20220215 10a RV Wegenbeleidsplan.docx

Aan de gemeenteraad

Raadsvoorstel Onderwerp Raadsvoorstel Wegenbeleidsplan 2022-2025 Beslispunt(en) 1. Het wegenbeleidsplan vaststellen 2. In de eerste bestuursrapportage 2022 de budgetten rehabilitatie en levensduurverlengend onderhoud te verhogen met € 1,38 miljoen. 3. De benodigde middelen voor rehabilitatie en levensduurverlengend onderhoud in de meerjarenbegroting 2023-2026 structureel met € 1,38 miljoen verhogen, wat een kapitaallast betekent van € 42.600 per jaar.

Toelichting Aanleiding / motivering Tijdens de behandeling van de begroting 2022-2025 nam de gemeenteraad het amendement aan om het wegenbeleidsplan vast te laten stellen door de gemeenteraad. Bijgevoegd treft u het wegenbeleidsplan ter vaststelling aan. De gemeente heeft vanuit de Wegenwet en het Burgerlijk Wetboek de zorgplicht voor haar verhardingen. Dit betekent dat de gemeente als wegbeheerder verantwoordelijk is voor de onderhoudstoestand en de kwaliteit (de onderhoudstoestand) van de weg die zij in het beheer heeft. Het gebruik van de wegen moet veilig kunnen plaatsvinden en schades/ongevallen door gebrekkig onderhoud aan de weg moeten worden voorkomen. Ook geeft dit beleidsdocument onze financiële toezichthouder, de provincie Limburg, inzage in de wijze hoe en op welk kwaliteitsniveau de gemeente het beheer van haar verhardingen als kapitaalgoed heeft verankerd in haar begroting. In 2014 en 2018 hebben we een verdiepingsonderzoek gehad, voor 2022 staat dit wederom gepland. In 2017 heeft de raad het beleid ten aanzien van haar wegen vastgesteld. Bepaald is dat de wegen worden onderhouden op niveau B (sober en doelmatig) en dat we bepaalde vastgestelde gebieden zoals beschermde dorpsgezichten en winkelcentra onderhouden op niveau A (goed).

Voorliggend beleidsplan is inhoudelijk niet aangepast maar wel financiële geactualiseerd, waarbij een gespecialiseerd adviesbureau de financiële doorrekening hiertoe heeft gemaakt en de bedragen zijn geïndexeerd op basis van het actuele prijspeil.

1

Beleid 2017-2020 In 2017 is het wegenbeleidsplan 2017-2020 vastgesteld. De volgende budgetten zijn destijds beschikbaar gesteld. 2017

2018

2019

2020

2021

onderhoud1

€ 812.000

€ 812.000

€ 812.000

€ 812.000

€ 812.000

Afschrijvings termijn Geen

levensduurverlengend onderhoud2 rehabilitatie3 Totaal beschikbaar

€ 150.000

€ 300.000

€ 500.000

€ 500.000

€ 500.000

25 jaar

€ 1,6 mln € 2.562 mln

€ 1,4 mln € 2.512 mln

€ 2,3 mln € 3.612 mln

€ 2,9 mln € 4.212 mln

€ 2,9 mln € 4.212 mln

50 jaar

Zoals u in het overzicht kunt zien, is ten aanzien van de levensduurverlengend onderhoud en de rehabilitatiebudgetten een staffeling voorzien. Voor deze staffeling is destijds gekozen omdat het budget niet voorhanden was in de begroting 2017 en personeel dit op dat moment niet verwerkt kreeg. De financiële kaders zijn destijds meegenomen in de kadernota voor de begroting 2018 en verder. Op grond van de rekenexercitie destijds zou eigenlijk het bedrag voor rehabilitatie vanaf 2017 verhoogd moeten worden naar € 2,9 miljoen per jaar en van levensduurverlengend onderhoud naar € 500.000 per jaar. In onderstaand overzicht is weergegeven welke bedragen zijn besteed aan onderhoud wegen. Bestede budgetten 2017 onderhoud

