20220607 16 RB Beleidsplan Zicht op Thuis en centrumregeling Beschermd Thuis.pdf

gemeente

eijsden-margraten Aan de gemeenteraad

Raadsvoorstel Onderwerp Conceptbeleidsplan "Zicht opThuis. Beleidsplan 2021-2024. Regio Maastricht-Heuvelland ” en toestemming t.b.v. en de centrumregeling Beschermd Thuis Maastricht- Heuvelland, 2022 e.v. . Beslispunt(en) 1. Instemmen met het voorliggende conceptbeleidsplan "Zicht opThuis. Beleidsplan 2021-2024. Regio Maastricht-Heuvelland" betreffende beleid en uitvoering van beschermd wonen in de regio Maastricht. 2. Toestemming verlenen tot het aangaan van de centrumregeling Beschermd Thuis MaastrichtHeuvelland 2022. De afgesproken financiële bijdrage voorhet regiobudget in het kader van de centrumregeling geldt pas vanaf het moment dat de gemeente de rijksmiddelen in het kader van doorcentralisatie van beschermd wonengaat ontvangen.

Toelichting-----------------------------------------------------------------------------------------------------Aanleiding/ motivering Per 1 januari 2015 is de gemeentelijke verantwoordelijkheid binnen het sociaal domein uitgebreid door decentralisatie van ex-AWBZ-taken begeleiding, inloopfunctie Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en beschermd wonenin het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015. Opvang. Van rijkswege werd bepaald dat verantwoordelijkheid en de middelen hiervoor aan 43 centrumgemeenten werden toegewezen. De centrumgemeente Maastricht was verantwoordelijk voor de regio Maastricht-Heuvelland en Westelijke Mijnstreek. Per 1 januari 2022 is gestart met doordecentralisatie van beschermd wonen.Vanaf dat moment niet alleen de 43centrumgemeenten, maar alle 355gemeenten zijn verantwoordelijk voorbeschermd wonenvoorde eigen inwoners. Conformde afspraken tussen de VNG en de ministeries van BZK en VWS dienen de gemeenten vanaf 1 januari 2022 in een regio de beslissingen inzake beschermd wonensamen te nemen en te werken aan een gezamenlijke beleid en begroting. Het Rijk riep de gemeenten opom een keuze te maken ten aanzien van de samenwerkingsschaal en opdat niveau een beleidskoers te bepalen. Gemeenten dienen vervolgens hunsamenwerking inzake beschermd wonenvanaf 1 januari 2022 opnieuwvast te leggen.

De gemeenten in de regio Maastricht-Heuvelland hebben voorgenomen ookna de doordecentralisatie opschaal Maastricht-Heuvelland te blijven samenwerken. Besluitvorming over de gezamenlijke beleidsmatige koers en het formaliseren van de samenwerking in de regio Maastricht- Heuvelland middels vaststelling van een nieuwe centrumregeling is hierbij aan de orde. 1. BeleidsplanZicht op Thuis Mensen met een verstoorde zelfregulatie, die de regie ophuneigen leven amper hebben gekend of grotendeels kwijt zijn geraakt en zelf niet kunnenzorgen vooreen stabiele woonpleken een goed leven doen een beroep opbeschermd wonenen/of maatschappelijke opvang. Deze mensen zijn niet in staat om opeigen kracht: zelfstandig te wonenen in andere noodzakelijke bestaansvoorzieningen te voorzien, hun

persoonlijkeveiligheid te waarborgen en/of de veiligheid van anderen en/of de bescherming van goederen - in de persoonlijkelevenssfeer dan wel publieke ruimte - te waarborgen. (CommissieDannenberg). Het beleid van Rijk en de opdracht voorgemeenten is gericht opde geleidelijk transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis. De commissie Toekomst beschermd wonen (commissie Dennenberg) is daarbij leidend. Mensen met psychische beperkingen moeten dus zoveel mogelijk thuis of in eigen vertrouwde woonomgeving kunnenblijven met passende ambulante ondersteuning. Met het beleidsplan Zicht opThuis geven de samenwerkende de geleidelijk transitie van beschermd wonen naar beschermd De titel van het beleidsplan Zicht opThuis is bepalend een “zicht opthuis” te bieden.

