CConstaterende datEijsden-Margraten
Koppel je AI →
Document · PDF

20211206 06b Bijlage Gemeentelijk_Beleidsplan_Verkeer_en_Vervoer_Eijsden_Margraten.pdf

Beeldvormende vergadering 6 december 2021, gemeente Eijsden-MargratenBij agendapunt: Gemeentelijk beleidsplan verkeer en vervoer17.086 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

RAPPORT Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer Eijsden-Margraten Klant:

Gemeente Eijsden-Margraten

Referentie: BG2122 Versie:

02/A1

Datum:

23 juni 2020

Projectgerelateerd

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V. Postbus 302 6199 ZN Maastricht Transport & Planning Trade register number: 56515154 +31 88 348 78 48 T info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer Eijsden-Margraten Referentie: BG2122 Versie: 01/A1 Datum: 23 juni 2020 Projectnaam: Actualisatie Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer Eijsden-Margraten Projectnummer: BG2122 Opgesteld door: Albert Erhardt Gecontroleerd door: Albert Erhardt Datum/Initialen: 23 juni 2020 Goedgekeurd door: Albert Erhardt Datum/Initialen:

Classificatie Projectgerelateerd

23 juni 2020

Projectgerelateerd

6

Inhoud

Proces om te komen tot het Beleidsplan Verkeer en Vervoer

20

Beleidsmaatregel

21

Thema verkeersveiligheid

22

1

Samenvatting

4

2

Inleiding

6 7

2.1

Aanleiding

6

7.1

Objectieve verkeersveiligheid

22

2.2

Doel

6

7.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

27

2.3

Aanpak

6

7.3

Ambitie gemeente Eijsden-Margraten

27

2.4

Leeswijzer

7

7.4

Beleidsmaatregelen

27

3

Eerder verkeersveiligheidsplan (uit 2013)

8 8

Thema Doorstroming

28

4

Proces om te komen tot het Beleidsplan Verkeer en Vervoer

8.1

Huidige situatie

28

8.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

33

8.3

Ambitie gemeente Eijsden-Margraten

33

8.4

Gewenste situatie

33

10

6.1

5

Kaders, ontwikkelingen, opgaven en kansen12

5.1

Toekomstige ontwikkelingen mobiliteit

12

8.5

Beleidsmaatregelen

38

5.2

Rijksbeleid

15

5.3

Provinciaal beleid

16

9

Thema Duurzaamheid

40

5.4

Regionaal beleid

16

9.1

Huidige situatie

40

5.5

Gemeentelijk beleid

17

9.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

41

5.6

Visie op mobiliteit 2030

18

9.3

Ambitie gemeente Eijsden-Margraten

42

5.7

Doelen

18

9.4

Gewenste situatie

42

5.8

Beleidsmaatregelen

19

9.5

Beleidsmaatregelen

45

10

Thema Verknoping

46

10.1

Huidige situatie

46

10.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

48

23 juni 2020

BG2122

2

Projectgerelateerd

10.3

Ambitie gemeente Eijsden-Margraten

48

10.4

Beleidsmaatregelen

49

11

Thema Kwaliteit

50

11.1

Huidige situatie

50

11.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

53

11.3

Ambitie gemeente Eijsden-Margraten

53

11.4

Beleidsmaatregelen

54

12

Thema Educatie

55

12.1

Huidige situatie

55

12.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

56

12.3

Ambities

56

12.4

Beleidsmaatregelen

57

23 juni 2020

BG2122

3

Projectgerelateerd

1

Samenvatting

In 2013 heeft de gemeente Eijsden-Margraten een Verkeersveiligheidsplan opgesteld. Inmiddels is de looptijd van dit plan verstreken. De gemeente wil graag een nieuw Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer vaststellen Een Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer komt voort uit de Planwet Verkeer en Vervoer. Een gemeente heeft de wettelijke verplichting om over een samenhangend en uitvoeringsgericht verkeers- en vervoersbeleid te beschikken dat richting geeft aan de door de raad en het college te nemen beslissingen ten aanzien van verkeer en vervoer. In dit nieuwe verkeersplan is niet alleen aandacht besteed aan verkeersveiligheid, maar ligt de nadruk op het verbeteren van het leefklimaat. Daarbij is Eijsden-Margraten een Cittaslow gemeente. Dit houdt in dat het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de leefomgeving het allerbelangrijkst is. Ten opzichte van het verkeersveiligheidsplan uit 2013 wordt in het voor u liggende plan dan ook aandacht besteed aan thema’s als duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid, landbouwverkeer, zwaar verkeer en openbaar vervoer. Fase van transitie Het opstellen van het Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer vindt plaats in een periode waar veel in beweging is. Dit vraagt om een plan dat rekening houdt met deze ontwikkelingen (adaptief).

Op hoofdlijnen zijn de volgende drie ontwikkelingen te onderscheiden:  De overgang van sectorale plannen naar integraal beleid. De komst van de Omgevingswet zorgt ervoor dat plannen voor de fysieke leefomgeving zoals dit beleidsplan integraal moeten worden bezien en dat het geen op zichzelf staand plan is.  De burger staat centraal. De gemeente Eijsden-Margraten kiest voor een andere manier van werken en organiseren waarbij de burger centraal staat.

23 juni 2020

Diverse technologische, maatschappelijke en sociale ontwikkelingen. Deze zorgen niet alleen voor nieuwe mogelijkheden op het gebied van mobiliteit (big data en algoritmen, zelfrijdende voertuigen, AI) en nieuwe inzichten (bewustwording ecologische voetafdruk, behoud kwaliteit leefomgeving), maar ook voor ongewenste ontwikkelingen (verhuftering in het verkeer, verkeersoverlast door o.a. motorrijders en wielrenners) en nieuwe inzichten

In het voorliggende plan wordt het verkeersbeleid voor de komende jaren beschreven. Het is een kaderstellend beleidsplan. De uit te voeren projecten gedurende de komende jaren worden separaat beschreven in de jaarlijkse uitvoeringsprogramma´s. De gemeente Eijsden/Margraten heeft vrijwel alle projecten uit het verkeersveiligheidsplan 2013 inmiddels uitgevoerd (zie hoofdstuk 2). Dit heeft er mede in geresulteerd dat er geen black spot locaties in de gemeente zijn (locatie met veel (letsel)ongevallen) en dat de gemeente relatief verkeersveilig is. Toch zijn er ook weer nieuwe, minder veilige locaties ontstaat (zoals de aansluiting A2 Gronsveld) en zijn er aandachtspunten ten aanzien van de verkeersleefbaarheid. Het richtinggevende verkeersbeleid voor de komende jaren staat beschreven in voorliggend plan.

BG2122

4

Projectgerelateerd

Het Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer is opgebouwd uit vijf delen:

De opbouw van het Beleidsplan is in bijgaand overzicht schematisch weergegeven.

Kaders en opgaven De basis van dit beleidsplan wordt gevormd door een inventarisatie van de (strategische) kaders, toekomstige ontwikkelingen, opgaven en kansen in de regio Zuid-Limburg. Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg Hierbij is uitdrukkelijk gekeken naar de brede opgaven en kansen die er liggen voor de regio Zuid-Limburg en de relatie tussen mobiliteit en andere ontwikkelingen (integrale benadering). De aanleiding van deze visie is dat traditionele oplossingen zoals het aanleggen van meer infrastructuur niet meer wenselijk is en dat veel problemen beter kunnen worden opgelost in regionaal verband. Een omslag in denken en handelen is noodzakelijk om het toekomstige mobiliteitssysteem te creëren. Om die reden is de regio ZuidLimburg bezig met een regionale, actuele en toekomstgerichte mobiliteitsvisie. Onze ambitie In de ambitie van het Gemeentelijke Beleidsplan Verkeer en Vervoer is de stip op de horizon verwoord. Wat willen we als gemeente bereiken op het gebied van mobiliteit in de komende 10 jaar? Wat is onze visie op het gebied van mobiliteit? Welke doelen willen we behalen? Beleidslijnen Vervolgens wordt in het onderdeel Beleidslijnen de vertaling gemaakt van de ambitie naar beleid.

Hoe gaan we onze ambities waarmaken? Welke activiteiten gaan we daarvoor uitvoeren? Meerjarenuitvoeringsprogramma In het overzicht in het laatste hoofdstuk zijn de maatregelen en activiteiten benoemd die voortkomen uit de beleidslijnen.

