20230530 08c RV GR GGD Zuid-Limburg - Begroting 2024 en Meerjarenperspectief.docx

Aan de gemeenteraad

RAADSVOORSTEL

GR GGD Zuid-Limburg Proformabegroting 2024 en Meerjarenperspectief 2024-2027 KORTE SAMENVATTING Net als voorgaande jaren ontvangen wij in het voorjaar de begrotingen van al onze Gemeenschappelijke Regelingen (hierna: GR). Zo ook van GR GGD Zuid-Limburg (hierna: GGD ZL). Dit jaar betreft dit een Proformabegroting 2024 en Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. GGD ZL werkt in een beleidscyclus van 4 jaar. Dit jaar loopt deze beleidscyclus af. De vaststelling van de proformabegroting én het meerjarenbeleidsplan is een verantwoordelijkheid van het Algemeen Bestuur (hierna: AB) van GGD ZL. Alvorens deze ter besluitvorming worden voorgelegd aan het AB, wordt uw gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om vóór 1 juli 2023 een zienswijze kenbaar te maken. Desgewenst kan de GGD aansluiten bij de commissie- en raadsvergaderingen. Proformabegroting 2024 basisgezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg Bijgaand treft u de zogenaamde proformabegroting. Deze begroting is niet gebaseerd op het nieuw beleid. In 2024 start beleidsperiode 2024-2027. De begroting 2024 is daardoor gelijk aan die van 2023 en kent naast de continuering van de huidige dienstverlening enkel de volgende wijzigingen: - Correcties in het kader van indexering - Een inhoudelijke verschuiving in de programma’s.

De regionale ambulancevoorziening (hierna: RAV) is namelijk niet meer in deze begroting meegenomen vanwege de fusie van de ambulancezorg. Deze verschuiving kent géén financiële gevolgen. Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 Tevens treft u bijgaand het tweedelig Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Deel A betreft de inhoudelijke toelichting en deel B betreft de financiële doorkijk. Het meerjarenbeleidsplan is middels een iteratief proces met bestuurders, ambtenaren en interne organisatie tot stand gekomen. Landelijk zijn we de richting ingeslagen van ziekte & zorg naar gezondheid & preventie. De investering in het verminderen van gezondheidsachterstanden gaat onverlet door met aandacht voor het realiseren van een solide en betrouwbare GGD. De financiële effecten op de begroting 2024 worden in het Meerjarenbeleidsplan 20242027 aangekondigd. In de eerste technische begrotingswijziging van 2024 bedraagt een totale bijraming van €155.608,- voor gemeente Eijsden-Margraten. Bij instemming met het Meerjarenbeleidsplan stemt u in met deze financiële gevolgen.

TOELICHTING AANLEIDING Op 20 maart 2023 heeft het Dagelijks Bestuur ingestemd met de proformabegroting 2024 en het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Beide stukken dienen voor zienswijze aangeboden te worden aan de gemeenteraad.

gemeente Eijsden-Margraten 1

Voorgaande beleidsperiode (2020-2023) loopt in 2023 af. Dit maakt dat er momenteel geen vastgesteld beleid is waar de GGD de begroting 2024 op kan baseren. Om deze reden biedt de GGD de proformabegroting 2024 aan. Dit is de meerjarenbegroting 2023 inclusief indexering 2024. De proformabegroting van de GGD bestaat uit 3 programma: het programma GGD, programma Veilig Thuis (VT) en het programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ). De gemeenteraad kan een zienwijze kenbaar maken voor deze proformabegroting. Ook voor de nieuwe beleidsperiode (2024-2027) kan de gemeenteraad een zienswijze kenbaar maken inzake het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Deze bestaat uit een inhoudelijk deel en een financieel deel. Hier ging een iteratief proces aan vooraf met bestuurders, ambtenaren en interne organisaties. MOTIVERING De GGD Zuid-Limburg geeft uitvoering aan de wettelijke taken op grond van de Wet Publieke Gezondheid (hierna: WPG) en de aanvullende taken die door gemeenten aan de GGD zijn opgedragen. De taken van de GGD staan beschreven in het dienstverleningspakket GGD ZuidLimburg. Alle (wettelijke) taken die bij de GGD zijn belegd komen terug in de jaarlijkse begroting. Deze worden verdeeld over programma’s binnen de GGD. Ten aanzien van de proformabegroting 2024 basisgezondheidszorg én jeugdgezondheidszorg adviseren wij u in te stemmen met het voorstel van GGD Zuid-Limburg.

