20220524 12a RV GR Omnibuzz- Begroti ngswijziging 2022 en Begroting 2023.docx

Aan de gemeenteraad

Raadsvoorstel Onderwerp GR- Omnibuzz: Begrotingswijziging 2022-1, begroting 2023 e.v. Beslispunt(en) Als zienswijze over de begroting 2023 / meerjarenperspectief Omnibuzz kenbaar te maken, dat de raad er mee kan instemmen.

Toelichting Aanleiding / motivering Het dagelijks bestuur van Omnibuzz heeft de volgende documenten aangeboden aan de gemeente (zie bijlagen): 1. Aanbiedingsbrief gemeenteraden. 2. Jaarverslag 2021 (inclusief financiële verantwoording). 3. Uitgangspuntennotitie begroting 2022-1 en 2023. 4. Begrotingswijziging van 2022-1; 5. Begroting 2023 en meerjarenperspectief 2024-2026. Uw raad kan een zienswijze indienen naar aanleiding van die documenten bij het Dagelijks Bestuur van Omnibuzz. Voorgesteld wordt kennis te nemen van de documenten en naar aanleiding daarvan geen zienswijze in te dienen. Jaarrekening 2021 Omnibuzz heeft in de begrotingswijziging 2021-1 heeft vanwege een lagere vervoersvraag de begroting 2021 reeds naar beneden bijgesteld met ruim € 2,8 mln. Het voorliggende jaarverslag 2021 laat een onderschrijding van € 2,3 miljoen zien. Ook op de bedrijfsvoeringskosten heeft Omnibuzz € 0,6 mln. minder kosten gemaakt, waardoor Omnibuzz de jaarrekening 2021 afsluit met een positief resultaat van € 2.9 mln. Omnibuzz stel voor de winstbestemming 2021 als volgt in te vullen: - € 2.820.894 uitbetalen aan de deelnemende gemeenten.* - € 65.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve ICT.

* Toch betekend dit voor Eijsden-Margraten dat er geen bedrag wordt ontvangen maar dat er € 15.028 dient te worden bijbetaald na verrekening van de winstuitkering. Dit omdat de vervoersvraag in Eijsden-Margraten in 2021 weliswaar lager lag dan voorafgaande jaren, maar de in de begroting 20211 toegepaste afslag van 10% bleek te optimistisch. Als gevolg hiervan heeft een lagere bevoorschotting plaatsgevonden terwijl het daadwerkelijk gebruik hoger was dan in de begroting 2021-1 geschat.

Begroting 2022 - 1e wijziging Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting van het boekjaar 2022 valt de gewijzigde begroting 2022-1 lager uit. Verwacht wordt namelijk dat het aantal ritten in 2022 op 95% zal liggen van het niveau van 2019, daar waar eerder werd uitgegaan van 100%. De 'Begroting 2022-1' laat voor Eijsden-Margraten dus een kostendaling van € 7.129 zien ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2022. Deze kostendaling bestaat voornamelijk uit een daling van de verwachte vervoerskosten in verband met de Corona-crisis (€ 9.087). Daarnaast is nog een klein nadeel te verwachten op de overige kosten vanwege een stijging in de regie- en bedrijfsvoeringkosten ( € 1.958). Wij kunnen echter nog geen realistische jaarprognose voor onze gemeenten maken.

