20230328 08b Bijlage Bestuursopdracht Woonzorgvisie Eijsden-Margraten.docx

BESTUURSOPDRACHT: Gemeentelijke woonzorgvisie 2023-2030 Bestuurlijk opdrachtgever: Bestuurlijk opdrachtnemer Coördinerend wethouder: Programma in begroting: Startdatum: Beoogde einddatum:

Raad College van burgemeester en wethouders Wethouder Custers Programma 4: Wonen Q2 2023 Q4 2023

AANLEIDING Waarom een gemeentelijke woonzorgvisie? Uit de “Nationale Woon- en Bouwagenda” en het “Programma Woningbouw” van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) blijkt, dat het Rijk meer regie moet krijgen op de beschikbaarheid, betaalbaarheid en kwaliteit van het woningaanbod in Nederland. Om deze regie via regelgeving (meer) afdwingbaar te maken, wordt de “Wet Regie op de Volkshuisvesting” voorbereid. In deze wet, momenteel in consulterende fase, wordt onder meer vastgelegd dat elke gemeente verplicht een omgevingsprogramma Wonen moet maken, waarin het woningbouwprogramma, de betaalbaarheid, de verduurzaming, leefbaarheid en de woonzorgaanpak zijn vastgelegd. Deze woonzorgaanpak moet betrekking hebben op de zorg- en ondersteuningsbehoefte in relatie tot wonen, van uitstromers uit zorginstellingen, mensen met een beperking of anderszins met een zorgvraag. Vooruitlopend op deze wet heeft de Minister van VRO medio vorig jaar bindende prestatieafspraken afgesloten met de provincies en Aedes (branchevereniging van de Nederlandse woningcorporaties) voor de periode 2023-2030. Hierin is onder meer vastgelegd dat de jaarlijkse bouwproductie verhoogd moet worden van 70.000 naar 100.000 woningen en dat hiervan 2/3 betaalbaar moet zijn met een aandeel sociale huur van 30%.

Op welke wijze aan deze laatste afspraak invulling gegeven wordt, vergt afstemming tussen Rijk en provincies. Deze invulling zal nader worden afgestemd op basis van regionaal af te sluiten woondeals en op basis van de afgesloten prestatieafspraken als voornoemd. In de prestatieafspraken is voorts vastgelegd dat alle gemeenten per 1 januari 2024 moeten beschikken over een woonzorgvisie, waarin de voornoemde woonzorgopgave en -aanpak als vastgelegd. Kortom met ingang van volgend jaar is het hebben van deze visie een verplichting voor iedere gemeente. Doel van een gemeentelijke woonzorgvisie Zoals reeds beschreven is het doel van deze visie om op gemeentelijke niveau zicht te krijgen op de woonzorgopgave van zorgbehoevenden en bepaalde aandachtsgroepen, waarmee de gemeente een sturingsinstrument in handen heeft om: - Gebiedsgericht te sturen op de invulling van de behoefte aan (zorg)huisvesting en ondersteunende voorzieningen, waarbij op gemeenteschaal invulling kan worden gegeven aan het principe “de juiste zorg op de juiste plek” c.q. “passende zorg”. - Verbindingen gelegd kunnen worden met het woningbouwprogramma, waarbij synergieeffecten kunnen worden benut. - De basis te leggen voor een economisch houdbaar zorg- en ondersteuningssysteem op gemeentelijk niveau.

- Uitvoerende instanties (zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en woningcorporaties) aan te sturen en concrete afspraken met deze instantie vast te leggen. Goede afstemmen en samenwerking tijdens het totstandkomingsproces van de woonzorgvisie is noodzakelijk de visiedoelstellingen gerealiseerd te krijgen. De visie moet dan ook niet eenzijdig vanuit de gemeente tot stand komen, maar in goed overleg met regie- en uitvoerders binnen het woonzorgveld.

Woonzorgopgave Eijsden-Margraten In juli vorig jaar heeft uw raad de resultaten van het woonbehoefteonderzoek van onze gemeente voor de periode 2022-2035 ontvangen. Tijdens dit onderzoek is ook op hoofdlijnen de verwachte kwantitatieve woonzorgbehoefte binnen onze gemeente onderzocht voor de periode tot 2030 met een doorkijk naar 2040. Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt voor onze gemeente een stijgende woonzorgbehoefte ontstaat voor de komende jaren. Het hebben van een woonzorgvisie is naast een verplichting (per 1-1-2024), ook van grote waarde om invulling te kunnen geven aan onze woonzorgopgave voor de komende jaren. Deze waarde dreigt omgezet te worden in en noodzaak, gelet op het actuele regeringsbeleid, waarbij de toekomstige verpleeghuisopgave met extramurale woonzorgconcepten c.q. woningbouw moet worden ingevuld.