Dit voorstel presenteert namelijk alleen de begroting 2023 inclusief de indexering uit het gemeentefonds. Naast de stijging op basis van indexering kent dit voorstel geen inhoudelijke of financiële wijzigingen die grote impact hebben op onze gemeente. Het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de GGD daarentegen kent financiële gevolgen die een grote invloed hebben op onze gemeente. Het hoge ambitie niveau voor de komende jaren kunnen wij daarin alleen maar toejuichen. Echter baat ons dit ook zorgen voor wat betreft de actuele personeelstekorten en landelijke noodkreten rondom bestaande (wettelijke) taken van de GGD. Daarnaast congrueren de financiële effecten niet met onze zienswijze van vorig jaar. Hierin deden wij al een oproep om toe te werken naar kostenreductie. Bovendien is er nog veel onduidelijk over mogelijke rijksmiddelen die richting gemeenten komen. Onderstaand wordt het advies van de proformabegroting 2024 en meerjarenbeleidsplan 2024-2027 nader toegelicht. 1. Proformabegroting 2024 basisgezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg Binnen de proformabegroting 2024 gaan we, t.o.v. de begroting 2023, van vier programma’s (GGD, VT, JGZ & Acute Zorg) naar drie programma’s: 1. Programma GGD 2. Programma VT 3. Programma JGZ Het programma Acute Zorg is komen te vervallen vanwege de fusie ambulancezorg.

De Regionale ambulancevoorziening (hierna: RAV) is volledig uit deze begroting gehaald en de GHOR valt nu onder het programma GGD. Echter verandert deze verschuiving niets voor de financiële bijdrage per gemeente. De RAV (evenals de GHOR) werd voorheen namelijk niet door gemeente gefinancierd. Binnen de programma’s GGD, VT en JGZ gelden er verschillende verdeelsleutels om de gemeentelijke bijdragen te bepalen. Voor het programma GGD (en GHOR) geldt dat naar rato van het aantal inwoners. En binnen het programma JGZ zullen de kosten op basis van het aantal jeugdigen worden bepaald. Het onderdeel VT wordt bepaald op basis van een aantal parameters uit het gemeentefonds. 2. Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 deel A Landelijk zijn wij een richting ingeslagen van ziekte & zorg naar gezondheid & preventie. Hierin zien we vele ontwikkelingen: - De komende jaren komen er meer rijksmiddelen beschikbaar in de regio Zuid-Limburg. Zo komen er extra middelen t.b.v. versterking infectieziektebestrijding (VIP) en IC-strategie. - Aanvullende rijksmiddelen komen richting de individuele gemeenten in de vorm van een SPUK GALA en IZA. - Het takenpakket van de GGD wordt verbreed. Met de recente politieke ontwikkelingen komen er meer rijksmiddelen beschikbaar aan de publieke gezondheid en verbreedt het takenpakket van de GGD: gemeente Eijsden-Margraten 2

De versterking van infectieziektebestrijding pandemische paraatheid (VIP): Dit is een van de speerpunten van de landelijke overheid, hier zijn extra rijksmiddelen voor beschikbaar. o De inrichting van een gezonde leefomgeving: De GGD wil bijdragen aan het realiseren van een gezonde, groene en veilige leefomgeving voor inwoners in alle 16 Zuid-Limburgse gemeenten. o De versterking van de kennisfunctie van de GGD. Hiervoor komen meer rijksmiddelen beschikbaar middels de SPUK GALA. De GGD GHOR NL benoemd in haar beleid vier kernthema’s. En deze vormen de basis van dit meerjarenbeleidsplan GGD ZL: o Structurele versteviging publieke gezondheidszorg, inclusief infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg. o Realiseren van basis regionale preventie-infrastructuur, waarbij gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving centraal komen te staan. o Versterken informatievoorziening o Opzetten van robuuste en slagvaardige crisisorganisatie en uitvoeringsinfrastructuur, die toegerust is op gezondheidscrises. o

