20230214 10a RV Kaderbrief RUD Zuid-Limburg.docx

Aan de gemeenteraad

Raadsvoorstel Onderwerp Kaderbrief RUD Zuid-Limburg begroting 2024 Beslispunt(en) 1. Als zienswijze kenbaar te maken aan de Regionale Uitvoeringsdienst Zuid Limburg (RUD ZL) dat: 1a. de raad akkoord is om de ontwerp-begroting 2024 op te stellen conform de voorgelegde Kaderbrief 2024; 1b. de raad akkoord is met het ingroeimodel voor de bodemtaken, waarbij als kanttekening wordt gemaakt dat de overheveling van de bodemtaken budgetneutraal dient plaats te vinden; 1c. de raad niet akkoord is met de inflatie index van 10% aangezien dit erg voorbarig is; 1d. de raad niet akkoord is de aantallen meldingen en kengetallen die gebruikt worden voor de berekening van de kosten van de bodemtaken. 2. Als advies aan de RUD ZL mee te geven om bij toekomstige kaderbrieven de specificaties per gemeente direct toe te voegen zodat duidelijk is wat de consequenties per gemeente zijn en deze niet één maand later toe te sturen.

Toelichting Aanleiding / motivering Op 12 december 2022 hebben we van de RUD ZL de Kaderbrief 2024 ontvangen, met het verzoek deze aan de Raad voor te leggen met de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze ten aanzien van deze kaderbrief en wel in het bijzonder het punt van het ingroeimodel van de bodemtaken, voor 3 maart 2023. Op 10 januari 2023 hebben we van de RUD ZL een bijlage ontvangen ten behoeve van de behandeling van de kaderbrief. Hierin is de indicatieve berekening van de bijdrage per gemeente in 2024 weergegeven. Motivering Ter voorbereiding van de begroting 2024 heeft de RUD ZL bijgevoegde kaderbrief 2024 opgesteld om de deelnemers te informeren over de wijzigingen die in 2024 op stapel staan. In 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd met als doel de volksvertegenwoordiger meer te betrekken bij de Gemeenschappelijke Regeling. Dit betekent ook een wijziging in de P&Ccyclus. De kaderbrief vormt hierbij de start om de deelnemers te informeren over de beleidsvoornemens, de verwachte financiële consequenties hiervan en de consequenties van overige gewijzigde omstandigheden.

Specifieke Bodemtaken: Een van de beleidsvoornemens met financiële consequenties voor de gemeenten, is een gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet, die vooralsnog is gepland op 1 juli 2023. Op dat moment vindt de overdracht van de bodemtaken van de Provincie Limburg naar de gemeenten. Het betreft de milieubelastende activiteiten saneren en graven in sterk verontreinigde grond met gehalten boven de interventiewaarde. In art. 13.12 van het Invoeringsbesluit Omgevingswet zijn deze taken benoemd als zogenaamde basistaken welke door een Omgevingsdienst, in dit geval de RUD ZL, uitgevoerd moeten worden. De RUD ZL heeft aan de hand van de jaargegevens van de Provincie Limburg berekend dat voor de volledige uitvoering en toezicht van de betreffende bodemtaken 6 fte’s noodzakelijk zijn. Voorgesteld wordt dit in de begroting 2024 mee te nemen in de vorm van een ingroeimodel waarbij dus niet alle 6 fte’s worden meegenomen maar bijvoorbeeld 2 fte’s werven en 2 fte’s inhuren. En in 2025 de andere 2 fte’s mee te nemen. Verzocht wordt over dit ingroeimodel een zienswijze kenbaar te maken. Financiering bodemtaken: Op dit moment is de stand van zaken dat er financieel voor deze overdracht van taken niets geregeld is qua overheveling vanuit het Provinciefonds naar het gemeentefonds. Door het Rijk is geen extra budget gereserveerd voor gemeenten om deze bodemtaken uit te voeren.

Het Rijk stelt zich vooralsnog op het standpunt dat gemeenten budget krijgen voor de invoering van de Omgevingswet en dat daarvan ook de extra bodemtaken uitgevoerd dienen te worden. Op dit moment vindt er landelijk wel nog discussie plaats of er voor die taken geen extra middelen vanuit het Rijk beschikbaar zouden moeten worden gesteld “de geen knaken geen taken discussie”. Gevolgen overdracht bodemtaken voor gemeente Eijsden-Margraten In de gemeente Eijsden-Margraten is in een groot gebied in en rondom Eijsden sprake van specifieke bodemproblematiek van met name de zinkassen die in het verleden zijn toegepast. Dit gebied is vastgelegd in de Nota bodembeheer Eijsden-Margraten 2017 van de gemeente. Er is sprake van (mogelijk) verontreinigde grond. Indien hier wordt gegraven, bijvoorbeeld voor de aanleg kabels of leidingen of voor een fundering, moet een melding Besluit Uniforme Saneringen (BUS-melding) worden ingediend. Hierdoor zijn de afgelopen jaren naar verhouding veel meer meldingen binnen de gemeente Eijsden-Margraten noodzakelijk geweest ten opzichte van de meeste overige Zuid Limburgse gemeenten.. Dit betekent dat de gemeente Eijsden-Margraten ook onder de Omgevingswet veel meer bodem gerelateerde meldingen zal ontvangen dan naburige gemeenten en dus ook beduidend meer capaciteit hiervoor moet reserveren.