23 juni 2020

Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer Eijsden-Margraten Kaders, ontwikkelingen, opgaven en kansen Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg Ambitie (visie en doelen)

Beleidslijn 1 Verkeersveiligheid

Beleidslijn 2 Doorstroming

Beleidslijn 3 Duurzaamheid

Beleidslijn 4 Verknoping

Beleidslijn 5 Kwaliteit

Beleidslijn 6 Educatie

Meerjaren Uitvoeringsprogramma

Het Beleidsplan heeft een looptijd van circa 10 jaar (2020-2030). In deze periode wordt het beleid regelmatig geëvalueerd en indien nodig geactualiseerd. Het plan kent een flexibele, modulaire opbouw, waarbij het beleid per onderwerp is uitgewerkt. Naast dit Beleidsplan wordt er jaarlijks een Investeringsprogramma opgesteld, waarbij de projecten staan beschreven die dat jaar uitgevoerd gaan worden. De jaarlijks uit te voeren projecten zijn opgenomen in het jaarlijkse Investeringsprogramma en worden vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders.

BG2122

5

Projectgerelateerd

2

Inleiding

2.1

Aanleiding

In 2013 heeft de gemeente Eijsden-Margraten een Verkeersveiligheidsplan opgesteld. Inmiddels is de looptijd van dit plan verstreken. De gemeente wil graag een nieuw gemeentelijk beleidsplan verkeer en vervoer opstellen. Ten opzichte van het verkeersveiligheidsplan uit 2013 wordt in dit beleidsplan ook aandacht besteed aan thema’s als vrachtverkeer, leefbaarheid, duurzaamheid en Openbaar Vervoer. Daarnaast is het verkeersbeleid in Nederland de afgelopen jaren veranderd, met meer aandacht voor duurzaamheid, leefbaarheid en veiligheid en waarbij het realiseren van nieuwe infrastructuur (als bijvoorbeeld een randweg) veel minder vanzelfsprekend is en alleen wordt voorgesteld als er echt geen enkele andere oplossing mogelijk is. Daarbij is de gemeente Eijsden-Margraten inmiddels een Cittaslow gemeente en staat de gemeente achter de uitgangspunten als beschreven in “Van groen hart tot groene long” van Luc Soete. Cittaslow is het internationale keurmerk voor gemeenten die op het gebied van leefomgeving, landschap, streekproducten, gastvrijheid, milieu, infrastructuur, cultuurhistorie en behoud van identiteit tot de top behoren. Het gaat hierbij om gemeenten met minder dan 50.000 inwoners. In een Cittaslow kunnen inwoners en bezoekers op een plezierige, gastvrije manier en op een menselijk tempo genieten.

Het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de leefomgeving is het allerbelangrijkst voor een Cittaslow. Dit betekent dat een gezond milieu, het versterken van de landschappelijke kwaliteiten en een goede infrastructuur hoog op de agenda van de gemeente staan. Deze koestert het cultuurhistorisch erfgoed, de plaatselijke tradities en het aanbieden en promoten van streekproducten. 23 juni 2020

In het beleidsplan worden ambities uitgesproken, doelen gesteld en beleidsmaatregelen opgesteld, om zo Eijsden-Margraten verkeersveilig en bereikbaar te houden. Het plan dient als beleidskader op het gebied van verkeer en vervoer en als toetsingskader voor toekomstige ruimtelijke en verkeerskundige plannen.

2.2

Doel

Het nieuwe gemeentelijk verkeers- en vervoersplan moet een breed gedragen plan zijn waarin de toekomstvisie voor verkeer- en vervoerszaken in de gemeente Eijsden-Margraten wordt gepresenteerd.

2.3

Aanpak

Om het doel te bereiken zijn een drietal stappen ondernomen, namelijk: 1. Inventarisatie en analyse huidige situatie. 2. Opstellen ambities en relatie met mobiliteitsvisie Zuid-Limburg. 3. Opstellen beleidsmaatregelen. In hoofdstuk 3 is het huidige rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid beschreven. Ook zijn daarbij de maatregelen uit het vorige Verkeersveiligheidsplan uit 2013 geëvalueerd. Hoofdstuk 4 beschrijft het proces om te komen tot een Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer. In de hoofdstukken 5 en verder is, aan de hand van de volgende aspecten, de huidige situatie geëvalueerd, de ambitie voor de toekomst beschreven en zijn beleidsmaatregelen opgesteld hoe hiertoe te komen:  Verkeersveiligheid: waar mogelijk scheiding tussen gemotoriseerd en langzaam verkeer, minder overlast van onder andere zwaar verkeer (gebruik maken van een voorkeursnet), toepassen van snelheidsbeperkingen, hinder en snelheid motoren verminderen/verlagen.  Doorstroming: verbeteren doorstroming, landbouwverkeer gebruik laten maken over een beperkt aantal toegankelijke wegen.  Duurzaamheid: straatmeubilair, lichtmasten, elektrisch rijden.

BG2122

6

Projectgerelateerd

Verknoping: ontsluitingsplaatsen inkom gemeente, verknoping wandel-, fiets- en autoverkeer/routes. Kwaliteit: uitstraling, waar mogelijk sanering van verkeersborden, eenheid in uitstraling met de regio; Educatie: scholen, bewustwording.

Om tot een breed gedragen plan te komen is bij de inventarisatie een beroep gedaan op de kennis en ervaring van de inwoners. Via een website hadden zij de mogelijkheid om aan te geven welke verkeerszaken goed zijn geregeld binnen de gemeente en welke zaken juist aandacht verdienen. Ook zijn een tweetal informatieavonden en tweetal raadsthema-bijeenkomsten georganiseerd. Tijdens deze sessies hadden de aanwezigen de gelegenheid om mee te denken over de huidige knelpunten, het wensbeeld en de ambities voor de gemeente Eijsden-Margraten. Vervolgens zijn de eerder benoemde knelpunten uit de inventarisatie gerubriceerd en geanalyseerd. Op basis van deze analyse zijn de ambities en visievorming opgesteld (stap 2) en zijn de bijbehorende beleidsregels opgesteld. Elk hoofdstuk eindigt met te nemen acties en beleidsmaatregelen.

2.4

Leeswijzer

In hoofdstuk drie is beknopt het vigerende beleid beschreven, waarna in hoofdstuk 4 het proces om te komen tot dit plan is beschreven. In de daarop volgende hoofdstukken komen de zes beleidsthema’s aan bod op basis waarvan de rapportage is opgebouwd. Per thema is de huidige situatie, de aandachtspunten, beleidsregels en het ambitieniveau beschreven, waarna de beleidsmaatregelen volgen.

23 juni 2020

BG2122

7

Projectgerelateerd

3

Eerder verkeersveiligheidsplan (uit 2013)

Het huidige Verkeersveiligheidsplan dateert uit 2013. De focus in dit plan lag op drie E’s die horen bij het thema verkeersveiligheid, namelijk: Engineering (infrastructuur), Enforcement (handhaving) en Educatie (opleiding en voorlichting). Destijds zijn daarbij ook actiepunten benoemd, niet zijnde infrastructurele maatregelen (Tabel 1), en een Meerjaren Uitvoeringsprogramma (Tabel 2) met infrastructurele maatregelen. Bij het uitvoeringsprogramma is ook aangegeven of de maatregelen inmiddels zijn uitgevoerd. Tabel 1

Niet infrastructurele maatregelen uit Verkeersveiligheidsplan 2013.

Niet infrastructurele maatregelen Voorkomen of oplossen van potentiële leefbaarheid- en verkeersveiligheidsknelpunten bij uitbreidingen en nieuwe ontwikkelingen Verkeersveiligheidsaudit bij grote ruimtelijke projecten Voorlichting van doelgroepen Voorlichting over verkeersregels en landelijke campagnes Intensiveren via website en lokale media Communicatietrajecten ten aanzien van verkeersveiligheid Ongevallenlocaties en handhavingsacties in overleg met de ambtenaar verkeer en uitbreiding handhaving Voortzetten van het meten van verkeersintensiteit op vaste locaties (volgens telprogramma)

Kosten

€ 10.000 per jaar € 2.500 per jaar € 1.500 per jaar

€ 2.500 per jaar

Met name in regionaal verband is veel aandacht besteed aan voorlichting. Ook bevatte het plan een aantal projecten, welke in tabel 2 zijn weergegeven. Geconcludeerd kan daarbij worden dat veel van de projecten zijn gerealiseerd. Ondanks dat er de afgelopen jaren enkele zeer ernstige dodelijke ongevallen zijn gebeurt, scoort de gemeente Eijsden-Margraten ten opzichte van andere gemeente, gekeken naar letsel- en dodelijke ongevallen, relatief gunstig.

23 juni 2020

BG2122

8

Projectgerelateerd

Tabel 2

1

Meerjaren Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheidsplan Eijsden-Margraten uit 2013.

