20230530 06e IHP Onderwijs - Bijlage bestuursopdracht.pdf
Tekst van het document
BESTUURSOPDRACHT: Integraal huisvestingsplan Onderwijs (projectstructuur) Bestuurlijk opdrachtgever: Bestuurlijk opdrachtnemer Coördinerend wethouder: Startdatum: Beoogde einddatum:
Gemeenteraad dmv besluitvorming IHP College van burgemeester en wethouders Wethouder Piatek na vaststelling IHP 30 mei a.s.
AANLEIDING Van april 2022 tot en met maart 2023 hebben onderwijs, Kinderopvangen gemeente in gezamenlijkheid gewerkt aan het Integraal huisvestingsplan (IHP) voor de gemeenten Eijsden-Margraten, geformuleerd voor de periode tot 2038. Concreet een gedetailleerd voor de komende 4 jaar, met een doorkijk voor de elf daaropvolgende jaren. Het plan is tot stand gekomen onder regie van een projectgroep bestaande uit een afvaardiging van het schoolbestuur, kindpartner en de gemeente, met ondersteuning van adviesbureau RO groep. Wettelijke kader: De kaders en uitgangspunten ten aanzien van taken en verantwoordelijkheden voor onderwijshuisvesting zijn geformaliseerd in de lokale verordening Voorziening huisvesting onderwijs. Gemeenten zijn bij wet verplicht om een Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs te hebben. Hierin is vastgelegd hoe de gemeente juridisch en procedureel vorm geeft aan haar zorgplicht. Gemeenten worden verplicht om een meerjarig IHP te ontwikkelen, de exacte termijn wanneer dit verplicht is door het Rijk nog niet vastgesteld ( verwachting 2025), maar omdat er momenteel diverse huisvestingsvraagstukken aan de orde zijn is besloten om nu al het IHP op te stellen vooruitlopen op de wettelijke plicht. Bestaande situatie onderwijs(huisvesting) Eijsden-Margraten: • Op dit moment hebben we 1950 kinderen in de basisschoolleeftijd.
• Verspreid over de gemeente wordt er op 9 scholen regulier onderwijs geboden, gezamenlijk bieden zij op teldatum 01.10.2022 1809 leerlingen basisonderwijs. • Scholen vallen onder twee schoolbesturen KomLeren (8 scholen) en OBS Mesch.
• •
in totaal zijn er 6 locaties voor Peuteropvang, 10 locaties kinderopvang en 10 locaties buitenschoolse opvang. Kinderopvang gezamenlijk 196 kindplaatsen, Peuteropvang 126 kindplaatsen, BSO locaties samen hebben 319 kindplaatsen.
DOEL Het integraal huisvestingsplan Onderwijs voor de gemeente Eijsden-Margraten geeft de toekomstige ontwikkelingen aan op gebeid van onderwijshuisvesting en de samenwerkingsafspraken die onderwijs, kindpartners en de gemeente met elkaar hiervoor gemaakt hebben. Onderdeel van het IHP is een uitvoeringsplan waarin 4 verschillende businesscases zijn uitgewerkt . We streven in de gemeente Eijsden-Margraten naar toekomstige voorzieningen voor de jeugd. Samen met de kind- en onderwijspartners werkt de gemeenten Eijsden aan een sterk onderwijsklimaat. De continu veranderende maatschappij is hier een belangrijk onderdeel in. Kinderopvang en basisonderwijs hebben, als voorzieningen waar de jeugd zich ontwikkelt, een belangrijke funderende rol in die maatschappij. Dit vraagt dat partners actief bezig zijn met de optimale voorbereiding van de kinderen op de maatschappij van vandaag en die van morgen. De gemeente heeft, vanuit haar wettelijke plicht, een belangrijke rol in de facilitering van het onderwijs door passende onderwijshuisvesting ter beschikking te stellen. Ten behoeve van een goede onderwijskwaliteit en een gezonde en verantwoorde bedrijfsvoering is het wenselijk dat de onderwijshuisvesting qua maat, spreiding en inrichting past bij de behoeften in de verschillende gebieden en de onderwijskundige visie van het schoolbestuur en de kindpartner voldoende ondersteunt.
