20210308 04d.01 Inspraakreactie 1 Maatschap Steinbusch .pdf

Maatschap Steinbusch & Lacro-i-Agro Boerderijrecreatie&educatie Gemengd agrarisch bedrijf Melkvee en Fruitteelt Eindstraat 30 6265AD Sint Geertuid Sint Geertruid, 4 november 2020 Betreft: Zienswijze/Reactie op Richtinggevende uitspraken Buitengewoon Buitengebied Gemeente Eijsden-Margraten Amerikaplein 1 6269 DA Margraten buitengewoonbuitengebied@eijsden-margraten.nl

Geachte Gemeente/BuitengewoonBuitengebied, Bij deze reageren we op de door u openbaar gestelde Richtinggevende uitspraken Buitengewoon Buitengebied. We zijn nogal verontrust over het feit dat de deze richtinggevende uitspraken juridische status van beleidsuitspraken zullen hebben. Het betreft in het document vooral een opsomming aan uitspraken verzameld tijdens het participatie-traject, waarbij experts/deskundige uitspraken en die van burgers of ondeskundigen op bepaalde thema’s kris kras door elkaar lopen. Uitspraken van burgers, stakeholders, politici en belangenbehartigers waar bij het merendeel gedeeld werd vanuit een emotionele of persoonlijke kijk op zaken, zonder dat er voldoende kundigheid op betreffend thema in pacht is. Het is dan ook zaak dat uitspraken op juiste waarde worden ingeschat en zodanig ook gepositioneerd worden, op basis van realiteitszin, deskundigheid en vanuit een hoger en breder perspectief gezien. We schrikken van de formulering van de gezamenlijke waarden van het middengebied op blz. 7. Kleinschaligheid: Fijnschalig, met de mogelijkheid om vele bloemen te laten bloeien, inzetten op verscheidenheid aan mogelijkheden. Zeker als je probeert als agrarische sector oog en oor te hebben voor de kleinschaligheidsverlangen, zoals deze binnen diverse politieke partijen en bevolkingsgroepen geuit wordt.

De connectie bloemen laten bloeien en kleinschaligheid zijn volstrekt onhelder en het verband kunnen wij niet echt plaatsen. Uit welke hoed komt deze connectie en wat wordt er eigenlijk mee bedoeld of beoogd? Blz. 10 Hier uit u uw angsten voor schaalvergroting en grote(re) gebouwen, de stikstofproblematiek. Schaalvergroting kunnen we niet tegenhouden, want voedselsysteem is vooral geënt op de wereldmarkt. De lokale vraag naar lokaal voedsel is nog veel te gering en biedt geen toekomstperspectief voor het grootste gedeelte aan agrariërs. Vervolgens verwijst u naar grote(re) gebouwen. Het mag allemaal wat meer gerelativeerd worden, want zoveel jonge of financieel gezonde agrariërs zijn er niet meer en het aantal agrariërs met bouwplannen is vandaar met moeite op 2 handen te tellen. Een groter gevaar is dat er geen nieuwbouwplannen meer komen, wat betekend dat er geen toekomstperspectief meer is en agrariërs stoppen, met alle gevolgen van dien – vervallen loodsen/schuren/gebouwen, verloedering gebouwen en landschapselementen, verlies

1

landbouwgrond doordat andere partijen woningbouw, natuur, energiemaatschappijen en investeerders de grond graag willen. Let daarbij op, op het fenomeen dat bijvoorbeeld in melkveehouderij grondgebondenheid in nabije toekomst ervoor zorgt dat redelijk deel van huidige melkveehouders meer grond nodig zal hebben. Grond die nu niet beschikbaar is en waar door vele andere partijen op ge-aast wordt! De vraag naar grond stijgt alleen maar, want we hebben zoveel maatschappelijke aandachtpunten, maar er is hier maar weinig grond beschikbaar. Blz11. Nationaal programma voor landelijk gebied vanuit het Rijk, hier wordt gerefereerd naar bufferzones rondom natura 2000 gebieden. Wijzelf zijn op steenworp afstand van Natura2000 gebeid het Savelsbos gelegen en zijn erg ongerust over dit voornemen. Vooral omdat in het verleden een bufferzone is aangewezen rondom het Savelsbos, en dat deze inmiddels grotendeels is dichtgegroeid en niet meer als bufferzone te herkennen zijn. We zien ons genoodzaakt u er op te wijzen dat er ruimte dient te blijven voor agrarische functies ook direct rondom natura-2000 gebieden. 1) Zeker aangezien wij al jaar en dag bezig zijn en zoekende blijven naar het op een zo duurzame en milieuvriendelijke wijze werken in de nabijheid van natuur.

