20230711 09c Accountant - Accountantsverslag 2022 definitief.pdf
Tekst van het document
Accountantsverslag 2022 Gemeente EijsdenMargraten
2 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen
Aan de raad van Gemeente Eijsden-Margraten Amerikaplein 1 6269 DA Margraten 23 juni 2023 Referentie: A00652/ACV2022/EK/eve Geachte leden van de raad, Met genoegen presenteren wij u ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2022 van Gemeente EijsdenMargraten. Onze controle is uitgevoerd conform onze opdrachtbevestiging van 8 augustus 2022 met kenmerk A00652/2022/EK/ED/eve. Dit verslag gaat in op de belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening van Gemeente Eijsden-Margraten. De conceptversies van dit verslag hebben wij besproken met de ambtelijke organisatie. Bovendien hebben wij dit accountantsverslag d.d. 20 juni 2023 toegelicht aan de commissie Planning & Control.
Ons accountantsverslag bestaat uit drie onderdelen. Allereerst rapporteren wij over de belangrijkste waarnemingen en overwegingen naar aanleiding van onze controle en uw jaarrekening, waaronder ons oordeel ten aanzien van de rechtmatigheidscontrole, de WNT-verantwoording en de SiSabijlage. In dit accountantsverslag geven wij ook onze visie over de kwaliteit van uw interne beheersing. Hierbij rapporteren wij over de opvolging van onze aanbevelingen uit eerdere rapportages. Bovendien rapporteren wij over de uitkomsten van onze IT-audit.
23/06/2023
Als laatste brengen wij de belangrijkste ontwikkelingen voor uw organisatie in kaart.
Wij danken u voor het vertrouwen dat u het afgelopen jaar in ons als uw externe accountant heeft gesteld. Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de medewerking die we ervaren hebben tijdens onze werkzaamheden. Mocht u in de tussentijd nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.
Hoogachtend, Q-Concepts Accountancy B.V.
Drs. E.E.T.M. Kalnenek RA
3 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Onze belangrijkste boodschappen
Oordeel bij de jaarrekening
1. Onze controle is nagenoeg afgerond - wij zijn voornemens om een goedkeurende controleverklaring te verstrekken De jaarrekeningcontrole is afgerond. Op basis van de verkregen controleinformatie, hebben wij een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de jaarrekening 2022 op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid.
Ontwikkelingen voor uw organisatie
2. De schattingen in de jaarrekening zijn aanvaardbaar
Bijlagen
3. U houdt grip op de verantwoording in het kader van het Sociaal Domein Bestedingen Jeugd, WMO en de PGB’s zijn rechtmatig verantwoord in de jaarrekening. Wij hebben enkele onzekerheden ten aanzien van de feitelijke levering van zorg geconstateerd. Deze onzekerheden hebben geen effect op ons oordeel. 4. De risico’s binnen de grondexploitaties nemen af Voor een overzicht van de belangrijkste mutaties binnen de grondexploitaties wordt verwezen naar pagina 9 van dit accountantsverslag. De resultaatverwachting is verbeterd ten opzichte van vorig jaar. De verwachte risico’s naar de toekomst zijn afgenomen. Alle lopende grondexploitaties hebben een positieve resultaatverwachting. Het vormen van een verliesvoorziening is niet noodzakelijk geacht. 5. Er is sprake van beperkte ongecorrigeerde controleverschillen in de jaarrekening. Ook de gecorrigeerde verschillen zijn beperkt. 6. Begrotingsrechtmatigheid is toereikend toegelicht in de jaarrekening. Er is in tegenstelling tot vorig jaar geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden 7. Wij hebben een onrechtmatigheid geconstateerd naar aanleiding van de controle van de Europese aanbestedingen.
23/06/2023
8. De financiële positie is iets verbeterd, maar er resteren enkele aandachtspunten ten aanzien van enkele kengetallen Uit een analyse van de financiële positie van de gemeente blijkt dat de genormaliseerde financiële positie iets is verbeterd ten opzichte van voorgaand jaar. Er zijn echter wel enkele belangrijke aandachtspunten. In vergelijking met gemeenten in provincie Limburg en gemeenten van vergelijkbare omvang vormen de kengetallen netto schuldquote, solvabiliteit en belastingcapaciteit aandachtspunten. 9. Geen bevindingen ten aanzien van de SiSa-bijlage in de jaarrekening. De WNT-verantwoording is juist en volledig verantwoord in de jaarrekening.
10. Onze rapportages in voorgaande jaren hebben geleid tot concrete acties In voorgaande rapportages (managementletter en accountantsverslag) hebben wij bevindingen en aanbevelingen aan u gerapporteerd. Deze bevindingen en aanbevelingen worden door u samengevat in een tabel, waarbij u de status van de opvolging ervan blijft monitoren. Hierdoor houdt u als organisatie grip op de aanbevelingen van de accountant. We constateren dat van de 6 openstaande aanbevelingen er 1 is opgevolgd ten tijde van de jaareindecontrole. Met de overige aanbevelingen bent u gestart met de opvolging ervan.
4 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening
Ons oordeel bij uw jaarstukken 2022 – er is sprake van beperkte ongecorrigeerde controleverschillen De controle van de jaarrekening 2022 van Gemeente Eijsden-Margraten is nagenoeg afgerond. De controle van de aanbestedingen en de Participatiewet betreffen momenteel de belangrijkste openstaande zaken. Wij verwachten deze spoedig af te kunnen ronden. De reikwijdte van onze controle is ongewijzigd ten opzichte van onze managementletter 2022
Op basis van de huidig verkregen controle-informatie zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken bij de jaarrekening 2022 op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. Deze controleverklaring wordt gedateerd op de dag dat de jaarrekening is goedgekeurd door de gemeenteraad.
Hieruit blijkt dat er naar aanleiding van onze controle sprake is van de volgende getrouwheids- en rechtmatigheidsfouten dan wel onzekerheden: • Aanbestedingsonrechtmatigheid ad € 78.500 (fout met betrekking tot rechtmatigheid); • Niet voldoende kunnen vaststellen dat beschikte zorg feitelijk geleverd is (WMO): € 115.000 (betreft de maximale onzekerheid met betrekking tot rechtmatigheid en getrouwheid) • Niet voldoende kunnen vaststellen dat beschikte zorg feitelijk geleverd is (Jeugd): € 271.000 (betreft de maximale onzekerheid met betrekking tot rechtmatigheid en getrouwheid).
WNT
SiSa Interne beheersing
Voor een overzicht van de gehanteerde materialiteit* en de geconstateerde fouten en onzekerheden tijdens onze controle, verwijzen wij naar onderstaande tabellen.
