20210125 04A RV Beslistermijn schuldhulpverlening.doc
Tekst van het document
Aan de gemeenteraad
Raadsvoorstel Onderwerp Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Eijsden-Margraten 2021 e.v. Beslispunt(en) De Verordening beslistermijn schuldhulpverlening gemeente Eijsden-Margraten 2021 e.v. vast te stellen.
Toelichting Aanleiding / motivering Per 1 januari 2021 treedt de wijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening in werking. Voor schuldhulpverlening is veel informatie nodig over de (financiële) situatie van de persoon met schulden. Het doel van de wetswijziging behelst een betere ontsluiting van persoonsgegevens als middel om schuldhulpverlening effectiever te maken. De huidige Wgs gaat ervan uit dat inwoners zelf informatie aanleveren, zodat de gemeente hier vervolgens een plan van aanpak voor schuldhulpverlening mee kan maken. Deze inlichtingenplicht werkt vertragend en leidt tot langere wacht- en doorlooptijden. Om die reden is in de wijziging opgenomen dat schuldhulpverleners eenvoudig zelf digitale informatiebronnen kunnen raadplegen, zoals bijvoorbeeld gegevens over iemands schulden, salaris en andere inkomsten. Door middel van de wetswijziging wordt vroegsignalering van problematische schulden versterkt en voorziet de wijziging van de Wgs in facilitering om gegevensuitwisseling voor schuldhulpverlening mogelijk te maken en tegelijkertijd naleving van de AVG te waarborgen. De wet faciliteert de uitwisseling van persoonsgegevens bij twee onderdelen van schuldhulpverlening, namelijk bij: de gegevensuitwisseling met als doel vroegsignalering van schulden. Vroegsignalering wordt als wettelijke taak opgenomen.
Dat betekent concreet dat met deze wetswijziging beoogd wordt een helder kader te verschaffen over wat wel en niet mag bij gegevensuitwisseling voor vroegsignalering van schulden. De gemeente is verantwoordelijk voor het oppakken van enkelvoudige en meervoudige signalen over betalingsachterstanden van huur, gas/water/elektriciteit en zorgverzekering. de gegevensuitwisseling voor het besluit over toegang tot en het plan van aanpak voor schuldhulpverlening. Het doel van de wetswijziging is te faciliteren dat de schuldhulpverlener zelf de noodzakelijke gegevens verzamelt, dus zonder dat de cliënt gegevens moet aanleveren of daar toestemming voor geeft, en zo de dienstverlening versnelt en verbetert. Dit wordt nodig geacht omdat dit in de praktijk zeker voor minder-redzame inwoners een hele moeilijke opgave blijkt en leidt tot langere wacht- en doorlooptijden. Om de juridische risico’s van digitale gegevensuitwisseling bij schuldhulpverlening weg te nemen is wijziging van de Wgs nodig om de regelgeving af te stemmen op de privacyregels (AVG). In deze 1
wetswijziging is ervoor gekozen duidelijker te maken dat het college een taak heeft met betrekking tot schuldhulpverlening. In het Besluit gemeentelijke schuldhulpverlening worden vervolgens aan de taken gegevens gekoppeld die noodzakelijk zijn om de taak te kunnen uitvoeren. Onderdeel van deze wetswijziging is dat gemeenten verplicht zijn om in een verordening een wettelijke termijn op te nemen waarbinnen de gemeente na het eerste gesprek over de hulpvraag moet besluiten of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt. Het betreft een technische verordeningsbevoegdheid en heeft enkel betrekking op de te hanteren beslistermijn. Deze beslistermijn mag conform artikel 4a Wgs maximaal acht weken bedragen. De voorgestelde beslistermijn van maximaal acht weken is noodzakelijk voor een zorgvuldige uitvoering van de wet en sluit aan bij de huidige praktijk en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). We willen inwoners immers de juiste ondersteuning bieden, passend bij zijn of haar situatie. Iedere schuldensituatie is anders en vraagt om maatwerk (gedifferentieerd hulpaanbod). Het in kaart brengen van de persoonlijke situatie en bijbehorend ondersteuningsaanbod vraagt om zorgvuldigheid en kost daarom tijd. Het vormt de basis voor het besluit over de toegang tot schuldhulpverlening en het plan van aanpak. We kiezen voor een maximale beslistermijn van acht weken.