Prioriteit

Kern/locatie

Maatregel

Kosten

Status

1

Oost-Maarland - Eijsden

Aanpassen komgrens Oost-Maarland (noord en zuid), Eijsden (noord) op Oosterweg reconstrueren

€ 150.000

Project is gerealiseerd

1

Oost-Maarland - Eijsden

Aanpassen markering conform EHK Kloppenbergweg – Oosterweg

€ 15.000

Project is gerealiseerd

1

Oost-Maarland

€ 100.000

Project is gerealiseerd

2

Oost-Maarland

€ 35.000

Project is gerealiseerd

2

Moerslag

€ 15.000

1

Moerslag

Project (fietspaden en fietsstroken langs de St. Geertruiderweg Bukel) staat op de planning voor 2020. Project is gerealiseerd

3

Eckelrade

Voorsorteervak dagstrand voorzien van fysieke middenbermen aan weerszijden conform de geldende normen Middenberm bij Camping Oosterdriessen combineren met de noordelijke komgrens van Oost-Maarland St. Geertruiderweg / Bukel inrichten met suggestiestroken Kruising St. Geertruiderweg / Moerslag en St. Geertruiderweg / Voerenweg uitvoeren met kruispuntplateau Verbeteren verkeersveiligheid kruising Eckelrade / Molenweg

1

Eckelrade

1

Gronsveld – Hoogcruts

2

Margraten

1

Gehele gemeente

1

Gehele gemeente

1

Gehele gemeente

1

Gehele gemeente

Bebouwde komgrenzen meer en beter accentueren

1

Gehele gemeente

Uniformiteit in verkeersmaatregelen, maatwerk op OVen hulpdienstroutes

Aanbrengen portalen en 60 km/u-zone bebording op Molenweg Aanpassen wegen Mergellandroute en aanbrengen fietsvoorzieningen (St. Geertruid-Mheer als eerste fase1) Aanpassen kruising Sprinkstraat – Amerikaplein, door middel van kruispuntplateau Jaarlijks budget kleine verkeersmaatregelen Vervolmaken van inrichting conform Duurzaam Veilig implementeren in ontwerp, reconstructies en beheerprogramma Completeren van het wensbeeld wegcategorisering conform Duurzaam Veilig inclusief de Essentiële Herkenbaarheidskenmerken

€ 40.000 € 25.000 € 15.000

Enkele (kleine) aanpassingen aan de kruising zijn uitgevoerd. Er wordt gemonitord in hoeverre deze maatregelen, op basis van objectieve ongevalcijfers, voor verbetering hebben gezorgd. Project is gerealiseerd

€ 1.250.000

Project is gerealiseerd

€ 20.000

Project is gerealiseerd

€ 50.000 per jaar € 50.000 2013 - 2016

Continu

-

€ 10.000 per jaar -

Project is grotendeels gerealiseerd. Veel wegen zijn de afgelopen jaren heringericht en daarbij is bij het ontwerp rekening gehouden met aanvullende Duurzaam Veilige maatregelen. Project is grotendeels gerealiseerd. Het betreft het inrichten van wegen conform de landelijk afgesproken uniforme wegmarkering. Diverse wegen zijn reeds aangepast aan de nieuwe belijning, maar er dienen ook nog meerdere wegen aangepast te worden. Project is grotendeels gerealiseerd. De meeste komgrenzen in de gemeente zijn reeds beter geaccentueerd. Continu

De totale kosten van herinrichting van de Mergellandroute bedroeg circa € 3.500.000,-.

23 juni 2020

BG2122

9

Projectgerelateerd

4

Proces om te komen tot het Beleidsplan Verkeer en Vervoer

Gestart is met de evaluatie van het vorige plan en een inventarisatie van wensen, ideeën en knelpunten. Omdat de gemeente Eijsden-Margraten grote waarde hecht aan burgerparticipatie, is via een online tool aan de inwoners gevraagd te komen met alle wensen, ideeën en knelpunten. Hierop is in grote mate gereageerd wat heeft geresulteerd in ongeveer 750 opmerkingen. Naast de inwoners is het ook belangrijk de politiek mee te nemen in het proces. Hiertoe zijn, na de inventarisatie, een tweetal informele raadsthema-avonden gehouden, waarbij naast het tonen van de inventarisatie en de eerste voorlopige conclusies, ook ideeën en knelpunten vanuit de gemeenteraad zijn opgehaald.

23 juni 2020

BG2122

10

Projectgerelateerd

Analyse Vervolgens heeft, per aspect, een analyse plaatsgevonden van wensen, ideeën en knelpunten, maar ook van gewenst beleid dat past bij de ambitie van de gemeente. Dit heeft geresulteerd in aanbevelingen per onderwerp, welke we verwerkt hebben tot posters. Deze posters zijn tijdens een tweetal inloopavonden getoond aan de inwoners. Per onderwerp is zichtbaar gemaakt wat op hoofdlijnen de reactie vanuit de inwoners was en wat, vanuit beleid en ambitie van de gemeente, mogelijke aandachtspunten zijn. Een voorbeeld van een dergelijke poster treft u aan in bijgaand figuur. Gedurende de twee goed bezochte inloopavonden zijn door ongeveer 70 inwoners ongeveer 110 ideeen, klachten en wensen geuit, welke eveneens meegenomen worden in het vervolgproces.

23 juni 2020

Beleidsplan Verkeers- en Vervoer en jaarlijkse Investeringsprogramma’s Derde stap betreft het op te stellen Beleidsplan incl. de jaarlijkse investeringsprogramma’s. Daarbij is ervoor gekozen om het Beleidsplan in 2020 vast te laten stellen door de gemeenteraad. Hiertoe is een raadsbesluit nodig. De projecten worden opgenomen in de jaarlijkse investeringsprogramma’s en worden vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders. Daarnaast is het belangrijk om ook de inwoners die een klacht of wens hebben geuit, te informeren. Hiertoe wordt op alle ingediende wensen, ideeën en klachten een (gebundelde) reactie gegeven. Deze reactie zal zowel in een Nota van Inspraak worden weergegeven als met dezelfde tool als waarmee de inventarisatie plaatsvond (via internet). Vanuit privacy redenen weten we dan ook niet wie de indiener van een reactie is.

BG2122

11

Projectgerelateerd

5

Kaders, ontwikkelingen, opgaven en kansen

In dit hoofdstuk zijn de relevante vigerende beleidsstukken op nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau beschreven. Met deze stukken is rekening gehouden bij het opstellen van het nieuwe Gemeentelijke Beleidsplan Verkeer en Vervoer. De gemeente Eijsden-Margraten kenmerkt zich door glooiende landschappen met plateaus en brede beekdalen. Deze unieke omgeving en de ligging in het Zuid-Limburgse Heuvelland maakt de gemeente een aantrekkelijke plek om te wonen, te verblijven en te recreëren. De aantrekkelijkheid van het landschap heeft ook zijn keerzijde voor mobiliteit: het toeristische verkeer zorgt op bepaalde momenten in het jaar en bepaalde plekken binnen de gemeente voor de nodige overlast. Hierdoor komt de verkeersleefbaarheid in kernen regelmatig onder druk te staan. Om het mobiliteitsbeleid ook voor de toekomst passend te laten zijn bij de ontwikkelingen die op de gemeente afkomen, wordt de basis van het nieuwe beleidsplan gevormd door een drietal onderdelen:  Strategische kaders vanuit bestaand en toekomstig beleid voor zowel mobiliteit als andere ruimtelijke en economische ontwikkelingen.  Toekomstige ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit.  Kansen en opgaven waar de gemeente en de regio ZuidLimburg de komende jaren mee te maken krijgen.

Strategische kaders Het Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer is geen losstaand beleid maar heeft raakvlakken met diverse andere beleidsterreinen. Mede met het oog op de nog op te stellen omgevingsvisie voor de Lijn 50-gemeenten, is voor het opstellen van dit beleidsplan een verkenning uitgevoerd naar verschillende strategische kaders en beleidsdocumenten die van invloed (kunnen) zijn op het mobiliteitsbeleid van de gemeente. 23 juni 2020

In dit hoofdstuk zijn de verschillende strategische kaders en beleidsdocumenten die relevant zijn voor het beleidsplan schematisch weergegeven. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de onderlinge verhoudingen van de documenten (visie, beleid en uitvoering) en hun geografische relevantie. Een deel van de strategische kaders is op het moment van vaststellen van het beleidsplan nog in ontwikkeling, waaronder de POVI – Provinciale Omgevingsvisie en de Omgevingsvisie Lijn 50-gemeenten. Hierdoor kunnen definitieve uitgangspunten en keuzes uit deze documenten niet worden overgenomen in het Beleidsplan Verkeer en Vervoer. De reeds bekende uitgangspunten uit deze kaders zijn wel meegenomen in dit beleidsplan.