Ons agrarische bedrijf neemt deel aan tal van projecten en onderzoeken gericht op de teelt van fruit en aanpassingen in gewasbeschermingsmiddelen tevens in relatie tot waterwingebied. We telen fruit met heel veel respect voor onze directe omgeving, waarvan natuur een groot deel behapt en waar we niet zonder kunnen. Maar transities en veranderingen moeten met kleine stappen en goed doordacht genomen worden, daar is ervaring, opdoen expertise en kennis, raadplegen onderzoeken en wetenschap én bovenal een gezonde financiële bedrijfsbasis voor nodig. 2) Vele dieren en insecten maken gewoon gebruik van, en leven al in onze boomgaarden als zodoende mogen ons inziens onze boomgaarden reeds als perfecte overgangszones gezien worden. Reeën, wilde zwijnen, hazen, roofvogels, dassen en vossen, diverse insecten, wilde bijen zijn met regelmaat in onze boomgaarden terug te vinden en de boomgaarden vormen inmiddels een vertrouwde overgang tussen bos, akkers en woongebied. Lijkt ons zonde deze inmiddels bekende wildgebieden abrupt te willen wegvagen voor een of andere op papier beter passende vorm. Mooi dat de brief aangeeft dat het bestaande instrumentarium, zoals ruimtelijke instrumentarium, emissierechten, gebiedsvisies en grondinstrumentarium, aan vernieuwing toe zijn. Echter is dit niet iets wat op gemeentelijk niveau zal kunnen worden opgelost.

En ik ben verbaasd over vermelding hiervan, wat wilt u hiermee impliceren? Tijdens ons persoonlijke verduurzamingstraject van onze melkveetak hebben we helaas moeten erkennen dat wet- en regelgeving aan vervanging toe is, maar dat we onderhevig zijn aan deze wispelturige en tegenstrijdige wetten en regels en dat deze veranderen op opheffen helaas een illusie zal blijken. Eerst zien en dan geloven, maar het zal enkel complexer worden aangezien er nog te veel in kleine hokjes wordt gedacht en het grotere plaatje niet gezien wordt of kan worden vanwege tegenstrijdigheid en verschillende oorsprongen van wetten en regelgeving. Blz. 12 authentieke landschapselementen. Graag willen we u op het hart drukken dat u vooral ook geld vrijmaakt en reserveert voor het onderhoud van de elementen. Er zijn vele wegen om geld te krijgen om elementen te realiseren, waarbij het onderhoud vergeten wordt. Wijzelf hebben redelijk veel hagen en heggen rondom ons boerenerf. Er kan subsidie op worden aangevraagd door het aansluiten bij Natuurrijk Limburg bijvoorbeeld, maar daar zitten voorwaarden aan en helaas hebben we een traditiegetrouwe en overijverige oom die de hagen en heggen verzorgt en zich niet aan de regels kan/wil houden, waardoor aansluiten en aanvragen van een subsidie voor ons niet past.

Echter wanneer de oom wegvalt zal dit onderhoud toch door iemand moeten worden opgepakt en gezien de werkdruk en tijdgebrek zal dit een zeer grote uitdaging gaan worden. Blz. 13 Zeer verheugd over voornemen tot onderzoeken, maar onderzoeken naar structurele inzet van middelen voor aanleg en onderhoud flora en faunastroken staat al héél lang op agenda’s van gemeenten. Graag gaan voor “géén woorden, maar daden”. Want onderzoeken betekend dat het nog steeds niet als relevant en belangrijk genoeg ervaren wordt. Of men denkt nog wel genoeg jaartjes te kunnen rekenen op het kosteloze onderhoud door agrariërs, waarbij wel veel commentaar

2

gegeven kan worden op onkunde en onwil van de agrariërs op dit vlak, maar waar geen hulp, waardering of financiële middelen geboden worden! blz.14 Vrijkomende agrarische bebouwing. Gek dat deze bij landschap staat en niet bij landbouw. Tevens vragen wij ons af waarom dit zo een belangrijk thema is. Indien boer niet meer kan boeren vind hij heus een gepaste koper, hetzij collega-boer, hetzij investeerders, hetzij energiemaatschappij, hetzij andere kapitalist. Waar is men bang voor, waarom vooroplopen op dit thema en zoveel aandacht hiervoor? Is het wel verstandig en wijs om hiervoor een loket in te richten? De markt doet zijn werk van zelf, wat kan zo een loket bijdragen, wordt er zoveel werk/problemen verwacht?