Fraude(risico’s)
Getrouwheid Oordeel:
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
5.000,0 4.000,0 3.000,0 2.000,0 1.000,0 0,0
goedkeurend
1.983,0 661,0
386,0
0,0
Fouten Tolerantie
Onzekerheden Bevindingen
x € 1.000
23/06/2023
Rechtmatigheid Oordeel: 5.000,0 4.000,0 3.000,0 2.000,0 1.000,0 0,0
goedkeurend
1.983,0
661,0
386,0
78,0
Fouten Tolerantie
Onzekerheden Bevindingen
x € 1.000
* De materialiteit is vastgelegd in het controleprotocol van Gemeente EijsdenMargraten en bedraagt voor fouten 1% van de totale lasten inclusief dotaties reserves en voor onzekerheden 3%.
5 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Reikwijdte van onze controle Reikwijdte van onze controle
Oordeel bij de jaarrekening
De reikwijdte van de controle zo ontworpen controle. dat er voldoende wordt betrekking tot uw jaarrekening, ondersteuning van eenis kwalitatieve In het controle-informatie auditplan hebben wij verkregen afsprakenmet met u gemaakt over de reikwijdte van de controle. Wij ter ondersteuning van een kwalitatieve controle. In de managementletter hebben wij onze reikwijdte en controleaanpak reeds toegelicht. bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting De definitieve reikwijdte van de controle is gelijk aan die in de managementletter. Onderstaand hebben wij nogmaals de samenvatting van opgenomen. de reikwijdte van onze controle opgenomen.
De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende controle-informatie wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter
Oordeel
.
Jaarrekening Jaarstukken Gemeente EijsdenMargraten
WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Jaarverslag
Jaarrekening
Bijlagen Programmaverantwoording
Paragrafen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij, op basis van onze kennis over de jaarrekening, vast dat deze in overeenstemming zijn met de jaarrekening
23/06/2023
Balans + toelichting
Overzicht van baten en lasten + toelichting
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
6 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Onzekerheden binnen het Sociaal Domein hebben geen effect op ons oordeel Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
U heeft, net als over 2021, aandacht besteed aan de verantwoording van de bestedingen in het kader van het Sociaal Domein. De door u verrichte werkzaamheden in dit kader leiden ertoe dat wij beperkte fouten of onzekerheden rapporteren ten aanzien van de verantwoorde bestedingen binnen het Sociaal Domein. Hieronder hebben wij een opsomming van de werkzaamheden opgenomen en onze conclusies daarbij.
Geen fouten, beperkte onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de bestedingen in het kader van de WMO De controlemix ten aanzien van de WMO-bestedingen bestonden uit procesgerichte en gegevensgerichte werkzaamheden, te weten: • Interne controlewerkzaamheden op clientdossiers ter bepaling van het recht op zorg, de juistheid van de kosten alsmede het aspect feitelijke levering van zorg; • Aansluiting verantwoorde WMO-bestedingen in financiële administratie met de subadministratie en de bestedingen volgens de opgave van Zorglokaal, voorzien van een controleverklaring; • Aansluiting tussen de financiële administratie en de productieverantwoordingen / controleverklaringen van individuele WMO zorgaanbieders Begeleiding en Hulp bij het Huishouden. Deze werkzaamheden leveren een maximale onzekerheid op van afgerond € 115.000. Dit betreffen bestedingen bij zorgaanbieders waar geen controleverklaring bij de productieverantwoording was bijgevoegd. Deze onzekerheid nemen wij mee in onze foutenevaluatie.
Eveneens geen fouten en beperkte onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de Jeugd-bestedingen Onze werkzaamheden met betrekking tot de verantwoorde Jeugd-bestedingen bestonden louter uit gegevensgerichte werkzaamheden, te weten: • Aansluiting verantwoorde Jeugd-bestedingen in financiële administratie met subadministratie; • Review van de werkzaamheden van Deloitte m.b.t. de Jeugdverantwoording Zuid-Limburg. Deze werkzaamheden zijn gebaseerd op het Controleprotocol centrumregeling Jeugdzorg Zuid-Limburg en onze controle-instructies die wij in dit kader aan Deloitte hebben verstuurd; • Aansluiting maken tussen de financiële administratie en productieverantwoordingen, voorzien van controleverklaringen dan wel bestuursverklaringen van individuele Jeugdzorgaanbieders. Deze werkzaamheden leiden tot een maximale onzekerheid van afgerond € 270.000. Dit betroffen allen aanbieders met een totale ‘productie’ lager dan € 300.000, waarvoor door centrumgemeente Maastricht geen controleverklaring bij de productieverantwoording vereist is. Dit bedrag nemen wij mee in onze analyse van fouten en onzekerheden. Wij merken in dit kader op dat gemeente Eijsden-Margraten in 2022 diverse aanvullende werkzaamheden heeft verricht om de feitelijke levering van zorg vast te stellen. De werkelijke onzekerheid ligt daardoor lager dan de hierboven gerapporteerde onzekerheid.
Aangezien deze maximale onzekerheden ruim onder onze goedkeuringstolerantie blijft, hebben deze geen impact op onze controleverklaring.
7 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Begrotingsrechtmatigheid
Onzekerheden binnen het Sociaal Domein hebben geen effect op ons oordeel Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
Geen fouten en onzekerheden meer ten aanzien van de verantwoorde PGB lasten Wij hebben kennis genomen van de verantwoordingen van de SVB inzake de zogenaamde “Trekkingsrechten PGB” (WMO en Jeugdwet). Hierin doet de SVB een uitspraak over de bevindingen van de auditdienst van de SVB ten aanzien van de fouten in de verrichte controles rondom de PGB’s. Door de SVB zijn slechts beperkte fouten geconstateerd. Net als in 2021 is gebleken dat gemeenten en hun accountants kunnen steunen op deze verantwoordingen van de SVB. Hierbij bevelen wij wel aan om, conform de SDO-notitie hieromtrent, als gemeente aanvullende werkzaamheden te verrichten ten aanzien van de prestatielevering van de verantwoorde PGBbestedingen.
Financiële positie
8 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Resultaten bedrijfsvoering
Fysiek domein
Begrotingsrechtmatigheid
Financiële positie
Schattingen sociaal domein zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening dient het college belangrijke schattingen aangaande de verslaggeving toe te passen en toe te lichten. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2022 beoordeeld en hebben geconcludeerd dat deze zijn gebaseerd op consistente toepassing van uitgangspunten en aannames.