In bijlage die we op 10 januari 2023 van de RUD ZL hebben ontvangen is een inschatting gemaakt van de benodigde capaciteit om de bodemtaken te kunnen uitvoeren. Het blijkt dat voor de bodemtaken in de gemeente Eijsden-Margraten 2140 uur nodig zijn. De kosten hiervoor bedragen € 241.820,00. Dit is als alle bodemtaken in 2024 worden ingebracht en niet conform het ingroeimodel. Bij de berekening van deze kosten is uitgegaan van het hoogste aantal meldingen van de laatste jaren en de kengetallen van de Provincie. Hierbij kunnen vraagtekens worden gezet of dit wel correct is. Als kengetal voor de behandeling van een BUS melding en de afhandeling van de BUS-evaluatie wordt 21 uur ingezet. Het kengetal van de gemeente Eijsden-Margraten voor een vergelijkbare melding Activiteitenbesluit bedraagt 10 uur incl. administratieve taken. De financiering van deze bodemtaken kan niet via legesheffing worden verhaald op de initiatiefnemers omdat het hier een melding betreft waarvoor wettelijk gezien geen leges mag worden geheven. Gezien de wettelijke bepaling dat de basistaken door een Omgevingsdienst moeten worden uitgevoerd, mogen wij deze taken niet zelf of door een marktpartij laten uitvoeren. Hier is dus geen discussie over mogelijk. Daarnaast is de capaciteit en de benodigde kennis voor deze taken momenteel niet aanwezig bij de gemeente.

2

Overige nieuwe beleidsvoornemens in de Kadebrief 2024: - de ontwikkelingen van de Toekomstagenda 2021-2025 van de RUD ZL, gericht op de strategische ontwikkeling; - de energietaken, gefinancierd via specifieke uitkering (geen middelen van de deelnemers benodigd); - data op orde: 1 fte voor functioneel beheer en € 50.000 voor extra software kosten. Dit wordt verwerkt in de tariefstelling; - concern jurist: 1fte voor organisatie betreffende juridische zaken. Dit wordt verwerkt in de tariefstelling; - aantrekkelijk werkgeverschap: alternatieven om de problemen op de krappe arbeidsmarkt te compenseren begroot op € 50.000. Dit wordt verwerkt in de tariefstelling. Financiële consequenties Kaderbrief 2024 Verder wordt in de Kaderbrief 2024 RUD ZL de financiële ontwikkelingen ingevolge de inflatie meegenomen waardoor de door het CPB gehanteerde indexcijfers niet meer realistisch zijn. Voorgesteld wordt voor 2024 een indexcijfer van 10% te gebruiken. Dit sluit aan bij de inflatieverwachting van Nederland en de recent afgesloten Cao’s (NS en Provincie). Hierdoor zullen de tarieven voor 2024 stijgen. Samenvattend dient in de begroting 2024 € 16.388.381 te worden afgedekt door de werkprogramma’s van de deelnemers. In de ontwerp-begroting RUD ZL 2024 zal dit worden voorgelegd aan de deelnemers.

De keuze voor een indexering van de tarieven met 10% is op dit moment erg voorbarig aangezien deze zich op dit moment weer in een dalende lijn bevindt. Overige gemeenten: Bij het opstellen van deze voorstellen is contact geweest met de gemeente Voerendaal die binnen de structuur van SGVOP (Samen Grip op Verbonden Partijen), adoptiehouder is voor de GR RUDZL. Het blijkt dat de problematiek ten aanzien van de bodemtaken voor elke gemeente anders is. Het opstellen van een gezamenlijke zienswijze is wenselijk. In dit kader is contact geweest met verschillende gemeenten (o.a. Heerlen, Maastricht, Beekdaelen, Gulpen-Wittem). Bij het tot stand komen van deze voorstellen waren nog geen reacties van deze gemeenten ontvangen. Gezien het raadsvergaderschema’s die per gemeente nogal verschillen en de kerstreces, is een gezamenlijke zienswijze echter niet mogelijk. Zienswijze : Gelet op het voorgaande wordt geadviseerd als zienswijze kenbaar te maken aan de RUD ZL dat: - de raad akkoord is om de ontwerp-begroting 2024 op te stellen conform de voorgelegde Kaderbrief2024; - de raad akkoord is met het ingroeimodel van de bodemtaken, waarbij als kanttekening wordt gemaakt dat de overheveling van de bodemtaken budgetneutraal dient plaats te vinden. dat de raad niet akkoord met een inflatie index van 10% aangezien dit erg voorbarig is.