gemeenten richting aan het organiseren van thuis in de regio Maastricht-Heuvelland.

voorde ambitie

van de gemeenten

om die mensen

1.1. T ransformatieopgave Om voorde doelgroep een zicht opthuis te kunnenbieden en een veilig thuis te realiseren voorde meest kwetsbare inwonersis meer nodig dan het regelen van onderdak. Het moet een plek zijn die voelt als thuis. De ambitie is dan ookeen passende huisvesting en ambulante begeleiding te organiseren, zodat kwetsbare inwonersuit onze regio kunnen: Zijn: veiligheid,

privacy, stabiliteit,

emotionele verbondenheid

en identiteitsvorming ondersteunen;

Erbij horen: ondersteunen contact met anderen, relaties van wederkerigheid

en gemeenschapsvorming;

Doen: ondersteunen veerkracht doordat ze mogelijkheid bieden tot participatie, werk, vrijwilligerswerk andere activiteiten waarin iemand zijn of haar talenten kan uitdrukken;

en

Worden: persoonlijkeontwikkeling stimuleren en verbonden zijn met toekomstperspectief. De gemeenten in de regio Maastricht-Heuvalland zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid deze ambitie de komende jaren te verwezenlijken. De ambitie betreft vier belangrijke transformatiepunten: -/ Verschuiving naar ambulante ondersteuning in de eigen omgeving. ■Z Het Beschermd Wonenen de Maatschappelijke Opvang wordt ééndomein, dat we willen transformeren naar de huidige tijdsgeest met de focusopsociale inclusie; Z Inzet opherstel én preventie. Doorde lokale aanwezigheid van professionals kunnen problemen eerder worden aangepakt. Samenwerking tussen begeleiding en behandeling is hierbij cruciaal. z Realiseren van optimale solidariteit tussen de samenwerkende gemeenten.

Voordeze tarnsformatie geleden de volgende uitgangspunten: z maximaal mogelijke zelfregie, eigen verantwoordelijkheid, keuzevrijheid en wederkerigheid; Z normaliseren en uitgaan van mogelijkheden, daarbij maken we gebruik van het gedachtengoed van positieve gezondheid; Z recht ophuisvesting dicht bij huis in een kleinschalige woonvormopmaat met focusopsociale inclusie; Z een goede spreiding van de voorzieningen over de regio; Z lokaal wat lokaal kan, regionaal wat meerwaarde heeft; Z flexibele zorg/begeleiding en ruimte voorprofessionele afwegingen en beslissingen; Z integrale aanpak met daarbij een snelle toegang tot zorg en een eenvoudig systeem; Z garantie oplangdurige zorg indien nodig. 1.2. Besluitvormingsproces Het voorliggende concept-beleidsplan is in juni2021 alleen door de gemeente Maastricht vastgesteld. Nu er sprake is van doorcentralisatie van beschermd wonenen gezamenlijke verantwoordelijkheid voorbeleid van alle gemeenten, gaan ookde regiogemeenten besluiten over het voorliggende concept-beleidsplan Zicht opThuis. Het beleidsplan krijgt een passende regionale titel, namelijk “Zicht opThuis. Beleidsplan 2021-2024. Regio Maastricht-Heuvalland ”. 2

Besluitvorming over het concept-beleidsplan is gestart met de vaststelling van het eerste conceptdoor de colleges van de regiogemeenten en advisering daarover door de adviesraden. Op verzoek van onscollege heeft de adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten geadviseerd over het concept-beleidsplan (zie bijlage). Dit gebeurd gelijktijdig bij alle deelnemende gemeenten. Bij de advisering hebben de adviesraden samengewerkt, zodat de adviezen opelkaar zijn afgestemd en/of gelijkluidend zijn. Daarom hebben wij een gezamenlijke reactie opde adviezen geformuleerd (zie bijlage). Daar de adviezen zich voornamelijk opnadere invulling van het concept-beleidsplan en het vervolgproces richten, wordt het concept-beleidsplan ongewijzigd aan uw raad voorgelegd ter vaststelling. De komende tijd zal verdere verdieping van het beleidsplan plaatsvinden, waarbij de adviespunten worden meegenomen in de uitvoeringsagenda. De adviesraden worden actief betrokken bij dat vervoegproces. 2. CentmmregelingBeschermdThuis 2022 Maastricht-Heuvalland, 2022 De centrumgemeente Maastricht was tot 2022 verantwoordelijk voorde regio Maastricht-Heuvelland en Westelijke Mijnstreek. De bestaande centrumconstructieis vervallen per 1.1.2022.