DOEL Het verkrijgen van een integrale gemeentelijke woonzorgvisie waarmee inzicht wordt verkregen op onze woonzorgopgave voor de periode tot 2030 met een doorkijk naar 2040 en sturing kan worden gegeven aan de invulling hiervan. Een uitvoeringsprogramma maakt onderdeel uit van de visie om hieraan uitvoering te geven. Daarnaast vormt deze visie de basis (input) voor onze woonzorgprogrammering als onderdeel uitmaakt van onze totale integrale woningbouwopgave voor de komende jaren.

RESULTATEN Een door de raad vastgestelde integrale gemeentelijke woonzorgvisie met uitvoeringsprogramma voor de periode tot 2030 met een doorkijk naar 2040, die met draagvlak van stakeholders tot stand is gekomen. Naast het inzichtelijk maken van onze woonzorgopgave, kan hiermee sturing worden geven aan de realisatie hiervan, waarmee tevens voldaan wordt aan een wettelijke verplichting.

RISICOPROFIEL (kritische succesfactoren) Laag: De risico’s bij de totstandkoming van de woonzorgvisie zijn beperkt. Betrokken partijen (stakeholders) moeten meegenomen worden in het proces om voldoende draagvlak te creëren waarmee conflictsituaties bij de uitvoering van de visie worden voorkomen of zoveel mogelijk worden uitgesloten.

Randvoorwaarden Financieel De totale kosten voor de benodigde externe expertise om uitvoering te geven aan deze opdracht, bedragen € 20.000,-- excl. btw. Zoals voorgaand toegelicht, vormt de woonzorgvisie de kwantitatieve en kwalitatieve input voor onze (verplichte) woonzorgopgave, als onderdeel van deze woningbouwprogrammering. In onze Meerjarenprogrammabegroting 2023-2026, prioritair thema 4 “Wonen en Leefomgeving”, begrotingspost “Woningbouw naar behoefte in elke kern”, is een bedrag opgenomen ad € 50.000,-- voor het samenstellen van een integrale gemeentelijke woningbouwprogrammering. De kosten ad € 20.000,-- excl. btw zullen daarom ten laste worden gebracht van deze begrotingspost. Het betreft een eenmalige (incidentele) uitgave en het restant budget is voldoende om de voorgestelde integrale gemeentelijke woningbouwprogrammering samen te stellen.

Organisatie Raad De raad stelt de woonzorgvisie vast. Verwijzend naar onderstaande planning, wordt uw raad via één of meerdere klankbordsessie betrokken bij de visievorming. De raad zal via een buitengewone

raadsbijeenkomst nader worden geïnformeerd over de samengestelde conceptvisie, voordat de woonzorgvisie ter besluitvorming wordt aangeboden. College van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester en wethouders neemt besluiten die nodig zijn met het oog op de voortgang van het proces alsmede neemt besluiten over stukken die voorgelegd worden aan de raad. Stuurgroep De Stuurgroep Wonen bepaalt de richting in het proces en bewaakt het proces om te komen tot een woonzorgvisie. De Stuurgroep neemt de nodige besluiten over de voortgang van het proces. De stuurgroep geeft akkoord op het vrijgeven van documenten voor consultatie en participatie alsmede op het vrijgeven van documenten voor besluitvorming door college en raad en bepaalt wanneer en op welke wijze tijdens het proces gecommuniceerd wordt. De stuurgroep bepaalt tijdens het proces ook het moment en de wijze van communicatie naar het college, de raad en externen. De Stuurgroep bestaat uit een coördinerend wethouder, zijnde de wethouder voor Fysieke Leefomgeving, de heer J. Custers en de wethouder Sociaal Domein, de heer C. Piatek. De stuurgroep wordt ondersteund door de projectgroep. Andere deskundigen worden als dat nodig is uitgenodigd om in de hoedanigheid van adviseur, de Stuurgroep te adviseren.