Jaarrekening De onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering ten aanzien van de schattingen binnen het Sociaal domein, waarbij de aanvaardbare bandbreedte, gebaseerd op materialiteitsoverwegingen er als volgt uit ziet:
WNT
SiSa Interne beheersing
Schattingspost
Oordeel
Toelichting De nog te betalen kosten zijn bepaald op basis van de opgaven (productieverantwoordingen met controleverklaringen dan wel bestuursverklaringen) van de zorgverleners en de afloop van de balanspositie in 2022. Het verschil tussen deze opgaven en de reeds in de administratie verantwoorde lasten zijn als kortlopende schuld verantwoord op de balans.
Fraude(risico’s) Nog te betalen zorgkosten
controleverschil
optimistisch
evenwichtig
23/06/2023
voorzichtig
Bijlagen
controleverschil
Ontwikkelingen voor uw organisatie
9 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Financiële positie
Begrotingsrechtmatigheid
Resultaten bedrijfsvoering
De grondexploitaties zijn juist gewaardeerd - risico’s naar de toekomst zijn zeer beperkt Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
De grafiek hiernaast toont de ontwikkeling binnen de grondexploitaties. De grondexploitaties van Gemeente Eijsden-Margraten zijn geactualiseerd op basis van gedegen interne analyses. Actualisatie van de grondexploitaties door de raad vindt gelijktijdig met vaststelling van de jaarrekening plaats.
Tabel: financiële kerncijfers grondexploitaties 2022 vs. 2021
Bedragen x EUR 1.000 1.000
Uit de jaarrekening blijkt dat de totale boekwaarde daalt ten opzichte van 2021. De boekwaarde is zelfs negatief. Dit is het gevolg van het feit dat de in 2022 gerealiseerde baten (€ 1.590.000) de gerealiseerde lasten (€ 539.000) overstijgen. De grondverkopen zijn gerealiseerd binnen diverse projecten.
600
Enkel positieve resultaten binnen uw grondexploitaties Zoals zichtbaar is in de grafiek hiernaast stijgt de resultaatverwachting van de grondexploitaties. Alle exploitaties hebben een positieve resultaatverwachting. Als gevolg daarvan is ten aanzien van de projecten Karreweg fase II en Mheerderweg Noord tussentijds winst genomen ter hoogte van € 128.000 (gezamenlijk), een en ander conform de volgens het BBV geldende ‘Percentage of Completion’ methode. De hierboven genoemde winstneming in 2022 heeft ook betrekking op deze projecten. Er is geen sprake van een verliesvoorziening, aangezien alle projecten een positieve resultaatverwachting hebben.
780
800
508 429
400
200 -
-
-
-
-
-200 -271 -400
2022
23/06/2023
2021
10 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening WNT
SiSa Interne beheersing
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Financiële positie
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In onderstaande tabel zijn onze bevindingen weergegeven. Wij merken op dat deze paramaters niet expliciet worden toegelicht in de jaarstukken. Wij bevelen u aan om hier in de toekomst rekening mee te houden. Schattingspost
Oordeel
Toelichting
Gehanteerde rekenrente
Het college rekent binnen de grondexploitaties met een toekomstige rekenrente, die is gebaseerd op de werkelijke gemiddelde rekenrente gebaseerd op de huidige leningenportefeuille.
Kostenstijging
De verwachte kosten binnen de grondexploitatie zijn gebaseerd op gedetailleerde ramingen. Hierbij wordt rekening gehouden met de verwachte kostenstijgingen, mede in relatie tot de recentelijke kostenstijgingen in de markt. Wij zijn van mening dat bij Gemeente Eijsden-Margraten sprake is van een evenwichtige inschatting.
Opbrengststijging
Gehanteerde programmering
Het college rekent waar van toepassing met een opbrengstenstijging in de projecten. De verwachte opbrengsten zijn gebaseerd op contracten enerzijds en door het college vastgestelde grondprijzen anderzijds.
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele marktomstandigheden, interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn veelal gebaseerd op marktinformatie, taxaties of onderliggende contracten. Wij achten voor 2022 de gehanteerde prijsstelling, zoals opgenomen in de door ons gecontroleerde projecten, voldoende onderbouwd (zie ook hierboven). Tijdens de controle van de grondverkopen hebben we geconstateerd dat de gerealiseerde prijzen overeenkwamen met de vastgestelde grondprijzen.
Bijlagen Verkoopprijzen
controleverschil
optimistisch
evenwichtig
voorzichtig
controleverschil
23/06/2023
Begrotingsrechtmatigheid
Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig
Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Resultaten bedrijfsvoering
11 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Rechtmatigheid
Financiële positie
De jaarrekening voldoet aan het BBV – beperkte controleverschillen zijn vrijwel allemaal gecorrigeerd Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld. Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2022 aanvaardbaar zijn en de gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria geschikt. Bij onze controle hebben wij slechts een beperkt aantal bevindingen geconstateerd. Het feit dat sprake is van beperkte controleverschillen, geeft een indicatie dat de financiële administratie en het afsluitingsproces op een goede wijze zijn ingericht en uitgevoerd. Dit is een compliment voor de inzet en werkzaamheden van de betrokken medewerkers tijdens de jaarafsluiting.
12 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Rechtmatigheid
Financiële positie
Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2022 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen met de bijbehorende motivering. Schattingspost
Oordeel
Toelichting
We hebben de waardering van uw financiële vaste activa in detail gecontroleerd. Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van de financiële vaste activa evenwichtig tot stand zijn gekomen.
Waardering (im)materiële vaste activa
We hebben vastgesteld dat Gemeente Eijsden-Margraten de nota activabeleid heeft nageleefd. De gehanteerde afschrijvingspercentages zijn afgestemd op de economische levensduur van de (im)materiële vaste activa en daarmee aanvaardbaar. Er zijn daarnaast geen indicaties op bijzondere waardeverminderingen van materiële vaste activa. Wij hebben vastgesteld dat de gehanteerde uitgangspunten evenwichtig zijn.
Waardering debiteuren
Debiteuren zijn juist gewaardeerd in de jaarrekening. De omvang van de voorzieningen voor oninbaar geachte debiteuren is op consistente wijze bepaald. De waardering van de uitkeringsdebiteuren zal in 2022 op basis van een integrale dossiercontrole worden herijkt.
Aan de voorzieningen liggen actuele beheerplannen aan ten grondslag. De voorziening “pensioenen voormalige en huidige wethouders” ultimo 2022 is daarnaast onderbouwd met actuele actuariële berekeningen die zijn gemaakt door een externe serviceorganisatie. Per saldo zijn beide voorzieningen gelijk gebleven. Er is een verschuiving zichtbaar tussen de voorziening van huidige wethouders naar de voorziening van voormalige wethouders. De voorzieningen zijn volledig gevormd.