-

Op basis van deze ontwikkelingen formuleert de GGD de volgende speerpunten voor de toekomstige beleidsperiode: 1. De levensloop van burgers is uitgangspunt, dat gebeurt vanuit het concept van positieve gezondheid. 2. De trendbreukaanpak blijft leidend om te komen tot een gezonde generatie en wordt uitgebreid naar andere levensfasen. 3. GGD pakt de rol van procesregie op zich in het kader van Trendbreuk 2.0, GALA en IZA. 4. De noodzaak voor een integrale benadering van onderzoek, beleid en praktijk. 5. Een solide GGD die past bij herdefiniëring van de GGD. 3. Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 deel B In de financiële doorkijk is nog geen rekening gehouden met aanvullende (rijks)middelen met betrekking tot IZA en GALA. We gaan ervan uit dat de extra inzet van de GGD gedekt zal worden vanuit de beschikbare projectgelden/rijksmiddelen. Indien deze beschikbare middelen er niet zijn, komen deze ambities te vervallen. Tenzij een individuele gemeente eigen middelen wenst in te zetten. Belangrijk hierbij te vermelden is dat in het meerjarenbeleidsplan geen uitspraak wordt gedaan over autonome ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de prijs- en inflatiecorrecties (indexering) en het overdragen van wettelijke taken. Het nieuwe meerjarenbeleidsplan legt een stevige maar noodzakelijke ambitie neer.

Een ambitie die bijdraagt aan het structureel verminderen van de gezondheidsachterstanden in onze regio en aansluit bij landelijke inspanningen om de cruciale beweging van ziekte naar gezondheid te maken. Onderstaand de financiële vertaling per speerpunt van het meerjarenbeleidsplan: Ad.1 De levensloop van burgers is uitgangspunt, dat gebeurt vanuit het concept van positieve gezondheid. Ad. 2 De trendbreukaanpak blijft leidend om te komen tot een gezonde generatie en wordt uitgebreid naar andere levensfasen. Omschrijving Bijdrage 2024 Gezondheidsbescherming (structureel) PM Gezonde leefomgeving (structureel) PM Ad. 3 GGD pakt de rol van procesregie op zich in het kader van Trendbreuk 2.0, GALA en IZA. Omschrijving Bijdrage 2024 Regionale preventie infrastructuur PM (structureel)

gemeente Eijsden-Margraten 3

Ad. 4 De noodzaak voor een integrale benadering van onderzoek, beleid en praktijk. Omschrijving Bijdrage 2024 Integrale aanpak onderzoek, beleid en €69.643 praktijk (structureel) Ad. 5 Een solide GGD die past bij herdefiniëring van de GGD. Omschrijving Bijdrage 2024 Gebruik data in primaire proces €52.232 (structureel) Arbeidsmarkt (structureel) €11.970 Organisatieontwikkeling (incidenteel) €21.763 Totale bijdrage 2024 €155.608 Kortom, het nieuwe meerjarenbeleidsplan vraagt een flinke investering van onze gemeente. Bij instemming met het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 stemt gemeente Eijsden-Margraten in met deze financiële gevolgen en dus een flinke investering. De invloed die wij hierop kunnen uitoefenen is beperkt. In de financiële doorkijk zijn diverse PM posten opgenomen. Bij instemming met het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 behouden gemeenten de ruimte om ervoor te kiezen geen gebruik te maken van deze extra inzet als er geen rijksmiddelen komen. De gemeentes worden dus niet verplicht te investeren in deze nog openstaande PM posten als er geen rijksmiddelen voor worden toegekend. Wel is er een grote kans dat deze PM posten worden gedekt uit SPUK IZA en GALA middelen. Maar hier moet nog een bestuurlijk besluit over genomen worden.

RELATIE MET BESTAAND BELEID EN STRATEGISCHE VISIE / INTEGRALITEIT Dit voorstel vloeit voort uit de WPG, de gemeenschappelijke regeling GGD Zuid-Limburg en de meerjarenprogrammabegroting 2023-2026 van de gemeente Eijsden-Margraten. Dit voorstel is onlosmakelijk verbonden met de gestelde ambities in het programma Kwaliteit van Leven: Trendbreuk Eijsden-Margraten. Tevens stoelt het meerjarenbeleidsplan 2024-2027, net als het programma Kwaliteit van Leven uit onze meerjarenprogrammabegroting, op de grondbeginselen van Positieve Gezondheid. PROCES VAN BURGERPARTICIPATIE n.v.t. FINANCIËLE ASPECTEN 1. Bijstelling begroting 2023: Jeugdgezondheidszorg: In November is door de GGD een begrotingswijziging vastgesteld middels het AB met betrekking tot de indexering van 2022 op basis van de Septembercirculaire 2022. Deze bijstelling van € 38.238 wordt verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2023. 2. Proformabegroting 2024: Op basis van de algemene financiële uitgangspunten heeft de GGD de begroting 2024 opgesteld. Omdat 2024 het eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode 2024 – 2027 is dienen de inhoudelijke en financiële kaders voor deze periode nog in de loop van dit jaar nader te worden bepaald. Om toch te kunnen voldoen aan de begrotingsverplichting, is door de GGD een proformabegroting opgesteld.