Blz.17 2.Landbouw U geeft aan dat agrarische gronden gaan vrijkomen en suggereert dat deze kunnen worden ingenomen voor nieuwe functies. Echter indien we willen gaan voor extensiveren, en wanneer grondgebondenheid een nieuwe eis wordt voor melkveehouders, dan is grond hard nodig om de bijvoorbeeld huidige melkveebedrijven of gedeelte ervan bestaansrecht te kunnen garanderen. De vrijkomende grond zou niet te makkelijk moeten worden verdeeld over de nieuwe ruimtevragers. Mogelijk kunt u toelichting geven op dat gemiddelde bebouwingsdichtheid van agrarische bouwkavels 35% bedraagt. De overige 65% wordt gebruikt voor opslag materiaal en goederen, voersilo’s, voertuigen en als ruimte voor stallen, keren en draaien landbouwvoertuigen. Vanuit politiek hoek wil men ruimte graag wegpakken, maar dat zal tot onwerkbare bedrijfssituaties lijden. Hierbij is het goed in kaart te brengen wat belangrijkste reden voor politieke personen/partijen is om bouwkavels in te krimpen. En is deze angst reëel genoeg gezien de daadwerkelijke mogelijke bouwplannen die nog tot uitvoering kunnen komen in de nabije toekomst. We vinden het onzin dat er lokaal ook maatregelen zouden moeten volgen voor de stikstofproblematiek. Landelijk worden de eisen vastgesteld en de vergunningverlening geregeld.

Waarom en op welke wijze meent dan een gemeente daar nog bovenop maatregelen te moeten hanteren? Zijn deze maatregelen dan wel goed onderzocht en onderbouwt op basis van onderzoek en bewezen wetenschap? En ga niet voor nog meer, want dat bemoeilijkt juist de kleinschaligheid. Blz.18 Toonzetting niet zo fijn, een overbodige toevoeging. “Maar met name binnen de sector zal de wil moeten zijn om te veranderen.” Het geeft weer dat “feeling” bij ondernemersgeest, gedrevenheid en inzet van agrarische ondernemers in eigen gemeente niet voldoende (her)erkend en gewaardeerd wordt. Agrarische ondernemers zijn constant in beweging en in transitie met hun bedrijfsvoering. Het is niet de vraag of de wil er wel is, maar meer of de mogelijkheden en omstandigheden het toelaten dat de agrarisch ondernemers mee kunnen veranderen, zoals de maatschappij dat van hen verlangt. “Rood staan en groen doen” is onmogelijk en “meer voor minder” zal eerder schaalvergroting bewerkstelligen dan dat kleinschaligheid daarmee kan worden gestimuleerd. Geef ons een stip op de horizon en we werken er naar toe, maar leg ons niet steeds meer zaken op zonder enig eerlijk verdienmodel of financiële compensatie, een dag heeft maar 24 uur, pas op dat we de agrariërs niet blijven overvragen. Blz.19 Vitale Fruitteelt. We hebben met 2 personen uit onze maatschap deelgenomen aan opstart van dit traject.

Helaas heeft dit project weinig (vernieuwend) toekomstperspectief weten te realiseren of weten te ontrafelen. De fruitteelt of de fruittelers zelf hebben uiteindelijk weinig tastbaar profijt gehad van het project en de huidige status van dit project wordt niet meer in samenwerking met de fruittelers vormgegeven, maar meer op politiek en onderwijs en adviseurslevel voortgezet. Maar weet dat het voor ons een waardevol traject is geweest, waarbij we tot de volgende conclusies zijn gekomen; De uitdaging ligt hem bij:

3

- de lage prijzen die betaald worden voor de fruitproducten, waardoor geen reserves kunnen worden opgebouwd voor onvoorziene omstandigheden (zoals MH17-ramp en Russische boycot, te warm en droog weer, hagelschade en vorst) - en de relatief hoge productie- en personeelskosten in vergelijking met andere fruitlanden. - Er is wereldwijd een overaanbod aan fruit en daardoor worden fruittelers en veilingen tegen elkaar uitgespeeld, en worden in Nederland NL producten makkelijk aan de kant gezet en in geruild voor lager geprijsde fruitproducten uit landen die lagere productiekosten kennen. Er is een oneerlijk speelveld. - Als oplossing zou dan makkelijk geconcludeerd kunnen worden dat je moet inzetten op lokale markt, maar alleen is deze nog niet zo ver om lokale producten op waarde te schatten en de juiste prijs ervoor neer te leggen. Daarbij speelt ook dat om een boterham te kunnen verdienen de bedrijven van redelijke grote omvang moeten zijn en dat dan de lokale markt niet volstaat om zelfs voor een fors hogere prijs te zorgen voor een eerlijk inkomen. - Pijnpunt bij Vitale fruitteelt is dat er constant te veel van fruittelers wordt verwacht, maar deze telers zijn teeltspecialisten en géén marketeers, géén financial controllers, geen gedreven HR specialist, géén communicatieprofessionals, géén diplomatieke uitblinkers. Nee, het zijn vakmannen op gebied van fruit telen.