Per saldo laat de begroting 2022-1 de volgende kosten voor onze gemeente zien:

2022-1

Kosten € 537.773

Eigen bijdragen € -67.229

Saldo € 470.544

Begroting 2023 en Meerjarenperspectief 2024 – 2026 In deze paragraaf wordt ingegaan op de Begroting 2023 en Meerjarenperspectief 2024 – 2026. Voor het jaar 2023 wordt uitgegaan van 100% van het vervoersvolume van 2019. In de begroting 2023 e.v. voor Eijsden-Margraten zullen wij daarop een opslagpercentage van 5% per jaar toepassen. De jaren erna worden de uitgaven tevens verhoogd met een prijsindex van 1,5%. Naast de kosten die we betalen voor Omnibuzz ontvangen we de eigen bijdragen van de cliënten die gebruik maken van de diensten van Omnibuzz. Het saldo van deze twee bepaalt het restant van de benodigde middelen. Zie onderstaande tabel, deze tabel betreft een inschatting van de kosten voor Eijsden-Margraten, rekening houdend met de genoemde indexering en een opslag van 5% per jaar. Kosten

Eigen bijdragen

Saldo

2023

€

579.863

€

71.479

€

508.384

2024

€

597.299

€

72.194

€

525.105

2025

€

616.256

€

72.916

€

543.340

2026

€

634.968

€

73.645

€

561.323

Directe vervoerskosten en vervoerstarief Directe vervoerskosten zijn afhankelijk van daadwerkelijk vervoergebruik c.q. een aantal gerezen zones en een vervoerstarief en worden achteraf definitief verrekend per deelnemende gemeente. Voor 2023 wordt het vervoerstarief gebaseerd op het voor calculatorisch tarief 2022. Dit tarief wordt verhoogd met de NEA-index. Het vervoerstarief wordt geïndexeerd met 3,5%. Voor Eijsden-Margraten worden de directe vervoerskosten voor 2023 e.v. geraamd op € 440.427. Indirecte kosten De afrekensystematiek voor de overige kosten van bedrijfsvoering (beheer- en loonkosten en kapitaalkosten), regie en planning gebeurt op basis van de verdeelsleutel 50% inwoneraantal (gebaseerd op CBS-gegevens per 1-1-2022) en 50% op basis van aantal pashouders (gebaseerd op gegevens administratie Omnibuzz per 1-1- 2022). Voor de salariskosten wordt een nieuwe inschatting gemaakt van de diverse kostencomponenten op basis van de meest actuele informatie. Voor 2023 en de hierop volgende jaren wordt gewerkt met een percentage van 2%. 2

De beheerkosten 2023 zijn gebaseerd op een zo goed mogelijke nieuwe inschatting van de diverse kostencomponenten, of inflatievolgende ontwikkeling op basis van een geschatte index. Voor 2023 en de jaarschijven van de meerjarenbegroting 2024-2026 wordt gewerkt met een indexpercentage gebaseerd op de schatting uit de middellange termijnplanning van het CPB zijnde 1,5%. Voor Eijsden-Margraten worden de indirecte kosten als volgt geraamd: kosten regie- en planning: € 51.586 beheer- en loonkosten en kapitaalkosten: € 87.850 Aanpassing verdeelsystematiek Omnibuzz heeft op verzoek van gemeenten een aantal scenario’s uitgewerkt van verdeelsleutels voor de afrekening van verschillende kosten tussen gemeenten. Hierover vindt in de loop van 2022 besluitvorming plaats. Het voorstel gaat uit van een aanpassing in de afrekensystematiek voor zowel beheers- en vervoerskosten (omzetting zones naar kilometers), zodat de kostenverdeling tussen gemeenten sterker gerelateerd wordt aan daadwerkelijke verbruik. De omzetting naar kilometers maakt bovendien een betere afstemming van het klanttarief met het OV-tarief mogelijk Klantbijdrage De klantbijdragen zijn gelijk aan een klantbijdrage in het Openbaar Vervoer. Voor 2022 geldt een bijdrage van € 0,85 per gereisde zone plus één opstapzone per.

