11 Bijlage Schriftelijke vragen en antwoorden Bestuursrapportage -Hervestigersd

Collegevoorstel via MT Datum vergadering

3 oktober 2023

Steller

Jurgen Bruijn

Afdeling

Mens en samenleving

Afdelingshoofd

Afdelingshoofd Mens en Samenleving

Portefeuillehouder

C.A.C.N. (Chris) Piatek

Registratienummer

Z/23/190746 / 651036

Adviesdatum

21 september 2023

Onderwerp:

Begeleiding hervestigers (statushouders)

Soort besluit:

Openbaar

Adviesbesluit:

1. Het college wordt gevraagd in te stemmen met het creëren van een extra functie klantmanager Statushouders (schaal 9, 0,78 Fte, 28 uur) in de vorm van een pilot van 2 jaar 2. Deze pilot financieren uit de SPUK Oekraïne opvang: totaal gevraagde financiering bedraagt ca. €130.000,-.

Samenvatting:

Gezien de moeite die we als gemeente hebben om de taakstelling om statushouders te huisvesten en te begeleiding bij inburgering te realiseren is in juni besloten om ook statushouders op te vangen die niet via de route van het AZC in Nederland komen. Deze statushouders zijn eerst opgevangen in een vluchtelingenkamp in de regio van herkomst en krijgen bij aankomst in Nederland direct een woning toegewezen. Deze groep statushouders staan bekend als hervestigers. Omdat deze mensen direct vanuit de regio van herkomst komen, is er in de eerste maanden dat zij in Nederland wonen intensieve begeleiding nodig. Na de eerste 3-4 maanden komen ze in het regulier traject van inburgering terecht. Er zijn gesprekken gevoerd Stichting Vluchtelingenwerk, zij bieden deze begeleiding aan echter is het tarief ontzettend hoog (>100k/ jaar). Wij zijn van mening dat we met de juiste persoon dit zelf kunnen vormgeven tegen lagere kosten (65k/jaar).

Routering Datum vooroverleg pfh:

28-09-2023

Gezien

Datum Raadcommissie:

-

Datum Raadsvergadering:

-

Datum Ondernemingsraad:

-

Datum persbericht:

-

Financieel adviseur:

Angelique Gigase

AJZ consulent:

n.v.t.

HRM consulent:

Louke Borgers

Overig:

nee

Directiebesluit

Conform advies besloten

Collegebesluit

1. Conform advies besloten, met inachtneming van gemaakte opmerkingen; 2. Conform advies besloten

Z/23/190746 / 651036

1/4

Toelichting Aanleiding Een van de manieren waarop we kunnen voldoen aan onze taakstelling is het opnemen van hervestigers. Dit zijn vluchtelingen die verblijven in de regio van hun herkomstland. In buurlanden worden ze opgevangen in vluchtelingenkampen of zijn ze op zichzelf aangewezen. Er zijn vluchtelingen die vanwege kun kwetsbare situatie in aanmerking komen voor hervestiging. UNHCR (United Nations High Commissioner for Refugees) draagt deze kwetsbare vluchtelingen voor aan hervestigingslanden, waaronder Nederland. De IND beslist welke vluchtelingen voor hervestiging in aanmerking komen. Jaarlijks organiseert de IND 4 of 5 selectiemissies, vooral in het Midden-Oosten en Afrika. Tijdens de selectiemissies houden de IND en het COA gesprekken met de vluchtelingen. De IND toetst het vluchtverhaal. Bureau Medische Advisering van de IND doet een medisch onderzoek. Het COA maakt een hervestigingsprofiel van de vluchtelingen. Tijdens de gesprekken met de vluchtelingen geeft het COA informatie over het leven in Nederland. Ook beoordelen zij of hervestiging voor deze vluchtelingen een duurzame oplossing is. En welke specifieke begeleiding zij nodig hebben bij integratie in Nederland. Op basis hiervan maakt COA een hervestigingsprofiel. De geselecteerde vluchtelingen volgen vóór hun komst naar Nederland drie keer een vierdaagse Culturele Oriëntatie-training van het COA.

Daarin bereiden zij zich voor op hun integratie en participatie in Nederland. Ze krijgen de training in het vluchtelingenkamp of in het stedelijk gebied waar zij verblijven. Het COA koppelt hervestigde vluchtelingen aan een gemeente. Waar hebben zij de beste kansen om een nieuw leven op te bouwen en bij te dragen aan de maatschappij. Het COA plaatst het liefst meerdere gezinnen in dezelfde gemeente. De hervestigde vluchtelingen hebben daardoor alvast een klein sociaal netwerk. En de gemeente kan praktische zaken in één keer voor meerdere nieuwkomers regelen. Ongeveer 6 maanden na een selectiemissie komen de hervestigde vluchtelingen naar Nederland. Het COA begeleidt hen de eerste 48 uur. De trainers van de Culturele Oriëntatie-training verwelkomen de vluchtelingen op Schiphol en brengen hen naar een hotel in de buurt. Binnen 48 uur regelt COA o.a. de volgende zaken: •

identiteit vaststellen bij de Vreemdelingenpolitie (AVIM)