5.1

Toekomstige ontwikkelingen mobiliteit

De mobiliteit die we vandaag de dag kennen verandert razendsnel. Innovatie op het gebied van mobiliteit is ook noodzakelijk om de grote maatschappelijke opgaven zoals verstedelijking, vervoersarmoede, de toenemende druk op het wegennet en het waarborgen van de luchtkwaliteit te kunnen aanpakken. Er is nog veel onduidelijkheid over hoe de toekomst van mobiliteit er exact uit gaat zien. De meeste onderzoeksinstituten, ontwikkelaars en experts zijn het in ieder geval met elkaar eens dat er drie hoofdontwikkelingen op het gebeid van mobiliteit samenkomen: de verduurzaming van de automobiliteit, een verschuiving van bezit naar gebruik van vervoermiddelen (deelvervoer, deelgebruik) en de ontwikkeling van zelfrijdende en communicerende voertuigen. Verduurzaming automobiliteit De verduurzaming van de automobiliteit is een ontwikkeling die als noodzakelijk wordt gezien door de Nederlandse politiek.

BG2122

12

Projectgerelateerd

Nederland committeert zich aan de Europese doelstelling om in 2030 de CO2 emissies met 40% te reduceren en in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990. De Sociaal Economische Raad (SER) heeft in haar Energieakkoord deze doelstelling van de Europese Unie overgenomen. Voor de sector verkeer en vervoer geldt binnen dit akkoord een specifiek opgave van 17% CO2 reductie in 2030 en 60% in 2050 ten opzichte van 1990. Figuur 1

Een van de ontwikkelingen ten aanzien van verduurzaming van automobiliteit die in de afgelopen jaren sterk naar voren is gekomen, is de toename van het aantal elektrische auto’s. Er is een sterke toename te zien in zowel de hybride als volledig elektrische auto’s, waarbij de volledig elektrische auto de laatste paar jaar meer terrein wint.

3

https://kpvvdashboard.blogspot.com/ https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/19/aantal-volledig-elektrische-auto-s-verdubbeld

23 juni 2020

Aantal elektrische auto’s in Nederland per jaar3

CO2-uitstoot van Nederlands verkeer2

Zoals in bovenstaand figuur is af te lezen, is de CO2-uitstoot sinds 2007 al afgenomen in het Nederlands verkeer. Dit is echter nog niet voldoende in het licht van de doelstelling van de SER.

2

Figuur 2

De Rijksoverheid heeft de afgelopen jaren stimulerend beleid gevoerd voor elektrisch rijden. Dit is terug te zien in de toename van het aantal elektrische auto’s, al is nog slechts 1,74% van het totaal aantal personenauto’s in Nederland elektrisch. Maar er vinden ook ontwikkelingen plaats op het gebied van waterstofauto’s, al blijft deze nog wat achter. In 2019 reden in Nederland ca. 35.000 elektrische auto’s terwijl het volledige wagenpark waterstof slechts uit 1885 auto’s bestond. Beide technologieën hebben zowel positieve als negatieve eigenschappen. Elektrisch rijden is bijvoorbeeld niet altijd een mogelijkheid voor zwaardere voertuigen of in heuvelachtig gebied. Waterstof biedt hiervoor meer kansen. Zo heeft Hyundai in 2019 een vrachtwagen op waterstof gepresenteerd. Welk duurzaam alternatief voor de brandstofauto in de toekomst de overhand gaat krijgen, is nog onduidelijk. Maar een ding staat vast, de verduurzaming van de automobiliteit is volop in gang.

4 5

https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/mobiliteit/ https://opwegmetwaterstof.nl/2019/02/18/hoeveel-waterstofautos-er-nederland/ BG2122

13

Projectgerelateerd

Deelmobiliteit Een andere trend op het gebied van mobiliteit is de verschuiving van vervoermiddelbezit naar vervoermiddelgebruik waarmee flexibel reizen mogelijk wordt gemaakt. Deze trend van deeleconomie is breed zichtbaar in de maatschappij, denk aan diensten als Spotify, Airbnb en Netflix. Op een vergelijkbare manier maken reizigers ook meer flexibel gebruik van mobiliteit waardoor het bezit van een eigen voertuig niet meer noodzakelijk is. Zo is ook het aantal deelauto’s in de afgelopen jaren sterk toegenomen, al is dit aantal (met circa 50.000 deelauto’s) op het totale wegennet nog beperkt.

Zelfrijdende en communicerende voertuigen De derde trend op het gebied van mobiliteit is de ontwikkeling van zelfrijdende en communicerende voertuigen. De ontwikkeling van deze voertuigen is tweeledig. Enerzijds van voertuigen die geheel zelfstandig kunnen rijden, anderzijds dat voertuigen met elkaar en de infrastructuur communiceren. Tegenwoordig rijden al op diverse plekken in Nederland zelfrijdende voertuigen. Verschillende gemeenten, ziekenhuizen of instituten zetten een zelfrijdend voertuig in op specifieke trajecten. Deze ontwikkelingen zijn echter zo klein dat zij nog geen effect hebben voor het gehele mobiliteitssysteem.

Als gevolg van deze ontwikkeling van deeleconomie zien we de transitie van een verkeerssysteem dat gericht is op verschillende, losstaande modaliteiten (auto, fiets, openbaar vervoer) naar een meer integraal mobiliteitssysteem waarbij meerdere modaliteiten gebruikt worden door een reiziger. Hierdoor ontstaat er meer flexibiliteit en keuzemogelijkheden voor de reiziger. Een term die hier vaak bij wordt genoemd is Mobility as a Service (MaaS). MaaS staat voor een mobiliteitsconcept waarbij de reiziger gebruik maakt van verschillende vervoersmodaliteiten via één digitaal platform (smartphone). De reiziger hoeft zich daarbij niet meer druk te maken over verschillende reserverings- en betaalsystemen. Via het digitale platform maakt de reiziger via deelsystemen en hubs gebruik van verschillende vervoersmodaliteiten om van A naar B te komen.

Wanneer deze technologie verder wordt ontwikkeld en de combinatie tussen zelfrijdende en communicerende voertuigen veelvuldig op de weg rijdt, is dit van grote invloed op het mobiliteitssysteem. Zeker als zelfrijdende voertuigen gecombineerd worden met de hiervoor beschreven ontwikkeling van deelmobiliteit biedt dit kansen voor de mobiliteit in steden, kernen en landelijk gebied. Binnenstedelijk kunnen parkeerplaatsen worden vrijgemaakt voor groenvoorzieningen of andere ontwikkelingen doordat voertuigen niet meer in de toch al drukke stad hoeven te parkeren. In het landelijk gebied wordt de bereikbaarheid vergroot doordat ook buitengebieden goed bereikbaar blijven en inwoners een auto kunnen oproepen wanneer ze deze nodig hebben.

In gebieden met een lagere bevolkingsdichtheid zoals de gemeente EijsdenMargraten, moeten inwoners vaak wat langere afstanden afleggen om voorzieningen te bereiken. Ook is het reguliere busvervoer niet overal in het gebied beschikbaar. Iedere inwoner wil of moet zich kunnen verplaatsen voor werk, studie, recreatieve doeleinden en andere dagelijkse activiteiten. Mobiliteit stelt ons in staat om actief deel te nemen aan de samenleving. De transitie naar flexibel reizen biedt ook in de meer landelijk gelegen gebieden mogelijkheden en kansen. Door het gebruik van deelsystemen in combinatie met MaaS wordt de bereikbaarheid vergroot.

23 juni 2020

De verwachting is dat de implementatie van zelfrijdende voertuigen als eerste zal plaatsvinden op het hoofdwegennet. Dit is ook waar Advanced Driver Assistance Systems (ADAS) hun eerste intrede hebben gemaakt. Door de uniforme en vaak minder complexe infrastructuur biedt dit kansen voor deze technologie. De eerste stappen met deze systemen zijn gemaakt. Om tot een systeem te komen waarbij alle voertuigen zelfrijdend en communicerend zijn, zijn nog de nodige ontwikkelingen nodig. Uit de inventarisatie van de verschillende relevante opgaven en kaders komt duidelijk naar voren dat mobiliteit geen beleidsveld is dat op zichzelf staat. Mobiliteit is in veel gevallen een belangrijke voorwaarde om andere ontwikkelingen mogelijk te maken. Maar mobiliteit kan ook sturend zijn bij bepaalde opgaven. Zoals in hoofdstuk 1 is aangegeven, is het Beleidsplan Verkeer en Vervoer ook een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. Het houdt daarom zoveel mogelijk rekening met de diverse opgaven en kansen die in de BG2122

14

Projectgerelateerd

gemeente en in Zuid-Limburg spelen. Uit de inventarisatie van de kaders blijkt ook duidelijk dat de gemeente haar partners nodig heeft om gezamenlijke ambities waar te maken.