Concreet betekent dit dat de begroting 2024 gelijk is aan de begroting 2023 behoudens de correcties in het kader van de indexering en de ontvlechting van de RAV. In de voorliggende begroting 2024 is nog geen rekening gehouden met de effecten van het meerjarenbeleidsplan 2024-2027. Dit meerjarenbeleidsplan ligt gelijktijdig met deze begroting voor zienswijze bij de deelnemende gemeenten. In het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 zijn de financiële gemeente Eijsden-Margraten 4

effecten op de begroting 2024 opgenomen. Deze zullen na instemming middels een eerste technische begrotingwijziging landen in de begroting 2024. 2.1a Proformabegroting basisgezondheidszorg – programma GGD en VT: In de begroting 2024 van de GGD is enkel rekening gehouden met de indexering en de ontvlechting van de regionale ambulance voorziening. Dit betreft indexering op reguliere bedrijfsvoering waarmee in eerdere besluitvormingstrajecten al mee is ingestemd. Dit betreft een bedrag van € 34.076. Later in 2024 zal er op basis van de septembercirculaire 2024 nog een bijstelling plaatsvinden. Daarnaast is er in de gemeentelijke meerjarenbegroting per abuis het bedrag voor OGGZ dubbel opgenomen (€ 19.000). 2.1b Effect meerjarenbeleidsplan 2024-2027: De uitwerking van de nieuwe beleidsperiode is vormgegeven middels het meerjarenbeleidsplan dat ter zienswijze voorligt. Dit betreffen nieuwe projecten en ontwikkelingen waar nog besluitvorming door raden en later in het AB van de GGD op dient plaats te vinden. Dit meerjarenbeleidsplan heeft een fors ambitieniveau door de GGD en daarmee ook een fors prijskaartje. Voor Eijsden Margraten wordt er een structurele bijdrage van € 133.845 en een incidentele bijdrage van € 21.763 gevraagd.

Daarnaast zijn er nog een aantal pro forma posten (Regionale preventie infrastructuur, Gezonde leefomgeving, Gezondheidsbescherming) opgenomen waar het voor de GGD nog niet mogelijk is om een kosten raming aan te verbinden. Dit geeft voor Eijsden-Margraten het volgende beeld:

I/S

Structureel

Eijsden-Margraten Regionale preventie infrastructuur Integrale aanpak onderzoek beleid en praktijk Informatie voorziening en datasystemen

Structureel

Arbeidsmarkt

11.970

11.970

11.970

11.970

Structureel

Gezondheidsbescherming

-

-

-

-

Structureel

Gezonde leefomgeving

-

-

-

-

Structureel

Totaal structureel

133.845

133.845

133.845

133.845

Incidenteel

Organisatie ontwikkeling

21.763

-

Incidenteel

Totaal incidenteel

21.763

-

-

-

TOTAAL

Structureel en incidenteel

155.608

133.845

133.845

133.845

Structureel Structureel

2024

2025

2026

2027

PM

PM

PM

PM

69.643

69.643

69.643

69.643

52.232

52.232

52.232

52.232

De begroting GGD voor het programma GGD, programma VT én de technische begrotingswijziging o.b.v. het MJB2024-2027 geeft voor Eijsden Margraten het volgende beeld:

gemeente Eijsden-Margraten 5

Basisgezondheidszorg

Grbk 67140000

Begroot MJB 2024

619.457

Begroting 2024 GGD

608.156

FGK Meerjarenbeleidsplan incidenteel - nog niet vastgesteld Meerjarenbeleidsplan structureel - nog niet vastgesteld