Waar mogelijk krijgen inwoners eerder een besluit waarin duidelijkheid wordt gegeven over de toegang tot schuldhulpverlening. Relatie met bestaand beleid en strategische visie / integraliteit Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) Beleidsnota schuldhulpverlening 2018-2021 Beleidsregels schuldhulpverlening gemeente Eijsden-Margraten 2018 e.v. Bestuursakkoord ‘Anders durven doen’, speerpunt sociaal domein Programma Mens en Samenleving 2020-2022: beleidsveld 1.1 sociaal domein
Gevolgen Burgerparticipatie, toelichting en verantwoording Niet van toepassing. Financiële en personele aspecten, incidenteel / structureel, begrotingspost Planning, uitvoering en evaluatie Wetswijziging Wet gemeentelijke schuldhulpverlening treedt op 1 januari 2021 in werking. De beeldvormende vergadering vindt plaats op 25 januari 2021. De besluitvormende vergadering op 2 februari 2021. Omdat de verordening later wordt vastgesteld dan de ingangsdatum van de wetswijziging, moeten gemeenten rekening houden met de rechtszekerheid van inwoners. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Verordening beslistermijn schuldhulpverlening, is het belangrijk om in de uitvoering vanaf 1 januari de beslistermijn van (maximaal) 8 weken te hanteren. Hiermee kan terugwerkende kracht verbonden worden aan de verordening. Kredietbank Limburg zal de daadwerkelijke schuldhulpverlening uitvoeren en rapporteren over de tijdigheid m.b.t. het afgeven van een beschikking aangaande de toegang tot schuldhulpverlening. Communicatie
Maatschappelijke effecten Het gaat bij gemeentelijke schuldhulpverlening om het ondersteunen van een inwoner bij het vinden van een oplossing voor financiële problemen, maar ook bij het vinden van een oplossing voor de eventuele oorzaken hiervan of voor omstandigheden die verhinderen dat de financiële problemen kunnen worden opgelost. Daarbij wordt maatwerk toegepast. De eigen verantwoordelijkheid en financiële gedragsverandering van de inwoner staan hierbij voorop. Daarnaast houdt integrale schuldhulpverlening in dat zoveel mogelijk voorkomen wordt dat schulden (weer) ontstaan 2
(schuldpreventie). Het doel is dat zowel financiële problemen als de oorzaak hiervan worden opgelost of gestabiliseerd, zodanig dat ze geen belemmering vormen om te participeren in de samenleving. Het college van Eijsden-Margraten De gemeentesecretaris,
De voorzitter,
Mari-An Gerits
Dieudonné Akkermans
3
RAADSBESLUIT De raad van de gemeente Eijsden-Margraten gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op de behandeling in de Beeldvormende vergadering; Besluit: De Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Eijsden-Margraten 2021 e.v. als volgt vast te stellen: Artikel 1. Begrippen College: college van burgermeester en wethouders; Schuldhulpverlening: het ondersteunen bij het vinden van een adequate oplossing gericht op de aflossing van schulden indien redelijkerwijs is te voorzien dat een natuurlijke persoon niet zal kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden of indien hij in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen, alsmede de nazorg; Eerste gesprek: het eerste gesprek waarin de schriftelijke of mondelinge hulpvraag wordt vastgesteld. Artikel 2. Beslistermijn schuldhulpverlening De beschikking tot schuldhulpverlening of de afwijzing ervan, bedoeld in artikel 4a, eerste lid van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, wordt genomen binnen een termijn van maximaal acht weken na de dag waarop het eerste gesprek, bedoeld in artikel 4, eerste lid, van die wet, heeft plaatsgevonden. Artikel 3. Inwerkingtreding en citeertitel 1. Deze verordening treedt met terugwerkende kracht in werking per 1 januari 2021. 2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening beslistermijn schuldhulpverlening EijsdenMargraten 2021 e.v.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 2 februari 2021.
De griffier,
De voorzitter,
Mr. Marc Verbeet
Dieudonné Akkermans
4
TOELICHTING - ALGEMEEN De Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Eijsden-Margraten 2021 e.v. geeft uitvoering aan artikel 4a van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (hierna: wet), zoals deze met ingang van 1 januari 2021 geldt. Artikel 4a van de wet is ingevoerd bij Wet van 24 juni 2020 tot wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening ten behoeve van de uitwisseling van persoonsgegevens (Stb. 239). TOELICHTING - ARTIKELSGEWIJS Artikel 1. Begrippen Begrippen die al zijn omschreven in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, de Algemene wet bestuursrecht of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening. Artikel 2. Beslistermijn schuldhulpverlening De wet regelt dat inwoners met problematische schulden bij gemeenten terecht kunnen voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet. Het uitgangspunt is dat schuldhulpverlening breed toegankelijk is. Daarbij is van belang dat het voor de inwoner duidelijk is binnen welke termijn na het eerste gesprek over de hulpvraag besloten wordt of diegene voor een schuldenregeling in aanmerking komt.
Om deze reden is bij de genoemde wetswijziging in navolging van het advies van de Nationale Ombudsman besloten een wettelijke termijn op te nemen waarbinnen de gemeente na het eerste gesprek over de hulpvraag moet besluiten of iemand voor een schuldenregeling in aanmerking komt. Niet alleen burgers dienen zich aan wettelijke termijnen te houden. Ook van een dienende overheid mag verwacht worden dat zij op een verzoek van een burger binnen een redelijke, door de raad in een gemeentelijke verordening vastgestelde, termijn reageert. Deze termijn mag volgens artikel 4a, derde lid, van de wet niet langer zijn dan acht weken. Dit is gelijk aan de maximale redelijke termijn die in artikel 4:13, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht wordt gesteld. Een kortere beslistermijn vaststellen is wel toegestaan. In deze verordening is de beslistermijn bepaald op maximaal acht weken, gelet op een zorgvuldige uitvoering van de wet en in aansluiting op de bestaande praktijk en de bepalingen uit de Algemene wet bestuursrecht. Artikel 3. Inwerkingtreding en citeertitel De datum van inwerkingtreding valt samen met de inwerkingtreding van artikel 4a van de wet. In dit artikel is de citeertitel van deze verordening neergelegd.
5