Jaarrekening Waardering financiële vaste activa
WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie
Voorzieningen
Bijlagen Controleverschil
Optimistisch
Evenwichtig
Voorzichtig
Controleverschil
23/06/2023
13 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel Jaarrekening WNT
SiSa
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Rechtmatigheid
Financiële positie
Baten, lasten en balansmutaties zijn rechtmatig verantwoord in de jaarrekening Begrotingsrechtmatigheid Een onderdeel van onze rechtmatigheidscontrole betreft de naleving van het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen zijn in sommige gevallen onrechtmatig. Op basis van de Financiële verordening informeert het college de raad als ze verwacht dat de lasten van een programma de geautoriseerde lasten dreigen te overschrijden, de investeringsuitgaven van een investeringskrediet het geautoriseerde investeringskrediet dreigen te overschrijden, of de baten van een programma de geautoriseerde baten dreigen te onderschrijden.
Controle van de Europese aanbestedingen levert een onrechtmatigheid op De controle van de aanbestedingen is gebaseerd op de door de ambtelijke organisatie intern uitgevoerde spend analyse over de jaren 2019 tot en met 2022. Deze is net als in 2021 zeer gedegen voorbereid. Naar aanleiding van de verrichte controlewerkzaamheden hebben wij een enkele onrechtmatigheid geconstateerd. Dit betreft een in 2021 geconstateerde onrechtmatigheid ten aanzien het niet aanbesteden van veegwerkzaamheden, die eveneens doorwerkt in 2022.
Wij hebben geconstateerd dat er in de jaarrekening (in het hoofdstuk “Rechtmatigheid”) een gedegen analyse is opgenomen van de budgetoverschrijdingen per programma, inclusief conclusievorming ten aanzien van de rechtmatigheid van de overschrijdingen. Binnen het programma 4 Wonen en Mobiliteit is sprake van een overschrijding van € 620.000. Deze worden voor een belangrijk deel gedekt door hoger opbrengsten. Ook ten aanzien van programma 5 Bestuur & Bedrijfsvoering is sprake van een begrotingsoverschrijding van € 1.123.000. Deze heeft met name betrekking op de extra dotatie aan de voorziening voormalig wethouders. Deze overschrijding is niet onrechtmatig.
We verrichten enkel werkzaamheden om vast te stellen dat de Europese aanbestedingen rechtmatig hebben plaatsgevonden. Deze werkzaamheden richten zich op de juistheid (zijn de Europese aanbestedingen rechtmatig doorlopen) en volledigheid (zijn alle opdrachten Europees, die ook aanbesteed hadden moeten worden) van de Europese aanbestedingen. We hebben geen werkzaamheden verricht ten aanzien van het voldoen aan het eigen inkoop- en aanbestedingsbeleid.
Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
Als gevolg hiervan zijn de begrotingsoverschrijdingen niet onrechtmatig. Wij kunnen ons vinden in de conclusievorming door het college.
23/06/2023
14 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Resultaten bedrijfsvoering
Fysiek domein
Rechtmatigheid
Financiële positie
De financiële positie is licht verbeterd, maar er resteren belangrijke aandachtspunten Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
Jaarrekening WNT
SiSa Interne beheersing Fraude(risico’s)
Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
In de grafiek op de volgende pagina is een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van Eijsden-Margraten moeten worden opgenomen. Uit het overzicht blijkt dat de financiële positie van Eijsden-Margraten ten opzichte van 2021 iets verbeterd is. We signaleren nog wel enkele belangrijke aandachtspunten.
De ratio’s hebben wij afgezet tegen de ratio’s over 2021, maar ook tegen de cijfers van gemeenten met een vergelijkbaar aantal inwoners en de provincie Limburg (situatie 2021). Onze belangrijkste observaties ten aanzien van de ratio’s zijn: • De (gecorrigeerde) netto schuldquote ligt hoger in vergelijking met gemeenten van vergelijkbare omvang (25.000-35.000 inwoners) en in vergelijking met het gemiddelde in de provincie Limburg. Hoe lager de netto schuldquote, hoe beter de financiële positie is. Ten opzichte van 2021 is de netto schuldquote gestegen. Een relatief hoge netto schuldquote impliceert dat Gemeente Eijsden-Margraten minder financieel wendbaar is. • In vergelijking met de andere gemeenten in Nederland en de gemeenten in de provincie Limburg is de solvabiliteit lager. Een solvabiliteit van minder dan 20% wordt getypeerd als risicovol. Het toont aan dat EijsdenMargraten moeite ervaart om aan haar financiële verplichtingen op de (middel)lange termijn te voldoen. Dit is naar onze mening het belangrijkste aandachtspunt voor Eijsden-Margraten met het oog op de financiële positie. De solvabiliteit is wel iets gestegen ten opzichte van 2021. • Het relatieve belang van de grondexploitaties in de totale exploitatie van de gemeente is gedaald. Een laag percentage is positief, aangezien
•
•
verondersteld wordt dat met grondexploitaties verhoogde risico’s gepaard gaan. De belastingcapaciteit kan eveneens getypeerd worden als risicovol. Deze is verbeterd ten opzichte van 2021, maar nog wel hoger in vergelijking met gemeenten met een vergelijkbare omvang en met andere gemeenten in Limburg. Een percentage meer dan 100% geeft aan dat er geen mogelijkheid is eventuele (structurele) tekorten in de begroting te dekken met hogere belastingtarieven. De structurele exploitatieruimte is in vergelijking met 2021 aanzienlijk verbeterd met een stijging van afgerond 1% naar afgerond 4%. Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Het percentage over 2022 ligt ook hoger dan het gemiddelde van andere gemeenten in Limburg over 2021.
Voor meer achtergrond bij de berekening van de kengetallen en de risicogradaties verwijzen wij naar de paragraaf Weerstandsvermogen in uw jaarstukken, waar deze zaken helder uiteen zijn gezet. Wij bevelen nog wel aan in toekomstige jaarstukken een betere analyse op te nemen van de onderlinge samenhang tussen de kengetallen. Hiermee stijgt de informatiewaarde van de gepresenteerde kengetallen.