€

898.839

levensduurverlengend

2018

2019

2020

2021

€

874.881

€

897.877

€

277.805

€

935.972

€

311.511

€

507.741

€

207.491

€

963.668

rehabilitatie

€

1.144.645

€

838.288

€

1.631.256

€ 3.422.315

€ 2.132.377

totaal uitgegeven

€

2.043.484

€

2.024.680

€

3.036.874

€ 3.907.611

€ 4.032.037

totaal beschikbaar

€

2.562.000

€

2.512.000

€

4.212.000

€ 4.212.000

€ 4.212.000

verschil

€

518.516

€

487.320

€

1.175.126

€

€ 179.963

304.389

Geconcludeerd kan worden dat de budgetten voor onderhoud wegen de afgelopen jaren volledig gespendeerd zijn aan onderhoud wegen (met uitzondering van 2020 vanwege personele wisselingen en een aanbestedingsprocedure) doch dat er enige achterstand is ontstaan ten aanzien van rehabilitaties. Deze laatste conclusie wordt veroorzaakt doordat: • de buurtgerichte aanpak Cadier en Keer een meerjarige doorlooptijd kent en er in 2019 uitvoeringskosten zijn geraamd die nog niet aan de orde waren. • Bij werkzaamheden in een wegvak (Terhorst) zijn we gestuit op een ernstige verontreiniging, waardoor het project vertraging heeft opgelopen, maar ook meerkosten derhalve met zich mee heeft gebracht.

1 Onderhoud zijn onderhoudsmaatregelen die lokaal, over een gedeelte van een wegvak planmatig worden

uitgevoerd, met als doel de verharding weer te laten voldoen aan de gestelde richtlijnen. De maatregelen zijn grotendeels preventief en bedoeld om de verharding in constructieve / veilige staat te houden. 2 Levensduur verlengend groot onderhoud zijn onderhoudsmaatregelen die tot doel hebben de levensduur van

een weg met minimaal 25 jaar te verlengen. Deze vorm van onderhoud wordt vaak toegepast bij doorgaande wegen in het buitengebied, zoals tussen Margraten en Herkenrade. 3 Vervangingsinvesteringen zijn reconstructies en Rehabilitatie. Bij rehabilitaties wordt de verhardingsconstructie,

na het doorlopen van een groot onderhoudscyclus, aan het einde van de technische levensduur (50 jaar voor asfaltverhardingen) op het oorspronkelijke structurele en kwalitatieve gebruiksniveau gebracht. Bij een reconstructie wordt niet alleen het complete weglichaam, het asfalt, de fundering, trottoirs, parkeervakken vervangen, maar wordt ook de inrichting aangepast.

2

Daarnaast zijn de processen bedrijfstechnisch verbeterd en bestuurlijk heeft een verbeterslag plaatsgevonden, waardoor we aan een inhaalslag ten opzichte van het vorige wegenbeleidsplan bezig zijn. Beleid 2022-2025 Op basis van de onlangs gehouden weginspectie najaar 2021 komen we tot de volgende conclusie ten aanzien van de kwaliteit van onze wegen beeldkwaliteit

2010

2016

2018

2019

2021 planjaren

voldoende

A en A+

91%

75%

68%

72%

88% geen maatregel nodig

matig

B

7%

8%

10%

4% maatregelen plannen binnen 3 tot 5 jaar

onvoldoende

C

4%

5%

5%

12%

4% maatregelen plannen binnen 1 tot 2 jaar

achterstand

D

5%

13%

19%

6%

4% onderhoudsmaatregelen nodig

Uit deze tabel kunnen we aflezen dat in de periode 2016-2019 een relatief hoog percentage achterstallig onderhoud is geweest, maar dat in 2021 dit nog slechts 8% betreft. Op grond van het nieuwe Wegenbeleidsplan, dat is bijgevoegd en gebaseerd op de weginspecties zouden we financieel de volgende budgetten beschikbaar moeten stellen de komende 4 jaar om de achterstanden te kunnen wegwerken.