De uitdaging hierbij is te groeien naar een situatie waarin scholen in vorm en concept passen bij hun omgeving; op logische plekken gesitueerd, in goede toekomstbestendige gebouwen, met duurzaam perspectief op instandhouding en waar mogelijk en gewenst in samenwerking met flankerende partners in het educatieve netwerk en/of de buurt. Een onderdeel van het IHP is de gebouwelijke QuickScan en de ontwikkeling van de onderwijsvraag middels leerling prognoses. Dit geeft de huidige situatie van het onderwijs en kinderopvang in de gemeente EijsdenMargraten weer. Er instaat inzicht in de wijze waarop de locaties van onderwijs en kinderopvang nog voldoen,
waardoor de belangrijkste huisvestelijke prioriteiten voor de komende jaren duidelijk zijn geworden. Deze zijn onderverdeel in een viertal businescases. Om actuele ontwikkelingen alsmede toekomstige ontwikkelingen in samenhang te kunnen oppakken en om de diverse processen (businesscases) goed te kunnen coördineren is het wenselijk om een goede projectstructuur hierop in te zetten. Duurzaamheid: Aandacht voor duurzaamheid en oriëntatie op de toekomst betekent ook onderwijs in goede gebouwen, die de maatschappelijke ambitie zichtbaar en tastbaar maken. Partners in Eijsden-Margraten streven ernaar dat de onderwijshuisvesting vooruit loopt. De huidige onderwijsgebouwen zijn verschillend in aard, omvang en (duurzaamheids)prestatie. De partners delen de verantwoordelijkheid om te komen tot een adequaat en zoveel mogelijk gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de gebouwen. De ambities moeten gezamenlijk bepaald worden. De gemeente Eijsden-Margraten heeft in haar beleidsprogramma voor de komende vier jaar opgenomen ernaar te streven “realistisch (te) investeren in duurzaamheid en klimaat op weg naar een energie neutrale toekomst”. In het IHP wordt nadrukkelijk stilgestaan bij duurzaamheid, omdat gemeenten en schoolbesturen met dit IHP kaders/uitgangspunten vastleggen om te komen tot duurzame schoolgebouwen met een gezond binnenklimaat en lage energiebehoefte.
Er is aansluiting gezocht bij minumumeisen van het bouwbesluit, het klimaatakkoord, investeringsagenda maatschappelijk vastgoed, sectorale routekaart onderwijs. Alle betrokken partners ambiëren gebouwen die voldoen aan de geldende wet- en regelgeving met betrekking tot energieprestatie en duurzaamheid. Binnen het IHP wordt hier invulling aan gegeven door het zorgvuldig plannen van voorzieningen voor nieuwbouw en eventueel levensduur verlengende renovatie. Maar ook is er gekeken naar een bredere aanpak door te kijken waar mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering van bestaande gebouwen. Passend bij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid willen partners in Eijsden-Margraten hierin samen optrekken.
RESULTATEN Het integraal huisvestingsplan Eijsden-Margraten is gebaseerd op een gedragen visie op onderwijs en opvang, uitgewerkt in heldere ordeningsprincipes. De uitvoeringsagenda moet aansluiten op deze inhoudelijke visie en maatschappelijke ontwikkelingen. In het IHP is voorgesteld om voor drie kernen in een businesscase maatregelen te ontwikkelen, waarbij een prioritering wordt meegegeven en een tijdsfasering van de projecten over de komende jaren. Bij coördinatie en uitwerking van de businesscases is een goed projectstructuur noodzakelijk. Omschrijving businesscases: A Businesscase Op de Cour Eijsden: Achtergrond MFA Op de Cour is ontwikkeld als een multifunctionele voorziening, voor een breed pakket aan maatschappelijke voorzieningen. In dit gebouw zijn twee basisscholen gevestigd en een (incompleet) pakket aan kinddiensten. Ook andere maatschappelijke voorzieningen als de GGD en bibliotheek hadden (in het verleden) een plek in het gebouw. Door veranderende leerlingenaantallen in Eijsden (veroorzaakt door het intensieve woningbouwprogramma in Hoefveld), kampt het gebouw met een structureel ruimtegebrek. Er zijn slechts beperkte mogelijkheden om de samenwerking tussen de scholen onderling en tussen de beide scholen en de kindpartner te verbeteren.
Opdracht Draag zorg voor een toekomst vaste aanpassing van het gebouw met als doel om tot een vergaand geïntegreerd aanbod te komen. Daarbij is uitgangspunt dat de flexibiliteit tussen de beide scholen toeneemt.
Ook moeten mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik door verschillende partijen in het belang van het kind worden verbeterd. Verder streven gemeente en maatschappelijke partners in een programma van eisen naar een aanvulling op middellange en lange termijn structureel met maatschappelijk relevante samenwerkingspartners , met respect voor andere voorzieningen in de kern.
