20211116 03a Rapportage onderzoek Eijsden-Margraten (definitief).pdf
Tekst van het document
Geen aanwijzingen voor belangenverstrengeling, inwoners twijfelen wel: Onze screening heeft geen aanwijzingen voor belangenverstrengeling, machtsmisbruik of andere onregelmatigheden opgeleverd, maar het geheel van de ingediende meldingen legt wel veel twijfels van inwoners bloot over de integriteit van het gemeentebestuur. Het eerste moge geruststellend zijn, het laatste is niettemin problematisch. Afgaande op het grote aantal meldingen lijkt het vertrouwen in de onkreukbaarheid van de gemeentelijke overheid beschadigd geraakt.
30
Voor het wegnemen van twijfels over de integriteit van het gemeentebestuur en het herstel van het vertrouwen kan een aantal oplossingsrichtingen worden genoemd.
Proactieve, intensieve en sensitieve communicatie: De eerste en meest eenvoudige oplossingsrichting is het versterken van de gemeentelijke communicatie. Het gemeentebestuur dient proactiever, intensiever en sensitiever te communiceren met inwoners. Dat is niet alleen een opdracht aan de afdeling communicatie en andere gemeenteambtenaren, maar ook aan de collegeleden die door hen worden ondersteund. Betere communicatie kan veel onduidelijkheden en daarmee vermoedens van integriteitsschendingen wegnemen. Verder kan het escalatie en juridisering van conflicten voorkomen. Ontwikkelen bewonersparticipatie: De tweede oplossingsrichting die kan bijdragen aan het herstel van vertrouwen in de gemeentelijke overheid is het verder ontwikkelen van bewonersparticipatie. Inwoners die op enige manier een inbreng willen leveren aan gemeentelijke besluitvormingsprocessen vinden nu te vaak een schijnbaar gesloten deur. Inwoners die direct geraakt worden door een beslissing van het gemeentebestuur worden niet altijd afdoende in de gelegenheid gesteld zich hierover uit te spreken. Door inwoners beter en uitgebreider bij de gemeentelijke beleidsvorming te betrekken en hen deelgenoot te maken van de keuzes en afwegingen die worden gemaakt, kan het vertrouwen in het gemeentebestuur worden versterkt.
Inrichten gemeentelijke ombudsfunctie: de derde oplossingsrichting is het inrichten van een onafhankelijke gemeentelijke ombudsfunctie. Een gemeentelijke ombudsman kan de grieven, zorgen en bezwaren van inwoners tegen gemeentelijke besluiten behandelen en er zo nodig een onafhankelijk oordeel over vellen. Ook kan zo’n functionaris bemiddelen bij problemen tussen inwoners en gemeentebestuur en zo juridisering van conflicten voorkomen. Voorkomen beeldvorming: in de getalsmatig overzichtelijke en tegelijkertijd sociaal actieve gemeenschap die Eijsden-Margraten vormt is het onvermijdelijk dat burgers, bestuurders en volksvertegenwoordigers elkaar in verschillende hoedanigheden kennen, ontmoeten of met elkaar te maken hebben. Het zoveel mogelijk vermijden of beëindigen van situaties waarin dat aanleiding kan geven tot integriteitsvragen is dan aangewezen, evenals zo helder mogelijk communiceren in situaties waarin die vragen ontstaan. Aandacht voor de doorstroming in volksvertegenwoordigende en bestuurlijke ambten kan eveneens bijdragen aan bijstelling van het beeld dat een kleine groep mensen schijnbaar aan alle touwtjes trekt. Kritische én behoedzame gemeenteraad: Tot slot is het van belang dat de gemeenteraad het beleid kritisch toetst op de gevolgen voor de inwoners die zij vertegenwoordigen.
Verder dient de gemeenteraad een sterkere rol te spelen in de belangenafweging die aan een besluit ten grondslag ligt. Op die manier worden inwoners via hen beter betrokken bij en geïnformeerd over gemeentelijke besluitvormingsprocessen. Ook dat kan het vertrouwen in de onkreukbaarheid van de gemeentelijke overheid ten goede komen. Tegelijkertijd mag van de gemeenteraad behoedzaamheid worden verwacht in discussies over de integriteit van ambtenaren en bestuurders. Zij dient te voorkomen dat gevoelens van onvrede over communicatie of besluitvorming zonder terughoudendheid worden omgezet in aantijgingen en verdachtmakingen die de (persoonlijke) integriteit raken. Want ook dit draagt in sterke en zorgwekkende mate bij aan het ondermijnen van het vertrouwen in het lokale bestuur.
31
32