Conformde afspraken tussen de VNG en de ministeries van BZK en VWS dienen de gemeenten vanaf 1 januari 2022 in een regio de beslissingen inzake beschermd wonensamen te nemen en te werken aan een gezamenlijke begroting. Het Rijk riep de gemeenten opom een keuze te maken ten aanzien van de samenwerkingsschaal. De gemeenten in de regio Maastricht-Heuvelland hebben voorgenomen ook na de doorcentralisatie opde schaal Maastricht-Heuvelland te blijven samenwerken. De regionale samenwerking opdie schaal is noodzakelijk om zorgcontinuïteiten gekwalificeerde voorzieningen voorkwetsbare inwonerste kunnenbehouden en om te zorgen voorvoldoende aanbod en spreiding van specifiek zorgaanbod. De regionale samenwerking is noodzakelijk om door het Rijk gestelde transformatieopgave van beschermd wonennaar beschermd thuis te realiseren. Gemeenten dienen hunsamenwerkingsafspraken vastte leggen. Besluitvorming over de samenwerking in de regio Maastricht- Heuvelland vindt plaats middels vaststelling van het beleidsplan Zicht opThuis. Beleidsplan 2021-2024. Regio Maastricht-Heuvalland ” en vaststelling van de Centrumregeling ‘Beschermd Thuis, Maastricht-Heuvelland, 2022 e.v. De centrumregeling is een (lichte) gemeenschappelijke regeling en valt onder de werking van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr).

Artikel 1, lid 2 van de Wgr luidt: decollegesvanburgemeester enwethouders endeburgemeesters gaannietovertot hettreffenvan eenregeling dannaverkregen toestemming vandegemeenteraden. De toestemming kanslechts wordenonthouden wegensstrijd met hetrechtofhetalgemeen belang. Ons college verzoekt hierbij de raad

om toestemming om de centrumregeling aan te mogen gaan.

De centrumregeling is niet in strijd met het algemeen belang. De centrumregeling wordt aangegaan in het belang van onze gemeente, die per 1 januari 2022 verantwoordelijk is geworden voorbeschermd wonenvooronze inwonersen de transformatieopgave van beschermd wonennaar beschermd thuis. Doorde samenwerking wordt zorgcontinuïteitvoorkwetsbare inwonersveilig gesteld. Reeds aanwezige gekwalificeerde regionale voorzieningen kunnenworden behouden. Daarnaast kunnenwij voldoende aanbod en spreiding van een specifiek zorgaanbod in de regio realiseren. Ook de behoefte van de gemeenten om meerjarig commitment en solidariteit, zoals in het beleidsplan Zicht opThuis is voorgenomen, zijn belangrijke argumenten voorde centrumregeling. De centrumregeling is niet in strijd met het recht. Conformartikel 1.1. van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnende gemeenten een gemeenschappelijke regeling treffen ter behartigen van een of meerdere bepaalde belangen van die gemeenten. Zoals hierboven is gesteld, behartigt de centrumregeling de belangen van onze gemeente en haar inwoners. De voorliggende conceptcentrumregeling voldoet aan de juridische voorwaarden. Eijsden-Margraten heeft intensief meegewerkt aan invulling van de inhoudelijke en juridische kant van de centrumregeling.