- de raad niet akkoord is de gebruikte aantallen meldingen en kengetallen die gebruikt worden voor de berekening van de kosten van de bodemtaken. Daarnaast wordt geadviseerd als advies aan de RUD ZL mee te geven om bij toekomstige kaderbrieven de specificaties per gemeente direct toe te voegen zodat duidelijk is wat de consequenties per gemeente zijn en deze niet één maand later toe te sturen. Relatie met bestaand beleid en strategische visie / integraliteit Op 2 juli 2013 is de dienstverleningsovereenkomst met de RUD ZL door het college vastgesteld voor de uitvoering van het basistakenpakket. Op 14 april 2016 is de Wet VTH in werking getreden en op 1 juli 2017 het gewijzigde Besluit Omgevingsrecht. Hierin is bepaald dat bepaalde taken op het gebied van milieu door de RUD ZL moeten worden uitgevoerd. 3

In de Programmabegroting 2023-2026 is in Paragraaf 6 “Verbonden partijen” de RUD ZL opgenomen.

Gevolgen Burgerparticipatie, toelichting en verantwoording Niet van Toepassing. De uitvoering van de basistaken is een wettelijk vastgelegd. Financiële en personele aspecten, incidenteel / structureel, begrotingspost De financiële gevolgen voor de gemeente Eijsden-Margraten worden pas duidelijk bij de behandeling van de ontwerp-begroting 2024 van de RUD ZL. Zeker is al wel dat door de overheveling van de bodemtaken de kosten fors zullen toenemen. Er is echter nu nog geen beeld over de dekking van deze kosten door het rijk (dan wel provincie). In de tussentijd zal samen met ander gemeenten in de regio een lobby richting de provincie moeten worden gestart in verband met de financiering van de overdracht en zal de discussie over de uitvoering met de RUD ZL worden aangegaan. Planning, uitvoering en evaluatie - 7 februari 2023 bespreking dialoogvergadering leefomgeving;. - 14 februari 2023 besluitvormende raadsvergadering; - vóór 3 maart 2023 versturen zienswijze naar het Bestuur van de RUDZL Na het kenbaar maken van de zienswijze zal door de RUDZL de ontwerp-begroting 2024 worden opgesteld. Deze zal vervolgens aan de raad worden voorgelegd met de mogelijkheid een zienswijze in te dienen.

Communicatie Informeren van de RUD ZL over het besluit van de Raad Maatschappelijke effecten Niet van toepassing Privacy Niet van toepassing Risico’s Ten aanzien van dit raadbesluit zijn geen risico’s. De taken die de RUD ZL uitvoert voor de gemeente zijn wettelijk vastgelegd. Het betreft de zogenaamde basistaken. Indien de basistaken niet worden uitgevoerd door de RUD ZL voldoet de gemeente niet aan de wettelijke bepalingen uit het Besluit omgevingsrecht. De toezichthouder, Provincie Limburg, kan in dat geval ingrijpen en de gemeente een verplichting opleggen.

Het college van Eijsden-Margraten De gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Drs. G.J.M. Cox

4

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Dialoogvergadering Leefomgeving; Besluit: 1. Als zienswijze kenbaar te maken aan de Regionale Uitvoeringsdienst Zuid Limburg (RUD ZL) dat: 1a. de raad akkoord is om de ontwerpbegroting 2024 op te stellen conform de voorgelegde Kaderbrief 2024; 1b. de raad akkoord is met het ingroeimodel voor de bodemtaken, waarbij als kanttekening wordt gemaakt dat de overheveling van de bodemtaken budgetneutraal dient plaats te vinden; 1c. de raad niet akkoord is met de inflatie index van 10% aangezien dit erg voorbarig is; 1d. de raad niet akkoord is de aantallen meldingen en kengetallen die gebruikt worden voor de berekening van de kosten van de bodemtaken. 2. Als advies aan de RUD ZL mee te geven om bij toekomstige kaderbrieven de specificaties per gemeente direct toe te voegen zodat duidelijk is wat de consequenties per gemeente zijn en deze niet één maand later toe te sturen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 14 februari 2023.

De griffier,

De voorzitter,

Mr. M. Verbeet

Drs. G.J.M. Cox

5