12.500 21.763 133.845 PM

Meerjarenbeleidsplan structureel - nog niet vastgesteld - PM post (Regionale preventie infrastructuur, Gezonde leefomgeving, Gezondheidsbescherming) Nieuw Begroot MJB 2024

776.264

Bijramen/ overschot

-156.807

De bijraming is een som van de volgende onderdelen: Basisgezondheidszorg

Toelichting Bijraming

Indexering 2024 OGGZ dubbel begroot Meerjarenbeleidsplan - Structureel

20.199 -19.000 133.845

Meerjarenbeleidsplan - Incidenteel

21.763

Bijraming

156.807

2.2 Proformabegroting jeugdgezondheidszorg – programma JGZ en RVP: Ook in de begroting JGZ inclusief RVP is enkel rekening gehouden met de indexering. Dit betreft indexering op reguliere bedrijfsvoering waarmee in eerdere besluitvormingstrajecten al mee is ingestemd. Dit betreft € 92.160 voor 2024. Later in 2024 zal er op basis van de septembercirculaire 2024 nog een bijstelling plaatsvinden. Daarnaast is er in 2022 besloten tot overgang naar een nieuwe verdeelsleutel, namelijk het aantal jeugdigen in een gemeente. Dit had voor onze gemeente een fors kostenverhogend effect. Bij overgang is gekozen voor een ingroeimodel. Dit jaar zitten we in het 2e jaar van ingroei wat een kostenverhoging van € 70.550 tot effect heeft. Ook op dit bedrag is de indexering naar 2024 toegepast en meegenomen in bovenstaande bedrag indexering. Jeugdgezondheidszorg

Grbk 67150000

Begroot MJB 2024

870.399

Begroting 2024 JGZ

921.807

RVP

58.390

Nieuw Begroot MJB 2024

980.197

Bijramen/ overschot

-109.798

gemeente Eijsden-Margraten 6

De bijraming is een som van de volgende onderdelen: Jeugdgezondheidszorg

Toelichting Bijraming

Indexering 2022 in MJB 2024 Indexering 2023 in MJB 2024 Ingroeimodel naar 50%

38.238 33.789 32.293

Indexering RVP 2023 in MJB 2024

5.478

Bijraming

109.798

2.3 Proformabegroting GHOR Ook in de begroting GHOR is enkel rekening gehouden met de indexering. Dit betreft indexering op reguliere bedrijfsvoering waarmee in eerdere besluitvormingstrajecten al mee is ingestemd. Dit betreft € 3.657 voor 2024. Later in 2024 zal er op basis van de septembercirculaire 2024 nog een bijstelling plaatsvinden. GHOR

Grbk 6120000

Begroot MJB 2024

47.985

Begroting 2024 GHOR

51.642

Nieuw Begroot GHOR 2024

51.642

Bijramen/ overschot

-3.657

De bijraming is een som van de volgende onderdelen: GHOR

Toelichting Bijraming

Indexering 2024

3.657

Bijraming

3.657

UITVOERING EN EVALUATIE n.v.t. Het college van Eijsden-Margraten De Gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten 7

RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Samenleving;

BESLUIT 1. Als zienswijze over de GGD proforma begroting 2024 t.a.v. de basisgezondheidszorg kenbaar maken, dat de Raad ermee kan instemmen: 2. Als zienswijze over de GGD proforma begroting 2024 t.a.v. de jeugdgezondheidszorg kenbaar maken, dat de Raad ermee kan instemmen; 3. Als zienwijze over het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 kenbaar maken, dat de Raad er niet mee kan instemmen totdat: o Er inzichtelijk wordt hoe de GGD omgaat met kostenreductie, conform onze oproep in 2022. o Er duidelijkheid is over de financiële consequenties van het voorgestelde i.r.t. de tijdelijke beschikbaarheid van rijksmiddelen én de keuzevrijheid die de gemeente overhoudt om deze middelen ook nog lokaal in te zetten. o De invoering van het meerjarenbeleidsplan en dus de financiële consequenties gefaseerd (middels een ingroeimodel) plaatsvindt in minimaal 2 jaar. Aldus besloten in de openbare vergadering van 30 mei 2023.

De griffier,

De voorzitter,

Mr. M.G.A.J.T. Verbeet

Mr. A.P. Krijnen

gemeente Eijsden-Margraten 8