15 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen
Detailbevindingen jaarrekening
Sociaal domein
Fysiek domein
Resultaten bedrijfsvoering
Financiële positie
Rechtmatigheid
Financiële kengetallen
Oordeel bij de jaarrekening
140,0%
Oordeel
120,0%
Jaarrekening 100,0%
WNT
SiSa
80,0%
Interne beheersing Fraude(risico’s)
60,0% 40,0%
Ontwikkelingen voor uw organisatie
20,0% 0,0%
Bijlagen
23/06/2023
Netto schuldquote
Netto schuldquote gecorrigeerd
Solvabiliteit
Grondexploitatie
Belastingcapaciteit
Structurele exploitatieruimte
Eijsden-Margraten 2022
124,0%
112,0%
17,0%
0,0%
118,0%
4,0%
Eijsden-Margraten 2021
117,0%
105,0%
15,0%
1,0%
122,0%
1,0%
Gemeenten 25.000-35.000 inwoners 2021
43,5%
38,4%
37,0%
8,5%
102,5%
2,9%
Provincie Limburg 2021
47,0%
39,2%
34,2%
2,4%
103,3%
3,0%
16 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
De bezoldiging van uw topfunctionarissen (WNT) is juist en volledig verantwoord Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNT-verantwoording in uw jaarstukken. Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
Jaarverslag Jaarrekening
WNT
Aantal topfunctionarissen
U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2022. In 2021 waren dat er eveneens twee.
Controleverklaring Gemeente Eijsden-Margraten bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een nieuwe WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2022 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.
SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
Aard dienstverband
Ontslagvergoeding
De griffier en gemeentesecretaris hebben beiden een arbeidsovereenkomst.
U heeft in 2022 geen ontslagvergoedingen uitgekeerd.
Wilt u meer weten over https://www.topinkomens.nl
de
WNT?
Kijkt
u
dan
op:
17 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
Geen bevindingen in de Sisa-bijlage Geen bevindingen in de SiSa-bijlage Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage. Op de volgende pagina hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering in jaarrekening 2022 weergegeven.
Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022 zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de reguliere jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • € 12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1.000.000; • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. In de tabel op de volgende pagina hebben wij onze bevindingen opgenomen naar aanleiding van de controle van de SiSa-bijlage.
Rapportering over Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O) De Nota Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2022 schrijft voor dat de accountant de opzet, bestaan en werking van het beleid tegen misbruik en oneigenlijk gebruik van de Tozo van een gemeente toetst en hierover rapporteert in het verslag van bevindingen over 2022. Ten aanzien hiervan merken wij op dat Gemeente Eijsden-Margraten de uitvoering en verantwoording van de Tozo-regeling heeft uitbesteed aan Gemeente Maastricht. Uit inlichten van de controlerend accountant van Gemeente Maastricht hebben wij vastgesteld dat er sprake is van een M&Obeleid, waaronder een plan van aanpak met betrekking tot de opvolging van signalen vanuit het Inlichtingenbureau.
18 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
Reikwijdte onze controle Toelichting opvan SiSa-bijlage 2022 (1) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter Naam specifieke uitkering Totalecontrole-informatie fout of Totale omvang Toelichting onzekerheid van de foutmet of deu gemaakt fout/onzekerheid ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken over de reikwijdte van de controle. Wij perisspecifieke bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk aan die in hetonzekerheid auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting uitkering (in *€ 1.000) opgenomen. JenV . A15 – Regeling eenmalige specifieke uitkering gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers 2022 en 2023
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
JenV A16 – Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
JenV A18B – Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
FIN B2 - Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
FIN C55 – Aanpak energiearmoede
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
FIN C56 - Regeling huisvesting aandachtsgroepen
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
BZK C62 – Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en gedupeerden door de toeslagenaffaire.
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
OCW D8 – Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
OCW D14 – Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
IenW E3 – Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
IenW E27B – Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
IenW E84 – Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
19 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Reikwijdte onze controle Toelichting opvan SiSa-bijlage 2022 (2) De reikwijdte van de controle is zo ontworpen dat er voldoende wordt verkregen met betrekking tot uw jaarrekening, ter Naam specifieke uitkering Totalecontrole-informatie fout of Totale omvang Toelichting onzekerheid van de foutmet of deu gemaakt fout/onzekerheid ondersteuning van een kwalitatieve controle. In het auditplan hebben wij afspraken over de reikwijdte van de controle. Wij perisspecifieke bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk aan die in hetonzekerheid auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting uitkering (in *€ 1.000) opgenomen. SZW . G2 – Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2022
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
SZW G3 – Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2022
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
WNT
SZW G4 - Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2022
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
SiSa
SZW G10 – Wet inburgering 2021_gemeentedeel 2022
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
Interne beheersing
SZW G12 – Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
SZW G13 – Onderwijsroute 2022_gemeentedeel
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
VWS H4 - Regeling specifieke uitkering stimulering sport
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
VWS H8 – Regeling Sportakkoord 2020-2022
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
VWS H12 – Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
VWS H25 – Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)
N.v.t.
N.v.t.
Niet van toepassing
Oordeel
Jaarverslag Jaarrekening
Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
20 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Oordeel
Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa Interne beheersing
Bevindingen en aanbevelingen uit onze managementletter hebben geleid tot concrete acties Status bevindingen en aanbevelingen voorgaand jaar In voorgaande rapportages (managementletter en accountantsverslag) hebben wij bevindingen en aanbevelingen aan u gerapporteerd. Deze bevindingen en aanbevelingen worden door u samengevat in een tabel, waarbij u de status van de opvolging ervan blijft monitoren. Aandachtspunten met betrekking tot de interne beheersing worden ook opgenomen in het interne controleplan. Hierdoor houdt u als organisatie grip op de aanbevelingen van de accountant. Van de 6 processen/onderwerpen waarbij vorig jaar bevindingen zijn geconstateerd, heeft u per heden van 1 proces/onderwerp de bevindingen opgevolgd. Daarnaast bent u met de overige aanbevelingen gestart met de opvolging ervan. Wij verwijzen naar bijlage ‘Status bevindingen / aanbevelingen rapportages voorgaande jaren’ voor de gedetailleerde status van de openstaande bevindingen en aanbevelingen.
Fraude(risico) Ontwikkelingen voor uw organisatie Bijlagen
23/06/2023
Wij hebben de status in kaart gebracht met behulp van de controlememoranda per proces van uw verbijzonderde interne controlefunctie (hierna: ‘VIC’), de bespreking hiervan met uw adviseur AO/IC en de uitgevoerde werkzaamheden tijdens de interim-controle 2022 en jaareindecontrole 2022.