De mandaatconstructie in deze centrumregeling zorgt ervoor dat de centrumgemeente niet te veel afstand van de regiogemeenten kan innemen. De verhouding opdrachtgever - opdrachtnemer is in de 3

centrumregeling wederkerig en gelijkwaardig, er is geen sprake van ondergeschiktheid opdrachtnemer ten opzichte van de opdrachtgever en vice versa.

van de

De huidige contracten voorbeschermd wonenlopen af op01-01-2023 en dienen in de loopvan 2022 opnieuwte worden aanbesteed. In de centrumregeling wordt geregeld dat Maastricht mandaat krijgt om samen met de regio Maastricht-Heuvelland inkoopen aanbesteding voorbeschermd wonente realiseren. Relatiemet bestaandbeleiden strategische visie/ integraliteit 1. Wet maatschappelijke ondersteuning Wmo 2015 2. Algemene wet bestuursrecht (Awb) ), afdeling 10.1.1 3. Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), artikelen 1 en 8 lid 4. 4. Programma 1. Mens en Samenleving. 1.1. Kerntaak Sociaal Domein1.1.2Ondersteunen kwetsbare inwoners. Onze kwetsbare inwoners (jong en oud) worden ondersteund opdat zij in huneigen leefomgeving zolang mogelijk kunnenblijven wonenmet goede kwaliteit van leven, deel kunnennemen in de samenleving en zich persoonlijkkunnenontwikkelen. 1.1.2 Ondersteunenkwetsbare inwoners Onze kwetsbare inwoners(jong en oud) worden ondersteund opdat zij in huneigen leefomgeving zo lang mogelijk kunnenblijven wonen met goede kwaliteit van leven, deel kunnennemen in de samenleving en zich persoonlijkkunnenontwikkelen.

Gevolgen -------------------------------------------------------------------------------------------------------Burgerparticipatie, toelichtingen verantwoording Het VN-verdraag Handicap in Nederland (artikel 4) stelt dat mensen met beperkingen betrokken moeten worden bij ontwikkeling en uitvoering van beleid. De Wmo 2015 (artikel 2.1.3.)en de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Eijsden-Margraten 2015, versie 2022 (artikel 24) sluiten daarbij aan. Beleidsplan Op verzoek van onscollege heeft de adviesraad Sociaal Domein Eijsden-Margraten geadviseerd over het concept-beleidsplan Zicht opThuis (zie bijlage). Dit gebeurd gelijktijdig bij alle deelnemende gemeenten. Bij de advisering hebben de adviesraden samengewerkt, zodat de adviezen opelkaar zijn afgestemd en/of gelijkluidend zijn. Daarom hebben wij een gezamenlijke reactie opde adviezen geformuleerd (zie bijlage). De komende tijd zal nadere uitwerking en een verdieping van het plan plaatsvinden, waarbij de adviespunten zullen landen onder andere in de uitvoeringsagenda. De adviesraden worden daarbij actief betrokken. Centrumregeling Gelet opde bedrijfsvoerings-technische aard van het besluit over de centrumregeling is er geen specifieke aandacht besteed voorburgerparticipatie bij het totstandkoming van de centrumregeling.

De adviesraad wordt steeds geïnformeerd over de ontwikkelingen rondomde regionale samenwerking en de centrumregeling. Financiëleen personeleaspecten, incidenteel / structureel,begrotingspost Het voorstel heeft geen financiële gevolgen. Voorhet jaar 2023 ontvangt de gemeente nog geen middelen van het Rijk voorde uitvoering van Beschermd wonen. In 2023 ontvangen de centrumgemeenten, in ons geval de gemeente Maastricht nog alle middelen voorbeschermd wonen.Zie tevens hieronder. Planning, uitvoeringen evaluatie Vanaf 1 januari 2023 zoueen nieuwe financiële verdeling over gemeenten en een zogeheten woonplaansbeginsel. Vanaf 1 januari 2023 zou het rijksbudget - met een ingroeipad van tien jaarverdeeld worden door middel van een nieuw objectief financieel verdeelmodel. Via de kamerbrief van 25 februari jl. heeft de staatssecretaris geïnformeerd dat de invoering van het woonplaatsbeginsel voorbeschermd wonenop 1 januari 2023 niet meer haalbaar. Doorde duur van de formatie van het nieuwe kabinet konhet wetsvoorstel niet optijd ingediend worden. Er zijn daarnaast een aantal aandachtspunten die uitgewerkt moeten worden, in samenhang met het advies van de Raad van 4

State over het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel. Het Rijk, gemeenten en andere partijen gaan hiervoor in overleg. Hierna wordt bezien in hoeverre bijstelling van de transitie naar beschermd en wat de gevolgen zijn voorhet tijdspad.