Het is zonde dat in ons welvarende land een voedselproducent geen eerlijk prijs en/of waardering en respect krijgt voor zijn harde werken en zijn vakmanschap. Vitaliteitsmanager, dit zal een duizendpoot moeten zijn, want de aandachtsvelden zijn divers en het is een tienvoud aan opgaven die de overheid op bordje van de agrariërs heeft neergelegd. Stikstof, mestboekhouding, energiemaatlatten, duurzame veehouderij, dierwelzijn, reductie antibioticagebruik, melk- en cel-getallen, weidegang, gewasbeschermingsregistratie en licenties, vergunningaanvragen, EuroGap, Planet Proof, personeelsadministratie, dieren verzorgen, gewassen telen en beschermen, grondbemonstering, inschatten gewenste producten/rassen, vooruitkijken, financiële situatie, inspelen op veranderende wet- en regelgeving, tientallen registratieverplichtingen, biodiverstiteit, licence-to-produce, netwerken, teeltbijeenkomsten, afzetvergaderingen, licentie-verleningen/bijeenkomsten, studieclubs, accountant, vaktechnische adviseurs, leveranciers, bank/leningen, balans zoekend werk en privé/vrijetijd, maatschappelijk draagvlak, omgang met omgeving, klagende burgers, verhogen diverse eisen, speelveld bewaken en inspelen op oude en nieuwe ontwikkelingen, onderzoeken en projecten volgen of aan deelnemen, oor een oog voor (mede)mens, etc, etc. Een hele kluif.

Heel veel succes met het scouten van de vitaliteitsmanager, de kennis, kunde en persoonlijkheid van deze persoon moet immens zijn om een vitaliteitsmanager als succesvol en waardevolle asset te kunnen positioneren, want u schept de indruk dat de vitaliteitsmanager méér toegevoegde waarde kan bieden dan de vele adviseurs en specialisten die nu reeds binnen de agrarische sector actief zijn. Blz. 19 Ketensamenwerking …… Wij hopen van harte dat deze utopie waarheid zal worden, enkel hebben wij met onze uitstap naar de korte keten (versautomaat en appelsapverkoop) niet mogen ervaren dat de Zuid-Limburgse plattelander zich bewust is van hun rol en hun behoefte aan lokaal geteelde of geproduceerde producten. Maar we zien graag dat u ons het tegendeel weet te bewijzen en een mooi deel van de agrarische ondernemers over een paar jaar een eerlijk verdienmodel mag vinden in de lokale economie, korte ketens en ketensamenwerking. Super dat u hierbij wel degelijk helder verwoord dat het een kwestie van SAMEN is en niet alleen de agrarische ondernemer dit kan bewerkstelligen. Eerst moet er dan ook een markt zijn, voordat je het roer kunt omgooien of voordat je een niche in kan springen. Blz. 20 Lokaal stimuleren wij de bewuste productie en consumptie van duurzaam voedsel. Dat doet ons deugt. Maar dan aub dat stimuleren kracht bij zetten met echte zichtbare campagnes en niet met onderzoeken.

Top dat u inzet op lokaal, maar weet wel dat gangbare agrarische ondernemers pas hun bedrijfsvoering kunnen omgooien wanneer er een serieus langdurig verdienmodel in het

4

verschiet ligt. U kunt niet van agrarische ondernemers verlangen dat ze een gokje wagen. Goed dus dat u via burgerparticipatie inzet op bewustwording, verlies daarbij echter niet de realiteit van de agrarische ondernemer uit het oog en zoek veel meer op regelmatige basis tussentijds contact met de ervaringsdeskundigen, de agrariërs zelf. Want “out-of-the-box” denken wordt voor agrarische ondernemers flink beperkt gezien het groot aantal eisen, wetten en regels en restricties waarbinnen hij zijn vak kan uitoefenen. We zijn enorm voorstander van Lokaal Keurmerk, maar dan ook een streng keurmerk, waarbij geen gesjoemel kan plaatsvinden. Want velen schreeuwen van de daken hoe geweldig lokaal ze bezig zijn, maar bij nader inzien zijn ze veelal in algemene zin totaal niet lokaal verantwoord bezig. Blz.20. Experimenteren. We hopen van harte dat hij na het doorlopen van de experimenten er van bewust wordt dat het niet niets is om als agrarisch ondernemer in het Zuid-Limburgse land voort te bestaan. Er wordt veel van boeren verlangt en verwacht bovenop dat ze specialisten in hun vakgebied zijn. We onderschatten als maatschappij de bijdrage van lokale boeren aan onze samenleving, aan het landschap en aan de Nederlandse economie.