IT audit Artikel 2:393, lid 4 BW vereist dat we een reflectie geven op de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking voor zover deze relevant is voor de jaarrekeningcontrole. Bij onze IT-audit controleren wij de betrouwbaarheid en continuïteit van de kritische applicaties (zoals Key2Financien) voor de jaarrekeningcontrole inclusief de relevante IT infrastructuur en databases. Wij hebben geen zaken aan u te melden die een impact hebben op onze jaarrekeningcontrole. In de bijlagen hebben wij een update opgenomen van de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de IT audits van voorgaande jaren en de opvolging van deze punten per heden.
21 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening
Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Op basis van onze frauderisicobeoordeling hebben wij de volgende controlewerkzaamheden uitgevoerd: •
Oordeel
Jaarverslag Jaarrekening WNT SiSa
• • •
Interne beheersing
•
Fraude(risico) •
Ontwikkelingen voor uw organisatie
• •
Risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid zijn afgezet tegen de kans en de impact (enkel voor de risicovolle processen vanuit het oogpunt van de accountantscontrole). Frauderisico’s onder de aandacht gebracht bij de ambtelijke organisatie en uw VIC-functie. Kennisnemen van de door u geactualiseerde frauderisicoanalyse. Beoordeeld of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding gaven tot een verhoogd risico. Beoordeeld of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties. Controle van ongebruikelijke boekingen (boekingen buiten het normale proces om) in uw administratie (memoriaalboekingen). Controle van het gunningsproces van inkoopen aanbestedingstransacties. Controle van uitgaande betalingen.
Bijlagen Uit bovenstaande voortgekomen.
23/06/2023
werkzaamheden
zijn
geen
bijzonderheden
Beheersing van frauderisico’s krijgt aandacht. U beschikt over een frauderisicoanalyse Wij hebben naast onze eigen werkzaamheden tevens beoordeeld in hoeverre het frauderisico intern beheerst wordt. De uitkomsten zijn onderstaand opgenomen: Aspect
Oordeel
Bewustzijn
Er is voldoende aandacht binnen de organisatie voor het risico op fraude.
Risicoanalyse
De gemeente beschikt over een frauderisicoanalyse. Hiermee is uw gemeente verder dan de meeste andere gemeenten van uw omvang. Dat is een positieve ontwikkeling.
Preventieve maatregelen
In de eerste lijn zijn in opzet over het algemeen voldoende richtlijnen en functiescheidingen aanwezig om een fraude van materieel belang te voorkomen.
Detectieve maatregelen (controle door de VIC)
Er zijn in 2022 enkele controlewerkzaamheden, gericht op fraude, uitgevoerd door uw organisatie.
22 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen
23/06/2023
Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie (1/3) Wijzigingen in de controleverklaring Gebruikers van jaarrekeningen vragen zich al langere tijd af welke werkzaamheden accountants uitvoeren op het gebied van fraude en continuïteit bij de controle van jaarrekeningen. Ook is er bij andere belanghebbenden een toenemende behoefte aan transparantie in zowel de jaarrekening als het jaarverslag over deze onderwerpen. Dit heeft ertoe geleid dat de controlestandaarden op deze gebieden zijn uitgebreid en in de controleverklaring bij de jaarrekening van uw gemeente twee nieuwe secties zijn opgenomen, te weten: • Controleaanpak frauderisico’s • Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie
Om gemeenten meer richting te geven aan de inrichting van het control framework en de keuzes die hierbij gemaakt kunnen worden, heeft de commissie BADO een handreiking opgesteld voor het ontwikkelen van interne controle frameworks bij gemeenten. De handreiking geeft gemeenten op hoofdlijnen inzicht in hoe ze kunnen nadenken over het voor hen meest passende interne controleraamwerk. De notitie is hier te downloaden. De commissie BADO zal naar aanleiding van deze notitie bezien of een inventarisatie van best practices kan worden gemaakt, zodat aan hand van praktijkvoorbeelden meer diepgang gegeven kan worden aan de verdere uitwerking en toepassing van een control framework.
In deze secties is specifiek ingegaan welke risico’s wij zien ten aanzien van beide onderwerpen, alsmede welke controlewerkzaamheden wij hebben uitgevoerd om deze risico’s af te dekken. Waar nodig hebben wij in onze controleverklaring verwezen naar toelichtingen over deze onderwerpen in het jaarverslag en/of de jaarrekening.
Invoering Omgevingswet een feit Na een invoeringsproces dat enkele jaren heeft geduurd, is de Omgevingswet dan toch een feit. Op 14 maart 2023 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Hiermee is er duidelijkheid gekomen over de invoeringsdatum en ook geborgd dat gemeenten voldoende voorbereidingstijd hebben.
Handreiking Uniform Control Framework Veel gemeenten zijn bezig om de interne beheersing binnen de organisatie verder te ontwikkelen en uit te bouwen. Een vorm waarin dit gedaan kan worden is het control framework. De directe aanleiding om het control framework verder te ontwikkelen is de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.
Om gemeenten te ondersteunen bij de invoering van de Omgevingswet, heeft de VNG een zogenaamde self-assessment gelanceerd onder de naam Klaar voor de Start. Aan de hand van een aantal stellingen langs negen thema’s krijgt u inzicht waar uw gemeente staat richting inwerkingtreding van de Omgevingswet, maar ook voor de periode daarna. Het self-assessment kunt u hier vinden.
23 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen
Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie (2/3) Adviesrapport “Elke regio telt” uitgebracht Drie adviesraden, te weten de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) hebben een adviesrapport uitgebracht onder de naam ‘Elke regio telt’. Dit rapport staat stil bij regionale verschillen in welvaart en welzijn en de rol die de overheid daarbij speelt. Om de onwenselijke brede welvaartsverschillen in Nederland tegen te gaan, adviseren de raden het volgende: • Herijk de reguliere beleids- en investeringslogica van het Rijk, door het rijksbeleid te richten op brede welvaart in álle regio’s en het mogelijk maken om budgetten te bundelen. • Investeer in langjarige en substantiële programma’s voor regionale ontwikkeling, door regio’s kansenagenda’s te laten ontwikkelen voor een grotere brede welvaart en als rijksoverheid langjarige investeringsbudgetten beschikbaar te stellen. • Werk aan een vitale relatie tussen regio’s en de rijksoverheid door te werken aan een modern spreidingsbeleid en het realiseren van vertegenwoordiging van regio’s bij het Rijk en van de rijksoverheid in regio’s De uitkomsten van dit adviesrapport kunnen mogelijk een belangrijk effect hebben op uw regio en de herziening van de financiële verhoudingen vanaf 2026.
Het kabinet heeft aangegeven om nog voor het zomerreces een reactie naar de Kamer te sturen. Het adviesrapport kunt u hier vinden.