•

verblijfsvergunning in ontvangst nemen bij de IND

•

inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP) bij de gemeente

Daarna komen de vluchtelingen naar hun huis in de nieuwe gemeente. Daar heten de gemeente de vluchtelingen welkom en nemen zij de begeleiding over. Voor aankomst in Nederland heeft het COA contact met onze gemeente over huisvesting. Het COA maakt voor onze gemeente een sociaal dossier, met een verslag van de Culturele Oriëntatie-training en andere achtergrondinformatie over de vluchtelingen. Zo kunnen vluchtelingen in de gemeente meteen verder met hun integratie en participatie in Nederland. Voor huisvesting hebben we afspraken gemaakt met de in onze gemeente actieve woningcorporaties. Relatie met het Raadsprogramma/bestuursakkoord Huisvesting hervestigers.

Motivering Omdat deze vluchtelingen rechtstreeks uit de regio van herkomst gehuisvest worden in onze gemeente is er in de eerste drie tot vier maanden intensieve begeleiding nodig tot deze vluchtelingen opgenomen worden in de reguliere begeleiding bij inburgering.

Z/23/190746 / 651036

2/4

Deze intensieve begeleiding kan tegen hoge tarieven worden ingekocht bij Vluchtelingenwerk. Op dit moment zijn zij de enige organisatie die deze begeleiding biedt. Dat geeft ons weinig opties om bij meerdere partijen offertes op te vragen en stevig te onderhandelen over de tarieven. Na oriënterende gesprekken en opgevraagde offerte hebben we geconcludeerd dat we zelf deze begeleiding willen vormgeven. Derhalve wordt het college gevraagd in te stemmen met een pilot voor 2 jaar waarbij we zelf de begeleiding vormgeven door een klantmanager Statushouders met focus op de hervestigers. Het gevraagde bedrag voor deze pilot van 2 jaar is vergelijkbaar met de offerte van Vluchtelingenwerk voor de begeleiding voor een jaar. Naast het financieel voordeel verwachten we ook dat de begeleiding effectiever is omdat we onze kerntaak m.b.t. inburgering op deze wijze versterken. Met een eigen functionaris die in het steunpunt vluchtelingen participeert en de bestaande klantmanager Statushouders ondersteunt bij de inburgering van alle statushouders in onze gemeente. Aan het einde van de periode van 2 jaar wordt geëvalueerd of deze pilot succesvol is.

In deze evaluatie wordt enerzijds het effect van het aantal geplaatste hervestigers op de taakstelling geëvalueerd, anderzijds wordt geëvalueerd of de begeleiding door de aan te stellen klantmanager effectief heeft bijgedragen aan de inburgering van deze vluchtelingen.

Gevolgen Financiële gevolgen en dekking Begrotingspost

Begroot bedrag

Werkelijke geboekte uitgaven

Harde verplichting / bestelbon

Begrotingsruimte

Gevraagd bedrag voorstel

Extra vraag (-/-) / ruimte (+)

A

B

C

D=(A-B-C)

E

F=(D-E)

Advies is om akkoord te gaan met bovenstaand voorstel. De begeleiding van hervestigers kan uitgevoerd worden door Vluchtelingenwerk doch dan zijn de kosten € 130.000 per jaar. De kosten van de pilot, de nieuw in te zetten klantmanager (€ 130.000), worden verdeeld over 3 boekjaren; zijnde 3 maanden in 2023, 12 maanden in 2024 en 9 maanden in 2025. De SPUK gelden voor Oekraïne mogen, naar verwachting, in de toekomst ook ingezet worden voor vluchtelingen uit andere landen. Daarbij verwachten wij dat wij de overtollige gelden van de SPUK niet terugbetaald dienen te worden. Indien dat het geval is dan zijn er middelen beschikbaar vanuit boekjaar 2022 welke breder ingezet mogen worden; naar verwachting zal er ook in het boekjaar 2023 een bedrag overblijven. Juridische gevolgen n.v.t. Personele gevolgen Er ontstaat een tijdelijke functie voor 2 jaar. Na evaluatie in het tweede jaar zal blijken of er structureel een functie noodzakelijk is en volgt er advies aan het college. Risico’s Er bestaat een risico dat de intensieve benodigde begeleiding onvoldoende geboden wordt indien we gaan inkopen naast het feit dat we in geval van inkoop veel hogere kosten maken.

Inkoop en aanbesteding Niet van toepassing.

Z/23/190746 / 651036

3/4

Duurzaamheid Niet van toepassing.

Overleg met financiële adviseurs/consulenten Heeft plaatsgevonden.

Overleg met de portefeuillehouder In de stuurgroep d.d. 3 augustus jl.. is dit besproken en ambtelijk het advies is om middels deze pilot de begeleiding van hervestigers vorm te geven. Op 28 september is wethouder Piatek op de hoogte gesteld.

Planning Werving klantmanager Statushouders zo spoedig mogelijk na besluitvorming.

Communicatie De vacature wordt via de gebruikelijke kanalen uitgezet. Participate Niet van toepassing.

Bijlagen Bijlagenaam

Z/23/190746 / 651036

Zaaknummer

Documentnummer

4/4