onderhoud Levensduurverlengend onderhoud rehabilitatie totaal

2022 812.000 1.75 mln

2023 812.000 1.75 mln

2024 812.000 1.75 mln

2025 812.000 1.75 mln

afschrijvingstermijn Geen 25 jaar

3.53 mln 6.1 mln

3.53 mln 6.1 mln

3.53 mln 6.1 mln

3.53 mln 6.1 mln

50 jaar

Onderhoud Betreffend budget is gelijk gebleven en kan gelijk blijven. Levensduurverlengend onderhoud Betreffend budget is verhoogd van € 500.000 naar € 1,75 miljoen: • in het beleidsplan 2017-2020 is de verhoging van dit budget gestaffeld doorgevoerd, is een gedeelte van ons areaal niet op tijd in onderhoud genomen en dus achterstallig onderhoud opgelopen, wat ook uit de inspectie is af te leiden. • Vanwege de doorlooptijden in de levensduurverlengend onderhoud als gevolg van strengere bodemeisen is het werk vertraagd en het budget over langere tijd uitgesmeerd. • Ten opzicht van beleidsplan 2017-2020 zijn de benodigde budgetten opgehoogd met de post VAT (Voorbereiding, Advies en Toezicht) en onvoorzien (zoals teerhoudendheid bestaand asfalt, weersinvloeden met name in de winter etc.). Het adviesbureau heeft ons hier nogmaals op gewezen, dat we deze kosten moeten meenemen in de begroting. • De prijsstijgingen vanaf 2017 zijn in het verleden niet doorgevoerd. Met name zijn de CBS prijsstijgingen voor asfaltwerken, waarover wij grotendeels beschikken, aanzienlijk als gevolg van de stijging van de brandstofkosten en olieprijzen. Rehabilitatie De post rehabilitatie is verhoogd van € 2.9 mln naar € 3,525 mln. Dit is een theoretische exercitie, namelijk: we hebben een areaal aan verhardingen dat eens per 50 jaar dient te worden vervangen.

Het areaal heeft een waarde per m2, dit verrekend, kent ons wegenareaal een vervangingswaarde van € 3,525 mln per jaar. Deze waarde is verhoogd ten opzichte van 2017 doordat ons areaal is uitgebreid als gevolg van een toename in oppervlakte verhardingen door het realiseren van woningbouwplannen. De toename bedraagt 244.000 m2, wat 15% van ons verhard oppervlak betreft.

3

Toezicht provincie Op 22 december 2021 heeft de raad een brief ontvangen van de provincie Limburg ten aanzien van onlangs vastgestelde begroting 2022. Deze brief is aan dit raadsvoorstel als bijlage toegevoegd. Op pagina 2 van deze brief maakt de provincie een opmerking over het amendement ten aanzien van het onderdeel wegen en geeft zij schriftelijk aan dat uiterlijk in de begroting 2023 het vastgestelde wegenbeleidsplan in de begroting is vertaald en het achterstallige onderhoud in 2025 is weggewerkt. Conclusie en aanbevelingen Geconcludeerd kan worden dat we een aanzienlijk tekort hebben als het gaat om het budget levensduurverlengend onderhoud en rehabilitaties. Onderstaand hebben we de conclusie en aanbeveling in tabelvorm voor u weergegeven

onderhoud Levensduurverlengend onderhoud rehabilitatie totaal

2022 812.000 1.75 mln

Benodigde budgetten 2023 2024 812.000 812.000 1.75 mln 1.75 mln

2025 812.000 1.75 mln

afschrijvingstermijn Geen 25 jaar

3.53 mln 6.1 mln

3.53 mln 6.1 mln

3.53 mln 6.1 mln

50 jaar

3.53 mln 6.1 mln

Begrote bedragen nav het aangenomen amandement in de raadsvergadering van 8 november 2021 2022 2023 2024 2025 afschrijvingstermijn onderhoud 812.000 812.000 812.000 812.000 Geen Levensduurverlengend 1 mln 1 mln 1 mln 1 mln 25 jaar onderhoud rehabilitatie 2.9 mln 2.9 mln 2.9 mln 2.9 mln 50 jaar totaal 4.7 mln 4.7 mln 4.7 mln 4.7 mln Verschil onderhoud Levensduurverlengend onderhoud rehabilitatie totaal