23/06/2023
Aanpassingen in Notitie Overhead De Notitie Overhead van de commissie BBV is geactualiseerd. Een belangrijke aanpassing is de definitie van het begrip overhead zelf. Ook zijn er voorbeelden toegevoegd die antwoord geven op actuele vraagstukken. Het concept van de notitie is inmiddels voorgelegd ter consultatie via de website van de commissie BBV. De definitieve versie van de notitie verschijnt naar verwachting eind juni 2023 en wordt van toepassing met ingang van de begroting 2024. De concept Notitie kunt u hier vinden. Duurzaamheidsverslaggeving is onderweg Het thema duurzaamheid wordt steeds belangrijker in de jaarverslagen van overheden en organisaties. Hierbij speelt het begrip ESG een belangrijke rol. Hierbij staat ESG voor Environment, Social en Governance. Voor uw gemeente kunnen bijvoorbeeld ESG-normen worden gebruikt om te meten hoe duurzaam en maatschappelijk verantwoord uw gemeente is. Dit kan bijvoorbeeld omvatten hoe de gemeente omgaat met klimaatverandering, hoe ze de leefkwaliteit verbetert voor haar inwoners, hoe transparant en effectief de gemeentelijke bestuursstijl is, en hoe ze omgaat met diversiteit en inclusie. Duurzaamheidsinformatie in jaarverslagen van grote bedrijven moet vanaf 2025 getoetst worden door accountants (op basis van de zogeheten Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD)).
Het is onze verwachting dat de CSRD binnen afzienbare tijd ook van toepassing wordt voor maatschappelijke organisatie, zoals gemeenten. Graag gaan wij de komende jaren, als onderdeel van onze dienstverlening, met u in overleg wat dit voor uw gemeente betekent met als doel om de organisatie klaar te maken voor de verplichting tot duurzaamheidsverslaggeving.
24 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Actuele ontwikkelingen met effect op uw organisatie (3/3) Notitie Specifieke uitkeringen met een gering bedrag Door de forse toename van het aantal specifieke uitkeringen moeten gemeenten en provincies steeds meer gegevens vastleggen, waarbij iedere specifieke uitkering weer andere eisen stelt. De toegenomen verantwoordings-eisen belasten ook de jaarrekeningcontrole. Voor de accountant wordt het steeds moeilijker om de controleactiviteiten uit te voeren binnen een beperkt tijdsbestek. Iedere te controleren specifieke uitkering verhoogt eveneens de controlekosten.
Rechtmatigheidsverantwoording Impact op uw organisatie Speerpunten Bijlagen
Daarom heeft de commissie BADO de Notitie Specifieke uitkeringen met een gering bedrag opgesteld. In deze notitie wil de commissie een handreiking doen, over hoe de administratieve en controlelasten bij specifieke uitkeringen met een gering bedrag beperkt kunnen worden. De handreiking heeft (nog) geen werkingskracht, maar wordt naar verwachting wel betrokken bij het herzien van de Financiële Verhoudingenwet in 2024. U kunt de notitie hier vinden. Handreiking Continuïteit Bij het opstellen en presenteren van de financiële overzichten moet het college inzicht geven in gebeurtenissen of omstandigheden die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de financiële positie. Vaak gebeurt dit in de paragraaf Weerstandsvermogen De gemeenteraad zal ten minste twee keer per jaar, bij de begrotingsbehandeling en bij de vaststelling van de jaarrekening, aandacht schenken aan de (ontwikkeling) van de financiële positie van de gemeente. Op welke wijze de accountant inspeelt op de geschiktheid van de door het college gehanteerde veronderstellingen voor het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie, is een kwestie van professionele oordeelvorming
23/06/2023
en wordt aangepast aan de specifieke omstandigheden en complexiteit van de controle. Bij een verhoogd risico dat de financiële positie niet toereikend is om de financiële risico’s op te vangen, zijn redelijkerwijs meer werkzaamheden noodzakelijk. Omdat deze uitgangspunten niet concreet zijn, heeft de commissie BADO de Notitie Continuïteit uitgebracht. Deze notitie is bedoeld ter ondersteuning van raad, college en accountants bij het verkrijgen van inzicht dat de jaarrekening geeft in de financiële positie. U kunt de notitie hier vinden.
25 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen Materialiteit Communicatie Status opvolging aanbevelingen
Update over onze communicatie met u Als Qconcepts vinden wij het van belang u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste voorwaarden en aandachtspunten van de controle hebben gerapporteerd. Deze hebben we opgenomen in onderstaande tabel. Vereiste communicatie op grond van onze controlestandaarden Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant
Bevestiging van de onafhankelijkheid van Qconcepts
Managementletter
Accountantsverslag
Eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening
Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring
Standpunt van de accountant over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Gecorrigeerde en niet gecorrigeerde afwijkingen
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de entiteit
Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s
23/06/2023
Planning
26 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen
Onze onafhankelijkheid is gewaarborgd Conform onze beroeps- en gedragsregels dient een accountant bij de uitvoering van zijn werkzaamheden onafhankelijk te zijn van zijn cliënt. Deze regels hebben zowel betrekking op de soort dienstverlening als de persoon die de dienstverlening uitvoert. De regels zijn daarnaast afhankelijk van de omvang en de soort klant. Qconcepts heeft deze regels ook geïncorporeerd in haar beleid en bedrijfsvoering. Wij hebben gedurende het jaar geen onafhankelijkheidsissues geconstateerd en bevestigen dat we deze onafhankelijkheidsvereisten hebben nageleefd.
Urenbesteding PM
Materialiteit Gepland
Gerealiseerd
Partner
100
PM
Manager
80
PM
Senior Professional
160
PM
Totale uren
340
PM
Communicatie Status opvolging aanbevelingen
23/06/2023
27 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Status bevindingen / aanbevelingen rapportages voorgaande jaren Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen Materialiteit Communicatie Status opvolging aanbevelingen
Aspect
Bevinding en opvolging
Aspect
Bevinding en opvolging
Aanbestedingen
Bevinding/aanbeveling ML/ACV 2020 en eerder De werkzaamheden rondom aanbestedingen zijn belangrijk met het oog op de rechtmatigheidsverantwoording. Wij signaleren enkele aandachtspunten. Wij adviseren u zorg te dragen dat deze controle tijdig en overeenkomstig de SDO-notitie ‘Uitvoering van de controle op aanbestedingsrechtmatigheid’ wordt uitgevoerd. Daarnaast adviseren wij u om, mede gezien de complexiteit, een 4-ogen principe toe te passen bij deze controle. Als laatste bevelen wij aan om deze spend analyse ten minste tweemaal per jaar uit te voeren.