Realisatietermijn 2025 Schoolbestuur, gemeente en kindpartners vinden het vinden van een lange termijn oplossing voor het integrale kindcentrum in Eijsden een hoge prioriteit. Opdracht is dat de ontwikkeling van MFA Op de Cour in Eijsden in de zomer van 2025 gereed is. De ontwikkeling van deze businesscase wordt, na besluitvorming van de gemeenteraad over voorliggend IHP, halverwege 2023 opgestart. B Businesscase Basisschool Cadier en Keer Achtergrond Basisschool De Keerkring vormt met de inpandige peuteropvang Pinokkio en naastgelegen KinderCentrum Mergelland een kindcentrum. De voorziening voorziet in een aanbod voor kinderen tussen de 0 en 13 jaar. Een deel van de kindvoorzieningen (kinderdagopvang en buitenschoolse opvang) zijn naast het schoolgebouw gevestigd, net als de gymzaal voor bewegingsonderwijs (aan de overkant van de straat). Het schoolgebouw voldoet niet aan redelijke eisen van deze tijd in ruimtelijk, bouwkundig, functioneel en technisch opzicht. Gemeentelijke zorgplicht is hier aan de orde Het is wenselijk om in deze bouwopgave ook de (fysieke) verbinding tussen de maatschappelijke voorzieningen te versterken. Opdracht Realiseer in Cadier en Keer een geïntegreerd kindcentrum, waarbij het bestaande schoolgebouw van basisschool De Keerkring wordt vervangen. Het kindcentrum bedient het huidige voedingsgebied.
Locatie Uitgangspunt is nieuwbouw van basisschool De Keerkring nabij de bestaande gymzaal. Schoolbestuur en gemeente onderzoeken de beste manier om deze inpassing tot stand te brengen, gebaseerd op het belang van het kind, binnen de afspraken in het IHP en binnen de regelgeving in de verordening. Doel is de kansen voor verdere integratie met KinderCentrum Mergelland te optimaliseren. Realisatietermijn 2026 Realisatie van een nieuwe basisschool wordt door partners beschouwd als zorgplicht. Gemeente dient te voorzien in passende toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Het nieuwe schoolgebouw, waardoor het kindcentrum ontstaat, wordt in de zomervakantie van 2026 geopend. C Businesscase Maurice Rose Margraten Achtergrond MFA Op de Hoven is gebouwd om een compleet pakket aan kindvoorzieningen te kunnen huisvesten. In dit gebouw is basisschool Maurice Rose gevestigd en ook een (incompleet) pakket aan kinddiensten. Ook verschillende maatschappelijke partijen hebben een plek in het gebouw. Door veranderende leerlingenaantallen kampt het gebouw structureel met een gebrek aan ruimte. In het verleden zijn relevante maatschappelijke voorzieningen onder druk komen te staan. De mogelijkheden zijn beperkt om de interne samenwerking te verbeteren zonder aanpassingen aan het gebouw.
Opdracht Draag zorg voor een toekomstvaste aanpassing van het gebouw met als voornaamste doel om tot een vergaand geïntegreerd aanbod te komen. Uitgangspunt is dat multifunctioneel ruimtegebruik in het belang van het kind verbetert. Daarbij is het van belang dat gemeente en maatschappelijke partners in een programma van eisen onderzoeken welke partners op middellange en lange termijn structureel een plek horen te krijgen in dit gebouw, met respect voor andere maatschappelijke voorzieningen in de kern.
Locatie Uitgangspunt is de inpassing van de gewenste voorzieningen in MFA Op de Hoven. Schoolbestuur en gemeente onderzoeken de beste manier om deze inpassing tot stand te brengen om de kansen voor verdere integratie te optimaliseren. Realisatietermijn 2025 Schoolbestuur, gemeente en kindpartners zijn van mening dat een lange termijn oplossing voor het kindcentrum in Margraten hoge prioriteit heeft. Opdracht is dat de ontwikkeling van de MFA in de zomer van 2025 gereed is. De ontwikkeling van deze businesscase wordt, na besluitvorming van de gemeenteraad over voorliggend IHP, halverwege 2023 opgestart. D Businescase Duurzaamheid Opdracht Ontwikkel samen (gemeente, schoolbestuur kom Leren en andere maatschappelijke partners) een verbeterplan voor verduurzaming van de bestaande (onderwijs-) gebouwen. Daarbij wordt uitgegaan van de inventarisatie van maatregelen door kom Leren en de energie-analyse van de gemeente. De inhoud van de het IHP vormt de basis voor de maatregelen in onderwijshuisvesting. Nadere uitwerking van de businesscases is noodzakelijk, deze uitwerking zal separaat aan college en de gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd door middel een projectopdracht, op basis van de verkenningsfase, inclusief financieringsvoorstel. Voor de begeleiding van de uitvoering van de businesscases is externe advisering en extra personele inzet noodzakelijk.