5.2

Rijksbeleid

In 2012 is de landelijke Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. Dit is een structuurvisie van de Rijksoverheid die ingaat op het toekomstige beleid en ambities op het gebied van wegen, spoor, scheepvaart, ecologische hoofdstructuur en andere ruimtelijke zaken. De SVIR heeft een horizon tot het jaar 2040 en vervangt onder andere de Nota Mobiliteit uit 2004. In de visie wordt het doel van het Rijk beschreven, namelijk om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden. De belangrijkste uitgangspunten uit de Structuurvisie zijn:  Stroomlijning van bestuurlijke processen en regelgeving ter voorkoming van een sectorale blik. Ruimtelijke ordening komt meer in handen van gemeentes. Meer verantwoordelijkheid voor gemeentes dus en ook meer bevoegdheden. Samenwerken met omliggende gemeentes wordt dus ook belangrijker.  Het mobiliteitssysteem moet robuust en samenhangend worden, meer keuzemogelijkheden bieden en voldoende capaciteit hebben om de groei van de mobiliteit op de middellange (2028) en lange termijn (2040) op te vangen.  Om een leefbare omgeving te waarborgen, om te gaan met de afname van fossiele brandstoffen en CO2-reductie te bereiken is een verdere transitie naar duurzame mobiliteit nodig.

 Naast de op veel plaatsen noodzakelijke investeringen in het mobiliteitssysteem ziet het Rijk goede mogelijkheden om de capaciteit van het bestaande hoofdnet met innovatieve maatregelen te vergroten en op die 23 juni 2020

manier tot betrouwbare reistijden te komen op de wegen, vaarwegen en spoorwegen. Als nationale doelstelling voor de verkeersveiligheid is vastgesteld dat in 2020 maximaal 500 doden en 10.600 ernstig gewonden mogen vallen, zodat we een plaats hebben in de top 4 van veiligste landen in de Europese Unie.

Deze doelstelling wordt helaas niet gehaald. Daarom is recent het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 “Veilig van deur tot deur” opgesteld. In dit plan wordt een nieuwe aanpak geschreven om tot een verbetering van de verkeersveiligheid te komen. Strekking hiervan is dat alleen door nauwe samenwerking tussen de overheden, maatschappelijke partijen en verkeersdeelnemers, de verkeersveiligheid kan verbeteren. Iedere partij vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid en kennis. Vanuit een proactieve aanpak (op basis van een risicoanalyse) en niet zo zeer op basis van de ongevallen van de afgelopen jaren. De Provincie Limburg heeft in het najaar 2019 het SPV op de agenda gezet en samen met de regio en de gemeenten de thema’s van het uitvoeringsprogramma opgesteld. Daarnaast geldt in Nederland de Planwet verkeer en vervoer. Deze wet vormt de juridische basis voor het opstellen van een Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan. Deze wet verplicht gemeenten tot het zichtbaar voeren van een samenhangend en uitvoeringsgericht verkeers- en vervoersbeleid, dat richting geeft aan de door de raad en het college te nemen beslissingen inzake verkeer en vervoer. Hierbij moet worden aangesloten op de essentiële onderdelen van het nationale verkeers- en vervoerplan (De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte) en het provinciale verkeers- en vervoersplan (PVVP). Daarnaast dient

BG2122

15

Projectgerelateerd

het plan te beschikken over een afstemming met andere beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, economie en milieu

5.3

Provinciaal beleid

In februari 2018 heeft de Provincie Limburg een mobiliteitsplan ‘Slim op weg naar morgen’ opgesteld. Dit mobiliteitsplan is het antwoord op de toekomstige uitdagingen op het gebied van mobiliteit in Limburg. In het plan is aangegeven hoe zij de opgaven van morgen willen aanpakken of omarmen. De Provincie gaat voor een aantrekkelijke, leefbare en economisch krachtige provincie waar mensen met plezier werken, wonen, recreëren en studeren. Mobiliteit is onlosmakelijk verbonden met deze ambitie. Om dit te realiseren is het volgende doel opgesteld:  Toekomstbestendige, toegankelijke, slimme, schone en grenzeloze mobiliteit zodat mensen zich naar wens en behoefte vrij kunnen bewegen. Daarbij zijn de volgende opgaven geformuleerd in het mobiliteitsplan: 1. Aantrekkelijk en bereikbaar houden van stedelijke gebieden door in te zetten op divers aanbod aan aantrekkelijke modaliteiten. 2. Het platteland blijft vitaal dankzij fysieke, maar ook digitale bereikbaarheid. 3. Versterken van economische clusters en vergroten van de (onderlinge) bereikbaarheid. 4. Internationale koploper blijven in de groene logistiek, met Greenport Venlo als middelpunt. 23 juni 2020

5. Het versterken van de vrijetijdseconomie in Limburg. Op het gebied van recreatie en toerisme staat de provincie al in binnen- en buitenland goed op de kaart. De Provincie Limburg heeft in het najaar 2019 het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 op de agenda gezet en samen met de regio en de gemeenten de thema’s van het uitvoeringsprogramma opgesteld, waarbij onderstaande thema’s zijn gekozen: Thema’s vanuit de verkeersveiligheidspiramide Veilige infrastructuur: 50 km-wegen, 30 km-wegen.  Kwetsbare verkeersdeelnemers: ouderen, fietsers.  Onervaren verkeersdeelnemers: jongere autobestuurders.  Snelheid: personenauto’s. 

Aanvullende thema’s vanuit analyseteam Heterogeniteit in het verkeer: landbouwverkeer.  Kwetsbare verkeersdeelnemers: scholieren basis school (jongeren zelfstandig naar school (fiets / te voet).  Afleiding in het verkeer.  Rijden onder invloed (drugs in het verkeer). 

5.4

Regionaal beleid

De regio Zuid-Limburg is bezig met het opstellen van een mobiliteitsvisie. De aanleiding van deze visie is dat traditionele oplossingen zoals het aanleggen van meer infrastructuur niet meer wenselijk is en dat veel problemen beter kunnen worden opgelost in regionaal verband. Een omslag in denken en handelen is noodzakelijk om het toekomstige mobiliteitssysteem te creëren. Om die reden heeft de regio Zuid-Limburg behoefte aan een regionale, actuele en toekomstgerichte mobiliteitsvisie. Omdat deze visie nog niet gereed is, is alleen rekening gehouden met de voorlopige stand van zaken van deze visie.

BG2122

16

Projectgerelateerd

Strategische actieplan Middengebied Zuid-Limburg – Van groen hart tot groene long De gemeentebesturen van het ZuidLimburgse Middengebied, waaronder de gemeente Eijsden-Margraten, hebben een opdracht verleend voor een verdiepend onderzoek naar de economische structuurversterking en strategische ontwikkelvisie voor het Middengebied. Dit ter completering van het ‘Strategisch Actieplan Randstad Zuid-Limburg’. Het Strategische Actieplan Middengebied Zuid-Limburg gaat in op de beleidsuitdagingen voor de gemeenten in dit groene hart.

6. De ontwikkeling van Zuid-Limburg tot een ‘green destination’, het duurzaam maken van de hele toeristische sector.

In het actieplan wordt bereikbaarheid aangeduid als één van de zwaktes van het Middengebied: ‘Bereikbaarheid zowel per auto als met het OV is niet optimaal met sterke toeloop in weekenden, vakantieperiodes en bij mooi weer. Meer algemeen staat verkeersveiligheid en leefbaarheid in de kernen onder druk als gevolg van grote landbouwvoertuigen en sluipverkeer. Cittaslow wil niet betekenen ‘slowcongestie’. Ook wordt de toeristische druk op specifieke populaire delen van het Heuvelland een bedreiging genoemd waardoor zowel de leefbaarheid als de toeristische beleving onder druk komt te staan. Gelukkig zijn er ook kansen in het Middengebied waar mobiliteit een bijdrage aan kan leveren. Zo kan de groeiende populariteit van de opkomst van e-bikes en e-motors het toerisme verder uitbouwen in de richting van GREEN (Genuine and authentic, Respectful and Leefomgeving responsible, Economically sustainable, leefwereld centraal – kleinschaligheid – Environmentally sustainable, Nature and scenery duurzaamheid – verhouding stad & land – friendly). Bestaande sterktes op het gebied van kwaliteit buitengebied – kwaliteit van leven – fietstoerisme om het toerisme als ‘green destination’ waardevolle landschappen – biodiversiteit – verder te ontwikkelen. verblijfskwaliteit – culturele waarde – vijfsterren Heuvelland 5.5 Gemeentelijk beleid