Uitwerking normen- en toetsingskader
Bevinding/aanbeveling ML/ACV 2020 en eerder Het normenkader is niet uitgewerkt in een toetsingskader. Wij bevelen u aan om ervoor zorg te dragen dat het normenkader volledig wordt uitgewerkt in een toetsingskader en dat jaarlijks wordt getoetst of aan de geldende wet- en regelgeving wordt voldaan. Dit is tevens van belang in het kader van de ontwikkeling om te komen tot een rechtmatigheidsverantwoording.
Opvolging Tijdens de jaarrekeningcontrole 2021 en de interimcontrole 2022 hebben wij van u de spendanalyse ontvangen en beoordeeld. Wij zien ten aanzien van de interne controle van de aanbestedingen dat de positieve lijn, die reeds tijdens de eindejaarscontrole 2020 is ingezet, in 2021 en 2022 is voortgezet. Er is naar onze mening sprake van een gedegen spend analyse. Doordat u de spend analyse ten minste tweemaal per jaar verricht, kunt u eventuele bijzonderheden tijdig signaleren. De door u uitgevoerde spend analyse vormt een belangrijk aanknopingspunt voor onze eigen controle. We vragen enkel nog aandacht voor de conclusievorming per crediteur.
23/06/2023
In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is gemeente Eijsden-Margraten bezig om het pakket Key2Control te operationaliseren. Met dit pakket kunnen alle uit baselines en normenkaders voortkomende toetselementen rechtmatgheid (beheersmaatregelen) geborgd worden alsook uit te voeren taken toegewezen worden aan medewerkers. Gemeente Eijsden-Margraten doet dit stap voor stap. De aanbeveling wordt dus overgenomen. Opvolging Het normenkader 2022 is nog niet uitgewerkt in een toetsingskader. Het normenkader 2022 bevat daarnaast ook nog enkele stukken die geen financiële beheershandeling tot gevolg hebben. Een en ander wordt bezien in samenhang met de rechtmatigheidsverantwoording in 2023.
28 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Status bevindingen / aanbevelingen rapportages voorgaande jaren Belangrijkste boodschappen
Aspect
Bevinding en opvolging
Aspect
Bevinding en opvolging
ITrisicoanalyse
Bevinding/aanbeveling ML/ACV 2020 en eerder Wij hebben begrepen dat een ICT risicoanalyse volgens de interne richtlijnen iedere drie jaar moet plaatsvinden. Gezien de overgang naar de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zal de analyse in 2020 opnieuw organisatiebreed worden uitgevoerd. Gezien het toenemende belang om de weerbaarheid tegen (nieuwe) cyberrisico's te verhogen, bevelen wij aan om een ICT risicoanalyse toekomstgericht jaarlijks uit te gaan voeren.
Rechtmatigheidsverantwoording
Bevinding/aanbeveling ML/ACV 2020 en eerder Gemeente Eijsden-Margraten heeft al voorbereidingen getroffen om hieraan te kunnen voldoen. De volgende aspecten zijn reeds opgepakt door de gemeente: - Bewustwording creëren ten aanzien van dit onderwerp; - Een eerste analyse uitgevoerd ten aanzien van de impact op de bedrijfsvoering en de verbijzonderde interne controlefunctie. - De auditcommissie, het college en de directie zijn geïnformeerd. - De organisatie heeft een stappenplan opgesteld op de komen tot een gedegen proces richting de implementatie van de rechtmatigheids-verantwoording.
Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Opvolging Risico’s ten aanzien van de IT-omgeving blijven constant onder de aandacht van de gemeente. Hierbij is er bijzondere aandacht voor cyberweerbaarheid.
Bijlagen Materialiteit Communicatie Status opvolging aanbevelingen
23/06/2023
VIC algemeen
Bevinding/aanbeveling ML/ACV 2020 en eerder Onderstaande bevindingen en aanbevelingen hebben wij gedaan ten aanzien van de VIC in het algemeen: 1) Afstemming blijven zoeken met de controlerend accountant over de aard en omvang van de te verrichten werkzaamheden. 2) Bij het uitvoeren van de VIC-werkzaamheden dient u een expliciete koppeling te leggen met de financiële standen en stromen waarop deze werkzaamheden betrekking hebben. 3) Stel per gecontroleerd proces een controlememorandum op met de conclusies en eventuele aanbevelingen. 4) IT is nog onderbelicht bij de VIC-werkzaamheden. Opvolging Tijdens de jaarrekeningcontrole 2021 en de interim-controle 2022 hebben wij geconstateerd dat bevindingen/aanbevelingen 1 en 2 in voldoende mate zijn opgevolgd. Voor alle processen zijn voorafgaand en tijdens onze controle controlememoranda met ons gedeeld. Onderdeel 4 is nog niet opgepakt.
De volgende aspecten dienen nog verder uitgewerkt te worden: - Bepalen reikwijdte en van toepassing zijnde normenkader; - Formele besluitvorming ten aanzien van de ambities aangaande de rechtmatigheids-verantwoording en het bepalen van de verantwoordingsgrens. Opvolging Deze aanbeveling is nog onderhanden. Voor meer details refereren wij aan onze managementletter 2022.
29 Accountantsverslag 2022 Gemeente Eijsden-Margraten
Status bevindingen / aanbevelingen rapportages voorgaande jaren Belangrijkste boodschappen Oordeel bij de jaarrekening Ontwikkelingen voor uw organisatie
Bijlagen Materialiteit Communicatie Status opvolging aanbevelingen
Aspect
Bevinding en opvolging
Inkopen
Bevinding ML 2021 Wij hebben geconstateerd dat in de lijn geen consistente werkwijze wordt gehanteerd wanneer het gaat om het onderbouwen en archiveren van prestatieverklaringen. Wij hebben initieel namelijk niet van alle inkopen, welke in de deelwaarneming van de VIC opgenomen zijn, een schriftelijke prestatieverklaring met onderliggende bewijsstukken ontvangen. Deze stukken hebben wij bij navraag ontvangen en akkoord bevonden Teneinde te kunnen steunen op de werkzaamheden van de VIC-functie bevelen wij aan om duidelijke richtlijnen voor de prestatieverklaringen op te stellen. Wij begrijpen dat het documenteren hiervan tijdrovend is en als bureaucratisch wordt ervaren. Daarom streven wij naar zowel een effectieve- als een efficiënte aanpak. Wij bevelen aan om de controle op de prestatielevering (schriftelijk bewijs) standaard deel te laten uitmaken van de te verrichten interne controlewerkzaamheden.