Vanaf 1 januari 2022 wordt het tarief jaarlijks geïndexeerd met de Landelijk Tarieven Index (LTI), conform artikel 17 lid 5 van de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Eijsden-Margraten 2015, versie 2022. Voor 2023 worden de klantbijdragen verhoogd met de geschatte LTI-index. De klantbijdragen worden voor de jaren 2024-2026 eveneens geïndexeerd met deze index. De klantbijdragen worden geïnd door Omnibuzz maar worden niet verwerkt in de begrotingen. Algemene reserve In de begroting 2023 wordt ervan uitgegaan dat de algemene reserve minimaal € 520.000 bedraagt conform de vastgestelde Nota reserves, voorzieningen en risicomanagement. Actualisatie van deze nota in 2022 kan dit bedrag wijzigen. Voor de beheerkosten is een post onvoorzien opgenomen conform voorschrift BBV. Deze post wordt gesteld op € 50.000. Relevante ontwikkelingen De impact van COVID-19 werkt nagenoeg in alle aspecten van Omnibuzz vervoer door. Tekort aan gekwalificeerde chauffeurs Veel chauffeurs zijn noodgedwongen uitgeweken naar ander werk. Zij keren niet vanzelfsprekend terug als chauffeur op het moment dat het vervoer weer aantrekt. Veel vervoerders ondervinden problemen met het aantrekken en behouden van voldoende gekwalificeerde chauffeurs. Vervoersvraag In de ontwikkeling in het vervoersvolume was altijd al sprake van verschillen tussen gemeenten en schommelingen in de tijd.

Door de actualiteit is de bandbreedte van deze schommelingen aanzienlijk toegenomen, dus neemt de voorspelbaarheid van vervoersvraag af. Dit maak het moeilijk om begrotingen strak op te stellen. Door de teruggevallen volumes en de aangepaste uitvoeringsregels van het vervoer zijn de reguliere maatstaven voor efficiënt vervoer niet meer in elke situatie van toepassing. De veiligheid van het vervoer staat voorop. Doordat klanten Omnibuzz als veilig c.q. besloten vervoer meer vertrouwen in de COVID-19 dan het openbaar vervoer is de vraag naar Omnibuzz in verhouding hoger geweest. De toename van dementie/verward gedrag binnen de doelgroep heeft gevolgen voor de uitvoering van het vervoer en de dienstverlening aan klanten. Het uitvoeren van ritten en het verwerken van rit- en informatieaanvragen kost gemiddeld meer tijd. Samengevat zal Omnibuzz in 2023-2026 de volgende taken uitvoeren of ontwikkelen: • uitvoeren van concrete onderzoeken op basis van de verschillende aspecten uit het onderzoeksrapport over de integratie tussen OV- en doelgroepenvervoer; 3

• • • • • • • • • • •

intensiveren van informatie en communicatie over voorliggend vervoer om het gebruik te stimuleren, onder andere via www.ikwilvervoer.nl; doorontwikkelen van de VEP (voor elkaar pas) om het gebruik van OV te optimaliseren; doorontwikkelen mogelijkheden voor maatwerk naar aanleiding van groeiende zorgbehoefte, met oog voor kwaliteit en binnen de beheersbaarheid en de realiteit in de vervoerssector (chauffeurstekorten); doorontwikkelen van concepten om een efficiënte planning en uitvoering te bevorderen; doorontwikkelen van MijnOmnibuzz en andere boekingssystemen die het reizen gemakkelijker maken en de efficiëntie van de bedrijfsvoering bevorderen; het organiseren en faciliteren van instroom van andere vervoer, indien wenselijk; implementeren van de aangepaste afrekensystematiek in de bedrijfsvorming, contractueel en in de klantcommunicatie, afhankelijk van besluitvorming in 2022; zie “wijziging gemeenschappelijke regeling” hieronder; speciale aandacht besteden voor privacy/informatiebeveiliging, het digitale archief, digitale toegankelijkheid en openbaarheid; structureel toetsen en controleren van de administratieve organisatie, bijsturing van resultaten en processen via grondige informatievoorziening, rapportages en risicomanagement binnen de planning &control cyclus; advisering en uitwerking van beheersmaatregelen op gemeenteniveau, indien wenselijk/noodzakelijk; onderzoeken

mogelijkheden voor prognoses van klant- en vervoersontwikkeling.

Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Omnibuzz Er wordt een wijziging van de GR Omnibuzz voorbereid naar aanleiding van een wetswijziging in de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR). Gemeenten worden verplicht gesteld om een gedilateerde uittredingsbepaling op te nemen in alle gemeenschappelijke regelingen. Deze wijziging wordt verwerkt in een conceptwijzigingsvoorstel dat in de loop van 2022 aan het bestuur wordt voorgelegd. Het streven is om in het wijzigingsvoorstel de uitwerking van de hierboven genoemde afrekensystematiek en het uittredingsprotocol mee te nemen. Relatie met bestaand beleid en strategische visie / integraliteit 1. Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015. 2. Verordening Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Eijsden-Margraten 2015, versie 2022. 3. Programmabegroting 2022 e.v. Programma 1: Mens en Samenleving Beleidsveld Sociaal Domein.

Gevolgen Burgerparticipatie, toelichting en verantwoording Bij de vaststelling begrotingen komt geen burgerparticipatie aan orde. Financiële en personele aspecten, incidenteel / structureel, begrotingspost Jaarrekening 2021 en begroting 2022-1 Omnibuzz heeft in de begrotingswijziging 2021-1 heeft vanwege een lagere vervoersvraag de begroting 2021 reeds naar beneden bijgesteld met ruim € 2,8 mln. Het voorliggende jaarverslag 2021 laat een onderschrijding van € 2,3 miljoen zien. Ook op de bedrijfsvoeringskosten heeft Omnibuzz € 0,6 mln. minder kosten gemaakt, waardoor Omnibuzz de jaarrekening 2021 afsluit met een positief resultaat van € 2.9 miljoen. Alle vervoerskosten worden op basis van daadwerkelijk gebruik achteraf definitief afgerekend met de deelnemende gemeenten. In de begrotingswijziging 2021-1 toegepaste afslag vanwege een te verwachten lagere vervoersvraag bleek financieel gezien te optimistisch voor Eijsden-Margraten. De vervoersvraag in Eijsden-Margraten was weliswaar lager dan gebruikelijk, maar in mindere mate dan gedacht. Aan Eijsden-Margraten wordt nog een bedrag van € 15.028 in rekening gebracht als gevolg van een lagere bevoorschotting en hoger dan geschat gebruik.

4

De 'Begroting 2022-1' laat voor Eijsden-Margraten een kostendaling van € 7.129 zien ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2022. Deze kostendaling bestaat uit een te verwachten daling van de verwachte vervoerskosten in verband met de Corona-crisis (€ 9.087). Alle vervoerskosten worden op basis van daadwerkelijk gebruik achteraf definitief afgerekend met de deelnemende gemeenten. In Eijsden-Margraten was in 2021 al sprake van een hoger dan verwacht vervoersgebruik. Wij houden er rekening mee, dat de in begroting 2022-1 opgenomen kostendaling niet zal worden gerealiseerd en dat ook over 2022 een bedrag extra moeten worden betaald. Wij monitoren de situatie en in de eerste bestuursrapportage 2022 komen wij hierop terug. In een normale situatie worden de gerealiseerde vervoerscijfers per gemeente in de periode twee jaren voorafgaand aan het jaar waarop de begroting betrekking heeft als uitgangspunt genomen. Uitgangspunt is het daadwerkelijk verreden aantal zones per gemeente. Voor de begroting 2023 is dit, vanwege de COVID19 crisis, niet realistisch: vanwege de corona-crisis waren de gerealiseerde vervoerscijfers lager dan gebruikelijk. Voor het jaar 2023 wordt, net zoals in 2022, de realisatie van het vervoer in 2019 aangehouden plus een opslag van 5% per jaar. Bovenstaande ontwikkelingen zijn leidend om te komen tot een betere inschatting van het vervoersvolume 2023.