In het actieplan worden zes strategische actiepunten aangegeven: 1. Het Middengebied ontwikkelen als experimenteerregio op het gebied van energietransitie en duurzaamheid. 2. Het activeren van de ‘groene long’ functie van het Middengebied: een gezondheidsoase van hoge luchtkwaliteit in Zuid Limburg. Op basis van de inventarisatie van de strategische 3. Het positioneren van het Middengebied als Leefgemeenschap en beleidsdocumenten zijn twee terugkerende centrum van integrale kwaliteitslandbouw met burger centraal – goede communicatie – thema’s te herkennen die voor de gemeente Eijsdenfocus op productie voor lokale afzet, korte ketens zelfredzame samenleving op kernniveau – Margraten belangrijk zijn: leefomgeving en en agrariërs als landschapsbeheerders. participatie – sociale cohesie – kwetsbare leefgemeenschap. 4. Het Middengebied als ‘creative highland’ voor inwoner – zelfsturing – handhaaf tradities vernieuwend, kleinschalig ondernemerschap. gemeenschapszin De kwaliteit van het unieke landschap wordt gezien 5. Het benutten van de sterke sociale samenhang en als basiskapitaal voor de regio Zuid-Limburg en de gemeente in het bijzonder. saamhorigheid als aantrekkingsfactor voor zowel jong als oud; 23 juni 2020

BG2122

17

Projectgerelateerd

Termen als vijfsterren Heuvelland, kleinschaligheid, duurzaamheid en natuurlijk Cittaslow benadrukken de wens om de kwaliteit van het landschap en de leefomgeving te koesteren. Het andere terugkerende thema is de wens van de gemeente om de kennis en betrokkenheid van haar inwoners in te zetten bij de ontwikkeling van toekomstige plannen. Maar ook dat de leefgemeenschap een belangrijke rol speelt in een zelfredzame samenleving. Beide thema’s vormen de basis voor de visie op mobiliteit in de gemeente Eijsden-Margraten.

5.6

Visie op mobiliteit 2030

In het licht van de vele (gewenste) ontwikkelingen in de gemeente en de regio Zuid-Limburg is een visie op mobiliteit voor de gemeente Eijsden-Margraten opgesteld. Met deze visie geeft de gemeente aan waar zij de komende jaren voor gaat ten aanzien van mobiliteit. Het is een beschrijving van het gewenste toekomstbeeld in 2030. Onze visie op mobiliteit: “In Eijsden-Margraten werken we een duurzame bereikbaarheid van de gemeente door de kwaliteit van de leefomgeving voor haar inwoners, bezoekers en ondernemers op het gebied van mobiliteit te verbeteren”. In deze visie verwijst duurzaam naar zero-emissie. Bereikbaarheid staat voor de mogelijkheid voor iedereen om een bepaalde plaats te kunnen bereiken. Dat hoeft niet altijd de kortste of de snelste route te zijn of met elk vervoermiddel mogelijk te zijn. Het centraal stellen van de kwaliteit van de leefomgeving komt voort uit het Cittaslow-keurmerk. Hiermee wordt bedoeld dat mobiliteit zo min mogelijk een negatief effect heeft op de verkeersleefbaarheid (luchtkwaliteit, geluid en trillingen), verkeersveilig is en dat het ruimtegebruik van het verkeer beperkt blijft. Vanzelfsprekend hierbij is dat de openbare ruimte toegankelijk6 wordt ingericht. Het is een visie die rekening houdt met de kwaliteiten van de gemeente en deze verder wil versterken: kwaliteit, rust, ruimte en een prachtig landschap.

5.7

Doelen

De hiervoor beschreven ambitie klinkt voor velen wellicht wat abstract in de oren. Want wat betekent deze ambitie nu? Wat wil de gemeente uiteindelijk gaan bereiken? Wat gaan we straks zien op straat? Ambitie Algemeen kan geconcludeerd worden dat het verkeersveiligheidsplan uit 2013 voor het overgrote deel uitgevoerd is. Het plan had een looptijd van vijf jaar en de looptijd is dan ook inmiddels verstreken. In 2013 concentreerde het verkeersbeleid van de gemeente zich vooral op het aspect verkeersveiligheid. Inmiddels is zowel de maatschappij, de gemeente als het vakgebied verkeer veranderd. Projecten worden meer gebiedsgericht en integraal bekeken en aspecten als leefbaarheid, burgerparticipatie en duurzaamheid maken een steeds belangrijker onderdeel uit van het verkeersbeleid. Ook maakt de gemeente nu de meeste plannen gezamenlijk mét de bewoners en worden deze ook uitgenodigd om te komen met initiatieven om de leefomgeving te optimaliseren. De gemeente Eijsden-Margraten vormt een aantrekkelijke woon- en werkgemeente en deze aantrekkingskracht dient dan ook verbeterd te worden. Niet zo zeer om de bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer te optimaliseren, maar vooral om de kwaliteit van leven nog verder te verhogen.

6 Een goed ingerichte openbare ruimte is toegankelijk voor elke gebruiker zodat hij of zij zich zelfstandig kan voortbewegen, zonder hulp van derden (bron: CROW).

23 juni 2020

BG2122

18

Projectgerelateerd

Ambtelijke organisatie Om de ambities uit het Beleidsplan Verkeer en Vervoer te verwezenlijk en dit niet ten koste te laten gaan van de dagelijkse gang van zaken, zoals het afhandelen van klachten en meldingen en beoordelen van verkeersmaatregelen, dient de ambtelijke organisatie op orde te zijn. In de huidige situatie worden de verkeeren vervoerszaken afgehandeld door 0,8 fte. Uit een benchmark onder vergelijkbare gemeente blijkt dit onvoldoende te zijn om de ambities na te streven. Gemeente Valkenburg a/d Geul 2 fte. Gemeente Gulpen-Wittem 1,6 fte. Gemeente Beek 1,5 fte. Gemeente Simpelveld 1,5 fte.

5.8

Beleidsmaatregelen

Locatie/Onderwerp

Maatregel

Capaciteit verkeer gemeente

Uitbreiding van de verkeerscapaciteit binnen de gemeente Eijsden-Margraten (van 0,8 naar circa 1,8 fte).

Kleine verkeersmaatregelen

Jaarlijks budget voor het nemen van kleine verkeersmaatregelen (€ 25.000,--).

Gezien de omvang van de gemeente Eijsden-Margraten en de verkeersproblematiek verwachten we dat, om voldoende aandacht aan verkeer te besteden, er tussen de 1,5 en 2 fte verkeersmedewerkers noodzakelijk zijn. Het betreft zowel beleidstaken (circa 0,8 fte) als uitvoerings- en beheersaspecten (circa 1 fte). Daarbij is het wenselijk dat de medewerkers verkeer over een budget beschikken om snel en adequaat acute verkeersknelpunten aan te pakken. Samen werken aan een duurzaam woon- en leefklimaat Zoals in het bestuursakkoord vermeld, richt de gemeente zich (qua infrastructuur) de komende jaren op kindvriendelijke woonomgevingen, het realiseren en optimaliseren van fiets- en wandelverbindingen en alternatieve vormen van (openbaar) vervoer. Burgerparticipatie De gemeente Eijsden-Margraten pakt burgerparticipatie actief op. In een vroegtijdig stadium worden inwoners en belanghebbenden betrokken bij projecten en beleid. In dat kader is voor dit beleidsplan ook een enquête gehouden naar de wensen en klachten onder inwoners/belanghebbenden en zijn meerdere inloopavonden gehouden. Vanuit burgerparticipatie zou het goed zijn om de inwoners/belanghebbenden ook een reactie te geven op de gemelde wensen en klachten, bijvoorbeeld in een Nota van inspraak en reactie. 23 juni 2020

BG2122

19

Projectgerelateerd

6

Proces om te komen tot het Beleidsplan Verkeer en Vervoer

In dit hoofdstuk is het proces beschreven om te komen tot een Gemeentelijk Beleidsplan Verkeer en Vervoer. Bij het opstellen van het plan is onderscheid gemaakt in een drietal stappen: 1. Inventarisatie, evaluatie en analyse. 2. Ambitie en Visievorming. 3. Beleid. Daarnaast wordt per jaar een Meerjaren Investeringsprogramma (MIP) gemaakt van projecten die gedurende dat jaar gerealiseerd dienen te worden. Inventarisatie, Evaluatie en Analyse Gestart is met de evaluatie van het vorige plan en een inventarisatie van wensen, ideeën en knelpunten. Omdat de gemeente Eijsden-Margraten grote waarde hecht aan burgerparticipatie, is via een online tool aan de inwoners gevraagd te komen met alle wensen, ideeën en knelpunten. Hierop is in grote mate gereageerd wat heeft geresulteerd in ongeveer 750 opmerkingen. Naast de inwoners is het ook belangrijk de politiek mee te nemen in het proces. Hiertoe is, na de inventarisatie, een tweetal informele raadsthema-avonden gehouden, waarbij naast het tonen van de inventarisatie en de eerste voorlopige conclusies, ook ideeën en knelpunten vanuit de gemeenteraad zijn opgehaald.

