosten van de

behandelingen, toegenomen zorgvraag en verzwaring van de zorgvraag

• AU gaat uit van jaarlijkse CPI om te indexeren, dit is lager dan de index voor zorg cao en

index materiele zorgkosten, waardoor het verschil per jaar toeneemt

• Algemene uitkering Jeugd en WMO stabiliseert dan wel daalt • Eea niet in lijn met elkaar, discussie over financiering vanaf 2026, hervormingsagenda

Jeugd en WMO liggen stil!

• Hoe het verschil tussen clusterbudgetten Jeugd en WMO versus eigen prognoses Jeugd en

WMO te overbruggen?

Beschikbaar saldo 2024

Nieuwe ontwikkelingen en doorrekeningen

€ 1,6 miljoen

- € 2,0 miljoen

Mismatch groei algemene uitkering vs. inflatie effect, zorgvraag en uitvoeringskracht

Kadernota 2024 • Uitgangspunt Bestuursakkoord • Financiële onzekerheid -> toegenomen door val kabinet, beleidsmatig ligt alles stil • Uitvoeringskracht en arbeidsmarktkrapte: ondersteuningsstructuur voorzien, wens om

te doteren aan voorziening personeel, nog geen middelen voor arbeidsmarktkrapte opgenomen

• Aanpak strategische opgave: gebiedsontwikkelingen, basisonderwijs, bibliotheekwerk,

woonbehoeften -> voorzien, maar gevraagde kredieten strategische gronden risico indien niet kostendekkend kunnen exploiteren

• Goed Bestuur: kost m.n. tijd en investeren in relaties, budget reeds bestaand • Opdracht Provincie 2024 een sluitende begroting, laat 2026 en 2027 een reële begroting

zien ook als die negatief is

Eigen inkomsten genereren • Bij de nieuwe financieringsafspraken voor gemeente is aangegeven door het Rijk

dat er meer ruimte komt voor het genereren van eigen inkomsten

• Een recent artikel geeft echter aan dat de doorlooptijd hiervan 3 jaar is omdat dit

een wetswijziging vereist.

• Qua OZB stijging zit er reeds een veronderstelling van 3,5% stijging in de

begroting

• Compartiment Afval laat grote kosten stijging zien welke o.b.v.

kostendekkendheid bij de burger terecht komen

• • Genereren meer inkomsten is beperkt en inzet onbenutte belastingcapaciteit in

principe ongewenst??

Dilemma • De algemene uitkering daalt, terwijl onze kosten stijgen door inflatie en

toegenomen zorgvraag en professionalisering van de uitvoeringskracht.

• Reeds door de VNG is de discussie opgestart m.b.t. Taken vs. Mensen en middelen • Uitkomsten zijn ongewis, geen duidelijkheid over financiering vanaf 2026 • Gaan wij nu al snijden in onherroepelijke voorzieningen of maken wij een pas op

de plaats in afwachting van discussie VNG-Rijk en nieuwe coalitie??

• Indien blijkt dat er structureel geen middelen bijkomen vanaf 2026 en verder

zullen wij een kerntaken begroting dienen op te stellen zodat er weer structureel evenwicht ontstaat in baten en lasten

Incidenteel resultaat Opvang Oekraïne • De opvang van Oekraïners over 2022 en 2023 leidt tot een incidentele winst van +/-

€ 700.000 in 2022 en +/- € 1.000.000 mln in 2023.

• Hieruit zouden incidentele posten 2024 gedekt kunnen worden, dan wel een

reserve gevormd kunnen worden t.b.v. onzekerheden Sociaal Domein.

Niet meegenomen in begroting 2024 • De wens om een budget voor viering 80 jaar vrijheid in te stellen • Het doteren aan de voorziening personeel € 275.000 zodat de uitvoeringskracht op

sterkte gebracht kan worden. In de huidige bezetting zijn medewerkers opgenomen die niet meer inzetbaar zijn en die binnen een jaar zullen uitstromen maar nog wel de formatie bezetten.

Via de algemene reserve deze incidentele posten vormen

Oplossingsrichting • Wij snijden nog niet in onherroepelijke voorzieningen maar maken een pas op de plaats in

afwachting van besluitvorming van het Rijk

• Wij verhogen de OZB in 2024 met minimaal het inflatiepercentage dan wel een % welke

genoeg is om het negatieve saldo te dekken Dan wel • Wij houden incidentele middelen Oekraïne achter de hand om onzekerheden/risico Sociaal Domein te kunnen opvangen

• Wij dekken twee incidentele budgetten voor 2024 vanuit de Algemene Reserve: 80 jaar

vrijheid en voorziening personeel

• Wij stellen vanaf begroting 2025 een kerntakenbegroting op vanaf nul indien blijkt dat wij

niet meer structurele middelen ontvangen vanaf 2026

• Wij verhogen de afvaltarieven en riooltarieven in 2024 zodanig dat e.e.a. kostendekkend is

HOE VERDER? Begroting 2024

Vervolg • Vervolgafspraak binnen nu en twee weken • In petit comité (bijvoorbeeld commissie P&C of andere afvaardiging per fractie) in

detail begroting 2024 toelichten, doornemen en oplossingsrichting bespreken

PLANNING Begroting 2024

Raadsproces begroting 2024-2027 Tussentijdse resultaten begroting

5 september 2023

Presentatie begroting

4 of 5 oktober 2023

Commissie P&C

11 oktober 2023

Vragen begroting

17 oktober 2023

Antwoorden begroting

26 oktober 2023

Dialoogvergaderingen

30 en 31 oktober 2023

1e begrotingsbehandeling raad

7 november 2023

2e begrotingsbehandeling raad

9 november 2023

EINDE Begroting 2024