Zie onderstaande tabel, deze tabel betreft een inschatting van de kosten voor Eijsden-Margraten vanaf 2023 e.v., rekening houdend met de genoemde indexering, een opslag van 5% per jaar en een inschatting van inkomsten uit eigen bijdragen. Kosten

Eigen bijdragen Saldo

2023 €

579.863 €

71.479

€

508.384

2024 €

597.299 €

72.194

€

525.105

2025 €

616.256 €

72.916

€

543.340

2026 €

634.968 €

73.645

€

561.323

Planning, uitvoering en evaluatie 20 april 2022: een digitale informatiebijeenkomst voor raadsleden over deze onderwerpen. 24 mei 2022: behandeling begrotingstukken gemeenteraad. Uiterlijk 22 juni: indienen eventuele zienswijze bij het Dagelijks bestuur Omnibuzz; Juli 2022: vaststelling Algemeen Bestuur Omnibuzz: Communicatie Het besluit wordt gecommuniceerd met het Dagelijks Bestuur van Omnibuzz. Maatschappelijke effecten Omnibuzz-vervoer is een hele belangrijke mobiliteitsvoorziening voor onze inwoners met beperkingen om mee te kunnen doen in de samenleving. Het is aannemelijk dat een meer gesloten systeem van het Omnibuzz-vervoer als veiliger wordt ervaren door onze inwoners met beperkingen. Dat bleek ook tijdens de corona-crisis. Omnibuzzvervoer bleek een passende mobiliteitsoplossing te zijn. De capaciteit van Omnibuzz kan flexibel worden ingezet bij nieuwe maatschappelijke behoeften aan vervoer. In eerste instantie ging het om vervoer van en naar ‘besmette’ huisartsenpraktijken en corona-hotels, later hoofdzakelijk naar vaccinatielocaties. In de zomer van 2021 is Omnibuzz ingezet voor evacuaties gedurende de wateroverlast. Op deze wijze kan de beschikbare (over-)capaciteit worden ingezet ten behoeve van maatschappelijke doelen.

De toename van dementie/verward gedrag binnen de doelgroep heeft gevolgen voor de uitvoering van het vervoer en de dienstverlening aan klanten via de telefoon. Omnibuzz houdt hier rekening mee. Mede als gevolg van COVID-19 en de terugval in het zorgvervoer, zijn veel chauffeurs noodgedwongen vertrokken en uitgeweken naar andere sectoren. Zij keren niet vanzelfsprekend terug als chauffeur op het moment dat het vervoer weer aantrekt. Veel vervoerders ondervinden momenteel problemen met het aantrekken en behouden van voldoende gekwalificeerd chauffeurs.

5

Privacy GR Omnibuzz voldoet aan de AVG-voorwaarden. In de voorliggende begroting geeft Omnibuzz aan onder meer speciale aandacht onder te besteden aan privacy en informatiebeveiliging. Risico’s Uitgangspunt in de begroting van Omnibuzz 2023 e.v. is het gerealiseerde vervoersvolume van 2019. Er bestaat een risico dat het vervoersvolume de komende jaren harder zal gaan stijgen en boven het niveau 2019 uit zal komen. Daarom willen wij een opslag van 5% per jaar op de begroting van Omnibuzz hanteren en een structurele verhoging van de begrotingspost Omnibuzz vanaf 2023 realiseren. Deze begrotingspost is in de begroting 2021 en 2022 immers verlaagd vanwege een lager vervoersgebruik in 2020 en 2021.

Het college van Eijsden-Margraten De gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Drs. G.J.M. Cox

6

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders;

Besluit: Als zienswijze over de begroting 2023 / meerjarenperspectief Omnibuzz kenbaar te maken, dat de raad er mee kan instemmen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 24 mei 2022.

De griffier,

De voorzitter,

Mr. M. Verbeet

Drs. G.J.M. Cox

7