23 juni 2020

BG2122

20

Projectgerelateerd

Analyse Vervolgens heeft, per aspect, een analyse plaatsgevonden van wensen, ideeën en knelpunten, maar ook van gewenst beleid dat past bij de ambitie van de gemeente. Dit heeft geresulteerd in aanbevelingen per onderwerp, welke we verwerkt hebben tot posters. Deze posters zijn tijdens een tweetal inloopavonden getoond aan de inwoners. Per onderwerp is zichtbaar gemaakt wat op hoofdlijnen de reactie vanuit de inwoners was en wat, vanuit beleid en ambitie van de gemeente, mogelijke aandachtspunten zijn. Een voorbeeld van een dergelijke poster treft u aan in bijgaand figuur. Gedurende de twee goed bezochte inloopavonden zijn door ongeveer 70 inwoners ongeveer 110 ideeen, klachten en wensen geuit, welke eveneens meegenomen worden in het vervolgproces.

23 juni 2020

Beleidsplan Verkeers- en Vervoer en jaarlijkse Investeringsprogramma’s Derde stap betreft het op te stellen Beleidsplan incl. de jaarlijkse investeringsprogramma’s. Daarbij is ervoor gekozen om het Beleidsplan in 2020 vast te laten stellen door de gemeenteraad. Hiertoe is een raadsbesluit nodig. De projecten worden opgenomen in de jaarlijkse investeringsprogramma’s en worden vastgesteld door het College van Burgemeester en Wethouders. Daarnaast is het belangrijk om ook de inwoners welke een klacht of wens hebben geuit, te informeren. Hiertoe wordt op alle ingediende wensen, ideeën en klachten een (gebundelde) reactie gegeven. Deze reactie zal zowel in een Nota van Inspraak worden weergegeven als met dezelfde tool als waarmee de inventarisatie plaatsvond (via internet). Vanuit privacy redenen weten we dan ook niet wie de indiener van een reactie is.

6.1

Beleidsmaatregel

Locatie/Onderwerp

maatregel

Reactienota

Alle (circa 750) ingediende reacties, klachten en ideeën zullen (veelal gebundeld) een reactie teruggekoppeld krijgen. Omdat de reacties veelal zonder email-adres zijn ingediend, kunnen we geen individuele reactie teruggeven maar zullen deze reacties in een nota worden verwoord.

BG2122

21

Projectgerelateerd

7

Thema verkeersveiligheid

Als eerste thema wordt in dit hoofdstuk de verkeersveiligheid binnen de gemeente Eijsden-Margraten beschreven. Hierbij komen objectieve knelpunten aan bod. Vervolgens is de ambitie beschreven op het gebied van verkeersveiligheid voor Eijsden-Margaten.

7.1

Objectieve verkeersveiligheid

Voor het in kaart brengen van de objectieve verkeersveiligheid in EijsdenMargraten is gebruik gemaakt van de ongevallencijfers uit het programma ViaStat Online. Met dit programma is een ongevallenanalyse uitgevoerd onder de geregistreerde verkeersongevallen in de periode 2014 t/m 2018 (5 jaar). Voor de analyse dient opgemerkt te worden dat niet alle verkeersongevallen worden geregistreerd. De ongevallenregistratie was als gevolg van een wijziging in de administratieve systemen bij de politie, sterk afgenomen, vooral bij ongevallen met uitsluitend materiele schade, maar neemt de afgelopen jaren weer toe. De registratiegraad bij dodelijke ongevallen is wel nog steeds hoog. Ongevallencijfers In de periode 2014 - 2018 zijn in totaal 458 ongevallen geregistreerd. In eerste instantie lijkt het opvallend dat daarbij het aantal ongevallen in deze periode jaarlijks is toegenomen. Dit komt echter door de toegenomen registratiegraad. Uit Tabel 3 blijkt dat bij de meeste ongevallen sprake was van uitsluitend materiële schade (UMS). In de afgelopen 5 jaar zijn 7 personen overleden in het verkeer in Eijsden-Margraten. Dit is relatief hoog; ter vergelijking in GulpenWittem zijn in dezelfde periode twee verkeersdoden geregistreerd en ook in eerdere jaren (2006-2012) betrof het in Eijsden-Margraten ongeveer één dodelijk ongeval per twee jaar.

23 juni 2020

Tabel 3

Jaar 2014 2015 2016 2017 2018 Totaal

Ongevallencijfers in de periode 2014 – 2018

Totaal ongevallen 72 79 87 108 112 458

Gewonden 14 14 15 12 23 78

Doden 2 1 1 3 0 7

Ongevallen per wegbeheerder 73% van de ongevallen in Eijsden-Margraten vond plaats op de gemeentelijke wegen (ongeveer 95% van alle wegen in de gemeente). De overige ongevallen deden zich voor op wegen in beheer van Rijkswaterstaat (11%) en de Provincie Limburg (15%). Tabel 4

Ongevallen per wegbeheerder 2014 – 2018

Wegbeheerder Gemeentelijke wegen Provinciale wegen Rijkswegen Locatie onbekend Totaal

Totaal ongevallen 335 70 50 3 458

Gewonden 58 19 0 1 78

Doden 5 1 1 0 7

Ongevallenlocaties  In figuur 3 zijn de ongevallenlocaties in Eijsden-Margraten weergegeven. Uit de overzichtskaart blijkt dat er sprake is van een diffuus beeld. Op de meeste locaties heeft één ongeval plaatsgevonden. Op een zestal locaties zijn in de periode 2014 – 2018 meer dan vier ongevallen geregistreerd. Het betreft echter zeker nog geen black spots. Een black spot is een locatie waar veel ongevallen hebben plaatsgevonden. Bij een black spot wordt uitgegaan van tenminste 10 ongevallen in 3 jaar, waaronder tenminste zes letselongevallen. A. Oosterweg, tussen gemeentegrens en Oost-Maarland (7 ongevallen). Hier zijn inmiddels maatregelen genomen om de snelheid te verlagen en de oversteekbaarheid te verbeteren. Naar verwachting zullen de ongevallen hier (sterk) afnemen. BG2122

22

Projectgerelateerd

B. Burgemeester Frans Cortenraadstraat in Gronsveld (6 ongevallen in de gemeente Eijsden-Margraten). Door toename van het verkeer van en naar het Retailpark is zowel door doorstroming als de verkeersveiligheid in het geding. Zowel de aansluiting Retailpark (oversteek van fietspad in twee richtingen) als de aansluitende kruising met de Kobbesweg verdient aandacht. Er loopt momenteel een studie naar de op- en afritten A2 Gronsveld inclusief de kruising KobbeswegFrans Cortenraadstraat (gemeente Maastricht in samenwerking met RWS). C. Dorpsstraat in Cadier en Keer (4 ongevallen). De BronckwegDorpsstraat is een snelle verbinding tussen Maastricht (De Heeg/Randwyck/UMC+/Universiteit) en het Heuvelland. Het betreft gedeeltelijk een holle smalle weg met bochten en matig zicht. Nadere analyse van deze ongevallen is dan ook gewenst; D. N278 ter hoogte van Pater Kustersweg (4 ongevallen), De Rijksweg tussen Cadier en Keer is een drukke verbinding en kent een duidelijk hoogteverschil. Op deze helling ontstaan, mede door nieuwe ontwikkelingen, steeds meer afslaande bewegingen. De combinatie van hoge snelheid (toegestaan is 80 km/h), (stilstaand) afslaand verkeer en hoge intensiteiten lijkt de oorzaak van de ongevallen te zijn. Het betreft een weg in beheer van de Provincie Limburg.

F. Hoogcruts tussen Noorbeek en N598 (4 ongevallen): slingerende weg met hoogteverschillen, toename van verkeer waaronder ook afslaand verkeer (Landal). Er zijn reeds op enkele locaties maatregelen genomen in de vorm van een bliksemschicht (op de rijbaan) en kanalisatiestrepen bij de voetgangersoversteekplaats. Daarnaast ontbreekt het hier grotendeels aan verlichting (nu alleen bij de kruisingen) wat gevaarlijk is, zeker in combinatie met voetgangers op de rijbaan. Het plaatsen van enkele lichtmasten op onveilige locaties zal zeker nog tot verbetering van de verkeersveiligheid kunnen leiden.