wonen

Nadat de raad de gevraagde toestemming heeft verleend dient het college de regeling vast te stellen. Deze procedure dient in alle zes Maastricht-Heuvellandgemeenten te worden doorlopen.Nadat dit is gebeurd wordt de regeling in de Staatscourant gepubliceerd en treedt deze de dag erop in werking. Communicatie Interactief webinar voorde gemeenteraden, adviesraden en overige belangstellenden Zicht opThuis wordt later in samenwerking met de regiogemeenten aangeboden. Na de vaststelling van het beleidsplan Zicht opThuis, wordt het plan breed wordt samen met de regiogemeenten een communicatieplan opgesteld.

bekend

over het plan

gemaakt.

Daarvoor

Gelet opde bedrijfsvoerings-technische aard van het besluit over de centrumregeling is de nieuwswaarde ervan voorhet publiek beperkt en is geen specifieke aandacht vanuit communicatie noodzakelijk. Wel van de centrumregeling worden gepubliceerd om in werking te kunnentreden in Staatscourant, Centrale Voorzieningen Decentrale Regelgeving. Maatschappelijke effecten Mensen met psychische beperkingen uit de regio Maastricht-Hevelland kunnenzoveel mogelijk thuis of in eigen vertrouwde woonomgeving blijven wonenmet passende ambulante ondersteuning. Met het beleidsplan Zicht opThuis geven de samenwerkende gemeenten daar richting aan. Doorde regionale samenwerking wordt zorgcontinuïteitvoorkwetsbare inwonersveilig gesteld. Reeds aanwezige gekwalificeerde regionale voorzieningen kunnenworden behouden. Daarnaast kunnenwij voldoende aanbod en spreiding van een specifiek zorgaanbod in de regio realiseren. Privacy Niet van toepassing Risico’s De looptijdvan het concept-beleidsplan is van 1 juli 2021 tot en met 31 december 2024. Het plan is op 1 juli 2021 reeds vastgesteld door de gemeenteraad van Maastricht. Indien het plan wordt door de regiogemeenten in mei/ begin juni2022 vastgesteld, dan is de uitvoering in Maastricht reeds in 2021 gestart.

De periode na vaststelling door de regiogemeenten is relatief kort en zal wellicht niet voldoende zijn om alle doelen volledig gezamenlijk te kunnenrealiseren. Het geeft anderzijds wel de ruimte om het beleidsplan in 2024 te evalueren en eventueel bij te stellen. De centrumregeling regelt mandaat voorMaastricht om namens de regiogemeenten inkoopen aanbesteding te realiseren. Eind april 2022 gaat Maastricht onder voorbehoud van de besluitvorming over de centrumregeling de nieuwe aanbesteding voorBeschermd Wonen publiceren. Mocht het beleidsplan en/of de centrumregeling niet of niet optijd door alle colleges en de raden worden vastgesteld, dan moet de inkoopmet éénjaar uitgesteld worden en zullen de huidige contracten wederom verlengd worden. In dat geval wordt voor2023 niet ingekocht aan de hand van nieuwe beleidsuitgangspunten c.q. de hierboven genoemde transformatie van beschermd wonennaar beschermd thuis. Binnende centrumregeling kan niet (vanzelfsprekend) rekening worden met besluiten van de individuele gemeenten. Bijvoorbeeld: eventuele bezuinigingsopdracht van ééngemeente kan niet worden vertaald naar een beleidswijziging en/of inkoopopdrachtvoorde hele regio.

Het college van Eijsden-Margraten De gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Drs. G.J.M. Cox 5

gemeente

eijsden-margraten

RAADSBESLUIT

De raad

van de gemeente

Eijsden-Margraten

gelezen

het voorstel van burgemeester

en wethouders;

Besluit: 1. Instemmen met het voorliggende conceptbeleidsplan “Zicht opThuis. Beleidsplan 2021-2024. Regio Maastricht-Heuvelland ” betreffende beleid en uitvoering van beschermd wonen in de regio Maastricht. 2. Toestemming verlenen tot het aangaan van de centrumregeling Beschermd Thuis MaastrichtHeuvelland 2022.

Aldus besloten in de openbare vergadering

van 7 juni2022.

6