De vergaderfrequentie zal 1 maal per 6-8 weken bedragen, waarbij uit wordt gegaan van drie overlegmomenten tot het moment dat de visie in concept gereed is en de stuurgroep akkoord geeft dat de visie ter besluitvorming kan worden aangeboden. Projectgroep De projectgroep wordt gevormd door een adviseur van het externe adviesbureau dat ons begeleid tijdens het totstandkomingsproces van de woonzorgvisie en twee beleidsambtenaren vanuit respectievelijk het Sociale en Fysieke Domein. Laatstgenoemde zal fungeren als projectleider. Op afroep zullen medewerkers uit de ambtelijke organisatie van verschillende vakdisciplines en/of vertegenwoordigers van stakeholders worden uitgenodigd deel te nemen aan de projectgroep. De projectgroep ondersteunt de Stuurgroep en bereid de voor de Stuurgroep benodigde documenten voor. De projectgroep beoordeelt tussentijdse resultaten en legt interne en externe verbindingen waar dit nodig of gewenst is. De projectleider is hierin sturend. PROCES & AANPAK

Planning Vanaf het moment van opdrachtverlening tot en met de vaststelling van de woonzorgvisie, wordt rekening gehouden met onderstaande planning: 28 maart 2023

Besluit van de raad over bestuursopdracht aan college.

29 maart 2023

Opdrachtverlening aan bureau InnDev.

Q2-2023

Inventarisatiefase. Het completeren van de inzichtelijkheid van de opgave, waarbij de ontbrekende relevante gegevens worden verzameld en geanalyseerd.

Q2 – Q3 2023

Formuleringsfase van de visie. Op basis van analyses, beleidskaders en gegenereerde inzichten wordt de visie geformuleerd.

Q3 - Q4 2023

Formuleringsfase van de ambities en doelen: in deze fase wordt de beoogde programmering op hoofdlijnen bepaald.

Q4-2023

Een met de stakeholders afgestemde concept visie.

Q4-2023

Toelichting concept woonzorgvisie met uitvoeringsprogramma aan de raad via buitengewone raadsbijeenkomst (BRB).

Q4-2023

Vaststelling woonzorgvisie met uitvoeringsprogramma door de raad.

Q1-2024

Vanaf Q1 uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma.

Voor het beoogde plan van aanpak van het totstandkomingsproces wordt verwezen naar de het bijgevoegde plan van aanpak van het voorliggende raadsvoorstel, waarin uw raad wordt voorgesteld in te stemmen met het voorbereiden van deze woonzorgvisie.

COMMUNICATIE/ INFORMATIE Stakeholders Belangrijke stakeholders hierbij zijn de woningcorporaties, zorg- en welzijnsaanbieders en zorgvragers. De stakeholders worden via aparte werksessies actief bij de visievorming betrokken, omdat breed draagvlak van belang is voor de realisatie van het uitvoeringsprogramma van de woonzorgvisie. Raad Als alles volgens planning verloopt, ziet de raad in Q4 een voorstel tot vaststelling van de woonzorgvisie tegemoet. Alvorens dit aan de orde is, wordt de raad via één of meerdere klankbordsessies betrokken worden bij de visievorming. Dit biedt de raad mogelijkheden voor het leveren van input en biedt dit ruimte voor toelichting en verantwoording over de tussentijdse resultaten, met als doel het creëren van en breed gedragen visie. Vanuit die optiek zal, alvorens de woonzorgvisie ter besluitvorming aan de raad wordt aangeboden, de raad via een buitengewone raadsbijeenkomst nader worden geïnformeerd over de samengestelde resultaten die moeten leiden tot de uiteindelijke visie. Tussentijds wordt de raad over de procesvoortgang geïnformeerd via een periodieke raadinformatiebrief.

PARTICIPATIE Zoals reeds vermeld, vindt tijdens het totstandkomingsproces nauw overleg plaats met stakeholders. In overleg met de Stuurgroep Woonzorgvisie Eijsden-Margraten wordt bepaald op welke wijze invulling wordt gegeven aan burgerparticipatie.

SOCIAL RETURN Binnen dit project wordt geen social return toegepast.

AANDACHTSPUNTEN

Andere aandachtspunten •

•

Naast een gemeentelijke woonzorgvisie is de Minister ook voornemens om een regionale woonzorgvisie te eisen. Deze visie is abstracter en legt haar focus regionaal (Zuid-Limburg) niveau. Nadere informatie hierover is vooralsnog onbekend, maar waar wenselijk en nodig zal de nodige afstemming op regioniveau plaatsvinden onder andere met het zorgkantoor en zorgverzekeraars en de andere gemeenten in de regio, zoals dat momenteel ook gebeurt voor bijvoorbeeld Beschermd Wonen. De woonzorgvisie kan leiden tot deelprojecten, waarvoor middelen beschikbaar gesteld moeten worden om hier uitvoering aan te geven. Als deze middelen niet in de meerjarenbegroting zijn opgenomen, zal een voorstel hiervoor aan uw raad worden voorgelegd.