E. Molenweg-Eckelraderweg nabij de Dorpsstraat in Eckelrade (4 ongevallen); Deze locatie was (ook) al vermeld in het vorige plan. Hoge snelheid, afslaand verkeer, overstekende fietsers en voetgangers lijken de oorzaak van de ongevallen te zijn. 23 juni 2020

BG2122

23

Projectgerelateerd

Figuur 3

23 juni 2020

Ongevallenlocaties in Eijsden-Margraten 2014 - 2018

BG2122

24

Projectgerelateerd

Slachtoffers Er zijn 85 slachtoffers (letsel of dodelijk) geregistreerd tussen 2014 en 2018. In figuur 3 zijn de locaties van deze ongevallen weergegeven. Uit de overzichtskaart blijkt dat er in Eijsden-Margraten geen ‘black spot’ locaties aanwezig zijn. Een ‘black spot’ is een wegvak of kruispunt waar in een periode van drie aaneengesloten jaren tenminste 10 ongevallen waaronder tenminste zes letselongevallen hebben plaatsgevonden.

Tabel 5

Vervoerswijzen en doelgroepen Door de grote spreiding in de locaties en de grote diversiteit van de aanleiding van de verkeersongevallen in de gemeente is het minder gemakkelijk om de verkeersveiligheid te verbeteren aan de hand van infrastructurele maatregelen. Daarom is ook gekeken of doelgroepen en vervoerswijzen opvallend ‘hoog’ scoren in de ongevallenanalyse. Afhankelijk van deze cijfers kan gericht gestuurd worden op educatieve en preventieve maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Slachtoffer ongevallen per vervoerswijze 2014 – 2018 in Eijsden-Margraten

Vervoerswijze

Slachtoffer ongevallen

Letsel ongevallen

Dodelijke ongevallen

Bestelauto Bromfiets + Fiets E-bike Motor Overige8 Personenauto Voetganger Totaal

2 15 21 2 15 16 12 2 85

1 14 21 2 11 15 12 2 78

1 1 0 0 4 1 0 0 7

In Tabel 5 is de vervoerswijze van slachtoffers van verkeersongevallen (letselof dodelijk) weergegeven. Opvallend zijn de ongevallen waarbij slachtoffers gebruik maakten van een fiets, e-bike of bromfiets+7, namelijk bij 45% van de slachtoffer ongevallen. Ook het aantal ongevallen waarbij slachtoffers gebruik maakten van een motor scoort, met 18%, hoog.

7

Onder Bromfiets+ vallen bromfiets, snorfiets, scootmobiel en brommobiel.

23 juni 2020

8

ViaStat heeft ongevallen waarbij de vervoerswijze niet is geregistreerd samengevoegd in de categorie overige vervoerswijze BG2122

25

Projectgerelateerd

Daarbij is het logisch dat fiets- en bromfietsongevallen vaker plaatsvinden op gemeentelijke wegen (en niet op autosnelwegen) en dat op Rijks- en Provinciale wegen naar verhouding veel ongevallen met personenauto´s plaatsvinden. Wel valt op dat personenauto´s bij 2/3 van alle ongevallen betrokken zijn, maar automobilisten 14% van de slachtoffers betreffen. Tabel 6.

Betrokkenen ongevallen per wegbeheerder.

Leeftijd/ Vervoerwijze Bestelauto

Gemeente

Prov

Rijk

12

13

3

29

13

Bromfiets+ E-bike

2

1

3

Fiets

37

4

41

Motor

24

4

Overig

18

3

Personenauto

244

63

Voetganger

5

2

Vrachtwagen

13

2

6

Totaal

384

105

54

Overig

Totaal

1

43

28

1

29

Tabel 7. Leeftijd/ Vervoerwijz e

12 t/m 15 16 t/m 17 18 t/m 24 25 t/m 39 40 t/m 49 50 t/m 59 60 t/m 69 70 en ouder Totaal

Vervoerwijze en leeftijd slachtoffers (gewonden en doden). Bestel -auto

Bromfiets

Ebike

Fiets

Motor

3

0

1 2 0 4 6 2 0

1 1

2 2 9 3 2

2

15

2

21

0 1 0 1

Aut o

Overig

Voetganger

1 3 4 2 4 2

15

4 4 0 1 1 1

2 2 3 2 3 3 1

2

4 3 11 14 10 24 12 7

12

16

2

85

21 44

3

354

1

8 21

5

548

Ander aandachtspunt betreft motorrijders. Van de dodelijke letselongevallen blijkt meer dan de helft een motorrijder te betreffen. In het Heuvelland wordt zeker in het voorjaar en de zomer veel met motoren gereden. Wellicht dat niet alle motorrijders even ervaren zijn met hoogteverschillen in combinatie met vaak veel bochten in de weg.

Slachtoffers naar leeftijd Uit tabel 7 blijkt dat 7 verkeersdeelnemers met een maximale leeftijd van 17 zijn geregistreerd als slachtoffers van een verkeersongeval. Dit komt neer op een percentage van 8% en kan voor deze leeftijdscategorie als ‘positief’ worden benoemd. Als aandachtspunt kunnen de slachtoffers onder de fietsers en bromfietsers boven de 50 jaar worden vermeld.

9 Omdat er geen slachtoffers met als vervoerwijze vrachtwagen zijn gevallen, is deze categorie niet opgenomen in het overzicht

23 juni 2020

Totaal9

BG2122

26

Projectgerelateerd

7.2

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg

In de Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg blijft het streefbeeld onverminderd om het aantal verkeersdoden terug te brengen naar nul in 2030. De aanpak verschuift naar een risicobenadering, waarbij zal worden ingezet op de factoren die in de regio leiden tot te hoge verkeersonveiligheid. In de mobiliteitsvisie worden de volgende aktiepunten vermeld:  Onderzoek en uitwerking risicogestuurde aanpak van de verkeersonveiligheid.  Versterken algemene verkeerseducatie op scholen.  Aandacht voor de kwetsbare en onervaren verkeersdeelnemer.  Wegen veiliger en leefbaarder maken door terugbrengen snelheid op landelijke wegen en in kernen.

7.3

Locatie/Onderwerp

Maatregel

Risico gestuurde aanpak

In regionaal verband (Maastricht-Heuvelland) wordt er in 2020 een risicoanalyse opgesteld, uitmondend in een regionaal Uitvoeringsprogramma.

Black spots en overige ongevallocaties

Locaties met meer dan vier ongevallen worden nader geanalyseerd. Indien er in de gemeente een black spotlocatie ontstaat, dan dient deze locatie geanalyseerd en spoedig aangepast te worden. De analyses dienen jaarlijks te gebeuren. Hiervoor is een jaarlijks budget van € 5.000,nodig.

Motorrijders

Project opzetten voor de verbetering van de verkeersveiligheid voor motorrijders (zie ook Hoofdstuk 12).

Ouderen in het verkeer

Project opzetten voor oudere fietsers en bromfietsers in het verkeer (zie ook Hoofdstuk 12).

Ambitie gemeente Eijsden-Margraten

De gemeente Eijsden-Margraten conformeert zich aan de landelijke, provinciale en regionale doelstellingen op het gebied van verkeersveiligheid. Het doel is daarbij om het aantal verkeersdoden en gewonden tot nul te reduceren. Naast de aanpak voor verkeersonveilige locaties heeft verkeerseducatie een belangrijke prioriteit in de gemeente.

7.4

Beleidsmaatregelen

De gemeente Eijsden-Margraten scoort qua verkeersveiligheid, ten opzichte van vergelijkbare gemeenten, relatief gunstig. Er zijn geen black spots in de gemeente. Regionaal zal worden ingezet op een risicogestuurde aanpak, waarbij niet alleen wordt gekeken naar het aantal ongelukken gedurende de afgelopen jaren, maar met name de kans op ongelukken wordt berekend. Verder blijkt uit de ongevalgegevens dat een tweetal doelgroepen slechts scoren, ouderen en motorrijders. Deze doelgroepen verdienen extra aandacht. 23 juni 2020

BG2122

27

Projectgerelateerd

8

Thema Doorstroming

In dit hoofdstuk staat de doorstroming van het verkeer in Eijsden-Margraten centraal. Allereerst is ingezoomd op de huidige situatie. Vervolgens zijn de aandachtspunten en ambities beschreven.

8.1

Huidige situatie

De wegenstructuur binnen een gemeente wordt aangeduid door middel van een wegencategoriseringsplan. Het uitgangspunten bij het opstellen van een categoriseringsplan zijn de Duurzaam Veilig principes: functionaliteit, homogeniteit en herkenbaarheid. Voor weggebruikers moet het aan de hand van de inrichting van de weg duidelijk zijn welk verkeersgedrag van hem wordt verwacht. Om deze voorspelbaarheid en herkenbaarheid te bereiken is in de wegencategorisering onderscheid gemaakt in een drietal wegfuncties, namelijk stroomwegen, gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. In Tabel 8 zijn deze functies toegelicht. Tabel 8

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=EijsdenMargraten&id=60483193-3dea-456e-8f35-6843207235f8