2022

2023

2024

2025

0.75 mln

0.75 mln

0.75 mln

0.75 mln

0.63 mln 1,38 mln

0.63 mln 1,38 mln

0.63 mln 1,38 mln

0.63 mln 1,38 mln

afschrijvingstermijn Geen 25 jaar 50 jaar

Dit betekent concreet: • Er een structureel tekort is van € 1,38 miljoen op onderhoud wegen. • Daarnaast heeft de provincie Limburg de gemeente bij schrijven d.d. 22 december 2021 opgedragen het tekort mee te nemen in de meerjarenbegroting 2023-2026 en in 2025 het achterstallig onderhoud te hebben weggewerkt. • Dat betekent dat in de eerste bestuursrapportage 2022 een verhoging van € 1,38 miljoen dient te worden verwerkt wat een kapitaallast extra betekent van € 42.600 met ingang van 2023 en vanaf 2023 een extra krediet in de meerjaren begroting 2023-2026 opnemen van structureel € 1,38 miljoen per jaar, wat een kapitaallast bedraagt van € 42.600 per jaar • Het financiële besluit van de raad in het amendement van 8 november 2021 kunnen we niet verwerken gelet op brief van de provincie Limburg en de objectieve inspectieresultaten en maatregeltoets. Relatie met bestaand beleid en strategische visie / integraliteit • Onderhoud wegen is geen prioritair thema, maar is wel faciliterend aan de prioritaire thema’s. Een goed onderhouden weg draagt bij aan een goed woonklimaat en draagt bij aan goede toeristisch, recreatieve voorzieningen. • In de speerpunten van het coalitieakkoord is aangegeven dat de openbare ruimte minimaal onderhoudsniveau b dient te hebben. • Daarnaast zijn onze wegen één van de kapitaalgoederen waar we financieel en dus technisch verantwoord mee moeten omgaan. 4

Gevolgen Burgerparticipatie, toelichting en verantwoording Zoals u wellicht weet zijn wij een groot voorstander van burgerparticipatie en hebben we hier ruim ervaring mee. Bij het samenstellen van het wegenbeleidsplan hebben we hier ook rekening mee gehouden. Het beleid en de kaders in het wegenbeleidsplan zijn in 2017 door de raad vastgesteld en zijn ook vermeld in het raadsprogramma 2018. De destijds vastgestelde beleidskaders zijn nog actueel en er is geen aanleiding dat deze dienen te worden gewijzigd. Volledigheidshalve hebben we de werkgroep burgerparticipatie van de raad geraadpleegd op 28 oktober 2020, zij komen samen met ons tot de conclusie dat participatie ten aanzien van een wegenbeleidsplan niet mogelijk is. Wel zullen wij voor de uitvoering van het wegenbeleidsplan burgerparticipatie uitvoeren, zoals u van ons gewend bent. Financiële en personele aspecten, incidenteel / structureel, begrotingspost Bovenstaand is een en ander uitgelegd Planning, uitvoering en evaluatie De financiële consequenties worden vertaald in de kadernota 2023 en in de meerjarenbegroting 20232026 Beeldvormende vergadering op 7-2-2022. Besluitvormende vergadering op 15-2-2022.

Communicatie Niet van toepassing Maatschappelijke effecten Niet van toepassing Privacy Niet van toepassing .Risico’s Worden onvoldoende middelen beschikbaar gesteld voor onderhoud aan onze wegen, kan achterstallig onderhoud optreden, dit is ook mede afhankelijk van weersinvloeden, gebruik van onze wegen etc. Zoals reeds benoemd, vindt ook dit jaar weer een verdiepingsonderzoek plaats door de provincie Limburg. Indien achterstallig onderhoud door de provincie wordt geconstateerd of onvoldoende middelen in de begroting zijn opgenomen om het benodigde kwaliteitsniveau te waarborgen, kunnen er door de provincie sancties worden opgelegd. Het college van Eijsden-Margraten De gemeentesecretaris,

De voorzitter,

Drs. M.A.G. Gerits

Drs. G.J.M. Cox

5

RAADSBESLUIT

De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Beeldvormende vergadering en Raadsvergadering;

Besluit: 1. Het wegenbeleidsplan vaststellen 2. In de eerste bestuursrapportage 2022 de budgetten rehabilitatie en levensduurverlengend onderhoud verhogen met € 1,38 mln. 3. De benodigde middelen voor rehabilitatie en levensduurverlengend onderhoud in de meerjarenbegroting 2023-2026 structureel met € 1.38 mln verhogen Aldus besloten in de openbare vergadering van 15 februari 2022.

De griffier,

De voorzitter,

Mr. M. Verbeet

Drs. G.J.M. Cox

6