Boeren schreeuwen niet van de daken hoe geweldig ze het doen, ze zijn thuis keihard aan het werken om veilig voedsel voor anderen te telen om dan zelf enigszins zien te overleven, want we leven in roerige tijden. Blz.23 Verkeerscampagne Goed Gezien. Toevoeging dat deze i.s.m. RMO Maastricht Heuvelland, en dus onze eigen gemeente, tot stand is gekomen. Het is een samenwerking van 3 partijen, LLTB regio Zuid-Limburg, VVN Limburg en RMO Maastricht-Heuvelland/Gemeente Eijsden-Margraten. De campagne zet in op het vergroten van verkeersveiligheid, wederzijds respect verkeersdeelnemers en bewustwording samen op de weg. Blz.24 Wonen. Klachten grote landbouwmachines worden met regelmaat geuit. Graag hierbij de nuancering strakjes zeker meenemen, dat de klachten veelal geuit worden vanuit persoonlijk perspectief en niet op basis van gegronde bevindingen of metingen. Grootte en omvang zijn wettelijk vastgelegd en bepaalde wegen zijn inderdaad smal. Maar klachten als ik vind het voertuig te groot kunnen niet serieus genomen worden, aangezien voertuigen voldoen aan wettelijke maatstaven. Gaat het om snelheidsklachten dan is het aan handhaving om op te treden en niet aan burgers om eindeloos te blijven klagen, terwijl bij controles niet is gebleken dat een veelvoud van landbouwvoertuigen de snelheden overschrijden of er een bepaalde marge overschreden wordt.

Veelal zijn klachten gebaseerd op persoonlijke opvattingen en waarnemingen en onterechte angsten/onbehagen die bij nader inzien en onderzoek niet gegrond blijken te zijn. We roepen u op om als gemeente ervoor te waken dat burgers niet van een mug een olifant blijven maken. Want deze olifant is een doorn in het oog van agrarische ondernemers en gezinnen en zorgt voor onnodige onrust en onmacht, want hoe goed vele agrariërs het ook doen, ze worden allen over een kam geschoren. Een beetje meer respect voor elkaar! We gaan verder niet reageren op de opsomming aan opmerkingen en uitspraken, want de waarde ligt in de kennis en kundigheid van degenen die de uitspraken gedeeld hebben en dat dient zeker mee te wegen in of en op welke wijze uitspraken straks juridische status verkrijgen. U heeft veel werk verricht en verdient een pluim voor de wijze waarop u bezig bent richting de omgevingsvisie. Echter zagen wij ons genoodzaakt redelijk uitgebreid te reageren op diverse stukken en tekstdelen. We hebben van 2005 tot en met 2015 een intensief en langjarige weg moeten belopen voor de verduurzaming van onze melkveetak. Daarbij viel ons al op dat het allemaal zo lekker complex is en dat het grote geheel door gemeente en het Rijk totaal uit het oog verloren is en dit zorgt voor tegenstrijdige eisen, wetten en regels.

Nu proeven wij met dit schrijven ook nog steeds dat u als gemeente niet weet welke veelvoud aan uitdagingen en ontwikkelingen van invloed zijn op onze dagelijkse werkzaamheden en aan onze uitdagingen op gebied van toekomstperspectief en het

5

strijden en werken voor een waardig voortbestaan. We zijn ons er van bewust dat het onmogelijk is om te bevatten wat de uitdagingen van hedendaagse agrarische ondernemers zijn. Het wordt nog eens bemoeilijk door de vele petten en verantwoordelijkheden die je als familiebedrijf dient eigen te maken en dat communiceren met gemeenten ook weer bijzonder kwaliteiten vereist bovenop of naast al die andere bedrijfskwaliteiten en aangezien je dagelijkse werk al veel tijd en expertise vergt. Toch zien we onze toekomst nog vol vertrouwen tegemoet en hopen we dat de overheid weer meer aandacht en respect krijgt voor de complexiteit van agrarische familie of eenmansbedrijven en zien we ernaar uit om de dialoog met onze omgeving vol goede moed aan te blijven gaan. We wensen u veel wijsheid bij de verdere uitwerkingen en zien uw reactie op onze reactie graag tegemoet. Met vriendelijke groet,

Maatschap Steinbusch & Lacro-i-Agro Boerderijrecreatie&educatie

6