Randvoorwaarden Financieel Gemeenten ontvangen via gemeentefonds middelen voor onderwijshuisvesting. Deze zijn niet geoormerkt voor onderwijs of huisvesting maar zijn vrij te besteden. De rijksbijdrage is gebaseerd op algemene verdeelgronden en heeft geen relatie met het aantal leerlingen, aantal scholen of de leeftijd van de gebouwen in de gemeente. Het huisvestingsplan voorziet in een planmatige aanpassingen. De uitvoeringsagenda biedt zicht op de fysieke maatregelen in de periode tot 2027. Nadere uitwerking van de voorstellen op locatieniveau binnen de businesscases is noodzakelijk, deze uitwerking zal separaat aan college en en de gemeenteraad ter besluitvorming worden voorgelegd door middel van een projectopdracht inclusief een programma van eisen. Op basis hiervan kan de financiële vertaling plaatsvinden per uit te voeren businesscase. Investeringen in onderwijs vragen een beslag op de schaarse middelen. De beschikbaarheid van de noodzakelijke financiële middelen kan in voorkomende gevallen (mede) bepalend zijn voor het tempo waarmee overeengekomen investeringen gerealiseerd worden.
Organisatie: Raad De raad stelt het IHP vast en geeft college de opdracht om uitvoering te geven aan businesscases. College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders neemt besluiten die nodig zijn met het oog op de voortgang van het proces alsmede neemt besluiten over stukken die voorgelegd worden aan de raad Stuurgroep De stuurgroep bepaalt de richting in het proces en bewaakt het proces van het IHP. De Stuurgroep neemt de nodige besluiten over de voortgang van het proces. De stuurgroep geeft akkoord op het vrijgeven van
documenten voor consultatie en participatie alsmede op het vrijgeven van documenten voor besluitvorming door college en raad. De Stuurgroep bestaat uit: • Een coördinerend wethouder Onderwijs, zijnde ook de wethouder financiën , wethouder Gerritsen. • Bestuurder KomLeren • Bestuurder MIK-PIW • De stuurgroep wordt ondersteund door de projectleider. • De beleidsmedewerker Onderwijs neemt als adviseur deel aan de Stuurgroepvergadering. • Andere deskundigen worden als dat nodig is uitgenodigd om in de hoedanigheid van adviseur, de Stuurgroep te adviseren. De vergaderfrequentie is 1 maal per 6 weken. Werkgroepen(Businesscases): De werkgroep bestaat uit: • Medewerkers van de ambtelijke organisatie van verschillende vakdisciplines, waar nodig ondersteunt door deskundigen/ adviseurs. • De Projectleider (overall coördinatie) • Deskundige Kom-Leren • Extern adviseur onderwijshuisvesting en projectbegeleiding. ** bij uitwerking van de businesscases dienen de financiële aspecten, externe ondersteuning en tijdsinvestering van de te betrekken inhoudelijke ambtenaren en externe adviseurs per businesscase bepaald te worden.
COMMUNICATIE/ INFORMATIE College: College zal periodiek geïnformeerd worden door de verantwoordelijk wethouder ( obv een memo).
Raad De raad wordt tussentijds geïnformeerd middels raadsinformatiebrief op de voortgang.
PARTICIPATIE Participatie ketenpartners onderwijs en kinderopvang.
AANDACHTSPUNTEN • • •
Toekomstvisie bibliotheekwerk is van invloed op de huisvesting van bibliotheekwerk in de MFA’s Inhuur externe advisering onderwijshuisvesting Financiële gevolgen kunnen anders uitpakken dan voorzien. Binnen de huidige ontwikkelingen van de bouwsector is er geen zekerheid te geven over de ontwikkeling van prijzen en tarieven.
•
Investeringen in onderwijs vragen een beslag op de schaarse middelen. De beschikbaarheid van de noodzakelijke financiële middelen kan in voorkomende gevallen (mede) bepalend zijn voor het tempo waarmee overeengekomen investeringen gerealiseerd worden. Met het IHP is het beleidskader, waarin de visie, ambities en uitganspunten met betrekking tot onderwijshuisvesting in Eijsden-Margraten zijn vastgelegd tot 2038. Ontwikkelingen in het onderwijs en in de kernen staan echter niet stil. Het is daarom nodig om het IHP periodiek, zeker eens in de 4 jaar te actualiseren/herijken op actuele stand van zaken en inzichten.
•